Mức phí hàng tháng mà Donald DeFesi phải đóng cho Ban Quản trị Khu dân cư (HOA) tại Walnut Creek, bang California, là 1.500 USD, tăng hơn gấp đôi so với năm 2015. Hiện mỗi tháng, số tiền anh chi cho phí quản lý, bảo hiểm căn hộ và thuế bất động sản còn cao hơn cả tiền trả góp nhà.
“Tôi thực sự không nghĩ phí HOA lại tăng mạnh đến vậy”, DeFesi nói với WSJ.
Tại Mỹ, HOA là tổ chức tư nhân được thành lập để quản lý, duy trì và đặt ra các quy tắc cho một khu dân cư, khu căn hộ (condo), hoặc một khu đô thị được quy hoạch sẵn. Chủ sở hữu phải đóng phần chi phí cho các tiện ích chung, khu vực chung được HOA quản lý.
Ban quản trị HOA gồm các thành viên là cư dân tình nguyện trong khu, cũng có thể thuê thêm đơn vị quản lý bên ngoài, để phụ trách vận hành hàng ngày.
Theo Cục Điều tra Dân số Mỹ, trong năm 2024 có khoảng 21,6 triệu hộ gia đình, tương đương 1/4 số hộ sở hữu nhà tại Mỹ, đang trả phí HOA hoặc phí chung cư. Trong số này, khoảng 3 triệu hộ đóng trên 500 USD mỗi tháng.
Khoảng 84% nhà ở riêng lẻ mới xây được bán trong năm 2022 ở Mỹ thuộc các khu có HOA. Tại phần lớn các bang miền nam và miền tây, gần như không thể tìm được một căn riêng lẻ không thuộc HOA quản lý.
Theo phân tích của Realtor, phí HOA trung vị tại các khu chung cư trong năm 2025 là 420 USD, tăng 29% so với năm 2019. Với các chủ nhà ở riêng lẻ trong những khu có HOA quản lý, phí trung vị tăng 26%, lên 63 USD mỗi tháng.
Phí HOA thường không phải khoản lớn trong ngân sách gia đình, nhưng lại tăng đúng lúc giá nhà ở sát mức đỉnh lịch sử, lãi suất vay thế chấp neo cao, khiến sức mua ngày càng giảm. Tại nhiều nơi trên khắp nước Mỹ, thuế bất động sản, phí bảo hiểm nhà, chi phí điện nước đồng loạt tăng.
Joel Berner, nhà kinh tế trưởng tại Realtor, cho biết những khoản chi phình to này đang “đẩy một bộ phận người dân ra khỏi giấc mơ sở hữu nhà”.
Lãi suất vay thế chấp về lâu dài có thể giảm so với hiện tại, tạo điều kiện để người mua nhà trong vài năm gần đây vay lại với lãi suất thấp hơn. Nhưng phí HOA và các khoản phí khác thường chỉ đi theo một hướng là tiếp tục tăng.
“Chi phí tăng khiến tôi phải rút tiền tiết kiệm, hoặc phải thắt lưng buộc bụng”, DeFesi nói.
Những khoản phí này thường được HOA dùng để chi trả cho bảo hiểm và bảo trì các khu vực sử dụng chung, có thể gồm cả các tiện ích như hồ bơi hay sân golf. Chúng tăng lên vì chi phí bảo hiểm tài sản, nhân công và vật liệu ngày một đắt đỏ.
Chi phí leo thang cũng là một trong những lý do chính khiến thị trường căn hộ chung cư ở Mỹ rơi vào giai đoạn ảm đạm nhất trong hơn 10 năm qua.
Rebecca Lotsoff đã tìm mua một căn chung cư hai phòng ngủ ở khu vực Chicago từ cuối năm 2022 và không muốn phải trả quá 500 USD phí quản lý hàng tháng, nhưng thất bại. “Các loại phí khiến lựa chọn của tôi bị thu hẹp rất nhiều. Tôi rất chán nản”,Lotsoff nói.
Ngoài khoản phí hàng tháng, các HOA đôi khi còn thu thêm khoản thu bổ sung để chi cho các hạng mục sửa chữa lớn hoặc những chi phí phát sinh khác.
Tại Durango, bang Colorado, HOA quản lý chung cư nơi Mike Downing sinh sống đã bắt đầu tăng phí trong những năm gần đây để bù đắp chi phí leo thang và tái lập quỹ dự phòng tài chính.
Ông Downing, hiện là trưởng Ban quản trị HOA chung cư, đóng khoảng 600 USD hàng tháng khi mua căn hộ vào năm 2019. Hiện nay, con số này lên gần 1.300 USD.
Ông cho biết một số chủ nhà trong khu chung cư rất bức xúc trước các đợt tăng phí và cho rằng mức phí cao hơn có thể khiến việc bán nhà trở nên khó khăn hơn. “Mọi thứ khá căng thẳng. Đây là bài toán khó với tất cả những người liên quan”, Downing nói.
Theo Realtor, tại các thị trường ở bang Florida, phí HOA và phí quản lý chung cư đang chiếm tỷ trọng lớn nhất trong khoản thanh toán hàng tháng liên quan đến nhà ở của người mua.
Sau vụ sập chung cư ở Surfside năm 2021, các công ty bảo hiểm tại bang này bắt đầu siết chặt khâu đánh giá mức độ an toàn của chung cư. Giới chức bang cũng ban hành các yêu cầu an toàn mới với chung cư cũ. Những điều này đẩy phí HOA tại bang tăng lên.
Với người mua nhà, tránh những khu có HOA chưa chắc đã là lựa chọn rẻ hơn. Phí quản lý có thể được dùng để chi trả những khoản như sửa chữa, dọn tuyết, vốn là chi phí chủ nhà phải tự lo nếu không có HOA.
Một số HOA đang tìm cách kìm mức tăng phí. Cindy Kielty, trưởng Ban quản trị HOA nơi bà sinh sống tại St. Charles, bang Missouri, cho biết ban quản lý có thể cắt bớt một số dịch vụ như tưới cỏ để giảm chi phí cho dân cư.
Khi mua nhà năm 2009, hai vợ chồng bà đóng khoảng 125 USD phí quản lý mỗi tháng, nay đã tăng lên 350 USD. “Mọi người rồi sẽ phải thay đổi kỳ vọng về những gì HOA còn chi trả. Họ có hai lựa chọn, tự làm nhiều việc hơn để sửa chữa nhà, hoặc trả thêm tiền cho HOA”, bà Kielty nói.
Vào khoảng 7h50 sáng 28-5 (theo giờ Việt Nam), Hãng tin AFP tường thuật: "Truyền thông Mỹ dẫn thông tin từ các quan chức giấu tên cho biết quân đội Mỹ đã bắn hạ 4 máy bay không người lái được phóng từ Iran và tấn công một trung tâm điều khiển tại thành phố cảng Bandar Abbas".
Theo Đài CNN và báo New York Times, cuộc tấn công tại Bandar Abbas đã ngăn chặn việc Iran phóng chiếc drone thứ năm.
"Lực lượng Mỹ đã tấn công một trạm điều khiển mặt đất của Iran tại thành phố cảng Bandar Abbas, nơi được cho là đang chuẩn bị phóng chiếc drone thứ năm. Các quan chức Mỹ nói những hành động này có chừng mực, hoàn toàn nhằm mục đích phòng vệ và vẫn duy trì lệnh ngừng bắn" - CNN tường thuật.
Trước đó, truyền thông Iran đưa tin 3 tiếng nổ đã vang lên ở phía đông thành phố cảng Bandar Abbas của nước này vào khoảng 1h30 sáng 28-5 theo giờ địa phương.
Họ tường thuật các hệ thống phòng không đã được kích hoạt trong vài phút và giới chức đang xác minh nguồn gốc của các tiếng nổ đó.
Động thái mới nhất diễn ra sau các cuộc tấn công mà quân đội Mỹ mô tả là hành động "tự vệ", nhằm vào các địa điểm đặt tên lửa và tàu rải thủy lôi của Iran trong đêm từ 25 tới 26-5.
Ngày 28-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông vẫn chưa hài lòng với các đề xuất của Iran nhằm đạt được thỏa thuận, sau khi truyền hình nhà nước Iran công bố những chi tiết mà họ khẳng định là dự thảo thỏa thuận giữa hai bên, theo Hãng tin AFP.
Phát biểu tại cuộc họp nội các ở Nhà Trắng, Tổng thống Trump nói rằng ông không vội vàng đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông, dù cuối tuần qua ông từng nói rằng sắp đạt thỏa thuận.
"Iran rất quyết tâm, họ muốn đạt được thỏa thuận. Cho đến nay họ vẫn chưa làm được điều đó. Chúng tôi chưa hài lòng, nhưng rồi sẽ hài lòng thôi" - ông Trump nói.
"Hoặc là như vậy, hoặc chúng tôi sẽ phải hoàn tất công việc" - ông chủ Nhà Trắng nói thêm, ám chỉ khả năng nối lại các hoạt động quân sự mà Mỹ và Israel phát động ngày 28-2 và tạm dừng hồi tháng 4.
Ông Trump nhận định thêm phía Iran đang "đàm phán trong tình thế gần như cạn kiệt mọi lựa chọn".
Trước đó cùng ngày, truyền hình nhà nước Iran cho biết dự thảo bản ghi nhớ (MOU) với Washington bao gồm cam kết dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân nhằm vào Iran, khôi phục hoạt động lưu thông tại eo biển Hormuz và rút lực lượng Mỹ khỏi vùng Vịnh.
Tuy nhiên Nhà Trắng gọi thông tin trên là "hoàn toàn bịa đặt".
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) ngày 22/5 cho biết người mang thẻ xanh (thường trú nhân) từng đến CHDC Congo, Uganda và Nam Sudan trong vòng 21 ngày qua sẽ bị cấm nhập cảnh vào Mỹ do lo ngại về dịch Ebola. Đây là những quốc gia đang có dịch Ebola.
Mỹ hôm 18/5 ban hành lệnh cấm nhập cảnh kéo dài 30 ngày đối với những người từng tới các quốc gia châu Phi trên, nhưng miễn trừ cho công dân Mỹ, người có quốc tịch Mỹ và người mang thẻ xanh.
CDC cho rằng việc đưa nhóm thường trú nhân ra khỏi nhóm miễn trừ là biện pháp cần thiết để ngăn virus Ebola xâm nhập vào nước này, nhằm "cân bằng giữa bảo vệ sức khỏe cộng đồng và quản lý các nguồn lực phản ứng khẩn cấp".
"Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh cùng CDC cho rằng nhiều thường trú nhân hợp pháp duy trì liên hệ khăng khít hơn với các gia đình, cộng đồng bên ngoài Mỹ so với công dân và người mang quốc tịch Mỹ. Do đó, thường trú nhân hợp pháp sẽ chịu ít khó khăn hơn so với công dân hoặc người mang quốc tịch Mỹ khi bị cấm nhập cảnh", theo văn bản được Bộ trưởng Y tế Mỹ Robert F. Kennedy Jr. ký.
Người mang thẻ xanh trước đây luôn được miễn trừ khỏi các lệnh cấm nhập cảnh vào Mỹ, trong đó có lệnh được CDC ban hành trong thời kỳ diễn ra đại dịch Covid-19 cũng như các lệnh khác của Tổng thống Donald Trump.
Chính quyền ông Trump cùng ngày 22/5 cũng thông báo thay đổi chính sách cấp thẻ xanh, yêu cầu người nước ngoài muốn trở thành thường trú nhân phải rời khỏi Mỹ và trở về quê nhà để nộp đơn. Trong hơn nửa thế kỷ qua, người nước ngoài cư trú hợp pháp tại Mỹ được phép nộp hồ sơ và hoàn tất toàn bộ quy trình xin thẻ xanh ngay tại Mỹ.
Cơ quan Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) cho biết đây là nỗ lực nhằm giúp giảm bớt quá trình tìm kiếm, trục xuất những người lẩn trốn để ở lại Mỹ bất hợp pháp sau khi bị từ chối yêu cầu thường trú.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm 22/5 cho biết nguy cơ chủng virus Ebola Bundibugyo hiếm gặp trở thành dịch bệnh trên quy mô quốc gia ở CHDC Congo đã được nâng lên mức "rất cao". WHO cũng đã tuyên bố đợt bùng phát dịch ở nước này và Uganda là "tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế".
Cơ quan này đã ghi nhận 750 ca nghi nhiễm và 177 trường hợp thiệt mạng trong đợt bùng phát dịch Ebola tại CHDC Congo, thêm rằng số ca mắc dự kiến tiếp tục tăng.
Reuters hôm nay 4.5 dẫn thông tin từ Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Địa chất Đức (GFZ) ghi nhận đã xảy ra một trận động đất mạnh 6 độ Richter gần đảo Samar, miền trung Philippines, vào 14 giờ 9 cùng ngày.
Còn theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), tâm chấn nằm cách thị trấn ven biển San Julian khoảng 9 km, ở độ sâu 73,3 km.
Cơn địa chấn mạnh và ập đến bất ngờ, gây tổn hại về cấu trúc cho các công trình, buộc cảnh sát phải sơ tán khỏi trụ sở trên đảo Samar.
Cơ quan địa chấn Philippines (Phivolcs) cảnh báo trận động đất có thể gây thiệt hại và kéo theo các dư chấn trong thời gian tới.
Vụ việc xảy ra sau khi hơn 300 hộ gia đình được sơ tán vì một lượng lớn tro bụi đã bốc lên từ núi lửa Mayon cao 2.462 m trên đảo Luzon vào cuối tuần qua. Giới hữu trách cho biết nguyên nhân của bão tro bụi đến từ việc sạt lở dung nham trên sườn núi.
AP dẫn lời ông Teresito Bacolcol, Giám đốc Viện Núi lửa và Địa chấn Philippines, xác nhận vào thời điểm đó núi lửa không xảy ra đợt phun trào nào, nhưng những tảng dung nham lớn trên sườn tây nam ngọn núi bất ngờ sụp xuống, tạo nên luồng chảy cuồn cuộn gồm đá nóng, tro và khí xuống sườn núi vào chiều tối 2.5.
Đến nay chưa ghi nhận trường hợp thương vong, nhưng những đám mây tro khổng lồ đã bao trùm 87 ngôi làng tại 3 thị trấn, gây cản trở nghiêm trọng cho tầm nhìn của người dân trong vùng.
"Mây tro bụi bao phủ dày đặc, khiến tầm nhìn gần như bằng không, thậm chí trên quốc lộ", AP dẫn lời Thị trưởng Caloy Baldo của Camalig, khu vực nằm gần chân núi lửa.
"Một số dân làng hoảng sợ, nhưng chúng tôi trấn an họ", ông Baldo cho biết.
