Tờ South China Morning Post hôm qua (22.4) dẫn nguồn từ quân đội Trung Quốc cho hay tàu đổ bộ tấn công Type 076 đầu tiên của Trung Quốc đang trên đường đến Biển Đông để thực hiện các cuộc thử nghiệm quan trọng trên biển. Đây cũng là tàu sân bay chuyên dụng tác chiến máy bay không người lái (UAV) thế hệ mới của Trung Quốc. Bên cạnh đó, một số thông tin còn cho rằng tàu sân bay Liêu Ninh dường như đang đi đến Biển Đông.
Trước Type 076, Trung Quốc đã biên chế lớp tàu chiến Type 075 chuyên tác chiến đổ bộ tấn công. Nếu như Type 075 có độ choán nước toàn tải 40.000 tấn, Type 076 không chỉ tăng độ choán nước toàn tải lên mức 50.000 tấn mà còn được trang bị bộ phóng điện từ để tăng cường khả năng tác chiến bằng cách phóng UAV nhanh hơn. Theo giới phân tích, Trung Quốc đang hướng đến phát triển Type 076 thành tàu sân bay dành cho UAV. Không chỉ vậy, tàu Type 076 còn được tăng cường khả năng đổ bộ lưỡng cư (trên biển lẫn trên bộ) và cường độ tấn công.
Tất nhiên, Type 076 vẫn tập trung chủ lực vào năng lực đổ bộ tấn công như thế hệ trước. Theo các thông tin được công bố, tàu Type 076 có thể chở theo 1.000 binh sĩ, cùng hàng chục máy bay trực thăng các loại bao gồm cả các loại trực thăng chiến đấu đa nhiệm Z-8 và Z-9. Kết hợp thêm, dòng chiến hạm này còn mang theo 2 tàu đổ bộ đệm khí.
Những năm qua, Trung Quốc không ngừng nâng cấp dòng tàu chiến Type 075 và Type 076 trở thành tàu sân bay cỡ nhỏ. Đây là cách mà Mỹ đã áp dụng với tàu đổ bộ tấn công lớp Wasp và lớp America. Tương tự, Nhật Bản cũng đã nâng cấp tàu khu trục chở trực thăng lớp Izumo có khả năng tác chiến như tàu sân bay. Cả hai nước này đều trang bị chiến đấu cơ thế hệ 5 tàng hình F-35 phiên bản cất cánh đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng cho các lớp tàu Wasp, America, Izumo. Trong khi đó, Trung Quốc đang nỗ lực phát triển J-35 với tính năng tương tự được cho là không chỉ để trang bị cho các tàu sân bay, mà còn biên chế cả cho các tàu đổ bộ tấn công Type 075 và Type 076.
Trong chiến lược trỗi dậy sức mạnh hải quân, Biển Đông luôn là nơi mà các tàu đổ bộ tấn công của Trung Quốc xuất hiện ngay từ giai đoạn chạy thử và hoàn thiện. Mới đây, hồi đầu tháng 2, Cổng thông tin của Quân ủy T.Ư Trung Quốc đưa tin hải quân nước này vừa tổ chức cuộc tập trận ở Biển Đông. Trong cuộc tập trận, tàu đổ bộ tấn công Hải Nam thuộc loại Type 075 tiến hành “tập trận cường độ cao và định hướng chiến đấu ở Biển Đông”.
Theo Cổng thông tin của Quân ủy T.Ư Trung Quốc, cuộc tập trận tập trung vào các nội dung như phối hợp trên không – biển, phòng thủ tên lửa…, đồng thời thử nghiệm và tăng cường khả năng phối hợp chiến đấu của quân đội ở vùng biển xa.
Việc tăng cường tàu Type 076 – được xem là “tàu sân bay UAV” thế hệ mới – còn cho phép Trung Quốc nâng cao năng lực phối hợp tác chiến bằng phương tiện không người lái. Vào năm 2022, tờ Hoàn Cầu thời báo đưa tin các học viện, cơ sở đào tạo của Quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA) tích hợp một số lượng lớn thiết bị không người lái và thông minh bao gồm các phương tiện không người lái, UAV và robot vào khóa huấn luyện đổ bộ cho học viên sĩ quan. Trong đó, ở nội dung diễn tập đổ bộ, các học viên sĩ quan không chỉ tập luyện tấn công vào bãi biển bằng xe bọc thép lội nước và tàu tấn công, mà còn có các thiết bị không người lái bao gồm UAV, phương tiện trinh sát không người lái, phương tiện chống tăng không người lái, trạm vũ khí tự hành và chó robot.
Trước đó, từ năm 2019, tờ South China Morning Post dẫn thông báo từ Cục Nam Hải thuộc Bộ Tài nguyên Trung Quốc cho biết đã triển khai mạng lưới UAV ở Biển Đông để theo dõi, giám sát những thực thể và vùng biển xa bờ. Mạng lưới giám sát UAV gồm các thiết bị được tích hợp camera độ phân giải cao, có phạm vi quan sát rộng, truyền hình ảnh theo thời gian thực để chuyển về các cơ sở mặt đất và cho chất lượng hình ảnh như thực. Các UAV thu thập hình ảnh hoặc quay phim trực tiếp và truyền về bộ phận thu phát tín hiệu trên mặt đất.
Tất cả nỗ lực trên có thể cho phép Trung Quốc ngày càng hoàn thiện khả năng kết hợp tác chiến toàn diện với UAV.
"Mọi nỗ lực áp đặt phong tỏa hoặc hạn chế hàng hải đều trái với luật pháp quốc tế và chắc chắn sẽ thất bại", Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ra thông cáo cho biết hôm nay. Ông cảnh báo những biện pháp phong tỏa như vậy không giúp cải thiện an ninh khu vực, mà thực tế còn là "nguồn cơn gây căng thẳng và làm gián đoạn sự ổn định lâu dài tại vịnh Ba Tư".
Mohsen Rezaei, cố vấn quân sự của Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei, trước đó tuyên bố Iran sẽ "không dung thứ" cho lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ và sẵn sàng đáp trả nếu biện pháp này tiếp diễn.
Ông đề cập nguy cơ tái bùng phát xung đột, nói rằng điều đó có thể gây tổn thất nặng nề cho Washington. "Nếu Mỹ bắt đầu cuộc chiến mới, họ nên lường trước rằng chúng tôi sẽ bắt giữ lượng lớn tù binh", cố vấn Rezaei nói.
Bộ trưởng Dầu mỏ Mohsen Paknejad cho biết Mỹ "sẽ không thu được bất kỳ kết quả nào" từ lệnh phong tỏa. "Các nhân viên ngành dầu khí Iran đang làm việc suốt ngày đêm để đảm bảo rằng không có vấn đề gì trong cung cấp dịch vụ", ông nói.
Các tuyên bố được đưa ra sau khi trang Axios dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết lãnh đạo quân sự nước này dự kiến trình bày cho Tổng thống Donald Trump về những biện pháp quân sự có thể thực hiện nhằm vào Iran.
Mỹ áp lệnh phong tỏa đối với các cảng biển Iran từ hôm 13/4, vài ngày sau khi vòng đàm phán đầu tiên giữa hai nước kết thúc mà không có kết quả. Động thái được cho là nhằm gây sức ép để Tehran chấp nhận các điều khoản thỏa thuận mà Washington đưa ra.
Tổng thống Trump cảnh báo lệnh phong tỏa của Mỹ có thể kéo dài nhiều tháng, cho rằng biện pháp này hiệu quả hơn chiến dịch tấn công Iran. Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, ngày 29/4 cho biết các lực lượng nước này đã buộc 42 tàu thương mại quay đầu trên eo biển Hormuz.
Theo Wall Street Journal, kéo dài lệnh phong tỏa cho thấy ông Trump không còn nhiều giải pháp hữu hiệu với Iran. Đơn phương chấm dứt giao tranh có thể mang lại lối thoát nhanh khỏi xung đột và giúp giảm áp lực cho kinh tế Mỹ cũng như toàn cầu. Tuy nhiên, những đề xuất của Iran lại cho phép Tehran định hình các điều kiện của lối thoát đó.
Thiếu lộ trình rõ ràng và mang tính quyết định khiến một số quan chức Mỹ nhận định cái kết cho cuộc xung đột Trung Đông nhiều khả năng sẽ là hai bên không đạt được thỏa thuận hạt nhân, nhưng cũng không tiếp tục chiến sự.
Giới chức địa phương cho biết sự cố bắt đầu xảy ra ngày 21.5 tại một nhà máy của Công ty chuyên sản xuất động cơ máy bay GKN Aerospace, khi một bồn chứa methyl methacrylate bắt đầu phát khí và có nguy cơ hư hỏng. Đây là hóa chất dễ cháy, thường được sử dụng trong sản xuất nhựa và vật liệu dẻo.
Ông Craig Covey, quan chức Cơ quan Cứu hỏa quận Cam, cho hay lực lượng ứng phó đã dùng thiết bị cơ khí để phun nước làm mát bồn chứa từ xa. Theo ông Covey, giới chức đang đối mặt 2 kịch bản nguy hiểm gồm bồn chứa có thể bị hỏng, làm tràn khoảng 6.000 - 7.000 gallon hóa chất độc hại ra khu vực bãi đậu xe, hoặc quá nhiệt và phát nổ, ảnh hưởng các bồn nhiên liệu và hóa chất xung quanh.
Cảnh sát trưởng Garden Grove Amir El-Farra cho hay khu vực sơ tán có khoảng 40.000 cư dân, song khoảng 15% trong số này từ chối rời đi. Giới chức y tế lo ngại hơi hóa chất nếu thoát ra ngoài có thể gây vấn đề nghiêm trọng về hô hấp khi tiếp xúc kéo dài. Tuy nhiên, tiến sĩ Regina Chinsio-Kwong, thuộc Cơ quan Chăm sóc sức khỏe quận Cam, cho biết các thiết bị giám sát không khí đến nay chưa phát hiện hơi hóa chất.
Tuy chưa có dấu hiệu của một đại dịch toàn cầu, song các nước có chung đường biên giới với Congo đối mặt nguy cơ cao dịch bệnh có thể lan rộng.
Theo báo cáo của WHO, tính đến ngày 16-5, tỉnh Ituri ở miền đông Congo đã ghi nhận 80 ca tử vong nghi nhiễm, 8 ca xác nhận bằng xét nghiệm và 246 ca nghi nhiễm tại ít nhất ba khu vực y tế gồm Bunia, Rwampara và Mongbwalu.
Trước đó, Bộ Y tế Congo hôm 15-5 cũng xác nhận đã có 80 người tử vong trong đợt bùng phát mới này.
WHO nhận định đây có thể là đợt bùng phát lớn hơn nhiều so với số liệu hiện có, do tỉ lệ dương tính cao trong các mẫu xét nghiệm ban đầu và số ca nghi nhiễm tiếp tục gia tăng.
Đây là đợt bùng phát Ebola thứ 17 tại Congo - nơi vi rút Ebola lần đầu tiên được phát hiện vào năm 1976.
WHO cho biết đợt bùng phát lần này được xem là "bất thường" vì chủng vi rút Ebola-Bundibugyo hiện chưa có thuốc điều trị hay vắc xin riêng được phê duyệt, khác với chủng Ebola-Zaire đã có biện pháp ứng phó.
Trước đây, hầu hết các đợt bùng phát Ebola tại Cộng hòa dân chủ Congo đều do chủng Zaire gây ra, chỉ có một đợt liên quan đến chủng khác.
WHO khuyến cáo các nước kích hoạt cơ chế ứng phó thảm họa và tình trạng khẩn cấp quốc gia, đồng thời triển khai kiểm tra y tế tại khu vực biên giới và các tuyến đường nội địa chính.
Tại thủ đô Kampala của Uganda, WHO cho biết đã ghi nhận hai ca xác nhận bằng xét nghiệm, trong đó có một ca tử vong, vào ngày 16 và 17-5.
Hai người này đều di chuyển từ Congo sang Uganda.
Ngoài ra, thủ đô Kinshasa của Congo cũng ghi nhận một ca xác nhận nhiễm bệnh là người trở về từ tỉnh Ituri.
Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo những người tiếp xúc hoặc nghi nhiễm vi rút chủng Ebola Bundibugyo không nên đi đến nước khác, trừ trường hợp sơ tán y tế.
Cơ quan này cũng đề nghị cách ly ngay các ca xác nhận nhiễm bệnh, theo dõi chặt những người tiếp xúc gần, hạn chế đi lại trong nước và không đi quốc tế trong vòng 21 ngày sau khi phơi nhiễm.
Tuy nhiên, WHO đồng thời kêu gọi các quốc gia không đóng cửa biên giới hoặc hạn chế đi lại và thương mại do lo ngại dịch bệnh, vì điều này có thể khiến người dân và hàng hóa đi qua các tuyến biên giới không chính thức, khó kiểm soát hơn.
Các khu rừng nhiệt đới rậm rạp tại Congo được xem là ổ chứa tự nhiên của vi rút Ebola.
Theo Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh châu Phi, vi rút Ebola - có tỉ lệ tử vong rất cao trung bình khoảng 50% tùy chủng loại - thường gây ra các triệu chứng như sốt, đau nhức cơ thể, nôn mửa, tiêu chảy và xuất huyết nghiêm trọng.
Ebola lây lan qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người nhiễm bệnh, vật dụng nhiễm mầm bệnh hoặc thi thể người tử vong vì bệnh.
