“Họ không cho tôi thuê khách sạn mà nói về ở cùng để tiện chăm sóc. Điều này thật kỳ lạ với người Mỹ”, ông Timothy, 63 tuổi, nói. Ông không ngờ chuyến đi lại khiến bản thân nghĩ đến việc bán tài sản ở Mỹ và sang Việt Nam nghỉ hưu.
Timothy là chủ doanh nghiệp sửa chữa máy móc tại bang Georgia. Sau khi vợ qua đời, ông sống cùng con trai út Nicholas, 28 tuổi. Năm 2023, Nicholas sang Việt Nam định cư và kết hôn với chị Vũ Thị Hương, 25 tuổi, quê Bắc Ninh. Vì muốn tìm hiểu cuộc sống của các con, Timothy bay sang Việt Nam.
Ông Vũ Đình Tư (bố ruột Hương) dọn dẹp nhà cửa ở xã Hiệp Hòa, Bắc Ninh để tiếp đón thông gia. “Người ta ở xa tới thăm mình, theo tục lệ quê tôi, để khách ra khách sạn ở là thiếu tình cảm”, ông nói.
Tết 2024, ngay khi bước vào nhà, Timothy thấy ông thông gia Việt đã chuẩn bị sẵn khăn tắm, trải ga giường, máy sấy tóc và cả bộ dao nĩa riêng. “Sự tỉ mỉ này khiến tôi cảm giác như họ đang đón một người thân”, ông nói.
Những ngày sau đó, Timothy được kéo vào các hoạt động chuẩn bị Tết. Ông học cách thắp hương, sắp mâm ngũ quả. Người đàn ông Mỹ còn được chỉ mẹo cắt bánh chưng. Thay vì dùng dao, Timothy tước lạt tre thành sợi mảnh, đan chéo trên mặt bánh. Khi lật bánh và kéo từng sợi lạt, khối nếp tách ra thành những phần đều nhau, mặt bánh phẳng và không dính tay.
Không khí quây quần của Tết Việt gợi Timothy nhớ về nước Mỹ thập niên 1970, thời điểm gia đình ông còn tụ họp tại nhà bà nội vào mỗi sáng. Sau khi bà qua đời, các mối liên hệ dần thưa vắng, anh chị em chỉ còn nghe tiếng nhau qua những cuộc gọi rời rạc. “Tôi như tìm lại được không khí gia đình đã mất từ lâu”, ông nói.
Tháng 5/2024, Timothy đặt vé quay lại Việt Nam dự đám cưới chị gái Hương. Ông thấy đám cưới ở làng quê không chỉ là ngày vui của cô dâu, chú rể mà là việc chung của cả cộng đồng. Hàng xóm, họ hàng tự phân công công việc, người làm gà, người nấu cỗ, người trang trí, cắm hoa. Mọi việc diễn ra nhịp nhàng, không cần đến các dịch vụ chuyên nghiệp.
Hai tuần ở Việt Nam, Timothy dậy sớm phụ dọn dẹp khiến Vũ Đình Tư thường xuyên phải can ngăn vì sợ khách mệt. Nhà thông gia cũng từ chối mọi khoản chi phí ông đề nghị đóng góp.
Từ trải nghiệm đó, ông nhận thấy sự khác biệt về cách sống. Người Mỹ đề cao tự do cá nhân nhưng dễ bị cuốn vào vòng xoáy công việc, hóa đơn. Ngược lại, người Việt coi trọng sự san sẻ trong cộng đồng.
Đầu năm 2025, Timothy trở lại Việt Nam lần thứ ba. Lần này ông tự xách vali về thẳng nhà thông gia, không cần con trai, con dâu đi cùng. Trở ngại lớn nhất của chuyến này là người cháu nội của ông Tư – người duy nhất nói được tiếng Anh – lại vắng nhà. Dẫu vậy, câu chuyện của hai ông thông gia vẫn tiếp diễn nhờ Google dịch.
Ông Tư kể có lần giải thích về món lòng lợn, ông phải thao tác trên điện thoại bốn lần để thông gia hiểu rõ nguyên liệu. “Ông ấy thử tất cả món được mời, kể cả mắm tôm. Ông cũng không nề hà việc gì, từ dọn dẹp đến phụ giúp việc nhà. Sự giản dị đó khiến chúng tôi thấy gần gũi”, ông Tư nói.
Chị Vũ Thị Hương, con dâu ông Timothy, nói bất ngờ khi thấy bố chồng hòa nhập với cuộc sống ở Việt Nam rất nhanh. Khi Nicholas đến Việt Nam, anh từng chia sẻ với bố về sự thân thiện của người Việt, cách mọi người sẵn sàng giúp nhau không cần lý do. “Lúc đó bố chưa hình dung được, nhưng khi ông sang và sống cùng, ông tin điều đó”, chị nói.
Mỗi sáng, hai người đàn ông dậy sớm uống trà mạn rồi đi bộ. Timothy quan sát vợ chồng thông gia tập thể dục nhịp điệu, đôi khi bật cười trước những động tác của ông Tư. Trên đường tản bộ, ông làm quen với hàng xóm. Một cụ bà quét sân thường mỉm cười vẫy tay. Không cần người phiên dịch, Timothy đáp lại “Xin chào”. Thi thoảng, bà còn giúi cho ông gói bánh.
Buổi chiều, ông cùng thông gia đi đón cháu gái. Ở cổng trường, sự xuất hiện của Timothy khiến đám trẻ tò mò chạy lại vây quanh. Lúc rảnh, ông đứng lặng nhìn lũ trẻ đá bóng trên bãi đất trống đối diện trường.
Trong những lần xuống phố, ông được chỉ cách “sống sót” giữa giao thông Việt Nam. Quy tắc là bước xuống đường thì không ngập ngừng, nhìn thẳng và tiến về phía trước. “Cuộc sống ở Việt Nam thú vị tới mức tôi nghĩ mình chắc chắn thuộc về nơi này”, ông nói.
Trở về Mỹ, Timothy quay lại cảnh sống một mình, mỗi ngày đi làm và ra chăm sóc mảnh vườn. Ông thấy nhớ không khí ở căn nhà gỗ ở Bắc Ninh luôn có người ra vào.
Tháng 2/2026, ông Timothy sang Việt Nam lần thứ tư và nhận mình đã “hòa tan” với cuộc sống ở đây. Lần này ông đã có thể làm được mọi thứ, xắn tay vào rửa chén, lau nhà, cắt bánh chưng và chuẩn bị tiền lì xì cho các cháu dịp năm mới.
“Tôi đang cân nhắc bán hết tài sản ở Mỹ để sang Việt Nam sống lâu dài”, ông nói.
Mới đây, hình ảnh ghi lại cảnh ăn đám giỗ ở miền Tây thu hút sự chú ý trên mạng xã hội bởi mô hình "lẩu băng chuyền tự chế".
Thay vì bày biện theo kiểu mâm bàn thông thường, gia chủ đặt đồ ăn vào những chiếc thau lớn rồi để chúng trôi vòng quanh trên bể cá giữa sân. Mọi người ngồi xung quanh, thích món nào thì gắp món đó, tạo thành một chiếc băng chuyền phiên bản "cây nhà lá vườn".
Điều đặc biệt là gia chủ chuẩn bị nhiều thau cho cùng một món ăn để thực khách không phải chờ đợi quá lâu mới đến lượt món mình yêu thích. Đoạn clip về đám giỗ miền Tây này đặc biệt thu hút 14 triệu lượt xem cùng nhiều bình luận tương tác.
Bà Phạm Thị Kiểu (46 tuổi, ở An Giang) cho biết chiếc bể nước ban đầu được gia đình thiết kế làm nơi tụ họp bạn bè, hàng xóm mỗi khi rảnh rỗi.
Trong đám giỗ vừa qua, chồng bà nảy ra ý tưởng phục vụ món ăn theo kiểu băng chuyền ngay trên mặt nước. Ông lắp thêm mô tơ tạo dòng nước để những chiếc thau đựng thức ăn có thể trôi vòng quanh liên tục. Khách mời thấy món mình thích có thể gắp ngay khi thau đi ngang qua, hoặc giữ nhẹ để chiếc thau tạm dừng trước mặt.
"Chồng tôi thiết kế phần đế lót khá chắc chắn nên suốt buổi tiệc không có chiếc thau nào bị lật. Mọi người đến dự đám giỗ đều thích thú với cách đãi tiệc này và ăn rất nhiệt tình những món đã chuẩn bị", bà Kiểu chia sẻ.
Theo bà Kiểu, gia đình từng nghĩ đến việc đặt thức ăn lên xuồng nhỏ nhưng sức chứa không nhiều bằng 30 chiếc thau nhựa. Để món ăn trông sạch sẽ và bắt mắt hơn, bà cắt lá chuối lót bên dưới, lau chùi cẩn thận rồi trang trí thêm rau xà lách để tạo điểm nhấn và hạn chế khoảng trống trên thau.
"Chúng tôi thiết kế các món đặt theo kiểu băng chuyền nhưng có thể dừng lại được. Mỗi món được lặp lại 4 - 5 lần nên mọi người không phải chờ đợi lâu đến lượt lựa món muốn thưởng thức. Các món có trong đám giỗ như gà hấp, vịt nướng, ốc hấp, hàu nướng… được bày biện đầy đủ để mọi người ăn uống thoải mái. Chúng tôi sử dụng thau mới với kích cỡ lớn để đựng đồ ăn thoải", bà Kiểu cho hay.
Trước đó vài ngày, chồng bà đã thay nước mới ở bể và bình thường cũng không nuôi cá trong bể nên không ảnh hưởng đến đồ ăn đặt phía trên. Vợ chồng bà vốn hiếu khách nên sau phần đãi tiệc chay buổi sáng, gia đình tiếp tục mời thêm bạn bè và hàng xóm đến dự tiệc mặn buổi chiều.
Cũng theo Ngọc Yến (SN 2002) con gái của gia đình này cho biết, ngày đám giỗ gia đình chuẩn bị hai phần tiệc riêng. Buổi sáng là mâm chay dành cho họ hàng, người thân. Sau đó, từ trưa đến khoảng 17h, cả nhà cùng vài người dì tiếp tục tất bật chuẩn bị tiệc chiều để đón khách.
Quá trình chuẩn bị đồ ăn trong mâm cỗ. Ảnh: CMH.
Cô gái sinh năm 2002 cho biết cách làm này vất vả hơn nhiều so với đãi mâm tròn thông thường. Nguồn thực phẩm chính như cá và gà đều do gia đình tự nuôi. Các món khác như hàu, ốc, thịt bò, trái cây được mua thêm để bữa tiệc phong phú hơn.
"Cá và gà được vệ sinh sạch rồi nướng bằng lò tự chế. Hàu thì mẹ tôi nướng bằng nồi chiên không dầu", Yến nói.
Bữa tiệc không chỉ gây chú ý bởi cách bày trí độc đáo, mà còn khiến khách mời thích thú vì không khí gần gũi, xôm tụ đúng kiểu miền Tây. "Khi mọi người đến ai cũng bất ngờ, ai cũng "wow" lên rồi lấy điện thoại ra quay lại. Có người còn gọi video về cho vợ xem nữa", Yến kể.
Yến cũng cho biết gia đình đặc biệt chú ý chuyện vệ sinh thực phẩm. Mỗi món đều được thay bao tay riêng khi chế biến. Đồ ăn hôm đó gần như hết sạch, chỉ còn dư lại một ít để gia đình dùng tiếp.
Những chiếc thau dùng trong bữa tiệc cũng được mẹ cô đặt mua riêng chỉ để phục vụ việc đựng đồ ăn. Thức ăn bên trong vẫn được bày lên đĩa gọn gàng chứ không chất trực tiếp vào thau.
Ngoài ra, vấn đề nước trong hồ cũng được nhiều người quan tâm khi xem video. Yến cho biết vài ngày trước bữa tiệc, cha cô đã thay nước mới. Do trong hồ có thả cá nên nước bị khuấy lên hơi ngả xanh, nhưng hoàn toàn không ảnh hưởng tới đồ ăn vì thực phẩm đều được đặt trên đĩa riêng.
Cô cho rằng việc đặt đồ ăn quanh hồ nước còn giúp món ăn giữ được độ mát lâu hơn trong thời tiết nóng. "Hơi tốn kém hơn đặt bàn mâm tròn bình thường nhưng thấy cha mẹ vui nên tôi cũng vui theo. Lạ lạ mà có kỷ niệm", Yến chia sẻ.
Khách mời đều tỏ ra thích thú trước cách bày biện độc đáo của gia đình. Nhiều người tranh thủ quay lại những khoảnh khắc của đám giỗ miền Tây độc đáo này để gửi cho người thân hoặc đăng tải lên mạng xã hội. Thay vì ngồi tách biệt như thông thường, mọi người cùng quây quần bên bể nước, thưởng thức các món đặc sản.
Năm 2024, Sarah Dallas tốt nghiệp tiến sĩ ngành Kỹ thuật sinh học tại Đại học Edinburgh, Scotland. Thời điểm đó, khoản nợ sinh viên của cô lên tới 76.000 bảng, bao gồm khoản vay ban đầu và lãi.
Sarah nộp hơn 200 đơn ứng tuyển cho nhiều vị trí trong suốt 16 tháng, từ nhân viên mới đến chuyên gia cao cấp, thậm chí cả thực tập không lương. Khoảng 90% nhà tuyển dụng không phản hồi. Với 10% còn lại, cô được phỏng vấn ba lần và đều bị từ chối do "quá đủ tiêu chuẩn" cho vị trí thấp, nhưng "thiếu kinh nghiệm" cho vai trò cao hơn. "Việc bị từ chối liên tục khiến tôi có cảm giác như mắc kẹt trong một hố đen", Sarah Dallas nói.
Để duy trì cuộc sống, cô làm biên tập viên tự do cho một tạp chí khoa học với thu nhập 600 bảng mỗi tháng, đồng thời vay thấu chi 8.000 bảng. Đến cuối năm 2025, cô mới nhận công việc đầu tiên là kỹ thuật viên phòng thí nghiệm với mức lương 28.500 bảng mỗi năm.
Hiện tại, thu nhập chính của cô khoảng 1.800 bảng mỗi tháng. Tuy nhiên, chỉ riêng tiền thuê nhà (1.025 bảng), hóa đơn (500 bảng) và trả nợ thấu chi (300 bảng) đã lên tới 1.825 bảng.
Sarah phải tiếp tục làm thêm tự do khoảng 40 giờ mỗi tháng. Khoản thu nhập phụ 600 bảng giúp cô chi trả tiền ăn uống, đi lại và tiết kiệm được 50 bảng. Cô cho biết mỗi tháng đóng 37 bảng cho khoản nợ học phí và đến nay mới trả được 95 bảng.
"Tôi không nghĩ cuộc sống ở tuổi 32 lại như vậy. Thu nhập chính dành hết cho các hóa đơn, còn công việc làm thêm mới giúp tôi tồn tại", cô cho biết.
Tình trạng "thừa tiêu chuẩn nhưng thiếu kinh nghiệm" đang là nghịch lý với nhiều người có bằng tiến sĩ tại Anh. Theo khảo sát do Times Higher Education trích dẫn, 42% tiến sĩ tại nước này tiếp tục làm việc trong môi trường học thuật sau một năm tốt nghiệp. Số còn lại chuyển sang khối doanh nghiệp nhưng gặp rào cản vì chưa từng đi làm.
Báo cáo "Kỹ năng người trưởng thành" của OECD năm 2025 cũng chỉ ra Anh nằm trong nhóm có tỷ lệ lao động làm việc không phù hợp trình độ cao nhất khối, khoảng 37%. Điều này khiến thu nhập trung bình của họ giảm 18% so với người làm đúng chuyên môn.
Tiến sĩ Isaiah Hankel, chuyên gia tư vấn nghề nghiệp, tác giả cuốn The Power of a PhD, nhận định rào cản không nằm ở tấm bằng, mà ở cách ứng viên định vị bản thân. Ông cho biết nhiều tiến sĩ viết hồ sơ theo hướng nghiên cứu, trong khi doanh nghiệp cần bản tóm tắt ngắn gọn, tập trung vào kỹ năng làm việc nhóm, giải quyết vấn đề, phân tích dữ liệu và quản lý dự án.
Ông khuyên người tìm việc cần nhanh chóng bù đắp kinh nghiệm thực tế qua các dự án ngắn hạn, thực tập, công việc tự do hoặc hoạt động tình nguyện. Việc có thêm trải nghiệm thực tế trong vài tháng sẽ giúp lấp đầy khoảng trống kinh nghiệm mà các nhà tuyển dụng lo ngại.
Nằm ẩn sâu trong vườn quốc gia và tiểu bang Redwood (Mỹ) ở miền bắc California là một cây gỗ đỏ khổng lồ với biệt danh Hyperion. Các chuyên gia cho rằng, đây là một trong những cây cổ thụ còn sống, cao nhất thế giới với chiều cao gần 116m.
Lần đầu tiên, cây được 2 nhà tự nhiên học người Mỹ nổi tiếng phát hiện ra vào năm 2006. Tuy nhiên đến nay, vị trí chính xác của cây được giữ bí mật nghiêm ngặt nhằm bảo vệ nó và chưa bao giờ thông tin được công khai.
Được biết, cây cổ thụ đã tồn tại ở đây hàng trăm năm. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa và sự mở rộng các khu dân cư khiến cây đối mặt với nhiều mối đe dọa. Theo kỷ lục Guinness Thế giới, cây có tuổi đời từ 600 đến 800 năm. Dù có nhiều nỗ lực bảo tồn dành cho cây gỗ đỏ khổng lồ, vẫn còn nhiều lo ngại liên quan tới sự an toàn của nó.
Đến nay, rất nhiều người quyết tâm tìm được vị trí chính xác của Hyperion. Đến mức Cơ quan Công viên Quốc gia Mỹ phải đóng cửa toàn bộ khu vực và tuyên bố rằng bất kỳ ai cố tình vi phạm quy định để tìm đến cây có thể bị phạt tới 5.000 USD (131 triệu đồng) và thậm chí bị phạt tù.
Lý giải về việc tuyệt đối giữ bí mật vị trí của cây, ông Leonel Arguello, Trưởng bộ phận Tài nguyên Thiên nhiên tại công viên cho biết, nếu nhiều người biết tới sẽ gây ra tình trạng rác thải. Mọi người tạo thêm nhiều lối mòn phụ để đi vệ sinh, gây tác động tới thảm thực vật và ảnh hưởng tới hệ rễ của cây.
Ngoài ra, việc đóng cửa còn nhằm ngăn chặn thiệt hại đối với các loài dương xỉ và thảm thực vật xung quanh, đồng thời bảo vệ an toàn đối với người dân.
Do không có đường tiếp cận rõ ràng, cộng với tín hiệu GPS và điện thoại di động rất yếu, các dịch vụ cứu hộ sẽ gặp vô vàn khó khăn nếu phải tiếp cận người gặp nạn.
“Nếu ai đó bị thương ở dưới đó, sẽ mất khá nhiều thời gian trước khi chúng tôi có thể tiếp cận và đưa họ ra ngoài. Đó là lý do vì sao chúng tôi chọn cách an toàn và bảo vệ tài nguyên của mình", ông Arguello nói.
Còn được gọi là gỗ đỏ ven biển, loài cây có nguồn gốc từ khu vực ven biển phía Bắc và Trung California - nơi có lượng mưa lớn vào mùa đông cùng sương mù của mùa hè đóng vai trò quan trọng với sự sinh tồn của chúng.
Phạm vi phân bố của họ cây gỗ đỏ kéo dài về phía Nam từ hai cụm rừng dọc theo sông Chetco, nằm ở góc tây nam bang Oregon. Sau đó, chúng trải dài đến hẻm núi Salmon Creek trong dãy núi Santa Lucia thuộc khu vực phía nam quận Monterey, California.
Dù vị trí khái quát của cây cao nhất thế giới đã được biết đến, việc giữ bí mật vị trí chính xác của Hyperion vẫn cực kỳ quan trọng ngay cả khi hình ảnh vệ tinh của khu vực có thể được tìm thấy trên mạng Internet. Sự bí mật này cũng được duy trì nhờ những cây khổng lồ khác bao quanh nó.
Trong khi Hyperion được cho là khoảng 700 đến 800 năm tuổi, cây cổ nhất thế giới được cho là một cây thông Bristlecone mang tên Methuselah, cũng nằm ở California. Theo BBC, cây này được cho là đã hơn 4.850 năm tuổi.
