Trong tháng 3, Huỳnh Khương Nguyên, 22 tuổi, sinh viên năm cuối ngành Sư phạm Tiếng Anh, trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Đà Nẵng), lần lượt nhận tin trúng tuyển Đại học Cambridge và Đại học Oxford (Anh).
“Mình vỡ òa, phải đọc đi đọc lại email vì không hiểu chuyện gì đã xảy ra. Trước đó, mình không được Oxford gọi phỏng vấn trong khi vòng này gần như bắt buộc”, Nguyên nói.
Theo bảng xếp hạng đại học của Times Higher Education, Oxford và Cambridge lần lượt đứng số 1 và 3 thế giới.
Là cựu học sinh chuyên Anh, trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, Đà Nẵng, Nguyên sớm có dự định du học. Ngay từ năm thứ nhất đại học, nữ sinh đã tập trung giữ điểm học tập (GPA) ở mức cao nhất có thể, vì biết đây là nền tảng bắt buộc trong hồ sơ.
Tới năm thứ hai, Nguyên thử sức với nghiên cứu khoa học, chọn đề tài về ẩn dụ tri nhận trong lời bài hát của ca sĩ người Mỹ Taylor Swift. Nữ sinh cho hay trong lần đầu làm nghiên cứu, cô muốn giữ hứng thú và tạo động lực cho mình bằng cách chọn đề tài liên quan tới cả ngành học và sở thích.
Ngôn ngữ học tri nhận là lĩnh vực nghiên cứu liên ngành, nhằm giải thích cách con người sử dụng và hiểu ngôn ngữ dựa trên cấu trúc nhận thức và kinh nghiệm sống.
Nghiên cứu này mang về cho Nguyên giải nhì cấp thành phố và giải khuyến khích cấp Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời trở thành chất liệu chính trong bài luận gửi Oxford.
Nguyên mở đầu bài luận bằng lời bài hát Long Live của Taylor Swift, kể rằng từ nhỏ mình đã học tiếng Anh bằng cách nghe nhạc của nữ ca sĩ. Nhưng ngoài từ vựng, ngữ pháp, Nguyên nhận ra ca từ không chỉ nói về một sự vật cụ thể, đơn thuần, mà thường có ý nghĩa khái quát và sâu xa hơn. Cách diễn đạt ẩn dụ tạo được sự đồng cảm từ hàng triệu người nghe nhạc, ở những nền văn hóa khác nhau.
“Một cách vô thức, quá trình nhìn thế giới cảm xúc qua lăng kính của không gian vật lý là cánh cửa đầu tiên đưa mình đến với ẩn dụ tri nhận – một thành tố cốt lõi của ngôn ngữ học tri nhận”, Nguyên viết trong bài luận.
Từ phát hiện trên, Nguyên thực hiện hai nghiên cứu về ngôn ngữ học tri nhận, tập trung làm rõ hiệu quả của yếu tố này trong dạy và học tiếng Anh. Cô cho rằng bằng cách này giáo viên có thể giúp học sinh học Tiếng Anh tự nhiên và sâu sắc hơn, thay vì chỉ ghi nhớ cấu trúc hay từ vựng rời rạc.
Theo Nguyên, bài luận giúp cô chứng minh rằng bản thân có động lực và đam mê nghiên cứu rõ ràng, xuyên suốt.
Ngoài ra, nữ sinh tham gia nhiều hoạt động thực tiễn để tăng cường khả năng ngôn ngữ, như làm liên lạc viên tại Đại hội Thể thao học sinh Đông Nam Á, phiên dịch cho đội Đức tại Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng.
Đến năm thứ ba, Nguyên cùng nhóm bạn xây dựng một website cung cấp tài liệu, bài giảng và trò chơi cho giáo viên giảng dạy Tiếng Anh. Dự án xuất phát từ trải nghiệm của cô, khi thấy học liệu điện tử giúp buổi dạy hiệu quả, học sinh hứng thú hơn, nhưng đồng thời cũng rất tốn thời gian thiết kế, nhất là với giáo viên có tuổi, không thạo công nghệ.
Nguyên làm trưởng nhóm, đồng thời thiết kế trò chơi trên power point. Sau gần một năm xây dựng, website có gần 100 tài liệu, thu hút khoảng 12.000 lượt sử dụng.
Song song, Nguyên dạy tiếng Anh miễn phí tại Trung tâm bảo trợ trẻ em đường phố ở Đà Nẵng, đều đặn hai buổi mỗi tuần. Nữ sinh xác định không làm chỉ để đẹp hồ sơ, mà muốn hỗ trợ lâu dài cho những học sinh thiệt thòi.
Theo Nguyên, điểm mạnh trong hồ sơ của mình nằm ở sự nhất quán trong định hướng. Trong nghiên cứu và cả hoạt động xã hội, Nguyên đều tập trung về ngôn ngữ, ứng dụng của nó trong giảng dạy và đời sống. Đồng thời, điểm GPA 3.97/4 cũng là lợi thế, giúp cô chứng minh năng lực học trước những trường có yêu cầu đầu vào khắt khe như Oxford và Cambridge.
Anh Chu Công Sơn, tiến sĩ tốt nghiệp Đại học Oxford, Giám đốc Công ty tư vấn D.U.T Consultant, là người hỗ trợ Khương Nguyên trong quá trình ứng tuyển, nhận định không nhiều người có thể trúng tuyển mà được miễn vòng phỏng vấn như Nguyên.
Anh Sơn cho rằng điểm nổi bật của nữ sinh là năng lực nghiên cứu độc lập, ấn tượng với bài báo khoa học Nguyên trình bày tại hội nghị CamTESOL. Đây là đề tài về ngôn ngữ học tri nhận – một nhánh không được dạy trong chương trình chính khóa – và Nguyên tự làm mà không có người hướng dẫn. Bài được đánh giá cao và nhận tài trợ từ ban tổ chức hội nghị.
Bên cạnh năng lực học thuật, anh Sơn đánh giá cao sự tự tin và bền bỉ của Nguyên.
“Nguyên là người rất tin vào bản thân và luôn nỗ lực”, anh nói.
Hiện, Khương Nguyên chưa quyết định sẽ chọn Oxford hay Cambridge do còn chờ kết quả học bổng. Nếu học tại Cambridge, Nguyên muốn tiếp tục đào sâu ngôn ngữ học tri nhận; còn nếu chọn Oxford, cô cân nhắc hướng nghiên cứu về sử dụng chuyển ngữ (translanguaging) trong giảng dạy tiếng Anh.
“Với mình, đỗ Oxford hay Cambridge không phải là đích đến, mà chỉ là một cột mốc. Điều mình muốn theo đuổi lâu dài là hiểu thật sâu về ngôn ngữ và làm được điều gì đó có ích cho việc dạy và học tiếng Anh ở Việt Nam”, Nguyên nói.
Ngày 14.4, tại Trường mầm non Hoa Mai, phường Bình Thới, TP.HCM, diễn ra ngày hội thể thao - phát triển vận động cho trẻ mầm non "Năng lượng mới cả ngày vui" của 150 vận động viên nhí đến từ 10 trường mầm non trong Cụm chuyên môn 6 TP.HCM.
Chương trình do Sở GD-ĐT TP.HCM phối hợp với các đơn vị đồng hành tổ chức.
150 vận động viên nhí của các trường mầm non trong Cụm chuyên môn 6, gồm: Hòa Bình 1, Họa Mi 2, mầm non 16, Ánh Dương, Măng Non III, Rạng Đông 9, Hoa Mai, Măng Non I, Sơn Ca, Vàng Anh trải qua nhiều phần so tài thể thao hấp dẫn.
Đầu tiên, các vận động viên nhí thi đồng diễn tại sân khấu trung tâm, sau đó các bé thi đấu vận động liên hoàn. Cuối cùng, đội bóng của các trường bước vào phần thi đấu bóng đá mini.
Trong một buổi sáng, hàng trăm cổ động viên được chứng kiến nhiều phần so tài thể thao hấp dẫn và những tiếng cười sảng khoái.
Ban tổ chức trao các giải nhất, nhì, ba cho mỗi môn thi đấu cho các đội.
Bà Nguyễn Thị Ngọc Đoan, Cụm trưởng cụm chuyên môn 6, Hiệu trưởng Trường mầm non Hoa Mai, cho biết ngày hội thể thao cho trẻ mầm non nhằm giúp tạo sân chơi cho các bé, đáp ứng mục tiêu trong chương trình Giáo dục mầm non, giúp trẻ phát triển thể chất lành mạnh, cân đối, toàn diện về cả thể chất và trí tuệ, góp phần nâng cao tầm vóc và thể lực của trẻ em Việt Nam. Cũng từ các sân chơi thể thao, trẻ được mạnh dạn, tự tin, có khả năng tự lập và niềm đam mê các môn thể thao.
"Ngày hội thể thao cho trẻ mầm non còn là dịp để tăng cường sự tham gia của cha mẹ, cộng đồng, xã hội cùng quan tâm hơn đến các hoạt động giáo dục phát triển thể chất cho trẻ em, kết nối cùng với trường học, giúp trẻ cảm nhận rõ rệt mỗi ngày đến trường là một ngày vui", bà Ngọc Đoan nói.
Ngày 27.5, Sở GD-ĐT tỉnh Gia Lai đã có văn bản thông tin về 2 vụ bạo lực học đường xảy ra tại Trường THPT số 1 Phan Bội Châu và Trường THCS Nguyễn Văn Cừ, gây xôn xao dư luận những ngày qua.
Theo Sở GD-ĐT tỉnh Gia Lai, vụ việc tại Trường THCS Nguyễn Văn Cừ (phường Thống Nhất; trước đây thuộc thành phố Pleiku) xảy ra vào khoảng 13 giờ ngày 21.5 tại lớp 8/5. Trong lúc giáo viên chuẩn bị kết nối máy tính với ti vi để bắt đầu tiết học môn công nghệ, học sinh N.H.N bất ngờ dùng rìu mang theo trong ba lô bổ vào đầu học sinh H.Đ.U.L đang ngồi phía trên.
Sau khi xảy ra sự việc, nhà trường nhanh chóng đưa học sinh bị thương đi cấp cứu tại Bệnh viện 331, đồng thời báo cáo UBND và Công an phường Thống Nhất để phối hợp xử lý.
Sau đó, theo nguyện vọng gia đình, học sinh L. được chuyển điều trị tại Bệnh viện Quân y 211 rồi tiếp tục chuyển đến Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM). Hiện nam sinh đã tỉnh táo và đang được theo dõi điều trị.
Công an phường Thống Nhất đang điều tra, xử lý vụ việc theo quy định pháp luật và xem xét hình thức xử lý phù hợp đối với học sinh N. do chưa đủ 14 tuổi.
Sở GD-ĐT tỉnh Gia Lai cho biết sẽ tiếp tục theo dõi tình hình sức khỏe của học sinh bị hại, phối hợp với cơ quan công an trong quá trình xử lý vụ việc với quan điểm "sai đến đâu xử lý đến đó", không bao che các hành vi bạo lực học đường.
Trong khi đó, vụ việc tại Trường THPT số 1 Phan Bội Châu (phường Bồng Sơn; trước đây thuộc thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định) xảy ra vào khoảng 8 giờ 35 ngày 20.5, tại sân trường và phòng học lớp 10A3.
Qua xác minh ban đầu, trong buổi ngoại khóa "Chuyến xe tri thức" do Thư viện tỉnh Gia Lai phối hợp tổ chức, nữ sinh N.T.Q.N có hành vi trêu chọc nam sinh H.T.H (cùng học lớp 10A3). Sau chương trình, H. đánh vào đầu N. tại sân trường.
Bức xúc vì bị đánh, N. kéo H. vào lớp 10A3 rồi cùng một nữ sinh khác đánh và ép nam sinh này quỳ xin lỗi. Thời điểm xảy ra vụ việc, nhiều học sinh chứng kiến nhưng không can ngăn hay báo giáo viên mà dùng điện thoại quay video, phát tán cho học sinh khác. Một học sinh còn đăng tải clip lên mạng xã hội TikTok.
Sở GD-ĐT nhận định nguyên nhân xuất phát từ mâu thuẫn, trêu chọc tuổi học trò nhưng học sinh thiếu kỹ năng xử lý tình huống, dẫn đến hành vi bạo lực. Giáo viên chủ nhiệm chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm quản lý học sinh trong hoạt động ngoại khóa.
Ngay sau vụ việc, nhà trường đã phối hợp với phụ huynh và Công an phường Bồng Sơn làm việc với các học sinh liên quan.
Các học sinh vi phạm bị yêu cầu kiểm điểm, xin lỗi công khai, cam kết không tái phạm; đồng thời bị xếp loại rèn luyện chưa đạt trong học kỳ II và cả năm học, phải tham gia rèn luyện lại trong dịp hè. Giáo viên chủ nhiệm lớp 10A3 cũng bị kiểm điểm trách nhiệm.
Trước tình trạng liên tiếp xảy ra các vụ việc bạo lực học đường, UBND tỉnh Gia Lai đã yêu cầu Công an tỉnh chủ trì, phối hợp với Sở GD-ĐT cùng các đơn vị liên quan khẩn trương xác minh, làm rõ và xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm theo quy định pháp luật.
UBND tỉnh cũng giao ngành giáo dục phối hợp với địa phương rà soát công tác quản lý học sinh, xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh; tăng cường giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng ứng xử và phòng chống bạo lực học đường trong trường học.
GS. TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo, ngày 30/4 cho biết Bộ đã trình Chính phủ dự thảo về chính sách học bổng với các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Học bổng dự kiến áp dụng với sinh viên chính quy từ bậc cử nhân đến tiến sĩ của 15 ngành.
Có hai nhóm sinh viên được xét học bổng. Thứ nhất là các thí sinh đạt giải nhất, nhì, ba trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia hoặc quốc tế. Nhóm thứ hai là các thí sinh có tổng điểm thi tốt nghiệp trong tổ hợp xét tuyển gồm môn Toán và hai trong số bốn môn Lý, Hóa, Sinh, Tiếng Anh từ 22,5 điểm trở lên (không tính điểm ưu tiên, điểm cộng, điểm quy đổi). Nhóm này đồng thời phải thuộc top 30% điểm cao nhất ở cùng nhóm ngành trong toàn quốc.
Để duy trì học bổng toàn khóa, sinh viên phải đáp ứng các yêu cầu về kết quả học tập, tiến độ tích lũy tín chỉ, kỷ luật học tập hay về năng lực nghiên cứu khoa học.
"Đây không chỉ là chính sách 'trao cơ hội', mà còn là cơ chế sàng lọc và thúc đẩy người học phát triển liên tục", ông Thảo nhìn nhận.
Về mức học bổng, lãnh đạo Vụ Giáo dục đại học cho biết được thiết kế trên nguyên tắc bảo đảm nhu cầu học tập - sinh hoạt tối thiểu, đồng thời có tính khuyến khích.
Cụ thể, ở bậc đại học, mức hỗ trợ dao động 3,7 đến 5,5 triệu đồng một tháng. Bậc thạc sĩ và tiến sĩ có mức cao hơn, tối đa tới 8,4 triệu đồng một tháng. Mỗi năm học được tính 10 tháng.
Việc xét và chi trả học bổng căn cứ dữ liệu sẵn có khi thí sinh đăng ký xét tuyển đại học, không phát sinh thủ tục.
Năm học 2024-2025, nhóm ngành STEM, trong đó chủ đạo là các ngành công nghệ - kỹ thuật, có quy mô gần 686.000 sinh viên, chiếm trên 33% tổng quy mô đại học. Dù tăng đều trong vài năm gần đây, số này thấp hơn các nước trong khu vực và thế giới, như Singapore (46%) và Malaysia (50%).
Việt Nam dự kiến tăng quy mô đào tạo đạt trên một triệu người học vào năm 2030.
