Kiến nghị ‘theo dấu’ đến cùng các vướng mắc, kiến nghị của doanh nghiệp

Trên thị trường kim cương, hai viên có cùng trọng lượng vẫn có thể chênh lệch đáng kể về giá nếu khác màu sắc, độ tinh khiết hoặc chất lượng cắt mài. Theo bà Nguyễn Thị Thu Hương, Cố vấn tài chính FIDT, khác với vàng - loại tài sản có giá tham chiếu tương đối thống nhất - giá trị của mỗi viên kim cương phụ thuộc đồng thời vào nhiều yếu tố như tiêu chuẩn 4C gồm trọng lượng (Carat), màu sắc (Color), độ tinh khiết (Clarity) và giác cắt (Cut), chứng nhận kiểm định, thương hiệu và chính sách thu mua của từng doanh nghiệp.

Chính vì khó chuẩn hóa giá trị, thị trường càng cần những tổ chức giám định độc lập để giảm bất cân xứng thông tin giữa người mua và bán. Thay vì để mỗi người tự mô tả chất lượng viên đá, thị trường hình thành các tổ chức giám định độc lập nhằm tạo ra một bộ tiêu chuẩn chung để các bên cùng sử dụng. Trên thị trường quốc tế, chứng thư của GIA (Gemological Institute of America) hay IGI (International Gemological Institute) là một trong những căn cứ phổ biến để xác định đặc tính của viên kim cương trong giao dịch.

Các tổ chức này không định giá hay chứng nhận giá trị tài sản. Vai trò của họ là đánh giá và ghi nhận độc lập các đặc tính của viên kim cương theo những tiêu chuẩn thống nhất. Để bảo đảm tính khách quan, quy trình kiểm định được xây dựng với nhiều lớp kiểm soát, từ khâu tiếp nhận, phân loại mẫu vật, đo lường bằng thiết bị chuyên dụng đến đánh giá độc lập giữa nhiều giám định viên trước khi phát hành chứng thư.

Được thành lập năm 1931, GIA là đơn vị phát triển hệ thống phân loại 4C hiện được sử dụng rộng rãi trong ngành kim cương. Ngoài nghiên cứu và đào tạo, GIA vận hành các phòng thí nghiệm giám định tại nhiều quốc gia.

Còn IGI ra đời năm 1975 tại Bỉ, hiện có mạng lưới phòng thí nghiệm trải rộng ở châu Âu, Mỹ, Trung Đông và châu Á. Bên cạnh kim cương thiên nhiên, tổ chức này là một trong những đơn vị giám định lớn đối với kim cương nuôi cấy (lab-grown diamond) và trang sức thành phẩm.

Nói với VnExpress, ông Nguyễn Việt Hào, chuyên gia trang sức kim cương, cho rằng vai trò của các tổ chức giám định không nằm ở việc xác nhận một viên kim cương "đắt" hay "rẻ", mà là xây dựng một tiêu chuẩn chung để người mua, người bán và các bên liên quan cùng mô tả một viên đá theo cùng hệ quy chiếu. Giá trị thương mại của viên kim cương sau đó do thị trường quyết định.

Trên website chính thức, cả GIA và IGI đều nhấn mạnh tính độc lập là nguyên tắc cốt lõi của hoạt động giám định. Mục tiêu của quy trình không phải tìm cách chứng minh một viên kim cương "đẹp" hay "xấu", mà là bảo đảm kết quả cuối cùng không bị chi phối bởi người gửi mẫu hoặc đánh giá chủ quan của một cá nhân.

Điểm đầu tiên của quy trình là ẩn danh hóa mẫu vật. Theo GIA, ngay khi được tiếp nhận, viên kim cương được gán mã nhận diện nội bộ và mã vạch để theo dõi trong toàn bộ quá trình kiểm định. Thông tin về chủ sở hữu hoặc doanh nghiệp gửi mẫu không được hiển thị cho đội ngũ giám định nhằm tránh mọi khả năng thiên vị.

IGI cũng áp dụng nguyên tắc tương tự. Tổ chức này cho biết quy trình được xây dựng dựa trên bốn tiêu chí gồm an ninh, ẩn danh, độ chính xác và tính nhất quán. Sau mỗi công đoạn, viên kim cương được đưa trở lại bộ phận điều phối trung tâm trước khi được phân ngẫu nhiên cho chuyên gia tiếp theo. Cách làm này giúp từng giám định viên chỉ tập trung vào đặc tính của viên đá mà không biết kết quả đánh giá trước đó.

Sau bước tiếp nhận, viên kim cương được làm sạch nhằm loại bỏ các yếu tố có thể gây ảnh hưởng đến việc quan sát quang học và đo lường, từ đó bảo đảm kết quả giám định phản ánh đúng đặc tính thực tế. Viên đá sau đó trải qua quá trình xác định danh tính nhằm phân biệt kim cương thiên nhiên, kim cương nuôi cấy hoặc các vật liệu khác, đồng thời kiểm tra viên kim cương có từng được xử lý để thay đổi màu sắc hoặc độ tinh khiết, như xử lý bằng công nghệ áp suất - nhiệt độ cao (HPHT), chiếu xạ hay khoan laser.

Những thông số có thể đo lường bằng thiết bị như trọng lượng, kích thước hay tỷ lệ cắt sẽ được thực hiện trước. Theo GIA, trọng lượng được xác định bằng cân điện tử có độ chính xác rất cao, trong khi hệ thống đo quang học ghi nhận kích thước, tỷ lệ cắt và các thông số hình học của viên đá.

Sau đó, viên kim cương được chuyển sang giai đoạn phân cấp, trong đó các giám định viên đánh giá màu sắc (Color), độ tinh khiết (Clarity), giác cắt (Cut), độ hoàn thiện bề mặt (Polish), tính đối xứng (Symmetry) và huỳnh quang (Fluorescence) theo từng loại báo cáo. Quy trình của GIA không kết thúc khi giám định viên đưa ra kết quả. Người thực hiện việc phân cấp không phải là người quyết định việc phát hành chứng thư. Sau khi các chuyên gia hoàn tất đánh giá, toàn bộ dữ liệu được chuyển sang bộ phận đảm bảo chất lượng để rà soát tính nhất quán của kết quả và kiểm tra lần cuối trước khi báo cáo được phát hành.

Theo ông Nguyễn Việt Hào, những tiêu chí như màu sắc hay độ tinh khiết luôn tồn tại các trường hợp nằm ở ranh giới giữa hai cấp phân loại. Chính vì vậy, các phòng thí nghiệm quốc tế không để một giám định viên quyết định kết quả cuối cùng mà xây dựng quy trình đánh giá độc lập, kiểm tra chéo và kiểm soát chất lượng nhằm giảm tối đa yếu tố chủ quan.

"Giám định kim cương là sự kết hợp giữa khoa học và chuyên môn. Máy móc giúp thu thập và đo lường dữ liệu khách quan, còn việc diễn giải các dữ liệu đó và phân cấp viên kim cương vẫn cần được thực hiện theo quy trình chuyên môn bởi đội ngũ giám định viên", ông Hào nói.

Vì vậy, chuyên gia cho rằng những khác biệt nhỏ ở các tiêu chí mang tính phân cấp có thể xảy ra, nhưng không nên hiểu rằng toàn bộ hệ thống giám định thiếu độ tin cậy. Điều quan trọng nhất vẫn là quy trình kiểm soát chất lượng và tính độc lập của phòng giám định.

Đối với nhiều viên kim cương, sau khi hoàn tất giám định, số báo cáo còn được khắc bằng laser trên vành (girdle) của viên đá. Mã số này liên kết với cơ sở dữ liệu trực tuyến, cho phép người mua tra cứu lại thông tin trên website của GIA hoặc IGI để đối chiếu với chứng thư giấy.

Chính những lớp kiểm soát này giúp chứng thư của GIA và IGI trở thành một trong những căn cứ phổ biến cho các giao dịch kim cương trên toàn thế giới. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc tờ giấy kiểm định có thể loại bỏ mọi rủi ro. Trên thực tế, chính uy tín của các tổ chức này đã trở thành mục tiêu của những hành vi gian lận tinh vi.

Đầu năm 2024, phòng kiểm định Gem-Tech tại Italy phát hiện một số viên kim cương nuôi cấy được khắc laser trùng với mã số của những viên kim cương thiên nhiên đã được GIA cấp chứng thư. Sau đó, Jeweller Magazine đưa tin các chuyên gia của GIA tại Dubai cũng phát hiện thêm nhiều trường hợp tương tự.

Một số vụ việc có quy mô lớn hơn, như tại Surat (Ấn Độ). Theo các tờ National Jeweler và GIA India Press, một đường dây chuyên nghiệp đã in hàng loạt chứng thư giả có hình thức gần giống bản gốc, sau đó ghép với kim cương nuôi cấy hoặc kim cương phẩm cấp thấp để đưa ra thị trường.

Theo các tờ Rapaport News và Jeweller Magazine, nhóm đối tượng sử dụng công nghệ khắc laser để sao chép mã số của những viên kim cương đã được GIA kiểm định lên những viên kim cương nuôi cấy hoặc kim cương đã qua xử lý có kích thước gần tương đương. Khi người mua nhập mã số trên website GIA, hệ thống vẫn hiển thị báo cáo của viên đá thật, trong khi viên kim cương đang giao dịch lại là sản phẩm khác.

Một hình thức gian lận khác là làm giả chứng thư kèm mã QR dẫn đến các website có giao diện gần giống trang của tổ chức kiểm định. Theo tổ chức bảo hiểm trang sức quốc tế JCRS, các đối tượng thường sử dụng tên miền gần giống website chính thức để đánh lừa người dùng khi tra cứu trực tuyến. Trong một trường hợp được JCRS ghi nhận, mã QR trên chứng thư giả dẫn tới một website có địa chỉ gần giống trang xác minh của Viện Khoa học Đá quý Châu Á (AIGS) Thái Lan, khiến người mua khó nhận biết nếu chỉ dựa vào giao diện.

Điểm chung của các vụ việc trên là kết quả kiểm định không thay đổi. Trong phần lớn các việc được công bố, điều bị xâm phạm không phải là quy trình kiểm định, mà là sự liên kết giữa viên kim cương thực tế và báo cáo. Nói cách khác, các đối tượng không cố tạo ra một báo cáo kiểm định giả về mặt chuyên môn, mà tìm cách khiến người mua tin rằng viên đá trên tay chính là viên đã được kiểm định.

Giấy kiểm định xác nhận

Giấy kiểm định không xác nhận

4C

✘ Giá bán

Kim cương tự nhiên hay nhân tạo

✘ Khả năng tăng giá

Có xử lý hay không

✘ Hàng hóa hợp pháp

Thông số kỹ thuật

✘ Uy tín người bán

Theo ông Nguyễn Việt Hào, người tiêu dùng không nên đồng nhất giá trị của viên kim cương với tờ giấy đi kèm. Báo cáo giám định phản ánh các đặc tính của viên kim cương tại thời điểm giám định. Vì vậy, ngoài việc kiểm tra chứng thư, người mua cũng cần đối chiếu mã số khắc laser (nếu có), đặc điểm nhận dạng của viên đá và lựa chọn giao dịch với đơn vị có nguồn gốc hàng hóa, chính sách bảo hành và hồ sơ pháp lý minh bạch (hay còn được gọi là Hồ sơ nhận diện).

Ông cho rằng một hiểu lầm khá phổ biến là nhiều người xem chứng thư như một "giấy bảo đảm" cho toàn bộ giao dịch. Trên thực tế, các tổ chức như GIA hay IGI không định giá viên kim cương, không xác nhận uy tín của người bán và cũng không đánh giá tính hợp pháp của quá trình lưu thông hàng hóa. Giá bán vẫn phụ thuộc vào cung - cầu thị trường, thương hiệu bán lẻ, chính sách thu mua cũng như nhiều yếu tố thương mại khác.

Theo chuyên gia, người mua nên xem chứng thư là một trong 3 lớp thông tin cần đối chiếu trước khi giao dịch. Lớp đầu tiên là báo cáo giám định của các tổ chức độc lập, giúp xác định viên kim cương có đúng với thông tin đã được công bố hay không. Lớp thứ hai là nguồn gốc và hồ sơ lưu thông của hàng hóa. Lớp cuối cùng là sự trùng khớp giữa viên kim cương thực tế với các thông số trên chứng thư, bao gồm mã khắc laser (nếu có), trọng lượng, kích thước và các đặc điểm nhận dạng khác.

Các chuyên gia quốc tế cũng đưa ra khuyến nghị tương tự. Thay vì quét mã QR in sẵn trên chứng thư do người bán cung cấp, người mua nên chủ động truy cập website chính thức của GIA hoặc IGI và nhập trực tiếp mã số báo cáo để tra cứu. Với những giao dịch có giá trị lớn, việc đối chiếu thêm các thông số vật lý hoặc kiểm định lại tại một phòng thí nghiệm độc lập có thể giúp giảm rủi ro.

Sự phát triển của công nghệ khiến việc làm giả chứng thư và mã nhận diện ngày càng tinh vi, nhưng cũng buộc các tổ chức kiểm định liên tục hoàn thiện quy trình và hệ thống xác thực. Điều đó không làm thay đổi vai trò của GIA hay IGI trong thị trường kim cương quốc tế, song cho thấy một thực tế: giá trị của giấy kiểm định không nằm ở bản thân tờ giấy, mà ở hệ thống tiêu chuẩn, quy trình kiểm soát và khả năng kiểm chứng đằng sau nó.

Tin Gốc: Vnexpress

Theo chia sẻ của Chủ tịch HĐQT Vinhomes Phạm Thiếu Hoa, doanh nghiệp này đã tích lũy được quỹ đất đủ để phát triển liên tục trong 5-7 năm tới. Thay vì tiếp tục tìm kiếm dự án mới, Vinhomes sẽ tập trung nguồn lực để gia tăng giá trị trên các dự án hiện hữu.

Thông điệp "biết đủ" được đưa ra trong bối cảnh Vinhomes cùng Novaland (NVL) vẫn đang sở hữu quy mô vượt trội so với phần còn lại của ngành.

Tuy nhiên, không chỉ dẫn đầu về quỹ đất, Vinhomes còn đang cho thấy vị thế áp đảo trên thị trường chứng khoán.

Tính cả phiên 18-6, cổ phiếu VHM đã tăng 16,45% từ đầu năm 2026, nối tiếp đà tăng hơn 3 lần của năm 2025.

Đây là cũng nằm trong nhóm cá biệt của các cổ phiếu địa ốc trong năm 2026 - một năm đang có nhiều xáo trộn từ cả địa chính trị quốc tế lẫn lãi suất cao.

Theo thống kê của Tuổi Trẻ Online, trong 33 mã bất động sản được theo dõi, hiện chỉ có VHM cùng NVL (+7%) và VPI (+3,63%) tăng giá.

Điều này cũng đồng nghĩa, sau gần nửa năm 2026, 90% mã đang gây thua lỗ cho nhà đầu tư trong tổng số 33 doanh nghiệp bất động sản được theo dõi. Trước đó, trong cả năm 2025 chỉ có gần 40% mã bất động sản gây thua lỗ.

Đáng chú ý, nhiều mã giảm sâu như CKG - CTCP Tập đoàn CIC và SCR - Địa ốc Sài Gòn Thương Tín cùng mất hơn 30% giá trị, KDH - Nhà Khang Điền giảm khoảng 27%, TAL - Bất động sản Taseco giảm hơn 25%, CSC - Tập đoàn Cotana giảm hơn 24%, CEO giảm gần 22,4%, PDR giảm hơn 19,7%...

Ngoại trừ VHM đã lập nhiều kỷ lục giá, gần như toàn bộ các mã bất động sản đều còn cách xa đỉnh thời đại, nổi bật như NVL, DIG, HQC, HPX chiết khấu hơn 80% so với đỉnh thời đại.

Theo Chứng khoán Quốc gia (NSI), môi trường kinh doanh của ngành bất động sản trong năm 2026 đang khó khăn hơn so với năm trước. Mặt bằng lãi suất có xu hướng tăng trở lại, trong khi tín dụng được kiểm soát chặt chẽ hơn, tạo áp lực lên cả người mua nhà lẫn doanh nghiệp phát triển dự án.

Bên cạnh đó, những bất ổn từ kinh tế thế giới, đặc biệt là căng thẳng địa chính trị và nguy cơ lạm phát quay trở lại, khiến dòng tiền đầu tư trở nên thận trọng hơn.

Tuy nhiên, bức tranh toàn ngành không hoàn toàn tiêu cực. NSI cho biết biên lợi nhuận gộp của các doanh nghiệp bất động sản niêm yết trong quý 1-2026 đã phục hồi lên khoảng 48%, tương đương vùng đỉnh từng ghi nhận vào năm 2021.

Sự cải thiện này phản ánh giá bán trên thị trường tiếp tục tăng trong các đợt mở bán gần đây, đồng thời các chủ đầu tư vẫn tập trung vào phân khúc trung - cao cấp, nơi có khả năng duy trì biên lợi nhuận tốt hơn.

Thay vì nỗi lo vào lượng hàng tồn kho hiện tại, NSI cho rằng các doanh nghiệp lại đứng trước cơ hội hiện thực hóa vào doanh thu và lợi nhuận quan trọng trong các năm tới.

Ở góc nhìn 6 tháng cuối năm 2026, Chứng khoán Vietcap dự báo doanh số bán hàng của một số doanh nghiệp bất động sản nhà ở sẽ cải thiện trong giai đoạn 2026-2027 nhờ nguồn cung mới quay trở lại, nhiều dự án được tháo gỡ pháp lý và tiến độ triển khai được đẩy nhanh hơn.

"Ngay cả khi chi phí đi vay chưa được điều chỉnh đáng kể, sự cải thiện kỳ vọng trong tâm lý người mua nhà, cùng với các chương trình ưu đãi từ chủ đầu tư sẽ củng cố dần sự phục hồi các giao dịch sơ cấp trong các quý tới. Mức độ phục hồi sẽ có sự phân hóa giữa các dự án và phân khúc sản phẩm", các chuyên gia của Vietcap dự báo.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ngày 19-4, Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) thông tin cơ quan này vừa xử phạt 3 doanh nghiệp đầu mối và đang làm việc với 5 doanh nghiệp khác vì hành vi không duy trì mức dự trữ xăng dầu tối thiểu theo quy định.

Cụ thể, từ ngày 11 đến 31-3, cơ quan này đã làm việc với 26 thương nhân đầu mối nhằm kiểm tra, giám sát việc thực hiện nguồn cung, dự trữ lưu thông xăng dầu.

Qua đó, cơ quan chức năng phát hiện, xử phạt 3 đơn vị không duy trì mức dự trữ tối thiểu theo quy định. Ba thương nhân bị xử lý gồm: Công ty Vật tư xăng dầu Hải Dương, Tổng công ty Dầu Việt Nam - Công ty cổ phần (PVOil), Công ty Xăng dầu Vĩnh Long Petro. Mỗi doanh nghiệp bị phạt 130 triệu đồng.

"Cả 3 doanh nghiệp đầu mối xăng dầu nói trên đã không duy trì mức dự trữ xăng dầu bắt buộc, hoặc duy trì mức dự trữ xăng dầu thấp hơn mức tối thiểu theo quy định", đại diện Bộ Công Thương cho biết.

Ngoài các trường hợp đã bị xử phạt, Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước cho hay đang tiếp tục làm việc với 5 thương nhân đầu mối khác có dấu hiệu vi phạm liên quan đến mức dự trữ tối thiểu.

Trong đó có trường hợp xuất hiện dấu hiệu găm hàng. Hành vi này hiện đang được cơ quan quản lý tập trung làm rõ để xử lý theo quy định của pháp luật.

Trong bối cảnh thị trường xăng dầu đang chịu nhiều bất ổn từ biến động của khu vực Trung Đông, việc tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm được xác định là giải pháp trọng tâm, nhằm siết chặt kỷ cương trong hoạt động kinh doanh xăng dầu, góp phần bảo đảm nguồn cung ổn định và an ninh năng lượng trong nước.

Theo khảo sát, từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu trong nước trải qua nhiều kỳ điều hành, hiện mỗi lít xăng RON 95-III là 23.760 đồng, dầu diesel 31.040 đồng. Trước đó có thời điểm giá hai loại nhiên liệu này lên lần lượt gần 34.000 đồng và 45.000 đồng/lít.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ