Bộ Tư pháp đang lấy ý kiến về đề xuất thí điểm chế định luật sư công tại 8 bộ (Công an, Quốc phòng, Xây dựng, Tài chính, Tư pháp, Công thương, Ngoại giao, Nông nghiệp – Môi trường) và 10 tỉnh, thành phố (Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Đồng Nai, Bắc Ninh).
Một trong những vấn đề được dư luận quan tâm là vai trò, cơ chế hoạt động cũng như mối quan hệ giữa luật sư công và luật sư tư. Đây là mô hình hoàn toàn mới, đặt ra nhiều câu hỏi về tính khả thi, cơ chế vận hành cũng như khả năng thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.
Để làm rõ hơn những nội dung này, phóng viên Báo Thanh Niên đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Thị Phương Ngọc, Phó giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM.
Phóng viên: Bà có thể nói rõ sự khác biệt cơ bản giữa luật sư công và luật sư tư hiện nay là gì?
Bà Nguyễn Thị Phương Ngọc: Nhìn chung, về phạm vi công việc của luật sư công cơ bản giống phạm vi cung cấp dịch vụ pháp lý của luật sư tư.
Luật sư tư là luật sư hành nghề tại các tổ chức hành nghề luật sư, luật sư hành nghề với tư cách cá nhân theo quy định của luật Luật sư.
Luật sư công: là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Công an nhân dân, sĩ quan Quân đội nhân dân, cán bộ thuộc doanh nghiệp nhà nước được cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề luật sư để thực hiện các hoạt động có tính chất pháp lý, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà nước.
Cơ quan quản lý trực tiếp luật sư công là cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước nơi luật sư công làm việc thường xuyên và hưởng lương hằng tháng.
Tại sao không thuê luật sư tư mà lại phải có thêm luật sư công? Bởi nếu thuê luật sư tư thì có thể chọn được luật sư đáp ứng nhu cầu từng vụ việc cụ thể, vì không phải ai cũng giỏi hết tất cả các lĩnh vực?
Tôi cho rằng đây là cách để đảm bảo tính chủ động, thường xuyên, kịp thời nhằm nâng cao hiệu quả trong việc. Dự thảo quy định về thuê luật sư tư và có cơ chế phối hợp chặt chẽ, linh hoạt giữa luật sư công với luật sư tư nhằm nhằm bổ trợ cho nhau và tận dụng thế mạnh của cả hai.
Dự thảo quy định cơ quan, tổ chức sử dụng luật sư công được ký hợp đồng dịch vụ pháp lý với luật sư tư. Đây cũng là cách để thu hút đội ngũ luật sư tư giỏi, có kinh nghiệm tham gia vào công việc có tính chất pháp lý tại khu vực nhà nước, cùng với luật sư công bảo vệ lợi ích công.
Theo dự thảo, luật sư công gồm cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan công an, sĩ quan quân đội, cán bộ thuộc doanh nghiệp nhà nước. Đề xuất này liệu có khả thi, bởi thực tiễn có nhiều vụ việc khó, phức tạp và mang tính quốc tế?
Để trở thành luật sư công phải có trình độ cử nhân luật trở lên, có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp luật, hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật; đã qua khóa đào tạo luật sư công và hoàn thành thời gian tập sự luật sư công.
Ngoài ra, luật sư công còn được tuyển chọn từ các luật sư không phải là cán bộ, công chức, viên chức nhà nước. Các tiêu chí về vai trò, trách nhiệm, quyền và nghĩa vụ của luật sư công khắt khe hơn so với tiêu chuẩn luật sư hiện hành.
Đồng thời, dự thảo quy định cơ chế phối hợp của luật sư công với luật sư tư trong giải quyết vụ việc. Trong trường hợp cần thiết, cơ quan sử dụng luật sư công có quyền lựa chọn và ký hợp đồng dịch vụ pháp lý thường xuyên, hoặc theo vụ việc với tổ chức hành nghề luật sư để chỉ định luật sư có năng lực tham gia giải quyết các công việc có tính chất pháp lý để bảo vệ lợi ích công.
Với những quy định này, về cơ bản luật sư công có thể đáp ứng yêu cầu thực hiện các hoạt động pháp lý của nhà nước.
Thưa bà, công việc đặc thù của luật sư công đòi hỏi phải nghiên cứu sâu và có kinh nghiệm thực tiễn. Tuy nhiên, với mức thu nhập của nhà nước liệu có khả năng thu hút được chuyên gia giỏi, luật sư có “thương hiệu” trong xã hội vào làm?
Xét đặc thù công việc, cần có chế độ ưu đãi vượt trội mới có thể thu hút được nguồn nhân lực chất lượng cao.
Do vậy, dự thảo quy định luật sư công được hưởng hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương hiện hưởng. Đối với luật sư có trên 10 năm kinh nghiệm, khi được tuyển dụng làm luật sư công được hưởng lương và hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương bậc 1 của chuyên viên cao cấp, hoặc tương đương theo vị trí việc làm.
Trường hợp luật sư công được hưởng hỗ trợ hằng tháng từ nhiều mục khác nhau đối với cùng một chế độ, chính sách trong cùng một thời điểm thì chỉ được hưởng chế độ, chính sách cao nhất.
Ngoài ra, luật sư công được hưởng thù lao, tiền thưởng và các khoản thu nhập khác. Họ còn được hưởng tiền làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm, công tác phí và các chế độ khác theo quy định của pháp luật về cán bộ công chức, viên chức.
Vậy có luật sư công rồi thì trợ giúp pháp lý hiện nay sẽ ra sao? Có ý kiến cho rằng tại sao chúng ta không nâng tầm trợ giúp pháp lý lên làm luật sư công?
Luật sư công và trợ giúp pháp lý có mục tiêu chính sách và đối tượng phục vụ hoàn toàn khác nhau, nên không thể thay thế cho nhau.
Trợ giúp pháp lý là việc cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí, góp phần bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong tiếp cận công lý và bình đẳng trước pháp luật. Đối tượng được thụ hưởng là người có công với cách mạng, người thuộc hộ nghèo, trẻ em, người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, người bị buộc tội thuộc hộ cận nghèo…
Hoạt động này hướng đến bảo vệ lợi ích tư, cụ thể là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người có công với cách mạng và nhóm yếu thế trong xã hội.
Trong khi đó, luật sư công thực hiện các công việc nhằm mục đích bảo vệ lợi ích công, tức là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị, doanh nghiệp nhà nước.
Sáng 25/5, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã chủ trì cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường về các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và cả nhiệm kỳ 2026-2031.
Triển khai công tác từ đầu năm 2026 đến nay, Ủy ban đã tham gia thẩm tra 29 dự án luật, nghị quyết, báo cáo phục vụ kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI; góp ý hồ sơ chính sách 4 dự án luật…
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lưu ý nhiệm vụ năm 2026 và cả nhiệm kỳ khóa XVI sẽ nặng hơn, phức tạp hơn khi đất nước bước vào kỷ nguyên mới với yêu cầu tăng trưởng hai con số.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường xác định rõ những công việc trọng tâm, trọng điểm, nhất là trong các lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Trong lĩnh vực khoa học công nghệ, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, Ủy ban phải có tư duy đi tắt đón đầu, không chỉ ban hành chính sách, mà còn phải giám sát xem chính sách đó được thực hiện như thế nào, có trúng, đúng và hiệu quả không.
Một nhiệm vụ quan trọng khác được Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh là hoàn thiện thể chế khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tháo gỡ các điểm nghẽn pháp luật. Trong đó, pháp luật phải quy định cơ chế bảo vệ cán bộ, nhà khoa học dám nghĩ, dám làm, dám đột phá công nghệ.
Song song với nhiệm vụ này, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu cắt giảm tối đa các thủ tục xét duyệt, nghiệm thu mang tính hành chính, quan liêu trong nghiên cứu khoa học.
Đối với lĩnh vực năng lượng, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu hoàn thiện thể chế năng lượng mới, năng lượng xanh; thiết lập hành lang pháp lý để thu hút dòng vốn tư nhân đầu tư vào hạ tầng truyền tải điện, lưu trữ năng lượng và phát triển các nguồn năng lượng xanh, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu quốc tế.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, 7 dự án luật do Ủy ban chủ trì thẩm tra trình Quốc hội tại kỳ họp thứ hai đều là các luật quan trọng, như: Luật Điện lực, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc, Luật An toàn thực phẩm sửa đổi, Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo sửa đổi.
Do đó, Ủy ban cần chuyển mạnh từ “thẩm tra hồ sơ” sang “thẩm tra chính sách, tham mưu chiến lược”, báo cáo thẩm tra phải dựa trên phân tích chính sách, dữ liệu, đánh giá tác động và dự báo rủi ro; giảm mô tả, tăng phân tích; giảm kể việc, tăng kiến nghị chính sách với mục tiêu cuối cùng là tháo gỡ điểm nghẽn.
Về công tác giám sát, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu giám sát đối với các dự án phát triển hạ tầng chiến lược.
Để phát triển đất nước, Việt Nam phải phát triển đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị, đường sắt kết nối các vùng. Nhưng phát triển theo định mức nào, tiêu chuẩn nào, công nghệ gì, thì Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội phải thực hiện chức năng giám sát.
“Ủy ban không làm thay công việc của Chính phủ, nhưng phải giám sát để bảo đảm các chủ trương, chính sách được thực hiện đúng hướng, hiệu quả”, Chủ tịch Quốc hội nêu quan điểm.
Về chuyển đổi số trong nghiệp vụ, Chủ tịch Quốc hội đề nghị quán triệt yêu cầu chuyển đổi số phải đi vào thực chất, thiết thực, tránh hình thức, phong trào. Ủy ban phải là mô hình mẫu mực của một “cơ quan Quốc hội số” hiện đại, không giấy tờ, xử lý công việc dựa trên dữ liệu.
Theo chương trình kỳ họp được thông qua tại phiên trù bị, sau khai mạc, Quốc hội họp riêng về công tác nhân sự. Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 15 trình Quốc hội số lượng thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội và dự thảo nghị quyết về cơ cấu, số lượng thành viên khóa 16.
Quốc hội thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 15 báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu và chỉnh lý dự thảo nghị quyết. Sau đó, Quốc hội biểu quyết thông qua nghị quyết về số thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 16 bằng hệ thống điện tử.
Tiếp đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 15 trình danh sách đề cử để Quốc hội bầu Chủ tịch Quốc hội, Phó chủ tịch Quốc hội và Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 16. Quốc hội thảo luận, biểu quyết thông qua danh sách nhân sự và tiến hành bầu Chủ tịch Quốc hội bằng hình thức bỏ phiếu kín.
Phần còn lại của phiên họp buổi sáng được truyền hình, phát thanh trực tiếp. Dự kiến từ 11h, Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 15 trình dự thảo nghị quyết bầu Chủ tịch Quốc hội để Quốc hội thảo luận, sau đó biểu quyết thông qua bằng hệ thống điện tử. Chủ tịch Quốc hội tuyên thệ và phát biểu nhậm chức.
Buổi chiều, Quốc hội họp riêng, dự kiến bầu Phó chủ tịch Quốc hội và Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ rình danh sách đề cử để Quốc hội bầu Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Chủ nhiệm các Ủy ban của Quốc hội, Tổng Kiểm toán nhà nước, Tổng Thư ký Quốc hội - Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng trình dự thảo các nghị quyết bầu các chức danh thuộc cơ quan Quốc hội để đại biểu thảo luận, trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua.
Lãnh đạo Quốc hội khóa 15 gồm Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, các Phó chủ tịch Đỗ Văn Chiến (thường trực), Nguyễn Khắc Định, Nguyễn Đức Hải, Trần Quang Phương, Vũ Hồng Thanh, Lê Minh Hoan và bà Nguyễn Thị Thanh.
Dọc các tuyến đường nội bộ và khu vực đồi cảnh quan trong công viên Hội An, nhiều cây thân gỗ đã khô trụi lá, cành giòn gãy, vỏ bong tróc, không còn khả năng phục hồi.
Cây chết thuộc nhiều chủng loại như xà cừ, sao đen, phượng, phi lao, hoa ban... với đường kính phổ biến 20-30 cm, có cây lớn hơn 60 cm. Không chỉ cây bóng mát, nhiều cây ăn quả như vú sữa, nhãn cũng chết khô hoặc sinh trưởng yếu.
Tại hai quả đồi nhân tạo phía sau khu tưởng niệm Bác Hồ, nơi được trồng giống đào cảnh tạo điểm nhấn, tình trạng cũng không khả quan. Nhiều cây đào trưởng thành đã chết, số còn lại phát triển chậm, xuất hiện nấm mốc. Hệ thống thảm hoa và cây dây leo tạo cảnh quan trong công viên Hội An cũng bị chết.
Đại diện UBND phường Hạc Thành cho biết tình trạng cây xanh chết có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có yếu tố kỹ thuật trồng và công tác chăm sóc chưa đảm bảo. Riêng thảm hoa và cây dây leo chết do không được cấp nước đầy đủ, hệ thống tưới tự động chưa phủ kín toàn bộ công viên.
Ông Hoàng Cao Thắng, Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường Hạc Thành, cho hay đang yêu cầu nhà thầu rà soát, kiểm đếm số cây chết để có phương án trồng thay thế trong thời gian tới.
Công viên Hội An được xây dựng từ năm 2003 với diện tích khoảng 24 ha, nằm trên các phường Lam Sơn và Trường Thi (thuộc TP Thanh Hóa cũ). Năm 2009, công viên được đổi tên nhằm kỷ niệm sự kiện kết nghĩa giữa Thanh Hóa và Hội An. Hiện nơi này có nhiều công trình kiến trúc mang biểu trưng của Hội An như mô hình chùa Cầu, dãy phố cổ...
Trong nhiều năm, một phần diện tích công viên được chính quyền địa phương cho thuê để kinh doanh dịch vụ như nhà hàng, quán cà phê, sân thể thao... khiến không gian công cộng bị thu hẹp, một số khu vực xuống cấp, bỏ hoang.
Trước thực trạng này, năm 2024, UBND TP Thanh Hóa đã triển khai dự án cải tạo, nâng cấp công viên với tổng mức đầu tư hơn 155 tỷ đồng. Dự án nhằm chỉnh trang cảnh quan, phát huy giá trị văn hóa, đồng thời tạo điểm nhấn không gian xanh cho khu vực trung tâm.
Trong đó, hạng mục cây xanh được xem là thay đổi lớn nhất. Khoảng 800 cây được đánh chuyển do không phù hợp quy hoạch, đồng thời trồng mới thêm khoảng 1.200 cây cùng nhiều loại hoa như ban, phượng, hoa giấy... Ngoài ra, hơn 200 cây không phù hợp cảnh quan như sanh, đa cũng bị loại bỏ.
