Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 19/6 tổ chức họp báo tại căn cứ liên hợp Andrews để ra mắt chuyên cơ mang tên Máy bay Cầu nối VC-25B.
Được hoán cải từ chiếc Boeing 747-8i có biệt danh “cung điện bay” mà Qatar tặng cho Mỹ năm ngoái, Máy bay Cầu nối VC-25B sẽ đảm nhiệm vai trò chuyên cơ Không lực Một phục vụ Tổng thống Mỹ trong lúc tập đoàn Boeing hoàn tất quá trình chỉnh sửa hai chiếc 747-8i thành máy bay VC-25B hoàn chỉnh.
Dự án VC-25B liên tục bị chậm tiến độ và đội vốn, trong đó thời điểm giao hàng dự kiến là năm 2024 nhưng đã bị trì hoãn đến ít nhất là năm 2028. Trong khi đó, hai chiếc VC-25A được sử dụng làm chuyên cơ Không lực Một đã bị hao mòn đáng kể sau hơn 35 năm vận hành, dù liên tục được nâng cấp.
Đây là lý do Tổng thống Trump muốn sử dụng một chuyên cơ tạm thời trong lúc đợi Boeing bàn giao máy bay.
Phụ trách dự án hoán cải chiếc 747-8i “cung điện bay” thành Máy bay Cầu nối VC-25B là công ty L3Harris Technologies có trụ sở tại bang Florida.
Jason Lambert, chủ tịch phụ trách bộ phận tình báo, giám sát và trinh sát (ISR) của L3Harris, cho biết quá trình này kéo dài trong 10 tháng, trong đó các nhân viên phải làm việc 24/7 theo mô hình 3 ca để kịp ra mắt máy bay trước ngày quốc khánh Mỹ 4/7.
L3Harris cũng là nhà thầu chính của Hệ thống Liên lạc Lãnh đạo Cấp cao trên các chuyên cơ làm nhiệm vụ Không lực Một.
“Hệ thống liên lạc được Tổng thống Mỹ sử dụng để trao đổi với các quan chức dưới quyền và lãnh đạo thế giới, bao gồm giọng nói, video và toàn bộ dữ liệu được truyền đến và đi khỏi máy bay, đều phải được bảo mật để quốc gia khác không thể chặn thu”, Lambert cho hay.
Ngoài hoán cải máy bay, L3Harris còn hỗ trợ xây dựng chương trình huấn luyện vận hành và bảo dưỡng đội máy bay VC-25B, trong đó hai phi cơ mà Boeing đang chỉnh sửa. Hãng đã chế tạo mô hình nội thất theo tỷ lệ 1:1 và đặt nó trong nhà chứa tại căn cứ liên hợp Andrews, để phi hành đoàn phục vụ Tổng thống Mỹ có thể thực hành trước khi máy bay cất cánh.
Về quá trình hoán cải, Lambert cho biết một trong những điều đầu tiên mà L3Harris tiến hành là cùng chính phủ Mỹ đảm bảo phi cơ an toàn để sử dụng, không có thiết bị nghe lén.
“Các chuyên gia an ninh mạng, tác chiến điện tử từ chính phủ Mỹ và L3Harris đã đảm bảo rằng mọi ngóc ngách trên máy bay đều sạch, không chỉ ngoại thất mà còn cả nội thất và các hệ thống bên trong”, ông nói.
Phần lớn nội thất có sẵn trong máy bay được giữ lại và chỉ tiến hành bảo trì nhằm đẩy nhanh tiến độ, giúp dự án hoàn thành trước ngày quốc khánh Mỹ. Hầu hết kết cấu tường bên trong, cũng như toàn bộ 10 nhà vệ sinh trên máy bay, cũng được giữ nguyên.
Chất liệu da bọc, gỗ và các yếu tố ngoại hình tại một số khu vực trên máy bay đã được chỉnh sửa, nâng cấp để tăng tính thẩm mỹ, cũng như giúp máy bay trông giống phương tiện chở lãnh đạo Mỹ hơn. “Một số chi tiết nội thất trông rất đẹp nhưng lại không phù hợp với Tổng thống Mỹ”, Lambert cho hay.
Hãng cũng lắp đặt cầu thang tích hợp cho chuyên cơ, cho phép Máy bay Cầu nối VC-25B đáp xuống những địa điểm hẻo lánh, không có xe thang. “Mẫu thang này có thể tự mở ra, nên tích hợp nó vào máy bay đòi hỏi thay đổi lớn về kết cấu và trải qua quá trình chứng nhận. Hệ thống này đang hoạt động trơn tru”, đại diện L3Harris cho hay.
Các quan chức cấp cao của không quân Mỹ, trong đó có Bộ trưởng và Tham mưu trưởng, cũng như đại diện từ văn phòng quân sự Nhà Trắng, đã nhiều lần đến thăm công ty để kiểm tra tiến độ, cũng như đưa ra những quyết định về mặt thiết kế.
Màu sơn là vấn đề được quan tâm nhất đối với chuyên cơ Không lực Một. Tổng thống Trump cho biết khi được hỏi thích màu gì, ông đáp rằng bản thân thích màu giống quốc kỳ Mỹ.
Để đáp ứng yêu cầu của ông Trump, L3Harris đã sơn thử lên thân một máy bay cũ để tìm ra cách sơn màu đỏ, trắng, xanh và vàng hợp lý. Hãng sau đó sơn thật lên phi cơ C-32A, là chiếc Boeing 757 hoán cải thường dùng để chở Phó tổng thống Mỹ và các quan chức cấp cao, trước khi áp dụng cho Máy bay Cầu nối VC-25B.
Quá trình sơn chiếc C-32A đã giúp L3Harris rút ra bài học về thứ tự phủ màu. “Về cơ bản, máy bay có màu trắng ở phía trên, tiếp đến là đỏ, sọc vàng và màu xanh hải quân. Chúng tôi đã học được cách tối ưu hóa thứ tự sơn, trong đó màu xanh hải quân được sơn sau cùng”, Lambert nói.
Hệ thống liên lạc trên Máy bay Cầu nối VC-25B được trang bị những công nghệ hiện đại nhất. Phi cơ này cũng lớn hơn chiếc VC-25A, với chiều dài nhỉnh hơn khoảng 5 m.
Tuy nhiên, Lambert từ chối trả lời khi được hỏi về thông tin như hệ thống phòng vệ và chỉ huy của máy bay, cũng như không quân Mỹ đã nới lỏng hoặc loại bỏ những yêu cầu nào để đẩy nhanh tiến độ dự án Máy bay Cầu nối VC-25B so với phiên bản VC-25B hoàn chỉnh của Boeing.
Chuyên trang quân sự Mỹ War Zone cho biết chuyên cơ VC-25A đời cũ được trang bị hệ thống cảnh báo tên lửa tiếp cận, cùng các tổ hợp gây nhiễu hồng ngoại và mồi bẫy.
Trong khi đó, Máy bay Cầu nối VC-25B dường như ứng dụng cấu hình khác biệt. Cũng chưa rõ phi cơ này có khả năng chống lại xung điện từ và duy trì năng lực chỉ huy như phiên bản VC-25B hoàn chỉnh trong dự án của Boeing hay không.
Dù vậy, Máy bay Cầu nối VC-25B dự kiến được Tổng thống Trump sử dụng rất nhiều để công du nước ngoài. Ông tuyên bố sẽ dùng nó để đến hội nghị thượng đỉnh NATO được tổ chức ở Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng sau. Hành trình về nước từ hội nghị thượng đỉnh G7 tại Pháp hồi tuần trước là chuyến bay cuối cùng được lên kế hoạch trên chiếc VC-25A, theo lãnh đạo Mỹ.
Lambert cho biết hai máy bay VC-25A sẽ không bị loại biên mà vẫn tiếp tục bay, song sẽ không còn nhiều giờ bay dự trữ như các chuyên cơ mới do đã có tuổi đời cao. Ông không nêu kế hoạch sử dụng cụ thể đối với hai phi cơ này trong tương lai.
Theo Không quân Ukraine, từ ngày 13/5, Nga đã phóng 892 máy bay không người lái (UAV) vào Ukraine và cuộc tấn công vẫn đang tiếp diễn. Lực lượng phòng không Ukraine đã bắn hạ hoặc vô hiệu hóa hơn 700 UAV.
Tối 13/5, các máy bay MiG-31K của Nga tiếp tục tiến hành các đợt phóng tên lửa vào Ukraine.
Theo Tổng thống Volodymyr Zelensky, đợt tấn công này nhằm vào ít nhất 19 khu vực, gồm thủ đô Kiev, Zakarpattia, Lviv, Volyn, Ivano-Frankivsk, Rivne, Vinnytsia, Chernivtsi, Khmelnytskyi, Dnipropetrovsk, Kirovohrad, Zaporizhia, Zhytomyr, Mykolaiv, Odessa, Sumy, Cherkasy, Kharkov và Kherson.
Tính đến thời điểm hiện tại, hàng chục người được báo cáo đã bị thương, bao gồm cả trẻ em, trong khi 6 người thiệt mạng.
Người đứng đầu chính quyền quân sự tỉnh Zakarpattia, ông Myroslav Biletskyi, cho biết đây là cuộc tấn công dữ dội nhất vào khu vực này kể từ đầu cuộc chiến. Các vụ nổ dội lên tại nhiều khu vực trên khắp tỉnh.
Người phát ngôn Cơ quan Biên phòng Ukraine Andrii Demchenko cho hay, các trạm kiểm soát biên giới tại Zakarpattia đã phải đóng cửa tạm thời (trong khoảng một giờ), bao gồm cả biên giới với Slovakia. Đây là lần đầu tiên các biện pháp an ninh như vậy được thực hiện tại vùng này.
Hungary cũng đã lần đầu tiên phản ứng trước các cuộc không kích vào Zakarpattia. Chính phủ của tân Thủ tướng Peter Magyar đã lên án cuộc tấn công và triệu tập đại sứ Nga tới Bộ Ngoại giao.
Hạ tầng đường sắt của vùng Ukrzaliznytsia cũng nằm trong tầm hỏa lực. Theo cố vấn của Tổng thống Ukraine, ông Dmytro Lytvyn, đã có ít nhất 23 đợt tấn công nhắm vào các cơ sở hạ tầng đường sắt trong ngày. Cuộc tấn công đã làm hư hại 3 đầu máy, 7 toa tàu khách, 8 toa chở hàng, 5 trạm biến áp kéo, 5 kho bãi và 2 cây cầu.
Cố vấn Bộ Quốc phòng Ukraine Serhii Beskrestnov cảnh báo cuộc tấn công có thể kéo dài đến trưa nay. Theo ông, Nga đang cố gắng làm cạn kiệt các hệ thống phòng không của Ukraine.
Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR) cảnh báo, sau các làn sóng UAV tấn công ồ ạt, Nga có thể sử dụng một lượng lớn tên lửa hành trình phóng từ trên không, trên biển và tên lửa đạn đạo.
"Mục tiêu của Moscow là các cơ sở hạ tầng trọng yếu của các thành phố lớn, bao gồm các cơ sở năng lượng, doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng và các tòa nhà chính phủ", HUR tuyên bố.
Trong khi đó, các kênh giám sát báo cáo xác suất cao về một cuộc tấn công kết hợp. Những ngày gần đây, hoạt động của máy bay Tu-95MS và Tu-160 đã được ghi nhận, cùng với các chuyến bay vận chuyển tên lửa hành trình đến sân bay Engels. Mối đe dọa từ tên lửa đạn đạo sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao.
Rạng sáng nay, thủ đô Kiev đã hứng chịu một cuộc tấn công quy mô lớn bằng UAV và tên lửa.
Người đứng đầu cơ quan quản lý quân sự của Kiev, ông Tymur Tkachenko, cho biết các mảnh vỡ từ UAV bị bắn hạ đã rơi trúng các tòa nhà ở nhiều quận khác nhau của thành phố, bao gồm cả các tòa nhà dân cư.
Các kênh Telegram không chính thức đăng tải video về nhiều phần của các tòa chung cư bốc cháy. Hiện chưa có báo cáo ngay lập tức về thương vong.
Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Hàn Quốc không nói rõ vật thể bay mà Triều Tiên phóng bay được bao xa và loại vũ khí nào đã được phóng, theo hãng tin Yonhap.
Trước đó, quân đội Hàn Quốc phát hiện vụ phóng tương tự gần khu vực thủ đô Bình Nhưỡng của Triều Tiên hôm 7.4. Họ cho biết các cơ quan tình báo Hàn Quốc và Mỹ đang phân tích chi tiết vụ phóng.
Đầu tuần này, Triều Tiên thông báo rằng nhà lãnh đạo Kim Jong-un đã quan sát một cuộc thử nghiệm động cơ nhiên liệu rắn được nâng cấp cho vũ khí và gọi đó là một bước phát triển quan trọng giúp tăng cường kho vũ khí chiến lược của nước này.
Tên lửa có thể dễ di chuyển và bí mật vụ phóng hơn so với vũ khí nhiên liệu lỏng, vốn thường phải được nạp nhiên liệu trước khi khai hỏa và không thể duy trì lâu ở trạng thái đã nạp nhiên liệu, theo AP.
Cuộc thử nghiệm động cơ nhiên liệu rắn mới nhất là lần đầu tiên trong 7 tháng. Hành động này phù hợp với mục tiêu đã được ông Kim tuyên bố về việc sở hữu các tên lửa cơ động hơn, khó bị phát hiện hơn nhằm vào Mỹ và các đồng minh của nước này.
Cơ quan tình báo Hàn Quốc hôm 6.4 đã thông báo với các nhà lập pháp rằng vụ thử động cơ có thể liên quan đến nỗ lực chế tạo một tên lửa mạnh hơn, có khả năng mang nhiều đầu đạn hạt nhân, theo các nhà lập pháp tham dự cuộc họp.
Liên quan quan hệ liên Triều , Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung hôm 6.4 bày tỏ sự tiếc nuối về các vụ dân thường điều khiển máy bay không người lái (UAV) vào Triều Tiên. Tại cuộc họp nội các, ông Lee nói rằng các sự việc này đã gây ra căng thẳng quân sự không cần thiết với Bình Nhưỡng.
Vài giờ sau phát biểu của ông Lee, bà Kim Yo-jong, em gái của nhà lãnh đạo Kim Jong-un, đã đưa ra một tuyên bố nói rằng người đứng đầu nhà nước Triều Tiên đánh giá ông Lee có thái độ "thẳng thắn và cởi mở". Tuy nhiên, bà cảnh báo Seoul "nên ngừng mọi hành động khiêu khích liều lĩnh" chống lại Bình Nhưỡng.
Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot ngày 19/6 cho rằng sẽ không có sự ổn định trong khu vực trừ khi các cuộc hội đàm của Mỹ với Iran cũng giải quyết chương trình tên lửa hành trình của Iran và sự hỗ trợ của nước này dành cho các lực lượng ủy nhiệm.
“Điều kiện đổi lại cho những nhượng bộ lớn sẽ được yêu cầu từ phía Iran là việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, những lệnh trừng phạt đã được áp đặt tại Liên hợp quốc. Pháp là thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, vì vậy giống như trường hợp của 10 năm trước, Pháp sẽ phải đưa ra sự chấp thuận của mình thì các lệnh trừng phạt mới được dỡ bỏ”, ông nói.
“Mục tiêu của chúng tôi là giành được những nhượng bộ lớn từ chính quyền Iran, một sự thay đổi căn bản trong lập trường. Và chúng tôi sẽ có tiếng nói của mình, bởi vì với tư cách là một thành viên của Hội đồng Bảo an, điều này chắc chắn sẽ gắn liền với việc giải quyết cuộc khủng hoảng này”, ông Barrot nói.
Pháp là quốc gia nắm giữ quyền phủ quyết tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. Pháp cũng là một trong các quốc gia chủ chốt ký kết thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015. Thỏa thuận này (JCPOA) thực chất được đàm phán và ký kết bởi nhóm P5+1 (5 nước Ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an gồm Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc) và Đức.
Những bình luận trên được đưa ra không lâu sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt xung đột. Hai bên đã ký kết một Bản ghi nhớ hiểu biết và cho phép tiếp tục đàm phán trong vòng 60 ngày để thảo luận các vấn đề còn tồn đọng, trong đó có chương trình hạt nhân của Tehran. Một thỏa thuận cuối cùng phải được Hội đồng Bảo an thông qua.
Các cường quốc châu Âu lo ngại rằng một đội ngũ đàm phán thiếu kinh nghiệm của Mỹ có thể thất bại trong việc đảm bảo một thỏa thuận hạt nhân vững chắc hoặc không giải quyết được chương trình tên lửa hành trình của Iran trong giai đoạn tiếp theo, dẫn đến nguy cơ xảy ra bế tắc kéo dài. Pháp, Anh và Đức muốn có một vai trò trong việc định hình các cuộc hội đàm sắp tới sau khi bị gạt ra ngoài lề trong những tháng gần đây.
Ba quốc gia này lần đầu tiên can dự với Iran về chương trình hạt nhân của nước này vào năm 2003 và sau đó đã làm việc với chính quyền cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama để đạt được một thỏa thuận vào năm 2015 nhằm kiềm chế chương trình hạt nhân của Iran đổi lấy việc nới lỏng các lệnh trừng phạt.
Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần chỉ trích thỏa thuận đó, thỏa thuận mà ông đã rút Mỹ ra khỏi trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của mình.
