Chiều 19-4, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức phiên họp toàn thể thẩm tra dự thảo nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam.
Theo chương trình, dự thảo nghị quyết sẽ được trình Quốc hội xem xét vào sáng mai tại đợt 2 kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.
Tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình và hoàn thiện dự thảo nghị quyết.
Trong đó, dự thảo đề xuất thể chế hóa việc lấy ngày 24-11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam và người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương.
Đồng thời đề xuất miễn hoặc giảm phí, lệ phí dịch vụ tham quan tại các cơ sở văn hóa, thể thao công lập vào Ngày Văn hóa Việt Nam theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Đáng chú ý là đề xuất bảo đảm nguồn lực tài chính cho lĩnh vực văn hóa ở mức tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước, đồng thời khuyến khích mạnh mẽ việc huy động các nguồn lực xã hội tham gia đầu tư.
Dự thảo đưa ra nhiều cơ chế, chính sách nhằm tạo môi trường thuận lợi cho phát triển các ngành công nghiệp văn hóa.
Các chính sách liên quan đến đất đai, thuế, phí được thiết kế theo hướng hỗ trợ hình thành các cụm công nghiệp sáng tạo văn hóa, khuyến khích giao cộng đồng tham gia quản lý, vận hành các thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở, qua đó phát huy vai trò chủ thể của người dân.
Dự thảo đề xuất một số cơ chế đầu tư mang tính đột phá như áp dụng mức thuế giá trị gia tăng ưu đãi 5% đối với một số sản phẩm, dịch vụ văn hóa, miễn thuế nhập khẩu đối với việc đưa các tác phẩm nghệ thuật có giá trị cao về nước không vì mục đích lợi nhuận…
Đề xuất các chính sách đãi ngộ, đào tạo nhân lực, trong đó chú trọng nâng cao chế độ đối với nghệ nhân, nghệ sĩ và đội ngũ sáng tạo.
Một điểm mới là việc nghiên cứu thí điểm Quỹ văn hóa nghệ thuật theo mô hình quỹ đầu tư mạo hiểm để hỗ trợ doanh nghiệp sáng tạo.
Trình bày thẩm tra dự thảo nghị quyết, Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đặng Xuân Phương nêu rõ thường trực ủy ban tán thành sự cần thiết, mục đích, quan điểm xây dựng dự thảo nghị quyết.
Liên quan chính sách tài chính như miễn, giảm thuế, tiền thuê đất, cơ quan thẩm tra đề nghị đánh giá kỹ tác động, nhất là đối với các đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực xuất bản, nhằm bảo đảm hiệu quả sử dụng tài sản công.
Chính sách đãi ngộ đối với đội ngũ làm văn hóa, nghệ thuật được tán thành, song cần rà soát kỹ đối tượng để tránh tình trạng cào bằng, bảo đảm đúng người, đúng lĩnh vực cần ưu tiên.
Nêu ý kiến thảo luận, Phó chủ tịch Hội đồng Dân tộc Trần Thị Hoa Ry nhất trí với việc dành nguồn lực 2% cho văn hóa, song cho rằng cần làm rõ tiêu chí xác định đầu tư cho lĩnh vực văn hóa để bảo đảm tính khả thi.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) thống nhất việc xác định ngày 24-11 là Ngày Văn hóa Việt Nam.
Song lưu ý việc quy định nghỉ lễ cần được xem xét đồng bộ trong Bộ luật Lao động để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.
Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho hay dự thảo nghị quyết tập trung vào các cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, giải quyết những vấn đề bức xúc trong thực tiễn.
Đồng thời tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc tổ chức thực hiện. Một số nội dung giao Chính phủ quy định chi tiết, đặc biệt đối với các cơ chế thí điểm là cần thiết để bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với thực tiễn, có thể rút kinh nghiệm trong triển khai.
Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh nhấn mạnh yêu cầu xuyên suốt bảo đảm tính cụ thể, khả thi của chính sách.
Với các nội dung mới, có tính chất phức tạp hoặc cần linh hoạt trong thực hiện, dự thảo nghị quyết sẽ giao Chính phủ quy định chi tiết.
Cách tiếp cận này không chỉ tạo dư địa điều hành cho cơ quan hành pháp mà còn góp phần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện trong thực tiễn.
Tại phiên họp thứ nhất Đại hội Công đoàn khóa 14 ngày 3/6, ông Nguyễn Xuân Hùng, Phó chủ tịch Tổng liên đoàn lao động Việt Nam, cho biết dự thảo sửa đổi, bổ sung Điều lệ Công đoàn Việt Nam dự kiến giảm mức đóng đoàn phí xuống còn 0,5% mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội.
Hiện nay lao động, đoàn viên hàng tháng phải đóng công đoàn phí; doanh nghiệp phải trích 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội để đóng kinh phí công đoàn. Công đoàn Việt Nam đang đề xuất sửa đổi một số đối tượng đóng 2% để đảm bảo đồng bộ, thống nhất với Luật Công đoàn năm 2024.
Điều lệ sửa đổi đồng thời bổ sung quy định hàng năm Tổng liên đoàn Lao động báo cáo Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam dự toán và quyết toán tài chính công đoàn; quy định về mô hình tổ chức đặc thù gồm Công đoàn tập đoàn kinh tế, tổng công ty trực thuộc Tổng liên đoàn, Công đoàn xã, phường, đặc khu.
Sau tinh gọn bộ máy, từ 1/6/2025, công đoàn cơ sở cơ quan hành chính, doanh nghiệp hưởng 100% lương ngân sách, lực lượng vũ trang dừng thu công đoàn phí, kinh phí công đoàn. Đoàn viên, lao động công đoàn đang làm việc tại các cơ quan, đơn vị sự nghiệp tự chủ, doanh nghiệp ngoài công lập vẫn thuộc nhóm đóng công đoàn phí.
Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ 14 nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra từ ngày 3 đến 5/6. Giai đoạn 2023-2026, các cấp công đoàn đã chi hơn 27.200 tỷ đồng cho các hoạt động chăm lo, hỗ trợ người lao động; phát triển mới trên 2,2 triệu đoàn viên và ghi nhận các sáng kiến làm lợi hơn 40.000 tỷ đồng.
Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg về Danh mục công nghệ chiến lược và danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược, tạo cơ sở quan trọng để tập trung nguồn lực phát triển các lĩnh vực công nghệ lõi, công nghệ nền tảng và các sản phẩm có tác động lớn đến tăng trưởng kinh tế, năng lực cạnh tranh và bảo đảm an ninh quốc gia.
Theo quyết định, danh mục công nghệ chiến lược gồm 10 nhóm công nghệ trọng điểm, bao quát nhiều lĩnh vực then chốt của nền kinh tế số và công nghiệp tương lai. Trong đó, công nghệ số được xác định là nhóm trung tâm, bao gồm: AI, dữ liệu lớn, bản sao số, điện toán đám mây, điện toán biên, internet vạn vật và chuỗi khối.
Đây được xem là nền tảng cho quá trình chuyển đổi số quốc gia và phát triển kinh tế số trong giai đoạn mới.
Bên cạnh đó, quyết định cũng xác định các lĩnh vực công nghệ chiến lược khác như công nghệ mạng di động thế hệ sau; robot và tự động hóa; công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến; công nghệ năng lượng và vật liệu tiên tiến; công nghệ chip bán dẫn; công nghệ an ninh mạng và lượng tử; công nghệ biển, đại dương và lòng đất; công nghệ hàng không và vũ trụ; công nghệ đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.
Cùng với danh mục công nghệ chiến lược, Chính phủ cũng ban hành Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược với nhiều nhóm sản phẩm cụ thể, được chia thành hai nhóm lớn.
Nhóm thứ nhất là các sản phẩm công nghệ chiến lược đã có thị trường, có khả năng tạo tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế.
Nổi bật trong nhóm này có mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, trợ lý ảo và AI chuyên ngành; AI camera xử lý tại biên; nền tảng bản sao số; nền tảng điện toán đám mây; thiết bị và hệ thống mạng di động 5G/5G-Advanced; robot công nghiệp; nền tảng sản xuất thông minh; giải pháp an ninh mạng cho hạ tầng trọng yếu và cơ sở dữ liệu quốc gia.
Danh mục cũng đặc biệt nhấn mạnh các sản phẩm công nghệ sinh học và y sinh như vắc xin thế hệ mới dùng cho người; liệu pháp tế bào; hệ thống sản xuất sản phẩm y tế cá thể hóa ứng dụng công nghệ in 3D; hệ thống cảm biến sinh học thông minh; giống cây trồng, vật nuôi và thủy sản thế hệ mới tạo ra từ công nghệ tế bào, chỉnh sửa gen và công nghệ sinh học.
Trong lĩnh vực năng lượng và vật liệu mới, các sản phẩm được đưa vào danh mục gồm pin, ắc quy tiên tiến và hệ thống tích trữ năng lượng tích hợp (BESS); hệ thống sản xuất, lưu trữ, vận chuyển và phân phối hydrogen xanh; hệ thống thu giữ, sử dụng và lưu trữ carbon; vật liệu tiên tiến và vật liệu chức năng hiệu năng cao phục vụ công nghiệp chế biến, chế tạo.
Nhóm thứ hai là các sản phẩm công nghệ tạo động lực tăng trưởng mới, công nghệ nền tảng cho tương lai và công nghệ bảo đảm tự chủ trong lĩnh vực an ninh, quốc phòng.
Nhóm này gồm chip chuyên dụng; truyền thông lượng tử, tính toán lượng tử và cảm biến lượng tử; công nghệ khai thác và chế biến sâu khoáng sản, dầu khí và đất hiếm; công nghệ thăm dò lòng đất, biển sâu và năng lượng ngoài khơi; lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ (SMR); vệ tinh và chùm vệ tinh quỹ đạo thấp quan sát trái đất; nền tảng công nghiệp và hệ thống tích hợp cho đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị.
Quyết định có hiệu lực từ 1.7. Bộ KH-CN được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát, đánh giá định kỳ để trình Thủ tướng Chính phủ cập nhật danh mục công nghệ chiến lược và danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn.
UBND tỉnh Đồng Nai vừa có tờ trình đề nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét ban hành quyết định xây dựng công trình khẩn cấp đối với dự án kéo dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên đến trung tâm hành chính tỉnh và Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Theo Đồng Nai, sân bay Long Thành là công trình quan trọng quốc gia, có vai trò đặc biệt trong phát triển kinh tế - xã hội của vùng Đông Nam bộ và cả nước. Khi đưa vào khai thác giai đoạn 1, nhu cầu vận chuyển hành khách, kết nối giao thông khối lượng lớn sẽ gia tăng đột biến.
Hiện hệ thống giao thông kết nối giữa TP.HCM và tỉnh Đồng Nai chủ yếu là đường bộ, đang chịu áp lực lớn, tiềm ẩn nguy cơ ùn tắc nghiêm trọng, không đáp ứng yêu cầu vận chuyển hành khách khối lượng lớn đến và đi từ sân bay Long Thành.
Do đó, việc đầu tư tuyến metro kết nối trực tiếp từ TP.HCM đến trung tâm hành chính tỉnh Đồng Nai và sân bay Long Thành là giải pháp căn cơ nhằm bảo đảm năng lực vận chuyển hành khách khối lượng lớn; giảm tải cho hệ thống giao thông đường bộ; tạo động lực phát triển đô thị, dịch vụ theo định hướng giao thông công cộng.
Dự án thuộc trường hợp cần triển khai khẩn cấp theo quy định tại điểm b khoản 1 điều 130 luật Xây dựng năm 2020, cần triển khai nhanh để bảo đảm đồng bộ với tiến độ đưa vào khai thác Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Nếu thực hiện theo trình tự đầu tư thông thường sẽ không đáp ứng yêu cầu tiến độ.
UBND tỉnh Đồng Nai cũng đề xuất giao địa phương này là cơ quan chủ trì quản lý, tổ chức thực hiện. Bộ Xây dựng là cơ quan chuyên môn về xây dựng, chủ trì thẩm định hồ sơ Báo cáo nghiên cứu khả thi, gồm thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED) và hồ sơ thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở của dự án.
Tỉnh cũng đề nghị được áp dụng một số cơ chế đặc thù để đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án, như chỉ định thầu để lựa chọn các đơn vị đủ năng lực thực hiện các công việc từ khảo sát, thiết kế, thẩm tra, thi công, giám sát đến nghiệm thu, bàn giao công trình đưa vào khai thác; vừa thiết kế vừa thi công...
Dự án kéo dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên, điểm đầu kết nối với tuyến đường sắt đô thị Bến Thành - Suối Tiên; điểm cuối tại Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Thời gian thực hiện dự kiến trong giai đoạn 2026 - 2030.
Công trình được đề xuất đầu tư theo phương thức PPP (loại hợp đồng BT). Cơ cấu nguồn vốn gồm: vốn của nhà đầu tư thực hiện phần xây dựng công trình; vốn ngân sách nhà nước tham gia chi trả công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.
Tuyến có tổng chiều dài khoảng 41 km, với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 60.261 tỉ đồng. Trong đó, chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ước tính khoảng 4.323 tỉ đồng, triển khai trong giai đoạn 2025 - 2029.
Hướng tuyến bắt đầu từ ga S0 tại Tân Vạn, vượt sông Đồng Nai và đi dọc quốc lộ 1 để kết nối vào trung tâm hành chính mới của tỉnh Đồng Nai. Sau đó, tuyến tiếp tục chạy dọc theo hành lang quy hoạch đường sắt Biên Hòa - Long Thành và đường tỉnh 771, cắt ngang cao tốc TP.HCM - Long Thành trước khi kết nối trực tiếp vào khu vực sân bay. Tổng diện tích sử dụng đất của dự án khoảng 192,5 ha.
