“Họ không cho tôi thuê khách sạn mà nói về ở cùng để tiện chăm sóc. Điều này thật kỳ lạ với người Mỹ”, ông Timothy, 63 tuổi, nói. Ông không ngờ chuyến đi lại khiến bản thân nghĩ đến việc bán tài sản ở Mỹ và sang Việt Nam nghỉ hưu.
Timothy là chủ doanh nghiệp sửa chữa máy móc tại bang Georgia. Sau khi vợ qua đời, ông sống cùng con trai út Nicholas, 28 tuổi. Năm 2023, Nicholas sang Việt Nam định cư và kết hôn với chị Vũ Thị Hương, 25 tuổi, quê Bắc Ninh. Vì muốn tìm hiểu cuộc sống của các con, Timothy bay sang Việt Nam.
Ông Vũ Đình Tư (bố ruột Hương) dọn dẹp nhà cửa ở xã Hiệp Hòa, Bắc Ninh để tiếp đón thông gia. “Người ta ở xa tới thăm mình, theo tục lệ quê tôi, để khách ra khách sạn ở là thiếu tình cảm”, ông nói.
Tết 2024, ngay khi bước vào nhà, Timothy thấy ông thông gia Việt đã chuẩn bị sẵn khăn tắm, trải ga giường, máy sấy tóc và cả bộ dao nĩa riêng. “Sự tỉ mỉ này khiến tôi cảm giác như họ đang đón một người thân”, ông nói.
Những ngày sau đó, Timothy được kéo vào các hoạt động chuẩn bị Tết. Ông học cách thắp hương, sắp mâm ngũ quả. Người đàn ông Mỹ còn được chỉ mẹo cắt bánh chưng. Thay vì dùng dao, Timothy tước lạt tre thành sợi mảnh, đan chéo trên mặt bánh. Khi lật bánh và kéo từng sợi lạt, khối nếp tách ra thành những phần đều nhau, mặt bánh phẳng và không dính tay.
Không khí quây quần của Tết Việt gợi Timothy nhớ về nước Mỹ thập niên 1970, thời điểm gia đình ông còn tụ họp tại nhà bà nội vào mỗi sáng. Sau khi bà qua đời, các mối liên hệ dần thưa vắng, anh chị em chỉ còn nghe tiếng nhau qua những cuộc gọi rời rạc. “Tôi như tìm lại được không khí gia đình đã mất từ lâu”, ông nói.
Tháng 5/2024, Timothy đặt vé quay lại Việt Nam dự đám cưới chị gái Hương. Ông thấy đám cưới ở làng quê không chỉ là ngày vui của cô dâu, chú rể mà là việc chung của cả cộng đồng. Hàng xóm, họ hàng tự phân công công việc, người làm gà, người nấu cỗ, người trang trí, cắm hoa. Mọi việc diễn ra nhịp nhàng, không cần đến các dịch vụ chuyên nghiệp.
Hai tuần ở Việt Nam, Timothy dậy sớm phụ dọn dẹp khiến Vũ Đình Tư thường xuyên phải can ngăn vì sợ khách mệt. Nhà thông gia cũng từ chối mọi khoản chi phí ông đề nghị đóng góp.
Từ trải nghiệm đó, ông nhận thấy sự khác biệt về cách sống. Người Mỹ đề cao tự do cá nhân nhưng dễ bị cuốn vào vòng xoáy công việc, hóa đơn. Ngược lại, người Việt coi trọng sự san sẻ trong cộng đồng.
Đầu năm 2025, Timothy trở lại Việt Nam lần thứ ba. Lần này ông tự xách vali về thẳng nhà thông gia, không cần con trai, con dâu đi cùng. Trở ngại lớn nhất của chuyến này là người cháu nội của ông Tư – người duy nhất nói được tiếng Anh – lại vắng nhà. Dẫu vậy, câu chuyện của hai ông thông gia vẫn tiếp diễn nhờ Google dịch.
Ông Tư kể có lần giải thích về món lòng lợn, ông phải thao tác trên điện thoại bốn lần để thông gia hiểu rõ nguyên liệu. “Ông ấy thử tất cả món được mời, kể cả mắm tôm. Ông cũng không nề hà việc gì, từ dọn dẹp đến phụ giúp việc nhà. Sự giản dị đó khiến chúng tôi thấy gần gũi”, ông Tư nói.
Chị Vũ Thị Hương, con dâu ông Timothy, nói bất ngờ khi thấy bố chồng hòa nhập với cuộc sống ở Việt Nam rất nhanh. Khi Nicholas đến Việt Nam, anh từng chia sẻ với bố về sự thân thiện của người Việt, cách mọi người sẵn sàng giúp nhau không cần lý do. “Lúc đó bố chưa hình dung được, nhưng khi ông sang và sống cùng, ông tin điều đó”, chị nói.
Mỗi sáng, hai người đàn ông dậy sớm uống trà mạn rồi đi bộ. Timothy quan sát vợ chồng thông gia tập thể dục nhịp điệu, đôi khi bật cười trước những động tác của ông Tư. Trên đường tản bộ, ông làm quen với hàng xóm. Một cụ bà quét sân thường mỉm cười vẫy tay. Không cần người phiên dịch, Timothy đáp lại “Xin chào”. Thi thoảng, bà còn giúi cho ông gói bánh.
Buổi chiều, ông cùng thông gia đi đón cháu gái. Ở cổng trường, sự xuất hiện của Timothy khiến đám trẻ tò mò chạy lại vây quanh. Lúc rảnh, ông đứng lặng nhìn lũ trẻ đá bóng trên bãi đất trống đối diện trường.
Trong những lần xuống phố, ông được chỉ cách “sống sót” giữa giao thông Việt Nam. Quy tắc là bước xuống đường thì không ngập ngừng, nhìn thẳng và tiến về phía trước. “Cuộc sống ở Việt Nam thú vị tới mức tôi nghĩ mình chắc chắn thuộc về nơi này”, ông nói.
Trở về Mỹ, Timothy quay lại cảnh sống một mình, mỗi ngày đi làm và ra chăm sóc mảnh vườn. Ông thấy nhớ không khí ở căn nhà gỗ ở Bắc Ninh luôn có người ra vào.
Tháng 2/2026, ông Timothy sang Việt Nam lần thứ tư và nhận mình đã “hòa tan” với cuộc sống ở đây. Lần này ông đã có thể làm được mọi thứ, xắn tay vào rửa chén, lau nhà, cắt bánh chưng và chuẩn bị tiền lì xì cho các cháu dịp năm mới.
Màn trình diễn xuất thần của thủ môn 40 tuổi giúp đội tuyển Cape Verde cầm hòa Tây Ban Nha 0-0 ngay trong trận ra quân, tạo nên một trong những cú sốc lớn nhất kể từ đầu giải đấu.
Đó không chỉ là trận đấu để đời của cá nhân Vozinha mà còn là câu chuyện truyền cảm hứng đặc biệt về sự kiên trì, niềm tin và khát vọng không từ bỏ.
Người hùng bất ngờ của World Cup 2026
Trước khi bóng lăn trên sân vận động ở Atlanta (Mỹ), rất ít người tin Cape Verde có thể tạo nên bất ngờ trước Tây Ban Nha - nhà vô địch châu Âu và là một trong những ứng viên sáng giá nhất cho chức vô địch thế giới.
Sự chênh lệch giữa hai đội thể hiện rõ trên mọi phương diện. Tây Ban Nha sở hữu dàn cầu thủ đẳng cấp đang thi đấu ở những giải vô địch hàng đầu châu Âu, trong khi Cape Verde lần đầu tiên góp mặt ở một kỳ World Cup.
Thế nhưng sau 90 phút nghẹt thở, tỷ số 0-0 trên bảng điện tử đã khiến cả thế giới phải nhắc đến cái tên Vozinha.
Ở tuổi 40, thủ thành kỳ cựu đã có màn trình diễn xuất thần với 7 pha cứu thua, 3 lần làm chủ hoàn toàn khu vực cấm địa trong các tình huống không chiến, 15 lần thu hồi bóng thành công và tỷ lệ thắng tranh chấp đạt 100%.
Theo các thống kê chuyên môn, anh đã ngăn chặn tới 1,78 bàn thắng kỳ vọng từ phía Tây Ban Nha. Những con số đó càng trở nên ấn tượng khi đối thủ kiểm soát bóng tới 74%, tung ra 27 cú dứt điểm và thực hiện hơn 800 đường chuyền trong suốt trận đấu.
Dù vậy, mọi nỗ lực của các chân sút hàng đầu châu Âu đều bất lực trước đôi tay của thủ môn đến từ quốc đảo nhỏ bé ở châu Phi. Khi tiếng còi mãn cuộc vang lên, hình ảnh Vozinha bật khóc giữa sân nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội toàn cầu.
Đó không chỉ là cảm xúc của một thủ môn vừa giữ sạch lưới trước Tây Ban Nha, mà còn là khoảnh khắc vỡ òa của một người đã dành hơn 10 năm chờ đợi cơ hội xuất hiện tại sân khấu lớn nhất thế giới.
Từ cậu bé được ông bà nuôi dưỡng đến biểu tượng bóng đá Cape Verde
Ít ai biết rằng Vozinha không phải tên thật của anh. Thủ môn của Cape Verde có tên đầy đủ là Josimar José Évora Dias. Anh sinh năm 1986, đúng vào thời điểm World Cup Mexico đang diễn ra sôi động.
Người cha của anh khi đó là một quân nhân và rất hâm mộ hậu vệ phải Josimar của đội tuyển Brazil. Vì vậy, ông quyết định đặt tên con trai theo thần tượng của mình. Bốn mươi năm sau, cái tên Josimar lại xuất hiện tại một kỳ World Cup theo cách không ai ngờ tới.
Tuổi thơ của Vozinha cũng không hề dễ dàng. Do cha phải thực hiện nghĩa vụ quân sự còn mẹ thường xuyên đi làm xa để kiếm sống, anh lớn lên chủ yếu dưới sự chăm sóc của ông bà tại thành phố Mindelo trên đảo São Vicente.
Chính ông bà là những người đã đặt cho anh biệt danh "Vozinha". Trong tiếng Bồ Đào Nha, đây là cách gọi trìu mến gắn liền với hình ảnh người bà trong gia đình.
Sau này khi thi đấu tại Angola, anh quyết định in biệt danh đó lên áo đấu như một cách tri ân những người đã nuôi dưỡng mình khôn lớn. "Ông bà có ý nghĩa rất lớn trong cuộc đời tôi. Tôi luôn mang họ theo trong trái tim mỗi khi bước ra sân", anh từng chia sẻ.
Suýt giải nghệ vì không còn đội bóng
Câu chuyện của Vozinha càng trở nên đặc biệt hơn khi nhìn vào hoàn cảnh hiện tại của anh. Theo dữ liệu từ chuyên trang chuyển nhượng Transfermarkt, giá trị chuyển nhượng của thủ môn Cape Verde chỉ vào khoảng 50.000 euro (hơn 1,5 tỷ đồng) - con số quá nhỏ bé nếu so với các ngôi sao đang góp mặt tại World Cup 2026.
Không những vậy, hợp đồng của anh với CLB GD Chaves sẽ hết hạn vào cuối tháng 6/2026. Ở tuổi 40, Vozinha gần như không nhận được bất kỳ đề nghị gia hạn hay ký hợp đồng mới nào. Vì vậy, trước khi World Cup 2026 khởi tranh, anh từng cân nhắc nghiêm túc về việc chia tay sân cỏ sau giải đấu.
"Tôi đã làm việc cả đời để có ngày hôm nay. Tôi năm nay 40 tuổi và từng nghĩ đến việc giải nghệ. Nhưng tôi vẫn tiếp tục cố gắng vì giấc mơ này", thủ thành Cape Verde chia sẻ sau trận đấu.
Có lẽ chính anh cũng không thể ngờ rằng giải đấu cuối cùng trong sự nghiệp lại mang đến khoảnh khắc huy hoàng đến vậy.
Dù trở thành người hùng của Cape Verde, ngày vui của Vozinha vẫn chưa thực sự trọn vẹn. Sau trận đấu, thủ môn kỳ cựu tiết lộ anh đã bật khóc vì nhớ tới ông bà - những người đã nuôi dưỡng mình từ nhỏ nhưng đều đã qua đời cách đây vài năm.
Bên cạnh đó, mẹ của anh cũng không thể tới Mỹ để theo dõi trận đấu lịch sử do gặp khó khăn trong việc xin thị thực và các vấn đề liên quan đến chi phí. "Tôi ước mẹ có thể ở đây để chứng kiến khoảnh khắc này. Tôi rất buồn vì bà không thể đến Mỹ", anh nghẹn ngào nói.
Những chia sẻ chân thành khiến nhiều người hâm mộ xúc động và càng thêm yêu mến người thủ môn giàu nghị lực này.
Từ vô danh thành hiện tượng mạng xã hội
Nếu trước World Cup 2026, Vozinha gần như không được biết đến bên ngoài phạm vi bóng đá châu Phi thì chỉ sau một trận đấu, cuộc đời anh đã thay đổi hoàn toàn.
Tài khoản mạng xã hội của thủ môn Cape Verde chứng kiến mức tăng trưởng chưa từng có. Chỉ trong vòng chưa đầy 24 giờ sau trận hòa Tây Ban Nha, anh thu hút thêm hơn 2 triệu người theo dõi trên tài khoản Instagram.
Từ một cầu thủ ít được chú ý, Vozinha bỗng trở thành cái tên được nhắc đến trên khắp các nền tảng mạng xã hội toàn cầu. Danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu là phần thưởng xứng đáng cho màn trình diễn phi thường đó.
Dù tương lai sau World Cup vẫn còn là dấu hỏi lớn, Vozinha đã có cho mình điều mà không phải cầu thủ nào cũng đạt được trong sự nghiệp: Một trận đấu để đời tại sân khấu bóng đá lớn nhất hành tinh.
Ở tuổi 40, khi tưởng như mọi cánh cửa đã khép lại, người gác đền của Cape Verde lại viết nên câu chuyện đẹp tại World Cup 2026, chứng minh rằng trong bóng đá, cũng như trong cuộc sống, không bao giờ là quá muộn để tạo nên kỳ tích.
Indian Creek rộng 1,2 km2 nằm giữa vịnh Biscayne, phía bắc Miami Beach với 84 cư dân. Đảo có 41 lô đất ven biển, quy tụ nhiều tỷ phú như Jeff Bezos, Mark Zuckerberg, Tom Brady và Ivanka Trump. Trung tâm đảo là sân golf 18 lỗ thuộc Indian Creek Country Club. Phí gia nhập câu lạc bộ khoảng 500.000 USD cùng quá trình xét duyệt khá lâu.
Đảo hình thành từ quá trình nạo vét vịnh Biscayne đầu thế kỷ 20. Trở thành đô thị năm 1939, khu vực này ban đầu là nơi nghỉ đông của giới tài phiệt. Những năm gần đây, nhiều tỷ phú chuyển đến sinh sống lâu dài.
Quỹ đất hạn chế làm giá bất động sản liên tục tăng, thường ở mức trên 60 triệu USD. Đầu tháng này, Mark Zuckerberg mua một biệt thự với giá khoảng 170 triệu USD.
Michael Martirena, môi giới bất động sản tại công ty Compass (Miami), cho biết nhiều người mua thường phá bỏ công trình cũ để xây dinh thự mới theo nhu cầu.
Mức độ riêng tư trên đảo được phân chia theo vị trí. Khu phía tây nằm sát tuyến đường thủy nội địa, tách hẳn đất liền là nơi ở của Jeff Bezos và Mark Zuckerberg. Mick Duchon, môi giới thuộc tập đoàn Corcoran, cho biết các lô đất phía tây rộng khoảng 7.400 m2, lớn hơn mức 4.600 m2 ở khu vực khác. Khoảng cách này giúp các biệt thự tách biệt hoàn toàn.
Năm 2023, Jeff Bezos mua ba bất động sản liền kề trị giá hơn 230 triệu USD. Ông sống trong biệt thự phong cách Địa Trung Hải, đồng thời cho phá dỡ nhà trên hai lô đất phía tây để xây khu khép kín mới.
Giao dịch nhà đất ở Indian Creek luôn kín đáo. Dữ liệu từ Hiệp hội Môi giới Bất động sản Miami cho thấy nhiều thời điểm không có nhà rao bán công khai. Đại diện bên mua phải tự liên hệ với trung gian của chủ nhà.
Đảo hoạt động độc lập với chính quyền và lực lượng cảnh sát riêng. Dữ liệu ngân sách bang Florida cho thấy 97% nguồn lực cảnh sát được dùng cho hoạt động an ninh. Lối vào đường bộ duy nhất có trạm gác vũ trang 24/24 giờ. "Không ai có thể ra vào nếu không có lý do", Martirena nói.
An ninh trên biển còn nghiêm ngặt hơn. Khác với các khu nhà giàu lân cận như Palm Island, Star Island hay Hibiscus Island, nơi du thuyền du lịch thường xuyên đi ngang để ngắm biệt thự của người nổi tiếng, lực lượng tuần tra đường thủy của Indian Creek sẽ nhanh chóng tiếp cận và yêu cầu người lạ rời đi nếu tiến sát khu vực đảo. Cây xanh dày đặc che khuất tầm nhìn từ các khu lân cận. Martirena cho biết những người ở đây muốn an toàn và không bị làm phiền.
Làn sóng dịch chuyển tài sản đến Indian Creek một phần do chính quyền không thu thuế thu nhập bang. Trong khi đó, đề xuất áp thuế tài sản 5% tại California thúc đẩy nhiều tỷ phú tìm bến đỗ mới. Đồng sáng lập Google Larry Page gần đây chi 173 triệu USD mua hai biệt thự ven biển tại khu Coconut Grove (Miami).
Martirena cho biết những tuần gần đây liên tục nhận được yêu cầu tìm nhà từ khách hàng California. "Họ chưa từng nghĩ sẽ rời California, nhưng cuối cùng vẫn chọn bảo vệ khối tài sản mình đã mất nhiều năm gây dựng", Martirena nói.
Sáng sớm, Alessandro Perasso, 31 tuổi, chạy xe hơn 5 km từ khách sạn đến một khu chợ tại Đà Nẵng để ăn thử món bò né cho bữa sáng. Lần thứ hai trở lại Việt Nam, du khách người Italy này cho biết mục tiêu chính của chuyến đi là trải nghiệm văn hóa ăn sáng đường phố, theo xu hướng "#vietnambreakfast" (bữa sáng kiểu Việt Nam) đang thịnh hành trên mạng xã hội.
Tại Italy, nhịp sống buổi sáng của Perasso thường bắt đầu sau 8h với bữa sáng chỉ có cà phê kèm bánh ngọt hoặc yến mạch tại nhà. "Ở nhà, thực đơn của tôi giống hệt nhau trong cả tháng. Tại Việt Nam, tôi đau đầu bởi danh sách hàng chục món từ bún, cháo, phở, xôi đến bánh mì để thay đổi hàng ngày", anh nói. "Đủ loại đồ uống cà phê, trà hay hoa quả cũng khiến tôi nhiều lúc không biết chọn gì".
Perasso cho biết một suất bò né gồm bánh mì, trứng ốp la, thịt bò và nước sốt có giá 50.000 đồng (gần 2 USD). Tại Italy, món ăn có lượng đạm tương đương giá từ 15 đến 20 USD.
Ngoài hương vị, anh còn thấy thích thú với văn hóa cộng đồng của người Việt. Mọi người ngồi sát nhau trên những chiếc ghế nhựa ven đường, vừa ăn vừa trò chuyện trước giờ đi làm là điều hiếm thấy ở quê nhà.
Marquez Ryan, 36 tuổi, người Mỹ, sống tại TP HCM lại chọn trải nghiệm mua đồ ăn mang đi. Thời mới sang Việt Nam, anh ngạc nhiên khi thấy người dân bản địa có thể mua đồ ăn ở bất kỳ con ngõ nào và tranh thủ ăn nhanh khi dừng đèn đỏ hoặc ngồi phía sau xe máy.
"Bữa sáng kiểu Mỹ rất khó mang đi. Ngũ cốc, cháo yến mạch hay cháo ngô ăn kèm xúc xích đều cần không gian ngồi ăn cố định", Ryan cho biết.
Chi phí là yếu tố khiến Ryan thay đổi thói quen. Tại Mỹ, bữa sáng bên ngoài tốn khoảng 25 USD (khoảng 600.000 đồng). Ở TP HCM, anh chi 20.000-60.000 đồng cho một ổ bánh mì hoặc hộp xôi. "Tôi luôn phân vân mỗi khi thức dậy vì không biết nên chọn món nào", anh nói.
Hai tuần qua, trên các nền tảng mạng xã hội như Instagram và TikTok xuất hiện xu hướng "thử trải nghiệm bữa sáng bản địa". Các nội dung có từ khóa (hashtag) #vietnambreakfast đạt hàng chục triệu lượt xem. Nhiều người nước ngoài còn đặt thử thách "một tháng ăn sáng kiểu Việt không trùng lặp món nào". Xu hướng này một lần nữa chứng minh ẩm thực đa dạng là một trong những yếu tố thu hút của Việt Nam đối với cộng đồng khách quốc tế.
Năm 2025, Việt Nam xếp thứ 4 trong danh sách những quốc gia có nền ẩm thực hấp dẫn nhất thế giới theo xếp hạng của CN Traveller, vượt qua nhiều cường quốc như Pháp, Tây Ban Nha và Nhật Bản. Bò kho, bún bò Huế và cơm tấm được gọi tên trong danh sách 100 món ăn sáng ngon nhất thế giới năm 2025, theo công bố của Taste Atlas.
Ẩm thực Việt Nam năm 2026 cũng được các thẩm định viên Michelin đánh giá là "trưởng thành, đa tầng và có bản sắc", nơi kỹ thuật hiện đại giao thoa cùng tính bền vững.
Theo PGS TS Phạm Ngọc Trung, nguyên Trưởng khoa Văn hóa phát triển, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, sự đa dạng của các món ăn sáng của người Việt xuất phát từ đặc điểm địa lý, khí hậu và phương thức sản xuất.
Việt Nam nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, người dân bắt đầu ngày mới từ sớm khi thời tiết mát mẻ. Do đó, nhu cầu ăn sáng no để có sức lao động là rất lớn. Tại các quốc gia phương Tây có mùa đông lạnh, giờ làm việc bắt đầu muộn hơn (9-10h), dẫn đến thói quen ăn sáng đơn giản.
Nguồn nguyên liệu nông nghiệp phong phú theo mùa cũng tạo điều kiện cho sự biến tấu của hàng trăm món ăn. "Việc khách quốc tế thích nghi với bữa sáng Việt Nam cho thấy ẩm thực đường phố đã trở thành cầu nối văn hóa và sản phẩm du lịch có sức hút", ông Trung nói.
Theo chuyên gia, sự khác biệt về tư duy dinh dưỡng giữa các nền văn hóa là lý do khiến du khách phương Tây bối rối khi lựa chọn ẩm thực sáng tại Việt Nam.
Ray Kuschert, 58 tuổi, nhà văn người Australia sống tại TP HCM hơn 10 năm đồng tình với phân tích của PGS TS Phạm Ngọc Trung. Người Australia thường ăn nhẹ vào buổi sáng và tập trung năng lượng vào bữa tối. Ngược lại, người Việt coi trọng bữa sáng, chuộng các món ăn no, giàu năng lượng như cơm tấm, xôi, bún, phở để chuẩn bị cho một ngày làm việc dài.
"Thời gian đầu, tôi thấy lạ lẫm khi mọi người ăn cơm vào buổi sáng. Nhưng khi thử thích nghi, tôi nhận ra việc này rất hợp lý", ông Ray nói.
Sau một thập kỷ sống tại đây, ông cho biết mình vẫn chưa khám phá hết danh mục các món ăn sáng theo từng vùng miền của Việt Nam.
