Trong báo cáo vừa gửi Chính phủ, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV – chủ đầu tư) cho biết việc huy động nhân sự trên công trường gặp nhiều trở ngại, làm gia tăng rủi ro chậm tiến độ ở dự án hàng không lớn nhất cả nước.
Sân bay Long Thành khởi công đầu năm 2021 trên 5.000 ha tại xã Long Thành, là dự án trọng điểm quốc gia với tổng mức đầu tư gần 337.000 tỷ đồng. Theo kế hoạch, dự án hoàn thành và đưa vào khai thác cuối năm nay.
Tuy nhiên, theo ACV, thời gian qua xuất hiện tình trạng kỹ sư, công nhân rời công trường giữa chừng ở dự án thành phần 3 (đường cất hạ cánh, nhà ga hành khách…) để chuyển sang các dự án khác. Dù liên tục đôn đốc nhà thầu bổ sung lực lượng, đến giữa tháng 4 tổng nhân sự mới đạt khoảng 8.457 người, tương đương 60% nhu cầu, trong khi kế hoạch cần khoảng 14.000 người.
Tại gói thầu 5.10 (nhà ga hành khách), trước ngày 26/1 mỗi ngày có khoảng 5.300 lao động, sau đó giảm còn 1.500 người. Gần đây, lực lượng tăng lên khoảng 3.400 người nhưng vẫn thiếu đáng kể so với nhu cầu khoảng 6.000 người.
Tương tự, gói thầu 4.8 (hạ tầng cảng, giao thông) từng duy trì khoảng 1.500 lao động mỗi ngày, sau đó giảm còn 1.200 người, thấp hơn nhu cầu khoảng 1.900 người. Ngoài ra, việc thiếu nhân sự tư vấn thiết kế và giám sát ở một số gói thầu cũng ảnh hưởng đến quản lý chất lượng và quy trình thanh toán.
ACV nhận định nguồn lao động bị cạnh tranh mạnh từ các dự án hạ tầng lớn trong khu vực như cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, mở rộng cao tốc TP HCM – Long Thành, cũng như các hạng mục khác trong chính dự án sân bay. Điều kiện làm việc nắng nóng, nhiều bụi tại công trường cũng khiến việc thu hút và giữ chân lao động gặp khó.
Đại diện một nhà thầu cho biết vướng mắc thanh toán từ phía chủ đầu tư là nguyên nhân chính khiến nhiều nhân sự rời dự án. Trong bối cảnh giá xăng dầu tăng, chi phí đầu vào leo thang, dòng tiền bị gián đoạn tạo áp lực lớn lên doanh nghiệp thi công.
Một nhà thầu khác cho hay vẫn bám tiến độ hợp đồng, song do một số hạng mục đã hoàn thành nên lao động được điều chuyển sang công trình khác. Đồng thời, thị trường xây dựng phía Nam đang sôi động với nhiều dự án mới, mức thu nhập hấp dẫn hơn cũng khiến một bộ phận công nhân chuyển việc.
Không chỉ thiếu nhân lực, biến động giá nhiên liệu và vật liệu cũng tác động đáng kể đến tiến độ. ACV cho biết giá bêtông nhựa tăng 40-50% so với trước, trong khi chi phí vận hành thiết bị tăng mạnh do giá nhiên liệu gần như gấp đôi.
Hiện trên công trường có khoảng 2.500 thiết bị thi công như máy xúc, máy ủi, xe lu, cần cẩu, trạm trộn bêtông… Tuy nhiên, áp lực chi phí khiến một số nhà thầu phải bù lỗ cho mỗi ca làm việc, thậm chí có tâm lý thi công cầm chừng, chờ nguồn cung ổn định hoặc điều chỉnh cơ chế.
Bên cạnh đó, dự án còn gặp vướng mắc về thiết kế, pháp lý và quy trình thanh toán, ảnh hưởng đến tiến độ chung. Chủ đầu tư kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương hỗ trợ ổn định nguồn cung vật liệu, nhiên liệu, đồng thời tháo gỡ các tồn tại để đảm bảo tiến độ.
Sân bay Long Thành được chia làm ba giai đoạn. Sau 5 năm thi công, các hạng mục giai đoạn 1 dần hoàn thiện. Trong đó, dự án thành phần 3 có quy mô lớn nhất, vốn hơn 86.000 tỷ đồng, đã thực hiện khoảng 64.000 tỷ, tương đương 74% giá trị hợp đồng.
Các dự án thành phần 1, 2 và 4 cơ bản bám tiến độ. Dự án 1 (trụ sở hành chính) và dự án 2 (tháp không lưu) đã hoàn thành phần lớn. Cuối năm trước, hệ thống kỹ thuật tháp không lưu được đưa vào vận hành, phục vụ các chuyến bay đầu tiên hạ cánh an toàn.
Theo kế hoạch khai thác, ACV đề xuất chuyển dần chuyến bay quốc tế từ Tân Sơn Nhất sang Long Thành từ cuối năm 2026, hướng tới phục vụ khoảng 90% khách quốc tế khu vực TP HCM vào năm 2027. Gần đây, đơn vị cũng thông báo tuyển dụng nhân sự, chuẩn bị cho mục tiêu vận hành sân bay vào cuối năm 2026.
Thông tin được ghi nhận tại báo cáo thị trường lao động quý 1 của Trung tâm Dịch vụ việc làm TP HCM (Sở Nội vụ). Nhu cầu tuyển dụng vượt khả năng cung ứng của thị trường, song doanh nghiệp vẫn hướng đến nhóm lao động trẻ hơn.
Từ dữ liệu của trụ sở chính và các điểm tiếp nhận, trung tâm ghi nhận hơn 52.600 người có nhu cầu tìm việc, trong khi doanh nghiệp cần tuyển tới 82.700 vị trí. Thị trường ở trạng thái "cầu vượt cung", nhưng phân bổ không đồng đều giữa các nhóm tuổi, trình độ và ngành nghề.
Nhóm 36–49 tuổi dẫn đầu nguồn cung với gần 21.000 người, tương đương gần 40%, cao hơn cả nhóm 25–35 tuổi, gần 38%.
Trong khi đó, phía nhà tuyển dụng, ở các vị trí yêu cầu độ tuổi, nhu cầu tuyển dụng dành riêng cho nhóm 36–49 tuổi chỉ ở mức 0,32%. Doanh nghiệp vẫn ưu tiên lao động trẻ 18–35 tuổi, với trên 41%.
Phân tích nguyên nhân, bà Nguyễn Văn Hạnh Thục, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm TP HCM, cho biết nhóm lao động trung niên chiếm tỷ lệ cao trong số người tìm việc chủ yếu là những người đã tích lũy kinh nghiệm, có xu hướng chuyển việc để cải thiện thu nhập hoặc môi trường làm việc.
Trong khi đó, phân khúc thị trường đang thiếu nhân lực nhiều nhất lại là lao động phổ thông, chiếm hơn 33%, tương đương hơn 27.600 vị trí. Doanh nghiệp cũng không đặt nặng trình độ khi tới 82% nhu cầu tuyển dụng không yêu cầu bằng cấp hoặc chỉ từ trung học phổ thông trở xuống. Nhu cầu chủ yếu đến từ các khu công nghiệp, khu chế xuất, nơi ưu tiên lao động trẻ, dễ thích nghi với điều kiện sản xuất.
Sự lệch pha cung – cầu này khiến không ít lao động trung niên gặp khó khăn, bởi dù có kinh nghiệm. Nhiều người không còn phù hợp với nhu cầu mới, nhất là ở các ngành sản xuất, kỹ thuật đòi hỏi kỹ năng thực hành và khả năng tiếp cận công nghệ.
Tuy nhiên, theo bà Thục, đây chưa hẳn là tín hiệu đáng lo. Với nhóm lao động có kinh nghiệm và trình độ, cơ hội việc làm vẫn đến từ các mối quan hệ cá nhân hoặc kênh tuyển dụng riêng. Ngoài ra, Trung tâm Dịch vụ việc làm TP HCM ghi nhận hơn 58% vị trí, tương đương khoảng 48.000 việc làm, không giới hạn độ tuổi, mở ra cơ hội cho lao động trung niên.
Một số ngành như sản xuất, cơ khí, bảo trì, vận hành máy vẫn thiếu nhân lực tay nghề cao, phù hợp với nhóm lao động giàu kinh nghiệm. Lĩnh vực bán hàng, dịch vụ cũng có khả năng tiếp nhận lao động phổ thông thông qua các khóa đào tạo ngắn hạn.
Dự báo trong quý 2, nhu cầu tuyển dụng tiếp tục dao động 60.000-75.000 vị trí khi doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất. Tuy nhiên, nguồn cung có thể giảm nhẹ do người lao động có xu hướng ưu tiên ổn định sau giai đoạn biến động đầu năm.
Ngày 21-4, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết hiện có một khối không khí lạnh yếu cuối mùa sắp ảnh hưởng đến miền Bắc nước ta.
Dự báo, khoảng đêm mai, khối không khí lạnh này sẽ ảnh hưởng đến khu vực Đông Bắc Bộ, sau đó ảnh hưởng đến một số nơi ở khu vực Tây Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ.
Ở khu vực Đông Bắc Bộ và Thanh Hóa từ ngày 23-4 trời chuyển mát với nhiệt độ thấp nhất trong đợt không khí lạnh này phổ biến 21-24 độ C, vùng núi có nơi dưới 20 độ C.
Khu vực Hà Nội, từ đêm 22-4 đến ngày 23-4 có mưa rào và rải rác có dông. Từ ngày 23-4, trời chuyển mát với nhiệt độ thấp nhất phổ biến 22-24 độ C.
Cũng do ảnh hưởng của không khí lạnh kết hợp với hội tụ gió trên cao, từ chiều tối mai đến ngày 23-4, ở Bắc Bộ có mưa rào và rải rác có dông, cục bộ có nơi mưa to.
Từ ngày 23 đến ngày 24-4, khu vực Bắc Trung Bộ có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to.
Từ chiều tối 23-3 đến ngày 25-4, khu vực Trung Trung Bộ có mưa rào và dông rải rác.
Cơ quan khí tượng cảnh báo trong thời kỳ giao mùa, nguy cơ rất cao trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Trước khi đón không khí lạnh, hôm nay, ở khu vực từ Hà Tĩnh đến Huế có nắng nóng cục bộ với nhiệt độ lúc 13h có nơi trên 35 độ C như Hương Khê (Hà Tĩnh) 35,4 độ C, Tuyên Hóa (Quảng Trị) 36,7 độ C, Nam Đông (Huế) 36,4 độ C.
Ở các tỉnh phía Đông Bắc Bộ trời nắng với nhiệt độ phổ biến 29-32 độ C, có nơi trên 32 độ C, ở Tây Bắc Bộ 32-34 độ C, có nơi trên 35 độ C.
Còn Nam Bộ ngày nắng, có nơi nắng nóng với nhiệt độ phổ biến 32-35 độ C, có nơi trên 35 độ C.
Dự báo, oi nóng ở miền Bắc và miền Trung còn duy trì đến ngày mai trước khi giảm dần ở các khu vực từ 23-4.
Cụ thể, ngày 22-4, ở khu vực từ Thanh Hóa đến Huế có nắng nóng với nhiệt độ cao nhất phổ biến 36-38 độ C, có nơi trên 38 độ C.
Khu vực Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ C, có nơi trên 37 độ C.
Yêu cầu được Thủ tướng nêu trong kế hoạch triển khai bảo hiểm y tế toàn dân giai đoạn mới, ban hành ngày 13/5. Bộ Y tế và Bộ Tài chính được giao xây dựng nghị quyết thí điểm, hoàn thành trong quý IV/2028.
Ngoài chi trả một số dịch vụ phòng bệnh, Chính phủ cũng yêu cầu mở rộng nguồn thu để bảo đảm Quỹ bảo hiểm y tế hoạt động bền vững trong bối cảnh nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng tăng.
Song song đó, Bộ Y tế và Bộ Tài chính phải xây dựng thêm cơ chế thí điểm các gói bảo hiểm y tế bổ sung theo nhu cầu người dân, hoàn thành trong quý II/2028. Bảo hiểm y tế sẽ tăng liên kết với các gói bảo hiểm sức khỏe thương mại để tránh thanh toán trùng lặp.
Theo lộ trình, từ năm 2027, mức đóng bảo hiểm y tế của người dân sẽ tăng cùng với việc mở rộng quyền lợi và mức hưởng. Nhà nước cũng tăng hỗ trợ cho hộ cận nghèo, người khuyết tật, người yếu thế và các nhóm chính sách.
Từ quý II/2027, người bệnh sẽ được phân luồng giữa các cấp chuyên môn để giảm tải bệnh viện tuyến trên đối với các ca bệnh nhẹ, bệnh thông thường. Các bệnh viện cũng sẽ nghiên cứu tiêu chí cho người bệnh xuất viện vào cuối tuần, ngày nghỉ và lễ để giảm ùn ứ. Giá dịch vụ y tế mới áp dụng từ tháng này sẽ tính thêm chi phí quản lý.
Việt Nam đặt mục tiêu năm nay đạt tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế 95,5% dân số và tiến tới toàn dân vào năm 2030. Từ năm nay, Quỹ bảo hiểm y tế cũng mở rộng phạm vi chi trả với một số bệnh mãn tính, khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc theo yêu cầu.
Theo Bộ Y tế, mỗi năm Việt Nam có hơn 100.000 ca tử vong do thuốc lá, gây thiệt hại khoảng 108.000 tỷ đồng chi phí y tế và tổn thất kinh tế. Giai đoạn 2012-2025, tỷ lệ thuế trên giá bán lẻ thuốc lá tại Việt Nam khoảng 36,8%, thấp hơn nhiều mức khuyến cáo 70-75% của Tổ chức Y tế Thế giới và thấp hơn nhiều nước ASEAN như Thái Lan hay Singapore.
Theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt sửa đổi, từ năm 2027, thuốc lá sẽ chịu thuế hỗn hợp gồm thuế suất 75% như hiện nay và thuế tuyệt đối tăng dần, từ 2.000 đồng một bao năm 2027 lên 10.000 đồng năm 2031.
Việt Nam hiện cũng thuộc nhóm tiêu thụ nhiều rượu bia. Năm 2024, lượng bia tiêu thụ khoảng 4,4 tỷ lít, còn nước giải khát đạt 4,7 tỷ lít, tăng gần 5% so với năm trước. Ngành đồ uống hiện đóng góp khoảng 60.000 tỷ đồng ngân sách mỗi năm, trong đó riêng thuế tiêu thụ đặc biệt hơn 40.000 tỷ đồng.
