Bộ Tư pháp đang lấy ý kiến về đề xuất thí điểm chế định luật sư công tại 8 bộ (Công an, Quốc phòng, Xây dựng, Tài chính, Tư pháp, Công thương, Ngoại giao, Nông nghiệp – Môi trường) và 10 tỉnh, thành phố (Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Đồng Nai, Bắc Ninh).
Một trong những vấn đề được dư luận quan tâm là vai trò, cơ chế hoạt động cũng như mối quan hệ giữa luật sư công và luật sư tư. Đây là mô hình hoàn toàn mới, đặt ra nhiều câu hỏi về tính khả thi, cơ chế vận hành cũng như khả năng thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.
Để làm rõ hơn những nội dung này, phóng viên Báo Thanh Niên đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Thị Phương Ngọc, Phó giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM.
Phóng viên: Bà có thể nói rõ sự khác biệt cơ bản giữa luật sư công và luật sư tư hiện nay là gì?
Bà Nguyễn Thị Phương Ngọc: Nhìn chung, về phạm vi công việc của luật sư công cơ bản giống phạm vi cung cấp dịch vụ pháp lý của luật sư tư.
Luật sư tư là luật sư hành nghề tại các tổ chức hành nghề luật sư, luật sư hành nghề với tư cách cá nhân theo quy định của luật Luật sư.
Luật sư công: là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Công an nhân dân, sĩ quan Quân đội nhân dân, cán bộ thuộc doanh nghiệp nhà nước được cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề luật sư để thực hiện các hoạt động có tính chất pháp lý, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà nước.
Cơ quan quản lý trực tiếp luật sư công là cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước nơi luật sư công làm việc thường xuyên và hưởng lương hằng tháng.
Tại sao không thuê luật sư tư mà lại phải có thêm luật sư công? Bởi nếu thuê luật sư tư thì có thể chọn được luật sư đáp ứng nhu cầu từng vụ việc cụ thể, vì không phải ai cũng giỏi hết tất cả các lĩnh vực?
Tôi cho rằng đây là cách để đảm bảo tính chủ động, thường xuyên, kịp thời nhằm nâng cao hiệu quả trong việc. Dự thảo quy định về thuê luật sư tư và có cơ chế phối hợp chặt chẽ, linh hoạt giữa luật sư công với luật sư tư nhằm nhằm bổ trợ cho nhau và tận dụng thế mạnh của cả hai.
Dự thảo quy định cơ quan, tổ chức sử dụng luật sư công được ký hợp đồng dịch vụ pháp lý với luật sư tư. Đây cũng là cách để thu hút đội ngũ luật sư tư giỏi, có kinh nghiệm tham gia vào công việc có tính chất pháp lý tại khu vực nhà nước, cùng với luật sư công bảo vệ lợi ích công.
Theo dự thảo, luật sư công gồm cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan công an, sĩ quan quân đội, cán bộ thuộc doanh nghiệp nhà nước. Đề xuất này liệu có khả thi, bởi thực tiễn có nhiều vụ việc khó, phức tạp và mang tính quốc tế?
Để trở thành luật sư công phải có trình độ cử nhân luật trở lên, có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp luật, hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật; đã qua khóa đào tạo luật sư công và hoàn thành thời gian tập sự luật sư công.
Ngoài ra, luật sư công còn được tuyển chọn từ các luật sư không phải là cán bộ, công chức, viên chức nhà nước. Các tiêu chí về vai trò, trách nhiệm, quyền và nghĩa vụ của luật sư công khắt khe hơn so với tiêu chuẩn luật sư hiện hành.
Đồng thời, dự thảo quy định cơ chế phối hợp của luật sư công với luật sư tư trong giải quyết vụ việc. Trong trường hợp cần thiết, cơ quan sử dụng luật sư công có quyền lựa chọn và ký hợp đồng dịch vụ pháp lý thường xuyên, hoặc theo vụ việc với tổ chức hành nghề luật sư để chỉ định luật sư có năng lực tham gia giải quyết các công việc có tính chất pháp lý để bảo vệ lợi ích công.
Với những quy định này, về cơ bản luật sư công có thể đáp ứng yêu cầu thực hiện các hoạt động pháp lý của nhà nước.
Thưa bà, công việc đặc thù của luật sư công đòi hỏi phải nghiên cứu sâu và có kinh nghiệm thực tiễn. Tuy nhiên, với mức thu nhập của nhà nước liệu có khả năng thu hút được chuyên gia giỏi, luật sư có “thương hiệu” trong xã hội vào làm?
Xét đặc thù công việc, cần có chế độ ưu đãi vượt trội mới có thể thu hút được nguồn nhân lực chất lượng cao.
Do vậy, dự thảo quy định luật sư công được hưởng hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương hiện hưởng. Đối với luật sư có trên 10 năm kinh nghiệm, khi được tuyển dụng làm luật sư công được hưởng lương và hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương bậc 1 của chuyên viên cao cấp, hoặc tương đương theo vị trí việc làm.
Trường hợp luật sư công được hưởng hỗ trợ hằng tháng từ nhiều mục khác nhau đối với cùng một chế độ, chính sách trong cùng một thời điểm thì chỉ được hưởng chế độ, chính sách cao nhất.
Ngoài ra, luật sư công được hưởng thù lao, tiền thưởng và các khoản thu nhập khác. Họ còn được hưởng tiền làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm, công tác phí và các chế độ khác theo quy định của pháp luật về cán bộ công chức, viên chức.
Vậy có luật sư công rồi thì trợ giúp pháp lý hiện nay sẽ ra sao? Có ý kiến cho rằng tại sao chúng ta không nâng tầm trợ giúp pháp lý lên làm luật sư công?
Luật sư công và trợ giúp pháp lý có mục tiêu chính sách và đối tượng phục vụ hoàn toàn khác nhau, nên không thể thay thế cho nhau.
Trợ giúp pháp lý là việc cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí, góp phần bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong tiếp cận công lý và bình đẳng trước pháp luật. Đối tượng được thụ hưởng là người có công với cách mạng, người thuộc hộ nghèo, trẻ em, người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, người bị buộc tội thuộc hộ cận nghèo…
Hoạt động này hướng đến bảo vệ lợi ích tư, cụ thể là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người có công với cách mạng và nhóm yếu thế trong xã hội.
Trong khi đó, luật sư công thực hiện các công việc nhằm mục đích bảo vệ lợi ích công, tức là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị, doanh nghiệp nhà nước.
Tối 11.5, thông tin từ Công TP.Hải Phòng cho biết, thiếu tướng Bùi Quang Bình, Giám đốc Công an TP.Hải Phòng đã chỉ đạo Phòng CSĐT tội phạm về ma túy phối hợp Công an đặc khu Cát Hải điều tra, xử lý vụ ca sĩ Miu Lê cùng 5 người sử dụng ma túy tại khu vực bãi tắm Tùng Thu, đảo Cát Bà.
Theo thông tin ban đầu, khoảng 12 giờ 30 ngày 10.5, sau khi nhận tin báo của người dân về việc một nhóm người có dấu hiệu sử dụng trái phép chất ma túy, Công an đặc khu Cát Hải đã tổ chức kiểm tra tại bãi tắm Tùng Thu.
Qua kiểm tra, công an phát hiện 6 người liên quan gồm: Vũ Khương An (31 tuổi, trú TP.HCM), Trần Đức Phong (35 tuổi, trú Hà Nội), Đoàn Thị Thúy An (36 tuổi, trú đặc khu Cát Hải), Trần Minh Trang (30 tuổi, trú Hà Nội), Lê Ánh Nhật - nữ ca sĩ Miu Lê (35 tuổi, trú TP.HCM) và Vũ Thái Nam (24 tuổi, trú Bắc Ninh).
Ngay sau khi nhận được thông tin vụ việc gây ảnh hưởng đến môi trường du lịch địa phương, trong đó một người là nữ ca sĩ nổi tiếng, Giám đốc Công an TP.Hải Phòng chỉ đạo Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy phối hợp Công an đặc khu Cát Hải điều tra, xử lý theo quy định
Hiện Công an đặc khu Cát Hải đang tiếp tục xác minh, làm rõ vụ việc nghi liên quan ma túy để xử lý theo quy định pháp luật.
Sau thông tin liên quan vụ việc nghi sử dụng trái phép chất ma túy tại Cát Bà, trang Facebook của Miu Lê đã khóa phần bình luận.
Chiều 11.5, nhiều người dùng mạng xã hội phát hiện fanpage Facebook của Miu Lê với khoảng 2,5 triệu lượt theo dõi đã khóa tính năng bình luận trên các bài đăng.
Động thái này diễn ra sau khi xuất hiện thông tin một người tên Lê Ánh Nhật đang làm việc với Công an đặc khu Cát Hải liên quan vụ việc nghi sử dụng trái phép chất ma túy tại khu vực bãi tắm Tùng Thu, đảo Cát Bà.
Miu Lê tên thật là Lê Ánh Nhật, năm nay 35 tuổi, quê Ninh Thuận cũ. Cô bắt đầu được khán giả biết đến khi tham gia phim Những thiên thần áo trắng năm 2009.
Sau đó, nữ nghệ sĩ tiếp tục ghi dấu ấn qua nhiều dự án điện ảnh như Em là bà nội của anh, Bạn gái tôi là sếp và Anh thầy ngôi sao.
Ngoài diễn xuất, Miu Lê còn hoạt động ca hát với nhiều ca khúc được giới trẻ yêu thích như Giá như cô ấy chưa xuất hiện, Thầm thương trộm nhớ và Vì mẹ anh bắt chia tay.
Tại phường Phú Nhuận (TP.HCM), sau 1 năm hoạt động theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã triển khai, thực hiện tốt các nhiệm vụ công tác xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền, công tác vận động Nhân dân, nhiệm vụ kinh tế - xã hội theo chương trình, kế hoạch đã đề ra.
Tập trung thực hiện tốt công tác chăm lo an sinh xã hội đối với các trường hợp có hoàn cảnh khó khăn, diện chính sách, đảm bảo đầy đủ, kịp thời. Tình hình an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn đảm bảo ổn định, tỉ lệ phạm pháp hình sự thấp. Đặc biệt năm 2025, phường Phú Nhuận nhận danh hiệu "phường không ma túy".
Đột phá nổi bật là công tác cải cách hành chính và chuyển đổi số được chỉ đạo quyết liệt, đi vào chiều sâu.
Từ 1-7-2025 đến nay, Trung tâm Phục vụ hành chính công phường đã tiếp nhận và giải quyết trên 120.000 hồ sơ. Trong đó, tỉ lệ giải quyết đúng hạn và trước hạn đạt trên 98%, tỉ lệ hài lòng của người dân, doanh nghiệp duy trì đạt trên 99%.
Đáng nói với mô hình liên thông "Một điểm đến - nhiều dịch vụ", người dân thực hiện đồng thời các thủ tục tại cùng một địa điểm.
Cụ thể như đăng ký hộ kinh doanh, đăng ký thuế, hóa đơn điện tử, chữ ký số và mở tài khoản thanh toán. Các thủ tục rút ngắn thời gian từ 3 ngày còn 1 - 2 ngày, nhiều trường hợp giải quyết ngay trong ngày.
Tuy nhiên, phường Phú Nhuận chỉ rõ thực trạng khối lượng công việc phát sinh lớn tạo áp lực đáng kể đối với đội ngũ cán bộ, công chức, người hoạt động không chuyên trách trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Phường Phú Nhuận kiến nghị TP.HCM tham mưu Trung ương tiếp tục hoàn thiện chủ trương, định hướng về tổ chức bộ máy hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp, bảo đảm đồng bộ, thống nhất, phù hợp với thực tiễn cơ sở.
Đồng thời, kiến nghị TP.HCM tổ chức các lớp tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ, công chức, nhất là các lĩnh vực mới được phân cấp, phân quyền như đất đai, xây dựng, đầu tư, tài chính, nội vụ, hộ kinh doanh, thủ tục hành chính.
Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt vừa chủ trì buổi công bố quyết định thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại tỉnh Bắc Ninh.
Đoàn thanh tra gồm 12 người do ông Nguyễn Duy Đông, Thanh tra viên cao cấp, Phó Cục trưởng Cục Thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo khu vực phía Bắc (Cục I, Thanh tra Chính phủ) làm trưởng đoàn.
Thời kỳ thanh tra từ ngày 1/3/2025 đến ngày 30/4/2026; có thể kiểm tra, xem xét các nội dung trước và sau thời kỳ này. Thời hạn thanh tra 30 ngày làm việc thực tế kể từ ngày công bố quyết định thanh tra, không kể ngày nghỉ, ngày lễ.
Tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Ngô Tân Phượng cho biết sau khi sáp nhập Bắc Ninh với Bắc Giang, địa phương có quy mô khoảng 3,6 triệu dân với 99 xã, phường; quy mô kinh tế khoảng 522.000 tỷ đồng.
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Bắc Ninh có khoảng 635 cơ sở nhà, đất cần sắp xếp và đến nay đã xử lý được 317 cơ sở. Quá trình xử lý địa phương gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, nhất là liên quan đến cơ chế cho thuê tài sản công trong thời hạn 5 năm khiến doanh nghiệp chưa thực sự mặn mà đầu tư, chuyển đổi công năng.
Lãnh đạo Bắc Ninh phản ánh, tỉnh đã công bố danh mục các cơ sở dôi dư, tổ chức xác định lại giá trị tài sản để triển khai đấu giá, cho thuê cũng như thành lập tổ công tác chuyên trách nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý.
Nhấn mạnh cuộc thanh tra nằm trong kế hoạch thanh tra chuyên đề trên phạm vi toàn quốc đối với các bộ, ngành, địa phương, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt nói qua thanh tra sẽ kiến nghị các biện pháp xử lý kịp thời đối với nhà đất dôi dư.
Do số lượng nhà, đất nhiều, trải rộng trên địa bàn Bắc Ninh và Bắc Giang trước đây, ông Đạt yêu cầu đoàn thanh tra xây dựng kế hoạch làm việc khoa học, phù hợp, bảo đảm đầy đủ thông tin, hồ sơ phục vụ thanh tra nhưng không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của các cơ quan, đơn vị.
Do thời gian thanh tra trực tiếp chỉ có 30 ngày và phải ban hành kết luận trước 25/6, Phó Tổng Thanh tra Lê Tiến Đạt yêu cầu đoàn thanh tra làm việc với tinh thần khẩn trương, phương pháp phù hợp, bảo đảm “làm đến đâu có kết quả đến đó”, kết luận thanh tra phải khách quan, chính xác, công tâm.
Trong khi đó, cuộc thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại TP Hải Phòng (thời kỳ thanh tra từ 1/3/2025 đến 30/4/2026) gồm 9 thành viên do ông Ngô Văn Cường, Phó Cục trưởng Cục I, làm trưởng đoàn; bà Bùi Thị Thúy Nga, Trưởng phòng 4 - Cục I làm phó trưởng đoàn.
Theo Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng Trần Quân, thời gian qua thành phố đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo các ngành, tổ chức rà soát, xây dựng phương án sắp xếp, xử lý nhà, đất.
Sau sắp xếp, trên địa bàn Hải Phòng phát sinh nhiều cơ sở nhà, đất dôi dư do thay đổi nhu cầu sử dụng, sáp nhập cơ quan, đơn vị. UBND TP Hải Phòng đã ban hành kế hoạch, thành lập Ban chỉ đạo sắp xếp, xử lý nhà đất và tổ công tác để đẩy nhanh tiến độ xử lý.
Đến nay Hải Phòng đã xử lý được 676/757 cơ sở, còn 81 cơ sở đang tiếp tục xử lý do còn vướng thủ tục.
Lãnh đạo Hải Phòng nhận định cuộc thanh tra chuyên đề kịp thời và cần thiết nhằm đánh giá đúng thực trạng, làm rõ những ưu điểm, tồn tại, bất cập của cơ chế, chính sách; đồng thời góp phần kiến nghị giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để chống lãng phí, khơi thông nguồn lực cho địa phương.
Hải Phòng cam kết phối hợp chặt chẽ, tạo điều kiện thuận lợi nhất để đoàn thanh tra hoàn thành nhiệm vụ.
Ông Lê Tiến Đạt nhấn mạnh đoàn thanh tra phải chỉ ra được những khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn trong quá trình triển khai sắp xếp, xử lý nhà đất dôi dư để kiến nghị giải pháp tháo gỡ. Đoàn phải ban hành kết luận thanh tra trước ngày 25/6.
Ông Đạt đề nghị UBND TP Hải Phòng chỉ đạo các sở, ngành, xã, phường liên quan phối hợp chặt chẽ, bố trí cán bộ có thẩm quyền làm việc với đoàn thanh tra và cung cấp đầy đủ, kịp thời hồ sơ, tài liệu, thông tin theo yêu cầu.
