Nhiều tuần qua, Ukraine đối mặt tình thế rất khó khăn. Triển vọng kết thúc xung đột với Nga dường như ngày càng xa vời, khi các cuộc đàm phán hòa bình không có bất kỳ bước tiến nào. Điều này đồng nghĩa Kiev cần chuẩn bị để tiếp tục chiến đấu lâu dài, khi nguồn hỗ trợ tài chính quan trọng từ Liên minh châu Âu (EU) vẫn bị đóng băng từ tháng 12 năm ngoái do vấp phải sự phản đối của Thủ tướng Hungary Victor Orban, người có quan điểm thân thiện với Nga.
Hôm 23/4, bước đột phá cuối cùng đã đến. Các lãnh đạo EU đồng ý “mở khóa” khoản vay 106 tỷ USD cho Ukraine sau khi Hungary từ bỏ quyền phủ quyết.
Động thái mang tính đột phá này diễn ra hai ngày sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thông báo rằng đường ống Druzhba, vốn vận chuyển dầu thô từ Nga đến Hungary và Slovakia, đã được sửa chữa và có thể hoạt động trở lại.
Số tiền được kỳ vọng sẽ đáp ứng phần lớn nhu cầu tài chính của Ukraine trong hai năm tới. Khi nguồn quỹ này cạn kiệt, dự kiến một khoản bổ sung trị giá 117 tỷ USD từ ngân sách dài hạn của EU sẽ tiếp tục được phân bổ cho Ukraine.
Hlib Vyshlinsky, lãnh đạo Trung tâm Chiến lược Kinh tế, trụ sở tại Kiev, đánh giá các cam kết này sẽ giúp Ukraine có nền tảng tài chính vững chắc hơn ít nhất là đến hết năm 2029. Ông nói thêm rằng áp lực hiện chuyển sang Nga, nơi cũng đang đối mặt những thách thức kinh tế ngày càng lớn khi cuộc chiến hao người tốn của tại Ukraine kéo dài.
Bên cạnh khoản cho vay 106 tỷ USD, EU còn thông qua gói trừng phạt kinh tế thứ 20 nhằm vào Nga trong cùng ngày.
“Tình trạng bế tắc đã kết thúc”, Kaja Kallas, đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại EU, viết trên mạng xã hội. “Nền kinh tế thời chiến của Nga đang chịu áp lực ngày càng lớn, trong khi Ukraine vừa nhận được một cú hích mạnh mẽ”.
Cam kết tài chính của EU với Ukraine đã bù đắp phần lớn khoảng trống mà chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump để lại. Năm ngoái, các quốc gia châu Âu đã cung cấp gần như toàn bộ hỗ trợ quân sự, tài chính và nhân đạo cho Ukraine, trong khi viện trợ từ Mỹ giảm tới 99%, theo Viện Kinh tế Thế giới Kiel, trung tâm nghiên cứu có trụ sở tại Đức.
Hy vọng cho Ukraine
Khác với các gói hỗ trợ trước đây của EU, gói mới nhất này tập trung mạnh vào chi tiêu quốc phòng. Khoảng 70 tỷ USD trong khoản vay sẽ được dành cho quân sự, giúp Kiev có một nguồn ngân sách đáng kể để mua những hệ thống phòng không đắt đỏ và mở rộng sản xuất máy bay không người lái (drone), những vũ khí đã chứng minh hiệu quả trong đối phó các đòn tập kích từ phía Nga.
Khoản vay còn tạo điều kiện để Ukraine lập kế hoạch tốt hơn cho các hoạt động quân sự trong dài hạn. Trước đây, họ hiếm khi làm được điều này, bởi những khoản hỗ trợ trước đó thường nhỏ giọt, chủ yếu là tài trợ thiết bị, thay vì nguồn tiền có thể trực tiếp dùng để mua hoặc sản xuất những loại vũ khí mà Ukraine cần nhất.
“Việc Ukraine có được mức độ chắc chắn về tài chính này sau hơn 4 năm chiến sự có ý nghĩa rất quan trọng”, Tổng thống Zelensky viết trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 23/4.
Việc khoản vay tập trung vào tài chính quân sự phản ánh điều mà nhiều quan chức châu Âu và Ukraine đã nhấn mạnh trong vài tháng trở lại đây, rằng Kiev phải chuẩn bị cho một cuộc xung đột kéo dài bằng cách tăng cường khả năng phòng thủ.
Ukraine và Nga đến nay vẫn chưa thể thống nhất các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn và tiến trình đàm phán dường như đang bị đóng băng khi chính quyền Trump, bên đóng vai trò trung gian cho các cuộc thương thảo, đang tập trung cho cuộc chiến với Iran ở Trung Đông. Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov tuyên bố nối lại đàm phán với Ukraine không phải ưu tiên hàng đầu của Moskva vào lúc này.
Tổng thống Zelensky đã cải tổ nội các để chuẩn bị cho khả năng cuộc xung đột sẽ không sớm kết thúc. Ông đã bổ nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng mới Mykhailo Fedorov, một người đam mê công nghệ và luôn coi drone là vũ khí then chốt để đẩy lùi quân đội Nga.
Cả Nga và Ukraine đều chưa có con đường chiến thắng rõ ràng, nhưng Fedorov cho biết ông có nhiệm vụ khiến Nga thấy rằng việc tiếp tục chiến đấu là vô nghĩa, từ đó buộc họ phải ngồi vào bàn đàm phán.
“Tổng thống đã giao nhiệm vụ rõ ràng cho Bộ Quốc phòng, song song với các nỗ lực ngoại giao, phải tăng cường năng lực phòng thủ sao cho chúng ta có thể buộc đối phương phải chấp nhận hòa bình”, ông Fedorov phát biểu hồi tháng hai, khi phác thảo kế hoạch hành động của mình.
Kế hoạch này đặt mục tiêu tăng cường năng lực phòng không để bảo vệ bầu trời Ukraine, gây tổn thất tối đa cho lực lượng Nga trên chiến trường và sử dụng vũ khí tầm xa để tấn công vào ngành công nghiệp dầu mỏ, nguồn thu chính của Moskva.
Khoản vay không lãi suất từ EU mà Ukraine chỉ phải hoàn trả nếu Nga bồi thường sau xung đột sẽ góp phần tạo nền tảng tài chính cho chiến lược của Bộ trưởng Fedorov.
Khoản vay sẽ được giải ngân đều trong hai năm tới, với 33 tỷ USD dành cho nhu cầu quân sự và 20 tỷ USD cho các khoản chi dân sự trong năm đầu tiên, theo Valdis Dombrovskis, ủy viên kinh tế EU. Ông cho biết thêm Ukraine có khả năng nhận được đợt giải ngân đầu tiên vào cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6 nhằm tài trợ cho hoạt động sản xuất drone.
Theo Tổng thống Zelensky, mỗi ngày Ukraine sản xuất gần 1.000 drone đánh chặn để đối phó các vũ khí trên không của Nga. Ông cho biết với nguồn kinh phí mới, Ukraine có thể tăng gấp đôi sản lượng để bảo vệ bầu trời tốt hơn. “Chúng tôi đang rất cần số tiền này”, ông nói với CNN. “Đây thực sự là vấn đề sống còn của chúng tôi”.
Cuộc chiến lâu dài
Khoản vay mới nhất cũng chuyển dịch từ mô hình hỗ trợ quân sự dựa trên việc tặng trang thiết bị sang mô hình các nước châu Âu tài trợ tiền để Ukraine tự sản xuất vũ khí.
Khi xung đột tiếp tục kéo dài, chính quyền Ukraine đã phàn nàn rằng các loại vũ khí do phương Tây viện trợ, trong đó có cả đạn pháo dẫn đường vốn dễ bị tổn thương trước các phương pháp tác chiến điện tử của Nga, không còn hiệu quả trên một chiến trường đang thay đổi từng ngày bởi các công nghệ hiện đại.
Thay vào đó, Ukraine thúc giục các đồng minh tài trợ cho ngành công nghiệp quốc phòng trong nước, nơi đã sản xuất được những loại vũ khí tiên tiến như robot mặt đất trang bị súng máy. Loại công nghệ này phù hợp hơn với hình thái chiến sự mới đang diễn ra tại Ukraine.
“Điều này rất quan trọng bởi nhiều công cụ thiết thực nhất, như tên lửa đánh chặn, vũ khí tấn công tầm xa, các loại drone và hệ thống tác chiến điện tử hiện chỉ có tại Ukraine hoặc có lợi thế lớn về chi phí nếu mua từ các nhà sản xuất nội địa và các công ty nước ngoài đang hoạt động tại Ukraine”, Nataliia Shapoval, lãnh đạo Viện nghiên cứu Trường Kinh tế Kiev, đánh giá.
Mặc dù vậy, Ukraine hiện vẫn phụ thuộc vào các loại vũ khí uy lực vốn chỉ được sản xuất ở các nước phương Tây khác, như tên lửa Patriot do Mỹ chế tạo. Đây là hệ thống phòng không duy nhất trong kho vũ khí của Ukraine có khả năng bắn hạ tên lửa hành trình, nhưng nước này đang thiếu nghiêm trọng đạn tên lửa.
Tổng thống Zelensky cho hay khoản vay từ EU sẽ được chi vào sản xuất vũ khí trong nước và “mua những loại vũ khí cần thiết mà Ukraine chưa thể tự sản xuất từ các đối tác”. Ngoài ra, Ukraine cũng sẽ ưu tiên sửa chữa và củng cố ngành năng lượng trước mùa đông tiếp theo. Mùa đông vừa qua, Ukraine đã phải chịu tổn thất nặng nề khi Nga liên tục nhắm mục tiêu tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng.
Nhìn chung, EU cho biết khoản vay mới sẽ đáp ứng khoảng 2/3 nhu cầu vốn nước ngoài của Ukraine cho cả chi tiêu quân sự và phi quân sự trong hai năm tới, ước tính vào khoảng 135,7 tỷ USD. 1/3 còn lại dự kiến do các tổ chức khác như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) chi trả.
Theo một số quan chức Ukraine và châu Âu, với khoản vay này, nhu cầu chi tiêu của Ukraine trong những năm tới sẽ được đảm bảo. Tuy nhiên, thực tế có thể phức tạp hơn thế.
Ukraine dự tính chi 66 tỷ USD cho quân sự trong năm nay. Tuy nhiên, hồi đầu năm, Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết họ cần tới 120 tỷ USD để thực hiện thành công chiến lược chặn đứng đà tấn công của Nga.
Để bù đắp khoảng trống này, Kiev cho hay họ đang trông chờ vào các khoản viện trợ bổ sung. Ông Fedorov đã tới thăm một số nước phương Tây để trình bày kế hoạch và tìm kiếm thêm nguồn kinh phí. Đức đã đồng ý gói viện trợ quân sự mới trị giá hơn 4,5 tỷ USD, trong khi Bỉ và Tây Ban Nha mỗi nước cam kết hỗ trợ 1,2 tỷ USD.
Sau khi cùng chủ tịch FIFA Gianni Infantino trao cúp cho đội tuyển Tây Ban Nha ngày 19/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn nán lại ở vị trí trung tâm bục trao giải. Đội trưởng Rodri đã cố gắng ra hiệu mời ông Trump lùi ra ngoài để anh cùng các đồng đội nâng cúp ăn mừng. Tuy nhiên, ông Trump vẫn nán lại ở phía bên trái đội hình và dường như muốn chụp ảnh cùng các nhà vô địch.
Chủ tịch FIFA đã bước tới nhắc ông Trump nhường sân khấu cho đội Tây Ban Nha, nhưng Tổng thống Mỹ vẫn xuất hiện trong khung hình của khoảnh khắc ăn mừng. Ông sau đó mới rời đi, khi đội vô địch tiếp tục chụp ảnh.
Tài khoản FIFA World Cup sau đó đăng bức ảnh chúc mừng đội tuyển Tây Ban Nha trên nền tảng X, nhưng hình ảnh ông Trump đã bị cắt khỏi khung hình. Huấn luyện viên Luis de la Fuente cũng bị cắt hình, mặc dù ông vẫn xuất hiện trong bức ảnh được tài khoản của đội tuyển quốc gia nam Tây Ban Nha đăng tải.
Liên đoàn Bóng đá Tây Ban Nha cũng sử dụng một bức ảnh không có mặt ông Trump, được chụp chỉ vài giây sau khi ông rời khỏi sân khấu cùng Chủ tịch Infantino.
Đội tuyển Tây Ban Nha sau đó có màn ăn mừng cùng Quốc vương Felipe VI của Tây Ban Nha và gia đình ông. Vua Felipe VI sẽ tiếp đón các cầu thủ tại Madrid vào chiều 19/7 trước khi họ lên xe bus mui trần diễu hành quanh thủ đô.
Tổng thống Trump mùa hè năm ngoái cũng từng gây chú ý khi đứng ở giữa khung hình ngay bên cạnh đội trưởng Reece James của câu lạc bộ Chelsea trong khoảnh khắc họ nâng cúp tại giải vô địch bóng đá thế giới các câu lạc bộ FIFA Club World Cup.
Julian Rivera, 17 tuổi, sống ở miền bắc bang New Jersey, chỉ nhận được phản hồi sau khi nộp hồ sơ ứng tuyển vào khoảng 20 nơi. "Người lớn hay nói 'kiếm một công việc hè đi' như thể chuyện đó rất đơn giản. Mọi việc không còn đơn giản như xưa nữa", cậu cho biết.
Rivera đã thử xin việc ở cửa hàng tạp hóa, nhà hàng, cửa hàng bán lẻ, gần như bất cứ nơi nào tuyển thiếu niên. Nhưng nhiều chỗ hoặc đã ngừng tuyển, hoặc họ muốn tuyển người đã có kinh nghiệm. Rivera cuối cùng tìm được việc bán thời gian tại một nhà hàng, nhưng cho biết quá trình xin việc cạnh tranh và dễ gây nản lòng hơn cậu dự tính.
Melissa, mẹ của Rivera, nói ngay cả bà cũng bất ngờ trước mức độ thay đổi của quy trình tuyển dụng so với thời bà còn là thiếu niên.
"Khi tôi còn trẻ, bạn có thể bước vào một cửa hàng, hỏi xin mẫu đơn ứng tuyển và gần như có thể được phỏng vấn ngay tại chỗ. Giờ mọi thứ đều diễn ra trực tuyến và mức độ cạnh tranh gay gắt hơn nhiều. Tôi vẫn muốn con có trải nghiệm đi làm, tự kiếm tiền và học cách có trách nhiệm, nhưng quá trình đó đòi hỏi sự kiên trì hơn nhiều so với chúng tôi từng nghĩ", bà nói.
Trong nhiều thập kỷ, công việc tại các nhà hàng, bể bơi, trại hè hay cửa hàng bán lẻ địa phương được xem là dấu mốc mở đầu kỳ nghỉ hè của thanh thiếu niên Mỹ. Tuy nhiên, dữ liệu lao động liên bang cùng trải nghiệm thực tế của nhiều bạn trẻ cho thấy những cơ hội này ngày càng khan hiếm.
Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ, số người 16-19 tuổi có việc làm đã tăng thêm 801.000 trong giai đoạn tháng 4 đến tháng 7/2025, mức tăng thấp nhất trong cùng kỳ qua các năm kể từ lần thống kê đầu tiên vào năm 1948.
Tháng 4/2026, Mỹ có 5,19 triệu lao động 16-19 tuổi có việc làm, giảm so với 5,48 triệu người cùng kỳ năm ngoái. Tỷ lệ thiếu niên tham gia lực lượng lao động cũng thấp hơn nhiều so với mức lịch sử. Cùng tháng, 33,8% người 16-19 tuổi đang đi làm hoặc tích cực tìm việc, trong khi tỷ lệ có việc làm trong nhóm tuổi này là 29,5%.
Chris Greene, nhà sáng lập nền tảng phát triển nghề nghiệp hỗ trợ thanh thiếu niên YoPro, đã nghe nhiều câu chuyện tương tự mỗi ngày từ những người trẻ đang cố bước chân vào thị trường lao động. "Họ phát nản vì tìm việc. Các em thực sự muốn đi làm nhưng đang đối mặt với nhiều trở ngại", Greene nói.
Ông cho rằng nhiều công việc từng được xem là bước đệm để thanh thiếu niên trưởng thành nay trở nên khó tiếp cận hơn, khi các nhà tuyển dụng tăng cường tự động hóa và tinh gọn nhân sự thông qua các hình thức như quầy tự thanh toán, kios bán vé trực tuyến và đặt món qua ứng dụng di động. Các nhà tuyển dụng đang đặt ra nhiều đòi hỏi hơn với ứng viên trẻ.
"Nhiều năm trước, việc làm thêm mùa hè là nơi thanh thiếu niên học tác phong chuyên nghiệp, kỹ năng giao tiếp và cách ứng xử ở nơi làm việc. Giờ đây, nhà tuyển dụng lại kỳ vọng ứng viên đã có sẵn nhiều kỹ năng trước khi được nhận vào làm", Greene nói.
Ông cho rằng quá trình xin việc cũng là cơ hội để thanh thiếu niên học cách trưởng thành nhưng lỗi phổ biến nhất ở người trẻ là quá bị động. Hầu hết thanh thiếu niên chỉ nộp đơn trực tuyến rồi chờ nhà tuyển dụng gọi lại.
Ông khuyên các em không nên dừng lại ở việc gửi hồ sơ, mà cần biết cách liên hệ lại đúng mực, chủ động giới thiệu bản thân trực tiếp nếu có điều kiện và chuẩn bị trước cho vòng phỏng vấn.
Những câu hỏi quen thuộc như "Hãy giới thiệu về bản thân" hay "Vì sao bạn muốn làm việc ở đây?" thường được ông đưa vào các buổi luyện tập, nhằm giúp các em trả lời tự tin, mạch lạc và chuyên nghiệp hơn.
Vai trò của phụ huynh trong quá trình xin việc của con cũng ngày càng lớn. Không ít người tự điền đơn, gọi điện cho doanh nghiệp hoặc trực tiếp hỏi nhà tuyển dụng về cơ hội việc làm thay con. Theo Greene, cách làm này có thể phản tác dụng, bởi nhà tuyển dụng thường để ý khi phụ huynh thay con lấy đơn, nộp hồ sơ hoặc cố gắng giới thiệu con mình cho một vị trí.
Ông cho rằng các bậc cha mẹ chỉ nên hỗ trợ ở phía sau, như cùng con luyện phỏng vấn, chuẩn bị hồ sơ và xây dựng sự tự tin. Phần còn lại, từ liên hệ nhà tuyển dụng đến thể hiện bản thân, nên để các em tự trải nghiệm.
Dù các công việc hè truyền thống ngày càng khó kiếm, Greene cho rằng thanh thiếu niên vẫn có thể tích lũy kỹ năng giá trị thông qua hoạt động tình nguyện, làm việc tự do, thực tập hoặc tự triển khai các dự án nhỏ.
Bất chấp nỗ lực làm mát, bồn chứa hóa chất tại thành phố Garden Grove, quận Cam, bang California (Mỹ) vẫn đang nóng lên từ bên trong, gây nguy cơ phát nổ, theo Reuters ngày 24.5.
Trong bồn có chứa methyl methacrylate, loại hóa chất dễ cháy, thường được sử dụng trong sản xuất nhựa và vật liệu dẻo. Sự cố được phát hiện vào hôm 21.5 và chính quyền thành phố đã ra lệnh sơ tán 40.000 người dân sống xung quanh để đảm bảo an toàn.
Thống đốc bang California Gavin Newsom ngày 23.5 ban bố tình trạng khẩn cấp tại quận Cam và kêu gọi người dân tuân thủ lệnh sơ tán khi trước đó có nhiều người không chịu rời khỏi nhà.
Theo ông Craig Covey, trưởng bộ phận sự cố thuộc Cơ quan Cứu hỏa quận Cam, dữ liệu do thiết bị bay không người lái (drone) đo được trong ngày 22.5 cho thấy việc phun nước làm mát bồn chứa đã giúp ổn định tình hình, tạo điều kiện cho lực lượng cứu hỏa quay trở lại khu vực nguy hiểm.
Tuy nhiên, drone chỉ đo được nhiệt độ bên ngoài bồn chứa chứ không đo được nhiệt độ hóa chất bên trong. Khi đội cứu hỏa tiếp cận đồng hồ đo nhiệt độ của bồn chứa, họ phát hiện nhiệt độ bên trong đã tăng lên mức 32 độ C, cao hơn 7 độ C so với khi lực lượng ứng phó rút đi.
Ông Covey nói rằng nhiệt độ đang tăng lên từng giờ và gọi đây là tin xấu. Lực lượng chức năng trước đó cảnh báo bồn chứa có thể bị vỡ và làm tràn 26.500 lít hóa chất độc hại ra ngoài, ảnh hưởng đến các bồn chứa gần đó.
Vị quan chức cho biết lực lượng cứu hỏa đang tìm cách phun nước để làm chậm quá trình phản ứng bên trong bồn chứa nhằm giảm áp suất và ngăn vụ nổ. Tuy nhiên, các van xả của bồn chứa đã bị hỏng hoặc bị tắc nghẽn, không thể xả bớt hóa chất bên trong để giảm áp lực.
Lực lượng cũng đang cố gắng cô lập một bồn chứa có dung tích gấp đôi gần đó và giảm nguy cơ phát nổ nếu bồn chứa gặp sự cố hiện tại bị hỏng.
Ngoài ra, lực lượng còn chuẩn bị cho kịch bản hóa chất tràn ra, đó là xây đê bao và tuyến đường dẫn chất lỏng vào một bể chứa thay vì để hóa chất chảy xuống cống rãnh, sông ngòi hoặc ra biển.
Theo báo The Orange County Register, chính quyền đã công bố bản đồ thể hiện khu vực bị ảnh hưởng trong trường hợp bồn chứa phát nổ.
Mặt khác, Văn phòng Chưởng lý quận Cam Todd Spitzer đã mở cuộc điều tra đối với công ty GKN Aerospace, chủ sở hữu bồn chứa hóa chất nói trên, gọi sự cố hiện tại là điều "kinh hoàng". Cơ sở gặp sự cố là nơi chuyên sản xuất và thử nghiệm cửa sổ và nắp buồng lái cho máy bay thương mại và quân sự.
GKN thông báo đang làm việc với tất cả các chuyên gia liên quan để giải quyết vấn đề.
