Theo các chuyên gia, một trong những sức hút của kỳ thi liên quan đến giá trị sử dụng kết quả bài thi này trong tuyển sinh năm nay.
Thạc sĩ Cù Xuân Tiến, Trưởng phòng Tuyển sinh và công tác sinh viên Trường ĐH Kinh tế – Luật (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho rằng: “Một trong những nguyên nhân khiến số lượng thí sinh (TS) đăng ký tham gia kỳ thi đánh giá năng lực (ĐGNL) của ĐH Quốc gia TP.HCM năm 2026 đông kỷ lục là do nhiều trường ĐH chuyển qua sử dụng phương thức xét tuyển tổng hợp; trong đó, một thành phần điểm quan trọng trong phương thức này là kết quả bài thi ĐGNL”. Dẫn ra ví dụ, thạc sĩ Tiến chỉ ra thực tế Trường ĐH Kinh tế – Luật cùng 7 trường thành viên khác của ĐH Quốc gia TP.HCM sử dụng phương thức xét tuyển tổng hợp, căn cứ trên điểm bài thi tốt nghiệp THPT, điểm học bạ và điểm bài thi ĐGNL do ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức.
Thạc sĩ Tiến nhấn mạnh: “Đặc biệt điểm bài thi ĐGNL chiếm trọng số chính trong phương thức tổng hợp này”. Cụ thể với Trường ĐH Kinh tế – Luật năm 2026 tỷ lệ lần lượt của 3 điểm thành phần bài thi ĐGNL, bài thi tốt nghiệp THPT, học bạ là 55 – 35 – 10%. Với năm 2027, tỷ lệ này lần lượt là 60 – 30 – 10%, từ năm 2028 trở đi tỷ lệ này là 65 – 25 – 10%. Trường hợp TS không sử dụng bài thi ĐGNL để xét tuyển vào trường thì sẽ được thay thế bằng bài thi tốt nghiệp THPT với tỷ lệ quy đổi là 1:1 cho năm 2026, 1:0,9 cho năm 2027, từ năm 2028 là 1:0,8.
“Trong khi đó, dù sử dụng phương thức xét tuyển tổng hợp nhưng trường có nhiều cách thức dành cho các nhóm đối tượng TS khác nhau. Khi đăng ký vào một ngành/chương trình, TS đủ điều kiện xét tuyển sẽ được xét đồng thời để đảm bảo cơ hội trúng tuyển cao nhất. Trường hợp TS có đồng thời kết quả thi ĐGNL và kết quả thi tốt nghiệp THPT, TS sẽ được xét theo kết quả cao nhất của 2 loại điểm này”, thạc sĩ Tiến phân tích thêm về giá trị điểm bài thi ĐGNL trong xét tuyển năm nay.
Thạc sĩ Hoàng Thanh Tú, Phó trưởng phòng Thông tin – Truyền thông Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho hay năm 2026 trường bắt đầu xét tuyển theo phương thức xét tuyển tổng hợp kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 hoặc kết quả kỳ thi ĐGNL do ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức năm 2026 với điểm học bạ 3 năm lớp 10, 11, 12. Đối với những TS có đầy đủ cả điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm thi ĐGNL, nhà trường sẽ xét đồng thời các phương án kết hợp và lựa chọn kết quả có lợi nhất, tức phương án cho tổng điểm cao hơn. Trong đó, hệ số dành cho kết quả kỳ thi ĐGNL hoặc kỳ thi tốt nghiệp THPT dự kiến dao động từ 0,7 – 0,9.
“Sau khi quy đổi điểm thi ĐGNL về thang điểm 30 như điểm thi tốt nghiệp THPT, trường hợp TS có điểm ĐGNL cộng với điểm học bạ cao hơn điểm tốt nghiệp THPT cộng với học bạ thì trường sẽ lấy kết quả cao hơn để xét tuyển”, thạc sĩ Tú nói thêm.
Như vậy, theo thạc sĩ Tú, việc tham gia kỳ thi ĐGNL không chỉ giúp TS gia tăng cơ hội trúng tuyển vào ngành học phù hợp với năng lực và định hướng cá nhân, mà còn là dịp cọ sát, làm quen với dạng bài thi ĐGNL trước kỳ thi tốt nghiệp THPT. Qua đó, TS có thêm sự chuẩn bị về tâm lý và chiến lược, chủ động hơn trong kỳ xét tuyển ĐH.
PGS-TS Bùi Hoài Thắng, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho hay qua theo dõi kết quả xét tuyển tổng hợp các năm vừa qua, trường nhận thấy học lực của TS khá tương đồng với nguyên tắc tính điểm xét tuyển của trường, trong đó trọng số phần điểm thi ĐGNL chiếm cao hơn, ở mức 70%. Năm 2026, trường tiếp tục thực hiện chính sách tuyển sinh kết hợp giữa các thành phần: điểm thi ĐGNL giữ nguyên trọng số 70%, điểm thi tốt nghiệp THPT 20% và điểm học tập THPT 10%. Trong đó, tất cả các điểm toán có hệ số 2.
Đối với các TS không có điểm thi ĐGNL ĐH Quốc gia TP.HCM năm nay, theo PGS Thắng, Trường ĐH Bách khoa sẽ dùng điểm thi tốt nghiệp THPT (toán x 2) để quy đổi về thành phần năng lực để bù cho điểm thiếu. Theo đánh giá đối sánh giữa kết quả học tập với điểm thi tốt nghiệp THPT và với điểm thi ĐGNL, trường chọn hệ số quy đổi từ điểm thi tốt nghiệp THPT sang điểm năng lực là 0,75. Do đó, PGS Thắng nhìn nhận: “Các TS không có điểm thi ĐGNL cần nỗ lực cao trong kỳ thi tốt nghiệp THPT để có điểm xét tuyển tốt vào Trường ĐH Bách khoa. Nói cách khác, các TS có điểm thi ĐGNL cao sẽ có nhiều lợi thế cạnh tranh hơn trong quá trình tuyển sinh vào trường”.
PGS-TS Đinh Đức Anh Vũ, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Quốc tế (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho hay theo thông tin tuyển sinh 2026 của trường và kết quả học tập của các TS trúng tuyển vào trường các năm trước từ điểm thi ĐGNL, kết quả học tập của các TS này khá tốt. Năm nay, trường xét tuyển tổng hợp căn cứ vào điểm học lực, điểm cộng và điểm ưu tiên (nếu có). Trong đó, điểm học lực gồm 3 thành phần: điểm thi tốt nghiệp THPT 2026, điểm thi ĐGNL năm 2026 và điểm học bạ THPT nhân với các hệ số tương ứng. Trong đó, hệ số từ điểm thi ĐGNL dao động trong khoảng 40 – 50%, là thành phần điểm chiếm trọng số cao nhất. “Do đó, các TS có điểm thi ĐGNL cao sẽ có lợi thế hơn”, PGS-TS Vũ khẳng định.
Viện Đào tạo số và Khảo thí, Đại học Quốc gia Hà Nội ngày 15/4 công bố phổ điểm ba đợt thi đánh giá năng lực HSA năm 2026. Điểm trung bình của hơn 57.200 thí sinh là 78,2/150.
Đây là tổng điểm ba phần thi, trong đó hai phần bắt buộc là Toán học và Xử lý số liệu (50 câu, 75 phút), Văn học - Ngôn ngữ (50 câu, 60 phút). Phần thi thứ ba, thí sinh lựa chọn giữa Khoa học và Tiếng Anh (50 câu, 60 phút). Nếu chọn Khoa học, thí sinh làm 3 trong 5 chủ đề: Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lý.
Điểm cao nhất của kỳ thi hiện là 129, thấp hơn thủ khoa năm ngoái 1 điểm. Thí sinh này chọn phần thứ ba là Tiếng Anh.
Ở chiều ngược lại, mức thấp nhất là 22. Tỷ lệ thí sinh đạt mức điểm từ 110 trở lên chiếm khoảng 1,88%; từ 100 trở lên khoảng 8,5%. Số thí sinh đạt từ 80 điểm trở lên - mức nhiều trường lấy làm ngưỡng sàn khi xét tuyển, chiếm hơn 45%.
Theo Đại học Quốc gia Hà Nội, các tỷ lệ trên tương đối ổn định so với năm ngoái.
Phổ điểm thi đánh giá năng lực HSA ba đợt đầu năm 2026 như sau:
Năm nay, HSA được tổ chức thành 6 đợt ở 8 tỉnh, thành với quy mô hơn 120.000 thí sinh. Đây là một trong hai kỳ thi đánh giá năng lực do đại học tổ chức lớn nhất cả nước. Điểm thi HSA được hơn 100 trường sử dụng để xét tuyển đầu vào đại học.
Theo công bố của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam vào cuối tháng 5, giá từng cuốn thuộc bộ sách dùng chung "Kết nối tri thức với cuộc sống" giảm nhẹ. Giá cả bộ giảm phần lớn nhờ giá sách tiếng Anh giảm.
Ví dụ, giá sách lớp 1 năm học trước là 189.900 đồng thì năm nay là 157.000 đồng. Trong đó, riêng sách tiếng Anh từ 42.000 xuống còn 20.500 đồng.
Với cấp THPT, giá cả bộ không cố định, do phụ thuộc vào 4 môn và 3 chuyên đề lựa chọn của học sinh. Theo tính toán tương đối, giá sách cấp học này cũng giảm khoảng 50.000 đồng.
Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cho biết việc giảm giá sách là nhờ tiết giảm chi phí sản xuất, lưu thông.
Mức giảm với sách giáo khoa từ lớp 1 đến lớp 9 như sau (đơn vị: nghìn đồng):
Năm học 2026-2027, cả nước quay trở lại dùng một bộ sách giáo khoa chung, sau 5 năm thực hiện một chương trình, nhiều bộ sách.
Bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống" của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam được lựa chọn nhờ đáp ứng đầy đủ và "nổi trội hơn cả", theo Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nhà chức trách cũng nhìn nhận khả năng chỉnh lý và mức độ sẵn sàng với bộ sách này là cao nhất.
Ngoài ra, Bộ dự kiến học sinh cả nước được miễn phí sách giáo khoa từ năm học 2029-2030, theo hình thức mượn từ thư viện trường, phải trả khi dùng xong, đền nếu làm hỏng.
Chia sẻ trong Hội nghị tuyển sinh năm 2026 do Bộ GD-ĐT tổ chức ngày 20.4, GS-TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT) nhấn mạnh sự khác biệt giữa quy định nguồn tuyển với ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (ngưỡng điểm sàn xét tuyển).
GS Thảo cho hay, theo điều 6 quy chế tuyển sinh, nguồn xét tuyển vào chương trình đào tạo trình độ ĐH là thí sinh (TS) có tổng điểm 3 môn thi kỳ thi tốt nghiệp THPT (kỳ thi trung học nghề đối với đối tượng trung học nghề) các năm theo tổ hợp xét tuyển (hoặc sử dụng điểm thi môn toán, ngữ văn và một môn thi khác) đạt tối thiểu 15 điểm theo thang điểm 30. Quy định này áp dụng đối với TS thi tốt nghiệp từ năm 2026 (không áp dụng với TS thi tốt nghiệp năm 2025 trở về trước và không áp dụng đối với TS được đặc cách xét tốt nghiệp THPT).
Trong khi đó, điều 9 quy chế quy định ngưỡng đầu vào các chương trình đào tạo với 3 lĩnh vực đặc thù gồm: đào tạo giáo viên, đào tạo thuộc lĩnh vực sức khỏe có cấp giấy phép hành nghề, đào tạo thuộc lĩnh vực pháp luật. Căn cứ trên ngưỡng quy định chung của Bộ GD-ĐT, các trường xác định và công bố ngưỡng đầu vào cho các chương trình đào tạo và phương thức tuyển sinh trước thời gian kết thúc đăng ký dự tuyển. TS xét tuyển vào các ngành thuộc những lĩnh vực trên cần đạt từ ngưỡng điểm này mới đủ điều kiện xét tuyển.
Như vậy với quy định năm nay, TS cần chú ý quy định nguồn tuyển với mọi ngành và phương thức xét tuyển. Nếu không đạt từ 15 điểm 3 môn theo quy định trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, TS không đủ điều kiện xét tuyển các ngành trình độ ĐH mà phải tham gia các bậc học thấp hơn. Riêng với 3 lĩnh vực đặc thù (sức khỏe, sư phạm, luật), TS cần đạt đủ ngưỡng theo quy định mới được tham gia xét tuyển, ngưỡng này cao hơn so với các ngành còn lại ở tất cả các phương thức.
Dự thảo hướng dẫn tuyển sinh ĐH năm 2026 của Bộ GD-ĐT cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng phương thức xét tuyển (tổ hợp, bài thi độc lập) với các cơ sở đào tạo.
Theo đó, các tổ hợp môn hoặc bài thi đánh giá độc lập dùng để xét tuyển phải được xây dựng một cách khoa học, thực tiễn và đảm bảo lựa chọn được TS có kiến thức nền tảng cùng năng lực cốt lõi phù hợp với chương trình đào tạo. Trường hợp chương trình đào tạo yêu cầu kiến thức nền tảng ở một môn học nhất định thì cơ sở đào tạo cần phải quy định ngưỡng đầu vào đối với môn học đó để bảo đảm TS đã được học môn học đó ở bậc THPT. Ví dụ, chương trình đào tạo ngành y khoa có yêu cầu kiến thức nền tảng là môn sinh học thì cần quy định điều kiện về điểm môn sinh học ở THPT hoặc thi tốt nghiệp THPT.
Cũng theo dự thảo, cơ sở đào tạo phải quy định tỷ lệ điểm tối thiểu của phần nội dung cốt lõi liên quan đến chương trình đào tạo mà TS cần đạt trong tổng điểm bài thi. Ví dụ, khi xét tuyển chương trình đào tạo toán học bằng bài thi đánh giá độc lập, cơ sở đào tạo cần quy định rõ tỷ lệ điểm phần toán học trong bài thi. Tuy nhiên, các yêu cầu trên có thể không áp dụng cho các ngành đào tạo ngôn ngữ mà người học bắt đầu từ trình độ cơ bản, ví dụ học ngôn ngữ Pháp từ đầu hay các ngành như sư phạm công nghệ hoặc sư phạm tin học cũng có thể có những điều chỉnh phù hợp.
Đáng chú ý, dự thảo cũng lưu ý việc nhân, chia hệ số đối với các môn trong tổ hợp xét tuyển đối với các phương thức tuyển sinh dựa trên kết quả học tập các môn học cấp THPT, kết quả các môn thi tốt nghiệp THPT bảo đảm môn toán hoặc ngữ văn với trọng số tính điểm xét tối thiểu 1/3.
Ví dụ, tổ hợp xét tuyển gồm toán-lý-Anh thì trọng số tính điểm xét của môn toán là 1/3. Tổ hợp sử dụng 3 môn trong đó toán x 2 + lý x 1 + Anh x 1 thì trọng số tính điểm xét của môn toán là 2/4. Phân tích quy định này, tiến sĩ Võ Thanh Hải, Phó giám đốc thường trực ĐH Duy Tân, lưu ý điều này có nghĩa là trong bất kỳ tổ hợp môn xét tuyển nào cũng phải có 1 trong 2 môn toán hoặc ngữ văn và chiếm trọng số 1/3 trong tổ hợp môn xét tuyển.
"Hiểu theo một cách đơn giản là trong tổ hợp môn xét tuyển cần có môn toán hoặc môn ngữ văn và chiếm tỷ lệ 1/3 trong tổ hợp môn xét tuyển chứ không phải điểm thi môn toán hoặc môn ngữ văn chiếm 1/3 trong tổng số điểm xét tuyển", tiến sĩ Hải nói thêm.
Cũng tại hội nghị nói trên, đại diện Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT) nêu nguyên tắc xét tuyển năm nay. Cụ thể, nguyên tắc xét chọn bình đẳng theo từng phương thức, tổ hợp xét tuyển, không phụ thuộc thứ tự ưu tiên của nguyện vọng đăng ký trừ 2 trường hợp. Thứ nhất là cùng điểm xét ở cuối danh sách, thứ tự xét ưu tiên đối với các TS có điểm cộng thấp hơn. Thứ hai là cùng điểm xét ở cuối danh sách, điểm cộng bằng nhau, ưu tiên nguyện vọng cao hơn.
Với điểm mới này, tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, cho biết quy định phù hợp khi xét ưu tiên TS có điểm thực tế cao hơn trong trường hợp đồng điểm. Bởi lẽ khi ưu tiên đối với các TS có điểm cộng thấp hơn nghĩa là tổng điểm xét tuyển thực tế TS cao hơn TS còn lại.
Tuy nhiên, theo tiến sĩ Nhân, quy định này sẽ tác động nhiều ở những ngành/chương trình đào tạo thu hút nhiều TS quan tâm mà chỉ tiêu hạn chế, một số ngành đặc thù khối y dược, sư phạm, các ngành công nghệ chiến lược… Hầu hết các ngành còn lại, các trường chỉ đưa ra quy định tiêu chí phụ dự phòng sử dụng trong trường hợp cần thiết. Ví dụ, năm nay tiêu chí phụ xét ưu tiên TS trong trường hợp đồng điểm vào Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM là ưu tiên TS có điểm toán cao hơn. Tiêu chí phụ này áp dụng với tất cả các ngành bởi toán cũng là môn bắt buộc trong tổ hợp mọi xét tuyển năm nay.
Cùng cách xử lý này, Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch cũng đưa ra tiêu chuẩn phụ dùng để xét trong trường hợp các TS có tổng điểm xét tuyển bằng nhau, được xếp ưu tiên theo điểm thi tốt nghiệp THPT môn toán năm 2026. Ngoài ra, trường còn áp dụng các quy tắc xử lý TS đồng điểm của hệ thống xét tuyển Bộ GD-ĐT.
Trong khi đó, Trường ĐH Y dược TP.HCM đã công bố tiêu chí phụ trong trường hợp nhiều TS có cùng điểm xét ở cuối danh sách. Cụ thể là thứ tự xét ưu tiên đối với các TS có điểm cộng thấp hơn. Trường hợp nhiều TS có cùng điểm xét ở cuối danh sách và có điểm cộng bằng nhau, trường tiếp tục xét ưu tiên đối với các TS có thứ tự ưu tiên nguyện vọng cao hơn…
