Ngày 24-4-2026, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết số 29, có hiệu lực từ 1-5-2026, quy định cơ chế, chính sách đặc thù nhằm xử lý vi phạm pháp luật đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.
Trong đó, đáng chú ý là có những loại “đất ở không hình thành đơn vị ở”, đất ở có thông tin khác không đúng quy định pháp luật.
Điểm đáng chú ý là Nghị quyết đã “định danh” rõ giấy chứng nhận không đúng quy định là giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (gọi chung là giấy chứng nhận) đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp – mà trên đó ghi mục đích sử dụng đất là đất ở (không hình thành đơn vị ở), hoặc đất ở (xây dựng và kinh doanh bất động sản, du lịch), hoặc đất ở có thông tin khác không đúng quy định của pháp luật về đất đai.
Thực tế, nhóm dự án đất ở “không hình thành đơn vị ở” (condotel, officetel) là các dự án kinh doanh thương mại, dịch vụ chỉ có thời hạn sử dụng là 50 năm, nhưng được chính quyền địa phương cấp giấy chứng nhận là “đất ở không hình thành đơn vị ở có thời hạn lâu dài” mà không có trong quy định pháp luật hiện hành với mục đích sử dụng là đất ở (Khánh Hòa là địa phương có trên 50 dự án thuộc nhóm này).
Chính sự “lệch chuẩn” này đã tạo ra hàng loạt hệ lụy pháp lý khiến nhiều dự án bị đình trệ suốt thời gian dài.
Nghị quyết 29 thiết kế cơ chế xử lý theo hướng phân loại rõ ràng, trên cơ sở rà soát quy hoạch.
Thứ nhất, nếu dự án phù hợp quy hoạch đất ở: UBND cấp tỉnh sẽ cho phép điều chỉnh mục đích sử dụng đất sang đất ở. Tuy nhiên, chủ đầu tư phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính phát sinh, bao gồm tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất tính theo thời điểm điều chỉnh. Chỉ khi hoàn thành nghĩa vụ này và chứng minh đủ năng lực tiếp tục triển khai dự án, việc điều chỉnh mới được thực hiện.
Thứ hai, nếu dự án không phù hợp quy hoạch đất ở: Giấy chứng nhận sẽ được điều chỉnh về đúng bản chất là đất thương mại, dịch vụ. Thời hạn sử dụng đất được xác định lại (thường là 50 năm), tính từ thời điểm xây dựng hoặc nhận chuyển nhượng.
Đồng thời, các nghĩa vụ tài chính còn thiếu tại thời điểm cấp giấy chứng nhận trước đây cũng phải được hoàn tất.
Cách tiếp cận này thể hiện nguyên tắc xuyên suốt: không hợp thức hóa sai phạm một cách đơn giản, mà xử lý có điều kiện, gắn với quy hoạch và nghĩa vụ tài chính cụ thể.
Trong gần một thập kỷ, Kiểm toán Nhà nước và Thanh tra Chính phủ đã nhiều lần chỉ ra bất cập của loại hình “đất ở không hình thành đơn vị ở”.
Tuy nhiên, do thiếu cơ chế, chính sách xử lý cụ thể, nhiều dự án bị “treo”, quyền lợi của người mua và doanh nghiệp bị ảnh hưởng nghiêm trọng, còn thị trường bất động sản bị méo mó, phát sinh khiếu nại, tố cáo đông người tại các địa phương có nhóm dự án đã cấp giấy chứng nhận không đúng quy định.
Nghị quyết 29 có thể xem là bước ngoặt khi tạo cơ sở cơ chế, chính sách đặc thù, để Chính phủ thiết lập khung pháp lý đồng bộ nhằm xử lý dứt điểm các dự án đã được cấp giấy chứng nhận không đúng quy định; buộc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước; khôi phục tính minh bạch và ổn định của thị trường; đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.
Quan trọng hơn, cơ chế, chính sách đặc thù này cũng chính thức “khai tử” cách làm tùy tiện trong việc sáng tạo ra loại đất không có trong pháp luật.
Vấn đề còn lại là thực thi phải minh bạch, thống nhất. Dù đã có khung pháp lý, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào khâu tổ chức thực hiện tại các địa phương. Nếu việc rà soát quy hoạch, xác định nghĩa vụ tài chính và điều chỉnh giấy chứng nhận không được thực hiện minh bạch, thống nhất, nguy cơ phát sinh khiếu kiện là khó tránh khỏi.
Do đó yêu cầu đặt ra không chỉ là xử lý nhanh, mà còn phải đúng và công bằng. Chỉ khi đó, mục tiêu khơi thông nguồn lực đất đai, ổn định thị trường và củng cố niềm tin của nhà đầu tư mới có thể đạt được.
Ngày 14/4, TAND tỉnh Tây Ninh mở phiên xét xử sơ thẩm, tuyên phạt bị cáo Nguyễn Công Khánh (42 tuổi, quê Cần Thơ) 19 năm tù về tội Giết người và Cướp tài sản.
Theo cáo trạng, từ năm 2014, Khánh làm thuê cho Công ty TNHH MTV xăng dầu T.D.. Khánh được bố trí ăn ở, làm việc tại chi nhánh 1 (ấp 5 Lương Bình, xã Thạnh Lợi, tỉnh Tây Ninh), do bà N.T.U. quản lý.
Sáng 18/1/2025, Khánh nhờ bà U. lấy tiền đi chợ. Khi người phụ nữ vào phòng lấy tiền, Khánh nảy sinh ý định cướp tài sản để trả nợ. Ông ta ra khu vực bếp lấy một đoạn sắt rồi giấu sau lưng.
Lúc bà U. mở két sắt lấy 1 triệu đồng đưa cho Khánh, ông ta bất ngờ cầm hung khí đánh vào tay, sau đó liên tiếp đánh vào vùng đầu, mặt, khiến nạn nhân ngã xuống nệm, bất tỉnh.
Gây án xong, Khánh lấy hơn 25 triệu đồng trong két sắt, dùng hơn 11 triệu đồng trả nợ, phần còn lại cất trong người. Khi quay lại cây xăng, thấy bà U. vẫn bất tỉnh, Khánh rút nguồn điện camera nhằm xóa dấu vết rồi rời đi.
Bà U. được đưa đi cấp cứu trong tình trạng bất tỉnh, vùng đầu và mặt chảy nhiều máu. Vụ việc được trình báo công an.
Qua điều tra, nhà chức trách xác định Khánh là nghi phạm nên tiến hành bắt khẩn cấp. Tại cơ quan công an, người đàn ông thừa nhận hành vi phạm tội.
HĐXX nhận định, hành vi của bị cáo đặc biệt nguy hiểm, xâm phạm nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng và tài sản của bị hại. Việc nạn nhân bị thương tích 76%, nhưng không tử vong là do được cấp cứu kịp thời, ngoài ý thức chủ quan của bị cáo.
Sau khi nghị án, tòa tuyên phạt bị cáo Khánh 16 năm tù về tội Giết người, 3 năm tù về tội Cướp tài sản; tổng hợp hình phạt là 19 năm tù. Bị cáo còn phải bồi thường cho bị hại 325 triệu đồng.
Sự việc bắt đầu khi cô gái họ Trương, sống tại tỉnh An Huy, Trung Quốc đăng tải bài viết trên mạng xã hội, cho rằng một cửa hàng thuộc chuỗi trà sữa nổi tiếng đã bỏ thủy ngân vào đồ uống của mình. Theo lời kể, ly trà sữa được bạn trai mua tặng hôm 27/4.
Khi uống trà sữa, cô phát hiện trong ly có những hạt nhỏ lạo xạo, không giống trân châu. Khi nhai thử, cô nhận thấy chúng cứng bất thường. Sau khi nhổ ra, Trương phát hiện những mẩu kim loại màu bạc li ti và nghi đó là thủy ngân.
Cô lập tức gọi điện khiếu nại với cửa hàng, nhưng nhân viên khẳng định "không thể có chuyện như vậy xảy ra trong quy trình pha chế" và đề nghị cô báo cảnh sát.
Sau đó, cô trình báo vụ việc với cảnh sát và thông báo cho hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng địa phương.
Vụ việc nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, làm dấy lên lo ngại về vấn đề an toàn thực phẩm. Không ít người chỉ trích thương hiệu trà sữa này.
Trong khi đó, phía cửa hàng phản hồi rằng họ rất nghiêm túc tiếp nhận vụ việc và sẽ phối hợp chặt chẽ với cảnh sát cũng như các cơ quan quản lý thị trường.
Tuy nhiên, kết quả điều tra được công bố ngày 29/4 đã khiến dư luận sửng sốt.
Theo nhóm điều tra, toàn bộ nguyên liệu và quy trình pha chế của cửa hàng đều đạt tiêu chuẩn an toàn. "Dị vật" trong ly trà sữa được xác định là do "người mua đồ uống cố tình bỏ vào".
Cơ quan chức năng cho biết nghi phạm đã bị bắt giữ, chứng cứ liên quan đã được thu thập và vụ án vẫn đang tiếp tục được điều tra.
Dù phía công an không chia sẻ danh tính kẻ đầu độc, nhưng dựa trên thông tin cô Trương chia sẻ trước đó, thủ phạm chính là người bạn trai. Nhiều người bình luận rằng đây rõ ràng là vụ mưu sát bất thành. Có ý kiến còn bày tỏ sự cảm thông cho thương hiệu trà sữa khi bỗng dưng phải gánh chịu hàm oan và tổn hại danh tiếng.
May mắn, cô Trương không gặp vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe. Tuy nhiên, ngộ độc thủy ngân có thể dẫn đến tử vong trong những trường hợp nặng.
Các chuyên gia cho biết con người có thể bị ngộ độc cấp tính khi tiếp xúc với nồng độ thủy ngân vượt quá 1,2mg/m³.
Triệu chứng ngộ độc cấp tính bao gồm tổn thương hệ hô hấp và tiêu hóa, phát ban, đau ngực, mệt mỏi và tiêu chảy. Trong các trường hợp nhiễm độc mạn tính, người bệnh có thể bị rối loạn thần kinh, run tay chân và tổn thương thận. Ở mức độ nghiêm trọng, thủy ngân có thể gây suy đa cơ quan dẫn đến tử vong.
Theo luật pháp Trung Quốc, hành vi bỏ thủy ngân vào thực phẩm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với tội danh phát tán chất độc hại, bất kể hậu quả ra sao.
Người phạm tội có thể đối mặt mức án từ 3 đến 10 năm tù nếu hậu quả chưa nghiêm trọng. Trong trường hợp gây thiệt hại đặc biệt lớn, nghi phạm thậm chí có thể bị tuyên án tử hình.
Ngày 25/4, Công an xã Tân Hòa (tỉnh Tây Ninh) cho biết đang xác minh danh tính và tìm thân nhân một người đàn ông tử vong chưa rõ nguyên nhân, được phát hiện tại khu vực rừng phòng hộ Dầu Tiếng.
Theo thông tin ban đầu, trưa 24/4, lực lượng chức năng phát hiện thi thể nam giới tại bãi đất trong rừng phòng hộ, thuộc ấp Con Trăn, xã Tân Hòa.
Ngay sau đó, Công an xã phối hợp các đơn vị nghiệp vụ tổ chức khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi để phục vụ điều tra.
Bước đầu xác định, nạn nhân là nam, cao khoảng 1,66 - 1,68 m, nặng khoảng 72 kg, mặc quần thể thao màu đen, không mặc áo.
Hiện nguyên nhân vụ việc đang được cơ quan công an tiếp tục điều tra, làm rõ.
Công an xã Tân Hòa đề nghị ai là thân nhân nạn nhân hoặc có thông tin liên quan, khẩn trương liên hệ để phối hợp xác minh, giải quyết. Mọi thông tin xin cung cấp qua số trực ban: 02763.750.421.
