Ngày 24-4-2026, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết số 29, có hiệu lực từ 1-5-2026, quy định cơ chế, chính sách đặc thù nhằm xử lý vi phạm pháp luật đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.
Trong đó, đáng chú ý là có những loại “đất ở không hình thành đơn vị ở”, đất ở có thông tin khác không đúng quy định pháp luật.
Điểm đáng chú ý là Nghị quyết đã “định danh” rõ giấy chứng nhận không đúng quy định là giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (gọi chung là giấy chứng nhận) đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp – mà trên đó ghi mục đích sử dụng đất là đất ở (không hình thành đơn vị ở), hoặc đất ở (xây dựng và kinh doanh bất động sản, du lịch), hoặc đất ở có thông tin khác không đúng quy định của pháp luật về đất đai.
Thực tế, nhóm dự án đất ở “không hình thành đơn vị ở” (condotel, officetel) là các dự án kinh doanh thương mại, dịch vụ chỉ có thời hạn sử dụng là 50 năm, nhưng được chính quyền địa phương cấp giấy chứng nhận là “đất ở không hình thành đơn vị ở có thời hạn lâu dài” mà không có trong quy định pháp luật hiện hành với mục đích sử dụng là đất ở (Khánh Hòa là địa phương có trên 50 dự án thuộc nhóm này).
Chính sự “lệch chuẩn” này đã tạo ra hàng loạt hệ lụy pháp lý khiến nhiều dự án bị đình trệ suốt thời gian dài.
Nghị quyết 29 thiết kế cơ chế xử lý theo hướng phân loại rõ ràng, trên cơ sở rà soát quy hoạch.
Thứ nhất, nếu dự án phù hợp quy hoạch đất ở: UBND cấp tỉnh sẽ cho phép điều chỉnh mục đích sử dụng đất sang đất ở. Tuy nhiên, chủ đầu tư phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính phát sinh, bao gồm tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất tính theo thời điểm điều chỉnh. Chỉ khi hoàn thành nghĩa vụ này và chứng minh đủ năng lực tiếp tục triển khai dự án, việc điều chỉnh mới được thực hiện.
Thứ hai, nếu dự án không phù hợp quy hoạch đất ở: Giấy chứng nhận sẽ được điều chỉnh về đúng bản chất là đất thương mại, dịch vụ. Thời hạn sử dụng đất được xác định lại (thường là 50 năm), tính từ thời điểm xây dựng hoặc nhận chuyển nhượng.
Đồng thời, các nghĩa vụ tài chính còn thiếu tại thời điểm cấp giấy chứng nhận trước đây cũng phải được hoàn tất.
Cách tiếp cận này thể hiện nguyên tắc xuyên suốt: không hợp thức hóa sai phạm một cách đơn giản, mà xử lý có điều kiện, gắn với quy hoạch và nghĩa vụ tài chính cụ thể.
Trong gần một thập kỷ, Kiểm toán Nhà nước và Thanh tra Chính phủ đã nhiều lần chỉ ra bất cập của loại hình “đất ở không hình thành đơn vị ở”.
Tuy nhiên, do thiếu cơ chế, chính sách xử lý cụ thể, nhiều dự án bị “treo”, quyền lợi của người mua và doanh nghiệp bị ảnh hưởng nghiêm trọng, còn thị trường bất động sản bị méo mó, phát sinh khiếu nại, tố cáo đông người tại các địa phương có nhóm dự án đã cấp giấy chứng nhận không đúng quy định.
Nghị quyết 29 có thể xem là bước ngoặt khi tạo cơ sở cơ chế, chính sách đặc thù, để Chính phủ thiết lập khung pháp lý đồng bộ nhằm xử lý dứt điểm các dự án đã được cấp giấy chứng nhận không đúng quy định; buộc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước; khôi phục tính minh bạch và ổn định của thị trường; đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.
Quan trọng hơn, cơ chế, chính sách đặc thù này cũng chính thức “khai tử” cách làm tùy tiện trong việc sáng tạo ra loại đất không có trong pháp luật.
Vấn đề còn lại là thực thi phải minh bạch, thống nhất. Dù đã có khung pháp lý, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào khâu tổ chức thực hiện tại các địa phương. Nếu việc rà soát quy hoạch, xác định nghĩa vụ tài chính và điều chỉnh giấy chứng nhận không được thực hiện minh bạch, thống nhất, nguy cơ phát sinh khiếu kiện là khó tránh khỏi.
Do đó yêu cầu đặt ra không chỉ là xử lý nhanh, mà còn phải đúng và công bằng. Chỉ khi đó, mục tiêu khơi thông nguồn lực đất đai, ổn định thị trường và củng cố niềm tin của nhà đầu tư mới có thể đạt được.
Ngày 12/5, Công an tỉnh Quảng Trị đang mở rộng điều tra, làm rõ vụ án lừa đảo xuyên quốc gia dưới hình thức đầu tư tài chính, chiếm đoạt hàng nghìn tỷ đồng của nhiều bị hại trên toàn quốc.
Theo cơ quan công an, các đối tượng làm việc tại công ty có trụ sở ở Campuchia, thường thu thập trái phép thông tin của phụ nữ trung niên trong nước rồi chủ động tiếp cận với kịch bản được chuẩn bị kỹ lưỡng.
Quá trình đấu tranh chuyên án, Công an tỉnh Quảng Trị phối hợp với Công an các tỉnh, thành phố triển khai 8 tổ công tác, bắt giữ hàng chục đối tượng liên quan khi chúng nhập cảnh về Việt Nam.
Đến nay, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh Quảng Trị đã khởi tố 61 bị can về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đồng thời xác định thêm hàng chục đối tượng khác có liên quan trong đường dây.
Cơ quan công an xác định, các đối tượng trong đường dây lừa đảo hoạt động theo mô hình tổ chức chặt chẽ, phân công nhiệm vụ cụ thể. Chúng xây dựng “quy trình đánh khách 7 ngày” với kịch bản chi tiết nhằm tạo dựng tình cảm và dẫn dụ nạn nhân đầu tư.
Thủ đoạn của nhóm lừa đảo là sử dụng mạng xã hội để tiếp cận nạn nhân, chủ yếu là phụ nữ trung niên. Ban đầu, chúng làm quen với chiêu trò kết bạn nhầm, sau đó thường xuyên nhắn tin hỏi han, chia sẻ hoàn cảnh khó khăn nhằm tạo sự đồng cảm và xây dựng lòng tin.
Sau một thời gian tiếp cận, các đối tượng dụ dỗ nạn nhân tham gia đầu tư tài chính trực tuyến với những lời hứa hẹn lợi nhuận cao, rủi ro thấp. Nạn nhân được hướng dẫn tải ứng dụng và truy cập các website giả mạo để đầu tư bằng tiền điện tử.
Để tạo niềm tin, ban đầu các đối tượng cho phép nạn nhân rút tiền gốc và lợi nhuận với số tiền nhỏ. Khi nạn nhân tin tưởng và tiếp tục nạp số tiền lớn, chúng bắt đầu đưa ra nhiều lý do như đóng thuế, phí xác minh, lỗi giao dịch… nhằm yêu cầu chuyển thêm tiền.
Đến khi không còn khả năng chuyển tiền và bị cắt liên lạc, nhiều người mới phát hiện mình bị lừa.
Cơ quan công an khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác trước những lời mời gọi đầu tư tài chính với cam kết siêu lợi nhuận, tuyệt đối không chuyển tiền vào các nền tảng, ứng dụng không rõ nguồn gốc.
Như Dân trí đã thông tin, mới đây, Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Quảng Trị đã triệt phá thành công chuyên án lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, bắt giữ 61 đối tượng.
Bằng thủ đoạn tinh vi và có sự phân công vai trò chặt chẽ, đường dây nói trên đã lừa đảo nhiều bị hại trên cả nước, chiếm đoạt trên 3.000 tỷ đồng mỗi năm. Riêng tại tỉnh Quảng Trị, có một nạn nhân bị chiếm đoạt hơn 2,7 tỷ đồng.
Ngày 5/5, TAND TP Đồng Nai xét xử 55 bị cáo về tội Buôn lậu, phần lớn là chủ cây xăng và thuyền viên tham gia vận chuyển, tiêu thụ xăng lậu từ nước ngoài vào Việt Nam.
Đây là giai đoạn hai chuyên án buôn lậu hơn 200 triệu lít xăng dầu từ Singapore về Việt Nam do Đào Ngọc Viễn và Phan Thanh Hữu cầm đầu, bị Công an Đồng Nai triệt phá năm 2021. Trong số các bị cáo, 6 người bị tạm giam, 49 người được tại ngoại.
Theo cáo buộc, các bị cáo đã giúp sức cho đường dây buôn lậu, trực tiếp tham gia mua bán, vận chuyển xăng lậu, thu lợi bất chính từ vài trăm triệu đến hàng tỷ đồng. Gia đình các bị cáo đã nộp lại hơn 40 tỷ đồng để khắc phục hậu quả.
HĐXX chia các bị cáo thành nhiều nhóm theo nguồn xăng lậu, gồm nhóm mua xăng của vợ chồng Võ Thanh Bình - Nguyễn Thanh Tân (15 bị cáo); Đỗ Văn Ba (5 bị cáo); cảng Bắc Vân Phong (6 bị cáo); vợ chồng Trần Thị Thanh Vân - Lê Thanh Tú (2 bị cáo); Trần Ngọc Vạng (1 bị cáo); Phạm Thị Hương (2 bị cáo); nhóm giúp sức cho Lê Thanh Trung (1 bị cáo); thuyền viên cho Phan Thanh Hữu (21 bị cáo) và Nguyễn Hữu Tứ (2 bị cáo).
Phiên tòa dự kiến kéo dài 7 ngày, do thẩm phán Nguyễn Xuân Quang, Nguyễn Văn Thành cùng 3 hội thẩm nhân dân xét xử, với 43 luật sư tham gia bào chữa cho các bị cáo.
Theo hồ sơ, từ tháng 3/2020 đến tháng 2/2021, nhóm của Hữu và Viễn sử dụng tàu Pacific Ocean (3.000 tấn) và Western Sea (5.000 tấn) vận chuyển 48 chuyến xăng lậu, tổng cộng hơn 198 triệu lít, trị giá hơn 2.596 tỷ đồng. Trong số này, hơn 197 triệu lít đã được tiêu thụ, mang lại lợi nhuận hàng trăm tỷ đồng, riêng Phan Thanh Hữu hưởng hơn 156 tỷ đồng.
Ngoài ra, cuối năm 2020, Viễn cùng Nguyễn Minh Đức và Phạm Hùng Cường góp 19,3 tỷ đồng mua hai tàu Khánh Hòa 01 và 03 để vận chuyển xăng lậu từ vùng biển Khánh Hòa vào cảng Bắc Vân Phong tiêu thụ. Từ tháng 2 đến tháng 4/2021, nhóm này thực hiện thêm 3 chuyến, tương đương 5,7 triệu lít, trị giá gần 98 tỷ đồng.
Ở giai đoạn một của chuyên án 920G, cơ quan điều tra xác định tổng lượng xăng buôn lậu hơn 200 triệu lít, trị giá 2.690 tỷ đồng. Lực lượng chức năng đã tịch thu 17 tàu thủy, 22 xe bồn và nhiều tài sản giá trị.
74 bị cáo đã bị xét xử, trong đó Đào Ngọc Viễn bị tuyên 15 năm tù, Phan Thanh Hữu 13 năm 6 tháng tù về tội Buôn lậu. Ngô Văn Thụy, nguyên đội trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu, bị phạt 15 năm tù về tội Nhận hối lộ.
Liên quan việc "bảo kê", Tòa án Quân sự Trung ương tuyên phạt 15 năm tù với ông Lê Văn Minh (cựu Tư lệnh Cảnh sát biển Vùng 4) và 12 năm tù với Lê Xuân Thanh (cựu Tư lệnh Cảnh sát biển Vùng 3) về tội Nhận hối lộ.
Liên quan đến việc "bảo kê" đường dây này hoạt động, Tòa án Quân sự Trung ương cũng tuyên 15 năm tù với ông Lê Văn Minh (cựu Tư lệnh Cảnh sát biển Vùng 4) 15 năm tù và 12 năm tù với Lê Xuân Thanh (cựu Tư lệnh Cảnh sát biển Vùng 3) về tội Nhận hối lộ theo Điều 354, Bộ luật Hình sự.
Ngày 17/3/2024, Công an TP Đồng Nai đã khởi tố vụ án để điều tra hành vi của các nghi can có dấu hiệu tội phạm chưa bị xử lý ở giai đoạn một (74 bị cáo). Đây là vụ án được Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đưa vào diện theo dõi, chỉ đạo, được dư luận xã hội quan tâm.
Ngày 26/5, TAND TPHCM tuyên phạt bị cáo Lê Anh Điệp (31 tuổi, TikToker “Tàng Keng Ông Trùm”) 3 năm tù; Đoàn Quốc Việt (23 tuổi, TikToker “Dù Bầu Trời”) 2 năm tù cùng về tội Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Tại tòa, bị cáo Điệp và Việt thừa nhận hành vi phạm tội và xin HĐXX xem xét giảm nhẹ hình phạt.
Theo cáo trạng, Lê Anh Điệp khai nhận do thấy nhiều người nổi tiếng nhờ đăng video trên TikTok, trong khi nền tảng này không kiểm duyệt nội dung trước khi đăng tải, nên nảy sinh ý định làm clip nhằm thu hút sự chú ý.
Ngày 8/10/2025, tại một căn nhà thuộc khu phố Long Khánh 3, phường Tam Phước, tỉnh Đồng Nai (cũ), Điệp sử dụng điện thoại quay 2 video có lời thô tục, mang tính chia rẽ vùng miền Bắc - Trung - Nam, đồng thời công kích hoạt động cứu trợ đồng bào bị thiên tai ở phía Bắc. Nội dung các video gây ảnh hưởng tiêu cực đến công tác cứu trợ thiên tai.
Sau đó, Điệp đăng tải 2 video lên TikTok. Các video nhanh chóng thu hút lượng lớn người xem, lan truyền rộng rãi và lọt vào danh sách xu hướng của nền tảng mạng xã hội này. Nội dung các clip gây bức xúc trong dư luận, kéo theo làn sóng chỉ trích, lên án mạnh mẽ, ảnh hưởng đến trật tự, an ninh trên không gian mạng.
Phòng Cảnh sát điều tra Công an TPHCM cũng tiếp nhận nhiều đơn của cá nhân, tổ chức đề nghị xử lý hình sự đối với chủ tài khoản TikTok Tàng Keng Ông Trùm.
Giữa tháng 10/2025, sau khi xem các video của Lê Anh Điệp trên TikTok, Đoàn Quốc Việt đã tham gia bình luận, chia sẻ và tiếp tục sử dụng điện thoại quay 2 video với lời thô tục, mang tính chia rẽ vùng miền Bắc - Trung - Nam.
Theo cáo trạng, các video của hai bị cáo sau đó thu hút lượng tương tác lớn, xuất hiện nhiều ý kiến trái chiều, gây ảnh hưởng đến trật tự, an ninh trên không gian mạng, tạo điều kiện để các nội dung kích động, chia rẽ lan rộng.
Kết quả trưng cầu giám định xác định, hai video do Lê Anh Điệp đăng tải có nội dung bị đánh giá là “phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc” theo điểm c, khoản 1, Điều 8 và “xúc phạm nghiêm trọng danh dự, uy tín, nhân phẩm của người khác” theo điểm a, khoản 3, Điều 16 Luật An ninh mạng năm 2018.
Theo HĐXX, hành vi của Lê Anh Điệp và Đoàn Quốc Việt đã tác động tiêu cực đến chính sách đại đoàn kết dân tộc, ảnh hưởng đến hoạt động thiện nguyện, công tác khắc phục hậu quả thiên tai và an ninh mạng. Vì vậy, tòa nhận định cần xử lý nghiêm để răn đe, giáo dục và phòng ngừa chung.
