Cô gái “đốn tim” du khách ấy là Sáo Bun Chặn Niê, 20 tuổi, sinh viên năm nhất ngành điều dưỡng Trường Cao đẳng Y tế Đắk Lắk. Cô gái mang dòng máu Việt – Lào này xuất hiện tại Lễ hội Bunpimay (Tết Lào) vừa diễn ra tại khu du lịch Cầu treo Buôn Đôn – Làng đảo (tỉnh Đắk Lắk).
Chặn Niê là thành viên nhóm múa và tham gia hoạt cảnh tại Lễ hội Bunpimay. Giữa không gian đậm sắc màu văn hóa dân tộc Lào giao thoa cùng văn hóa của các dân tộc anh em của Việt Nam đang sinh sống tại Buôn Đôn, cô gái mang dòng máu Việt – Lào này khiến ai cũng xao xuyến.
Giữa đám đông trong Lễ hội Bunpimay, Sáo Bun Chặn Niê không phải là người ăn mặc cầu kỳ nhất. Cô xuất hiện với trang phục truyền thống Lào giản dị với áo trắng ôm gọn, tấm choàng hoa văn xanh – vàng vắt chéo qua vai, cùng chiếc váy dài màu xanh đậm dệt họa tiết tinh xảo ở phần gấu. Mái tóc đen ngang vai được cài một bông hoa champa trắng nhẹ nhàng, nhưng đủ để làm sáng cả gương mặt cô sinh viên 20 tuổi này.
Điều khiến người ta chú ý không nằm ở sự rực rỡ, mà ở sự hồn nhiên, gần gũi của Chặn Niê. Cô ngồi trên bậc gỗ, chân trần chạm đất, cười thoải mái giữa không gian lễ hội. Nụ cười ấy trong veo, lan sang cả những người xung quanh.
Không ít du khách đã dừng lại chỉ để nhìn cô cười. Có người lặng nhìn, có người giơ máy ảnh lên “bắn” liên hồi, như sợ bỏ lỡ một khoảnh khắc rất “đời” mà lại hiếm gặp. Bởi vẻ đẹp của cô không sắc sảo theo kiểu gây choáng ngợp, mà là kiểu càng nhìn càng thấy dễ chịu, càng nhìn càng thấy có cảm tình.
Chặn Niê kể dòng họ nội là người Lào đã đến Buôn Đôn từ rất lâu để buôn bán, làm rẫy và sau đó định cư luôn ở đây. Bố cô sau đó nên duyên với mẹ, một người phụ nữ Ê Đê bản địa. Từ đó, trong cô gái trẻ mang trong mình sự giao thoa của hai nền văn hóa, không phải trên sách vở, mà hiện diện trong chính cách cô sống, cách cô cười và cách cô bước đi giữa lễ hội.
Có lẽ chính sự hòa trộn giữa hai dòng máu Lào và Ê Đê Việt Nam đã tạo nên nét riêng ấy. Ở cô có sự mềm mại, đằm thắm của cô gái Lào, nhưng cũng có nét khỏe khoắn, phóng khoáng của núi rừng Tây nguyên. Cô sinh viên 20 tuổi này không quá bí ẩn, cũng không quá rực rỡ, nhưng đủ để khiến người khác nhớ.
Nếu nụ cười, gương mặt, ánh mắt “biết nói” khiến người ta chú ý, thì điệu múa của Chặn Niê càng làm cho du khách mê hoặc. Khi âm nhạc vang lên, Sáo Bun Chặn Niê bước vào vòng múa không ồn ào, không phô diễn. Đôi tay cô nâng lên chậm rãi, các ngón tay uốn cong mềm mại, giữ độ mở vừa phải rất đặc trưng của múa Lào. Không có những động tác mạnh mẽ, tất cả đều chậm, đều và liền mạch.
Ánh mắt cô thường đi theo bàn tay, hoặc hơi chếch lên phía trước, tạo nên cảm giác e ấp nhưng đầy chiều sâu. Mỗi lần xoay cổ tay, mỗi bước chân đều nhẹ mà chắc, khiến tổng thể điệu múa Lăm Vông trôi đi như dòng nước.
Trong những khung hình có nhiều người cùng múa, cô không cố gắng nổi bật. Nhưng chính sự mềm mại và nhịp điệu ổn định ấy lại khiến mọi ánh nhìn đều dừng lại nơi cô. Chặn Niê không phải là người múa giỏi nhất theo nghĩa kỹ thuật, nhưng lại là người có “hồn” nhất trong từng động tác.
“Em học múa từ nhỏ, chủ yếu là từ người thân và trong các dịp lễ. Múa không chỉ là biểu diễn, mà là cách để em giữ lại một phần văn hóa của gia đình mình”, Chặn Niê chia sẻ.
Có lẽ vì vậy, điệu múa của cô không mang cảm giác trình diễn. Nó giống như một cách kể chuyện chậm rãi, không vội vàng, nhưng đủ để người xem hiểu rằng đằng sau mỗi động tác là một ký ức, một truyền thống, một phần cội nguồn.
Không chỉ xuất hiện trong lễ hội, cuộc sống thường ngày của Sáo Bun Chặn Niê cũng giản dị như chính con người cô. Là sinh viên năm nhất ngành điều dưỡng tại Trường Cao đẳng Y tế Đắk Lắk, cô đang theo đuổi ước mơ trở thành nhân viên y tế, với định hướng sẽ liên thông lên đại học trong tương lai.
Những ngày cuối tuần hoặc khi không có lịch học, Chặn Niê trở về Buôn Đôn, phụ giúp gia đình bán hàng tại khu du lịch. Khi cần, cô cũng đi rẫy cùng bố mẹ làm những công việc quen thuộc của người con vùng đất này. “Em muốn học tốt để sau này có thể giúp đỡ gia đình, nhưng cũng muốn giữ lại những gì thuộc về văn hóa của dân tộc mình”, cô nói.
Giữa nhịp sống hiện đại, câu chuyện của Sáo Bun Chặn Niê lại mang đến một cảm giác khác. Nó không ồn ào, không khẩu hiệu, mà là sự gìn giữ rất tự nhiên. Một nụ cười, một điệu múa, và một câu chuyện về cội nguồn, đôi khi chỉ cần vậy thôi, cũng đủ để lại dấu ấn, theo một cách rất lặng lẽ nhưng bền lâu.
Mới đây, Đội CSGT Bến Thành, Phòng CSGT Công an TP.HCM cho biết đơn vị đã phối hợp Công an các phường Sài Gòn, Cầu Ông Lãnh, Bến Thành cùng chính quyền địa phương và Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội ra quân cao điểm xử lý tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường tại khu vực trung tâm TP.HCM.
Ngay sau khi triển khai, lực lượng chức năng đồng loạt kiểm tra tại nhiều tuyến đường trọng điểm như Nguyễn Du, Hai Bà Trưng, Đồng Khởi, Chu Mạnh Trinh, Cô Bắc, Cô Giang, Nguyễn Thái Học… Đây là những khu vực thường xuyên xảy ra tình trạng buôn bán, kinh doanh lấn chiếm vỉa hè, ảnh hưởng đến trật tự đô thị và an toàn giao thông.
Ghi nhận tại hiện trường, nhiều hộ kinh doanh bày bàn ghế, xe đẩy, mái che tràn xuống vỉa hè khiến người đi bộ phải di chuyển xuống phần đường dành cho xe chạy, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.
Trong quá trình xử lý, lực lượng chức năng vừa kiên quyết lập biên bản vi phạm, vừa tuyên truyền, vận động người dân tự giác thu dọn, tháo dỡ các vật dụng lấn chiếm. Nhờ triển khai đồng bộ các biện pháp, tình trạng lộn xộn tại nhiều tuyến đường bước đầu được chấn chỉnh, trả lại không gian thông thoáng cho người đi bộ.
Kết quả, lực lượng chức năng đã tạm giữ 71 tang vật vi phạm, gồm xe bánh mì, xe đẩy thùng đá, tủ nước mía, bàn ghế nhựa, bàn inox, kệ sắt, dù che, mái che di động… Đây đều là các vật dụng phục vụ buôn bán nhưng được đặt sai quy định trên vỉa hè.
Đáng chú ý, ngoài việc xử phạt vi phạm hành chính, lực lượng chức năng cũng tập trung nhắc nhở, tạo điều kiện để người dân nâng cao ý thức, tự giác chấp hành. Cách làm này được kỳ vọng giúp việc lập lại trật tự đô thị đạt hiệu quả bền vững, hạn chế tình trạng tái lấn chiếm sau khi kiểm tra.
Đội CSGT Bến Thành cho biết thời gian tới sẽ tiếp tục duy trì kiểm tra thường xuyên tại các điểm "nóng", xử lý nghiêm các trường hợp tái phạm, đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để giữ vững trật tự lòng đường, vỉa hè.
Lực lượng CSGT cũng khuyến cáo người dân và các hộ kinh doanh không buôn bán, đặt vật dụng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường. Việc chấp hành đúng quy định không chỉ tránh bị xử phạt mà còn góp phần đảm bảo an toàn giao thông, giữ gìn mỹ quan đô thị.
Mới đây, Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Đồng Nai vừa ban hành văn bản đề nghị chư tôn đức tăng ni trụ trì các tự viện, cơ sở sinh hoạt tôn giáo trong toàn tỉnh đồng loạt cử hành ba hồi chuông trống bát nhã, tụng kinh và tổ chức nghi lễ cầu an vào sáng 30.4.2026.
Theo đó, trong niềm hoan hỷ chung của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh, ngày 30.4.2026, Đồng Nai chính thức được công nhận trở thành thành phố. Đây là dấu mốc quan trọng, mở ra giai đoạn phát triển mới về kinh tế, văn hóa và xã hội của địa phương.
Nhằm thể hiện tinh thần đồng hành cùng dân tộc, phát huy truyền thống hộ quốc an dân của Phật giáo Việt Nam, Ban Trị sự tỉnh đề nghị chư tôn đức tăng ni tổ chức cử ba hồi chuông, trống bát nhã, tụng kinh cầu an, góp phần khơi dậy sức mạnh đoàn kết, hướng đến quốc thái dân an, đất nước hưng thịnh.
Thời gian cử hành nghi lễ được ấn định vào lúc 6 giờ sáng ngày 30.4.2026 tại các tự viện trong toàn tỉnh.
Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Đồng Nai nhấn mạnh, sự nhất tâm cầu nguyện của chư tôn đức tăng ni và đồng bào phật tử sẽ góp phần lan tỏa năng lượng bình an, củng cố tinh thần đoàn kết và phát triển bền vững. Đồng thời, đề nghị các cơ sở tự viện nghiêm túc triển khai, tổ chức nghi lễ trang nghiêm, đúng tinh thần Phật giáo.
Tại các chùa, chuông lớn nhất được gọi là đại hồng chung, thường đặt bên trái. Trống lớn nhất gọi là trống bát nhã, đặt bên phải của chùa. Trong Phật giáo, các chùa chỉ thỉnh chuông trống bát nhã trong các sự kiện lớn, những trai đàn, giới đàn, lễ hội quan trọng như: ngày rằm, mùng 1, lễ Phật đản, lễ Vu lan, Thượng nguyên, giỗ tổ, kiết giới an cư...
Khi cử chuông trống bát nhã, người con Phật sẽ cảm nhận được như đang thỉnh Đức Phật về ngự trị với chính mình, mong cho mọi loài trên thế gian này đi về con đường giải thoát, giác ngộ.
Trước đó, ngày 24.4, với 478/487 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua Nghị quyết về việc thành lập thành phố Đồng Nai, có hiệu lực thi hành từ 30.4.2026.
Theo nghị quyết, thành phố Đồng Nai được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Đồng Nai hiện nay. Thành phố Đồng Nai sau khi thành lập sẽ giáp TP.HCM, tỉnh Lâm Đồng, tỉnh Tây Ninh và Vương quốc Campuchia.
Theo ghi nhận của Thanh Niên, tại nhiều tuyến phố trung tâm Hà Nội như Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo (P.Cửa Nam); Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ (P.Hoàn Kiếm)..., tình trạng lấn chiếm vỉa hè hầu như đã không còn. Không gian thông thoáng được duy trì, kể cả thời điểm không có lực lượng chức năng đi kiểm tra.
Vỉa hè phố Lý Thường Kiệt luôn trong tình trạng thông thoáng, gọn gàng
ẢNH: NGUYỄN TRƯỜNG
Nhiều cơ sở kinh doanh ăn uống đã chủ động thu gọn bàn ghế trong phần hiên nhà hoặc trên bậc thềm, không dám lấn chiếm vỉa hè. Riêng các quán trà đá, quán bán đồ ăn vặt thì gần như "co mình" trong khu vực chưa đầy một m2 gần các ngõ nhỏ. Khách có nhu cầu ăn uống thì ngồi ghế nhựa trong ngõ.
Trong bối cảnh Hà Nội tăng cường lập lại trật tự đô thị, nhiều hộ kinh doanh bày tỏ mong muốn thành phố sớm ban hành cơ chế cho thuê, khai thác tạm thời vỉa hè, lòng đường theo hướng công khai, bài bản và có kiểm soát.
Chị Phạm Kiều Linh (37 tuổi, chủ quán trên phố Quang Trung, P.Cửa Nam) cho biết hiện quán chỉ kê bàn ghế trong phần thềm trước cửa, tuyệt đối không dám "thò bất kể thứ gì ra vỉa hè". Việc không được sử dụng không gian ngồi ngoài trời khiến doanh thu giảm 40 - 50% so với trước.
"Nếu được thuê vỉa hè hợp pháp với mức phí phù hợp thì tôi hoàn toàn ủng hộ. Khi đó quán có thể bày vài bộ bàn ghế công khai, không còn cảnh vừa bán vừa lo bị kiểm tra", chị Phạm Kiều Linh bày tỏ.
Tương tự, chị Nguyễn Thu Hải (35 tuổi, tên nhân vật đã thay đổi), chủ một quán ăn tại khu phố cổ trên địa bàn P.Hoàn Kiếm, cũng bày tỏ mong muốn được nộp phí để được phép sử dụng một phần diện tích vỉa hè, lòng đường đúng quy định.
Theo chị Hải, đặc thù của phố cổ nằm ở trải nghiệm ngồi ngoài trời. Dù diện tích trong quán rộng gần 50 m2, có điều hòa và sạch sẽ, nhưng rất ít khách muốn vào ngồi trong nhà. Thay vào đó, du khách thích cảm giác được trải nghiệm không gian ngồi ngoài trời ở phố cổ.
"Từ ngày lực lượng chức năng tăng cường lập lại trật tự đô thị, xử nghiêm hành vi lấn chiếm vỉa hè, quán của tôi khó bán được hàng vì du khách không muốn ngồi trong nhà. Hiện doanh thu chủ yếu chỉ trông chờ vào 3 ngày cuối tuần có phố đi bộ. Tôi đang cố gắng cầm cự thêm một, hai tháng nữa. Nếu tình hình vẫn như hiện nay thì chắc tôi phải nghỉ bán hàng, chuyển sang đi làm thuê", chị Hải chia sẻ.
Theo PGS-TS Bùi Thị An, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội, trước đây, văn hóa vỉa hè ở Hà Nội trong tình trạng vô nguyên tắc nên đã gây ra rất nhiều hệ lụy, khiến trật tự đô thị lộn xộn, nhếch nhác.
Bà An đánh giá, việc Hà Nội lập lại trật tự mỹ quan đô thị, xử nghiêm hành vi lấn chiếm vỉa hè trong thời gian vừa qua đã đem lại nhiều hiệu quả tích cực, nhưng cũng có phần nào tác động đến nền kinh tế vỉa hè.
"Kinh tế vỉa hè cũng là một nét văn hóa của Hà Nội. Do đó, thành phố cần nghiên cứu quy định, quy tắc để giữ được mỹ quan đô thị nhưng vẫn đảm bảo kinh tế phát triển", bà An nói.
Cùng chung quan điểm, TS Nguyễn Minh Phong, chuyên gia kinh tế, cho rằng bài toán hiện nay là làm sao cân bằng giữa đảm bảo trật tự đô thị, mỹ quan với nhu cầu mưu sinh và nét văn hóa đặc trưng của kinh tế vỉa hè. Theo ông, kinh tế vỉa hè có thể coi là một "đặc sản" của Hà Nội cũng như nhiều đô thị lớn tại Việt Nam.
Do đó, giải pháp phù hợp không phải là làm "ngặt nghèo hơn", mà Hà Nội cần quy hoạch, phân định rõ phạm vi sử dụng vỉa hè ở từng tuyến phố cụ thể. "Nhu cầu của người dân là có thật. Vì vậy, chính quyền cần nghiên cứu phương án quản lý linh hoạt hơn, vừa bảo đảm văn minh đô thị, vừa duy trì không gian kinh doanh phù hợp cho người dân và đáp ứng nhu cầu trải nghiệm của du khách", ông Phong nói.
Liên quan đề án quản lý, khai thác, sử dụng tạm thời một phần lòng đường, hè phố trên địa bàn Hà Nội, lãnh đạo Sở Xây dựng cho biết cơ quan chức năng hiện vẫn đang hoàn thiện dự thảo và cập nhật thêm các quy định mới. "Khi đề án hoàn chỉnh, Sở sẽ thông tin chính thức", vị lãnh đạo cho hay.
