Cô gái “đốn tim” du khách ấy là Sáo Bun Chặn Niê, 20 tuổi, sinh viên năm nhất ngành điều dưỡng Trường Cao đẳng Y tế Đắk Lắk. Cô gái mang dòng máu Việt – Lào này xuất hiện tại Lễ hội Bunpimay (Tết Lào) vừa diễn ra tại khu du lịch Cầu treo Buôn Đôn – Làng đảo (tỉnh Đắk Lắk).
Chặn Niê là thành viên nhóm múa và tham gia hoạt cảnh tại Lễ hội Bunpimay. Giữa không gian đậm sắc màu văn hóa dân tộc Lào giao thoa cùng văn hóa của các dân tộc anh em của Việt Nam đang sinh sống tại Buôn Đôn, cô gái mang dòng máu Việt – Lào này khiến ai cũng xao xuyến.
Giữa đám đông trong Lễ hội Bunpimay, Sáo Bun Chặn Niê không phải là người ăn mặc cầu kỳ nhất. Cô xuất hiện với trang phục truyền thống Lào giản dị với áo trắng ôm gọn, tấm choàng hoa văn xanh – vàng vắt chéo qua vai, cùng chiếc váy dài màu xanh đậm dệt họa tiết tinh xảo ở phần gấu. Mái tóc đen ngang vai được cài một bông hoa champa trắng nhẹ nhàng, nhưng đủ để làm sáng cả gương mặt cô sinh viên 20 tuổi này.
Điều khiến người ta chú ý không nằm ở sự rực rỡ, mà ở sự hồn nhiên, gần gũi của Chặn Niê. Cô ngồi trên bậc gỗ, chân trần chạm đất, cười thoải mái giữa không gian lễ hội. Nụ cười ấy trong veo, lan sang cả những người xung quanh.
Không ít du khách đã dừng lại chỉ để nhìn cô cười. Có người lặng nhìn, có người giơ máy ảnh lên “bắn” liên hồi, như sợ bỏ lỡ một khoảnh khắc rất “đời” mà lại hiếm gặp. Bởi vẻ đẹp của cô không sắc sảo theo kiểu gây choáng ngợp, mà là kiểu càng nhìn càng thấy dễ chịu, càng nhìn càng thấy có cảm tình.
Chặn Niê kể dòng họ nội là người Lào đã đến Buôn Đôn từ rất lâu để buôn bán, làm rẫy và sau đó định cư luôn ở đây. Bố cô sau đó nên duyên với mẹ, một người phụ nữ Ê Đê bản địa. Từ đó, trong cô gái trẻ mang trong mình sự giao thoa của hai nền văn hóa, không phải trên sách vở, mà hiện diện trong chính cách cô sống, cách cô cười và cách cô bước đi giữa lễ hội.
Có lẽ chính sự hòa trộn giữa hai dòng máu Lào và Ê Đê Việt Nam đã tạo nên nét riêng ấy. Ở cô có sự mềm mại, đằm thắm của cô gái Lào, nhưng cũng có nét khỏe khoắn, phóng khoáng của núi rừng Tây nguyên. Cô sinh viên 20 tuổi này không quá bí ẩn, cũng không quá rực rỡ, nhưng đủ để khiến người khác nhớ.
Nếu nụ cười, gương mặt, ánh mắt “biết nói” khiến người ta chú ý, thì điệu múa của Chặn Niê càng làm cho du khách mê hoặc. Khi âm nhạc vang lên, Sáo Bun Chặn Niê bước vào vòng múa không ồn ào, không phô diễn. Đôi tay cô nâng lên chậm rãi, các ngón tay uốn cong mềm mại, giữ độ mở vừa phải rất đặc trưng của múa Lào. Không có những động tác mạnh mẽ, tất cả đều chậm, đều và liền mạch.
Ánh mắt cô thường đi theo bàn tay, hoặc hơi chếch lên phía trước, tạo nên cảm giác e ấp nhưng đầy chiều sâu. Mỗi lần xoay cổ tay, mỗi bước chân đều nhẹ mà chắc, khiến tổng thể điệu múa Lăm Vông trôi đi như dòng nước.
Trong những khung hình có nhiều người cùng múa, cô không cố gắng nổi bật. Nhưng chính sự mềm mại và nhịp điệu ổn định ấy lại khiến mọi ánh nhìn đều dừng lại nơi cô. Chặn Niê không phải là người múa giỏi nhất theo nghĩa kỹ thuật, nhưng lại là người có “hồn” nhất trong từng động tác.
“Em học múa từ nhỏ, chủ yếu là từ người thân và trong các dịp lễ. Múa không chỉ là biểu diễn, mà là cách để em giữ lại một phần văn hóa của gia đình mình”, Chặn Niê chia sẻ.
Có lẽ vì vậy, điệu múa của cô không mang cảm giác trình diễn. Nó giống như một cách kể chuyện chậm rãi, không vội vàng, nhưng đủ để người xem hiểu rằng đằng sau mỗi động tác là một ký ức, một truyền thống, một phần cội nguồn.
Không chỉ xuất hiện trong lễ hội, cuộc sống thường ngày của Sáo Bun Chặn Niê cũng giản dị như chính con người cô. Là sinh viên năm nhất ngành điều dưỡng tại Trường Cao đẳng Y tế Đắk Lắk, cô đang theo đuổi ước mơ trở thành nhân viên y tế, với định hướng sẽ liên thông lên đại học trong tương lai.
Những ngày cuối tuần hoặc khi không có lịch học, Chặn Niê trở về Buôn Đôn, phụ giúp gia đình bán hàng tại khu du lịch. Khi cần, cô cũng đi rẫy cùng bố mẹ làm những công việc quen thuộc của người con vùng đất này. “Em muốn học tốt để sau này có thể giúp đỡ gia đình, nhưng cũng muốn giữ lại những gì thuộc về văn hóa của dân tộc mình”, cô nói.
Giữa nhịp sống hiện đại, câu chuyện của Sáo Bun Chặn Niê lại mang đến một cảm giác khác. Nó không ồn ào, không khẩu hiệu, mà là sự gìn giữ rất tự nhiên. Một nụ cười, một điệu múa, và một câu chuyện về cội nguồn, đôi khi chỉ cần vậy thôi, cũng đủ để lại dấu ấn, theo một cách rất lặng lẽ nhưng bền lâu.
Lúc 18 giờ 30 hôm qua 15.4, Vietlott thông báo kết quả quay số mở thưởng kỳ 01497 loại hình xổ số tự chọn Vietlott - xổ số Mega 6/45. Bộ số của giải độc đắc được quay là: 21 – 22 – 33 – 35 – 36 – 43.
Loại hình xổ số này ghi nhận có 1 người trúng giải độc đắc với số tiền lên đến 14.929.490.000 đồng.
Sáng nay 16.4, Vietlott xác định chiếc vé trúng độc đắc 14,9 tỉ đồng được bán ra tại tỉnh Nghệ An.
Cũng trong kỳ quay Mega 6/45 tối qua, hệ thống ghi nhận có 42 người trúng giải nhất trị giá 10 triệu đồng; có 1.104 người trúng giải nhì trị giá 300.000 đồng; có 15.663 người trúng giải ba với số tiền là 30.000 đồng.
Trước đó, tối 10.4, Vietlott thông báo kết quả quay số mở thưởng kỳ 01495 loại hình xổ số tự chọn Vietlott - xổ số Mega 6/45. Bộ số của giải độc đắc được quay trong kỳ này là: 07 - 08 - 10 - 16 - 28 - 35. Loại hình xổ số này ghi nhận có một người trúng giải độc đắc với số tiền cộng dồn lên đến 79.143.240.000 đồng. Chiếc vé may mắn này được bán ra tại TP.HCM.
Ngay khi xác định có người trúng giải độc đắc, tiền thưởng của giải này trở về con số ban đầu là 12 tỉ đồng.
Những ngày ngày, nhiều quán cà phê trang trí lễ 30.4 tại TP.HCM đồng loạt "khoác áo mới" với sắc cờ đỏ sao vàng, băng rôn, khẩu hiệu… tạo nên không khí kỷ niệm ngày đất nước thống nhất. Các quán được đầu tư chỉn chu, đa dạng phong cách, từ hoài niệm đến hiện đại.
Trong khi đó, Han Coffee đầu tư khoảng 10 góc chụp ảnh nổi bật, mang đậm sắc cờ đỏ sao vàng... Chị Lý Hồng Hân (40 tuổi, chủ quán) cho biết ý tưởng trang trí lễ 30.4 đã "rục rịch" từ tháng 3.
Theo chị Hân, mỗi góc trong quán đều được tính toán kỹ về bố cục và concept để khi lên hình tạo sự khác biệt, trong đó có khu vực lấy cảm hứng từ các nhân vật lịch sử, anh hùng dân tộc. "Góc nào chị cũng tâm huyết, nhưng khu này được nhiều bạn trẻ chụp hình nhất", chị nói.
Để hoàn thiện không gian lễ 30.4, chị dành nhiều thời gian và công sức cho từng chi tiết. Nhiều vật dụng trong quán là đồ cũ được chị cất công tìm kiếm, xin lại hoặc tự chỉnh sửa để phù hợp với tổng thể. "Có những món phải đi lùng từng chút một, thậm chí mang về sơn lại cho cũ đi để đúng ý tưởng", chị chia sẻ. Từ bảng hiệu, hình ảnh đến các chi tiết nhỏ đều do quán tự thiết kế, ghép và in ấn thủ công.
Chị Nguyễn Kiều Trang (25 tuổi, ở phường Bình Dương) dành khoảng 45 phút di chuyển để ghé quán sau khi xem các video trên mạng xã hội. "Một số góc lên hình giống trên mạng, có góc còn đẹp hơn. Quãng đường di chuyển là hoàn toàn xứng đáng", chị Trang nói.
Tại Mâm Coffee (phường Đông Hưng Thuận), không gian dịp lễ 30.4 được đầu tư trang trí từ đầu tháng, với mong muốn mang đến một concept vừa hoành tráng, vừa ý nghĩa để thu hút bạn trẻ check-in, chụp ảnh.
Anh Bình An (đại diện quán) cho biết toàn bộ ý tưởng decor đều xoay quanh tinh thần yêu nước và tri ân thế hệ đi trước. "Team phải ngồi lại bàn bạc để làm sao vừa đúng ý nghĩa ngày lễ, vừa nổi bật, vừa gợi nhớ lịch sử nhưng vẫn có yếu tố hiện đại để các bạn trẻ dễ tiếp cận", anh An chia sẻ.
Không gian được thiết kế với nhiều chi tiết gợi nhắc lịch sử, kết hợp màu cờ đỏ sao vàng làm chủ đạo. Mục tiêu không chỉ là tạo điểm chụp ảnh mà còn truyền tải thông điệp về lòng biết ơn và niềm tự hào dân tộc.
Anh Cao Hải Lâm (đại diện quán) cho biết quán bắt đầu chuẩn bị trang trí cách đây 2 tháng, nhằm kịp tạo dựng không gian check-in sớm cho khách. Với dịp 30.4, quán hướng đến phong cách giản dị nhưng vẫn thể hiện tinh thần của ngày lễ.
"Toàn bộ ý tưởng và decor tụi mình chủ yếu làm thủ công, xuất phát từ mong muốn tạo một không gian rộng rãi, chân thật để các bạn trẻ chụp ảnh", anh Lâm chia sẻ.
Không chỉ có bạn trẻ mà nhiều gia đình cũng đến đây để chụp hình. Anh Anh Tú (38 tuổi) đi cùng gia đình tới quán cafe cho biết: "Nhà mình ở gần đây đã thấy quán cà phê trang trí 30.4 từ hơn 1 tháng trước, vừa thể hiện được tinh thần yêu nước vừa thu hút được nhiều người đến, mình thấy rất hay".
Chỉ sau một đêm mưa bão, hàng nghìn tấn muối của diêm dân Sa Huỳnh (phường Sa Huỳnh, Quảng Ngãi) tan theo nước biển tràn vào đồng. Đến khi giá muối bất ngờ tăng cao, nhiều người lại rơi vào cảnh không còn gì để bán. Trước nghịch cảnh ấy, diêm dân bước vào vụ mới với nhiều hy vọng xen lẫn nỗi lo.
Có những lúc muối Sa Huỳnh ế ẩm hàng nghìn tấn khiến diêm dân bỏ ruộng hoang. Mười năm trước, chính quyền tỉnh Quảng Ngãi hỗ trợ hơn 125 tấn gạo giúp diêm dân vượt qua khó khăn để gắn bó với ruộng muối. Nhưng nhiều người vẫn bỏ nghề làm muối vì giá thấp, thậm chí nhiều khi chẳng có người mua. Hiện tại, giá muối Sa Huỳnh đang ở mức cao, 3.000 đồng/kg, nhưng diêm dân chẳng còn muối để bán.
Nguyên nhân là do bão số 13 năm 2025 gây thiệt hại nặng nề. Bão làm sóng biển dâng cao, tràn vào nhiều khu dân cư trên địa bàn. Nước biển ngược dòng, tràn vào đầm nước mặn Sa Huỳnh rồi qua cả đê bao, ngập tràn đồng muối.
Nước làm tan hơn 4.000 tấn muối của diêm dân chất thành đống trên những bờ cao. Nhiều hộ mất sạch muối sau đêm mưa bão. Thành quả cả mùa vụ nhọc nhằn trên đồng muối đã tan theo nước.
Với 900 m2 ruộng muối kết tinh, vụ sản xuất năm 2025, diêm dân Lê Lệ (62 tuổi) thu 50 tấn. Vợ chồng ông mua thêm 50 tấn để trữ chờ giá lên cao bán kiếm lời. Nước tràn qua đê trong đêm mưa bão khiến 80 tấn muối của ông tan thành nước.
Nước rút, vợ chồng ông ra đồng lượm những đoạn dây thừng, cọc tre, bạt ni lông phủ muối còn sót lại trên bờ đê, bán 20 tấn muối còn lại vào dịp trước tết để trang trải cuộc sống. Giờ, giá lên cao nhưng lại không còn muối để bán. "Không chỉ riêng vợ chồng tôi, nhiều bà con cũng bị thiệt hại và bây giờ hết sạch muối...", ông Lệ tâm sự.
Diêm dân Nguyễn Thành Út (69 tuổi) cho biết vụ muối thường kéo dài từ đầu tháng 3 đến cuối tháng 7 âm lịch, khi trời bắt đầu mưa.
"Lúc đó, giá muối ở mức thấp. Trước và sau tết, giá muối thường nhích lên cao hơn. Nguyên nhân là do chưa vào vụ mới và nhu cầu tiêu thụ tăng cao. Thời điểm này, ngư dân thường trúng đậm cá cơm và nhiều người mua muối để muối mắm. Bởi vì muối Sa Huỳnh mặn dịu nên muối mắm rất ngon...", ông Út nói.
Sau tết, diêm dân ra đồng tu sửa bờ, nạo vét kênh mương, tháo cạn nước, san phẳng nền ruộng, dùng gàu tát nước ở thửa ruộng sâu trước khi san phẳng. Đất khô héo sau những ngày phơi nắng, diêm dân nện chặt nền ruộng gần như sân xi măng. Giữa chiều, trời đổ mưa, thế là họ kiên trì làm lại từ đầu...
"Năm nay phải đến đầu tháng 3 âm lịch mới thu được muối. Tôi có 9 thửa ruộng muối kết tinh với tổng diện tích khoảng 450 m2. Trong cơn bão số 13 năm vừa rồi, nước cuốn trôi và làm rách hết bạt trải nền ruộng. Tôi hỏi giá để mua bạt mới, nhưng nghe nói hơn 20 triệu đồng nên thôi, vì không còn đủ tiền, đành sản xuất muối theo phương pháp truyền thống...", diêm dân Trần Ngọc Tuyên (60 tuổi) tâm sự.
Bạt trải trên nền 18 thửa ruộng muối kết tinh của vợ chồng ông Lê Lệ cũng bị nước cuốn trôi trong đêm mưa bão. Những tấm còn lại bị rách tả tơi trông thật thảm hại. Ông nén tiếng thở dài khi biết số tiền mua bạt mới khá lớn, gia đình không kham nổi. Vợ chồng ông dự định tận dụng bạt cũ nhặt được sau bão, vá những chỗ rách để sản xuất tạm bợ.
"Hầu hết bạt trải trên ruộng đều bị cuốn trôi hoặc bị rách nhưng tôi và bà con không đủ sức mua mới. Thu nhập của diêm dân chỉ trông chờ vào muối, mà muối lại bị nước làm tan chảy nên cuộc sống hết sức khó khăn. Mong Nhà nước hỗ trợ bạt trải nền ruộng để việc sản xuất được thuận lợi và tăng năng suất muối", ông Lệ bày tỏ.
Sản lượng muối thu hoạch hằng năm lên đến 6.000 - 8.000 tấn, nhưng cuộc sống của diêm dân Sa Huỳnh gặp nhiều khó khăn. "Giá muối thường ở mức thấp, chỉ tăng vào thời điểm trước và sau tết. Bà con muốn trữ để bán vào lúc đó nhưng việc bảo quản khó khăn. Đề nghị cơ quan chức năng hỗ trợ xây dựng sân phơi và kho trữ muối để tránh bị tan chảy", ông Nguyễn Hữu Chánh, Giám đốc Hợp tác xã sản xuất muối 2 Sa Huỳnh, tâm sự.
Bước đầu, chính quyền địa phương cũng đã có động thái hỗ trợ. "Chúng tôi đang phối hợp với đơn vị liên quan hoàn tất thủ tục để nâng cấp đê bao đồng muối với kinh phí cấp trên hỗ trợ 1,8 tỉ đồng nhằm ngăn nước thủy triều làm tan muối và tạo điều kiện thuận lợi cho việc sản xuất của diêm dân", ông Nguyễn Viết Thanh, Chủ tịch UBND phường Sa Huỳnh, nói.
