Trong tháng 3, Huỳnh Khương Nguyên, 22 tuổi, sinh viên năm cuối ngành Sư phạm Tiếng Anh, trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Đà Nẵng), lần lượt nhận tin trúng tuyển Đại học Cambridge và Đại học Oxford (Anh).
“Mình vỡ òa, phải đọc đi đọc lại email vì không hiểu chuyện gì đã xảy ra. Trước đó, mình không được Oxford gọi phỏng vấn trong khi vòng này gần như bắt buộc”, Nguyên nói.
Theo bảng xếp hạng đại học của Times Higher Education, Oxford và Cambridge lần lượt đứng số 1 và 3 thế giới.
Là cựu học sinh chuyên Anh, trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, Đà Nẵng, Nguyên sớm có dự định du học. Ngay từ năm thứ nhất đại học, nữ sinh đã tập trung giữ điểm học tập (GPA) ở mức cao nhất có thể, vì biết đây là nền tảng bắt buộc trong hồ sơ.
Tới năm thứ hai, Nguyên thử sức với nghiên cứu khoa học, chọn đề tài về ẩn dụ tri nhận trong lời bài hát của ca sĩ người Mỹ Taylor Swift. Nữ sinh cho hay trong lần đầu làm nghiên cứu, cô muốn giữ hứng thú và tạo động lực cho mình bằng cách chọn đề tài liên quan tới cả ngành học và sở thích.
Ngôn ngữ học tri nhận là lĩnh vực nghiên cứu liên ngành, nhằm giải thích cách con người sử dụng và hiểu ngôn ngữ dựa trên cấu trúc nhận thức và kinh nghiệm sống.
Nghiên cứu này mang về cho Nguyên giải nhì cấp thành phố và giải khuyến khích cấp Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời trở thành chất liệu chính trong bài luận gửi Oxford.
Nguyên mở đầu bài luận bằng lời bài hát Long Live của Taylor Swift, kể rằng từ nhỏ mình đã học tiếng Anh bằng cách nghe nhạc của nữ ca sĩ. Nhưng ngoài từ vựng, ngữ pháp, Nguyên nhận ra ca từ không chỉ nói về một sự vật cụ thể, đơn thuần, mà thường có ý nghĩa khái quát và sâu xa hơn. Cách diễn đạt ẩn dụ tạo được sự đồng cảm từ hàng triệu người nghe nhạc, ở những nền văn hóa khác nhau.
“Một cách vô thức, quá trình nhìn thế giới cảm xúc qua lăng kính của không gian vật lý là cánh cửa đầu tiên đưa mình đến với ẩn dụ tri nhận – một thành tố cốt lõi của ngôn ngữ học tri nhận”, Nguyên viết trong bài luận.
Từ phát hiện trên, Nguyên thực hiện hai nghiên cứu về ngôn ngữ học tri nhận, tập trung làm rõ hiệu quả của yếu tố này trong dạy và học tiếng Anh. Cô cho rằng bằng cách này giáo viên có thể giúp học sinh học Tiếng Anh tự nhiên và sâu sắc hơn, thay vì chỉ ghi nhớ cấu trúc hay từ vựng rời rạc.
Theo Nguyên, bài luận giúp cô chứng minh rằng bản thân có động lực và đam mê nghiên cứu rõ ràng, xuyên suốt.
Ngoài ra, nữ sinh tham gia nhiều hoạt động thực tiễn để tăng cường khả năng ngôn ngữ, như làm liên lạc viên tại Đại hội Thể thao học sinh Đông Nam Á, phiên dịch cho đội Đức tại Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng.
Đến năm thứ ba, Nguyên cùng nhóm bạn xây dựng một website cung cấp tài liệu, bài giảng và trò chơi cho giáo viên giảng dạy Tiếng Anh. Dự án xuất phát từ trải nghiệm của cô, khi thấy học liệu điện tử giúp buổi dạy hiệu quả, học sinh hứng thú hơn, nhưng đồng thời cũng rất tốn thời gian thiết kế, nhất là với giáo viên có tuổi, không thạo công nghệ.
Nguyên làm trưởng nhóm, đồng thời thiết kế trò chơi trên power point. Sau gần một năm xây dựng, website có gần 100 tài liệu, thu hút khoảng 12.000 lượt sử dụng.
Song song, Nguyên dạy tiếng Anh miễn phí tại Trung tâm bảo trợ trẻ em đường phố ở Đà Nẵng, đều đặn hai buổi mỗi tuần. Nữ sinh xác định không làm chỉ để đẹp hồ sơ, mà muốn hỗ trợ lâu dài cho những học sinh thiệt thòi.
Theo Nguyên, điểm mạnh trong hồ sơ của mình nằm ở sự nhất quán trong định hướng. Trong nghiên cứu và cả hoạt động xã hội, Nguyên đều tập trung về ngôn ngữ, ứng dụng của nó trong giảng dạy và đời sống. Đồng thời, điểm GPA 3.97/4 cũng là lợi thế, giúp cô chứng minh năng lực học trước những trường có yêu cầu đầu vào khắt khe như Oxford và Cambridge.
Anh Chu Công Sơn, tiến sĩ tốt nghiệp Đại học Oxford, Giám đốc Công ty tư vấn D.U.T Consultant, là người hỗ trợ Khương Nguyên trong quá trình ứng tuyển, nhận định không nhiều người có thể trúng tuyển mà được miễn vòng phỏng vấn như Nguyên.
Anh Sơn cho rằng điểm nổi bật của nữ sinh là năng lực nghiên cứu độc lập, ấn tượng với bài báo khoa học Nguyên trình bày tại hội nghị CamTESOL. Đây là đề tài về ngôn ngữ học tri nhận – một nhánh không được dạy trong chương trình chính khóa – và Nguyên tự làm mà không có người hướng dẫn. Bài được đánh giá cao và nhận tài trợ từ ban tổ chức hội nghị.
Bên cạnh năng lực học thuật, anh Sơn đánh giá cao sự tự tin và bền bỉ của Nguyên.
“Nguyên là người rất tin vào bản thân và luôn nỗ lực”, anh nói.
Hiện, Khương Nguyên chưa quyết định sẽ chọn Oxford hay Cambridge do còn chờ kết quả học bổng. Nếu học tại Cambridge, Nguyên muốn tiếp tục đào sâu ngôn ngữ học tri nhận; còn nếu chọn Oxford, cô cân nhắc hướng nghiên cứu về sử dụng chuyển ngữ (translanguaging) trong giảng dạy tiếng Anh.
“Với mình, đỗ Oxford hay Cambridge không phải là đích đến, mà chỉ là một cột mốc. Điều mình muốn theo đuổi lâu dài là hiểu thật sâu về ngôn ngữ và làm được điều gì đó có ích cho việc dạy và học tiếng Anh ở Việt Nam”, Nguyên nói.
Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết trong số 15 thí sinh đặc biệt của kỳ thi lớp 10 năm nay, có nhiều em bị gãy tay hoặc chấn thương nặng nên không thể tự viết bài thi. Do đó các điểm thi đã bố trí phòng thi riêng, lắp đặt camera giám sát và phân công cán bộ coi thi hỗ trợ ghi bài theo đúng quy định.
Tại điểm thi Trường THCS Lê Lai (phường Phú Định), một thí sinh bị tai nạn, trầy xước nhiều ở tay phải không thể tự viết bài. Điểm thi sẽ cử cán bộ coi thi (không phải là giáo viên tham gia giảng dạy các môn toán, ngữ văn, ngoại ngữ) để hỗ trợ viết bài cho thí sinh. Phòng thi có hai cán bộ coi thi và camera ghi hình liên tục.
Tại điểm thi Trường THCS Hà Huy Tập (phường Đông Hưng Thuận), một thí sinh bị gãy tay phải không thể viết bài được hỗ trợ thi riêng với phương án tương tự.
Tại điểm thi Trường THCS Hưng Long (xã Hưng Long), một thí sinh bị gãy cổ tay phải đang bó bột cũng được bố trí phòng thi riêng, có cán bộ coi thi hỗ trợ viết bài, dưới sự giám sát của hai giám thị khác và hệ thống camera.
Tại điểm thi Trường THCS Lê Văn Hưu (xã Nhà Bè), có hai thí sinh được hỗ trợ đặc biệt. Trong đó, một em bị gãy tay không thể tự ghi bài; một em khác bị gãy chân do tai nạn, sức khỏe yếu, không thể tự ngồi và đang điều trị tại bệnh viện. Điểm thi bố trí hai phòng thi riêng biệt cho hai thí sinh, mỗi phòng đều có hai cán bộ coi thi, camera giám sát liên tục và cán bộ hỗ trợ ghi bài.
Ngoài ra các điểm thi Trường THCS Lê Anh Xuân (phường Phú Thọ Hòa), Trường THPT Nguyễn Đình Chiểu (phường Phú Lợi), Trường THCS Thái Hòa (phường Tân Khánh) và Trường THPT Xuyên Mộc (xã Hồ Tràm) đều có các trường hợp thí sinh bị gãy tay phải, không thể tự viết bài. Các em đều được bố trí phòng thi riêng và cán bộ coi thi hỗ trợ ghi bài theo đúng quy định của ngành giáo dục…
Bên cạnh những trường hợp cần hỗ trợ viết bài, nhiều thí sinh gặp khó khăn trong việc đi lại cũng được các điểm thi xây dựng phương án hỗ trợ phù hợp.
Tại điểm thi Trường THCS Lê Lợi (phường Xuân Hòa), hai thí sinh có hoàn cảnh đặc biệt gồm một em mắc bệnh cơ xương phải đi nạng và một em bị gãy chân, bó bột trong ba tháng. Cả hai được hỗ trợ phương án di chuyển thuận lợi để tham gia kỳ thi.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo, việc hỗ trợ các thí sinh đặc biệt được thực hiện theo đúng quy chế về thi lớp 10, vừa đảm bảo quyền lợi của thí sinh, vừa bảo đảm tính khách quan, công bằng và nghiêm túc của kỳ thi. Các phòng thi riêng đều được giám sát chặt chẽ bằng camera, có đầy đủ cán bộ coi thi theo quy định nhằm đảm bảo quá trình làm bài diễn ra an toàn, minh bạch.
Từ vụ 147 điểm 10 môn toán, cơ quan chức năng xác định hoạt động coi thi môn toán tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang có bất thường, tiêu cực và đã khởi tố vụ án cùng 4 bị can liên quan để làm rõ các vi phạm.
Việc đề xuất tổ chức thi lại môn toán cho các thí sinh tại điểm thi này cũng nhận nhiều ý kiến của dư luận.
Trao đổi với Báo điện tử Tuổi Trẻ, đại biểu Quốc hội Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng) cho rằng với vụ việc xảy ra ở điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang cần tiếp cận trên tinh thần khách quan, thận trọng, đúng quy định, đặt quyền lợi chính đáng của học sinh lên hàng đầu.
Bà nhấn mạnh quan điểm không thể vì xử lý một sai phạm của người lớn hoặc một hành vi vi phạm quy chế mà ảnh hưởng đến quyền lợi của những học sinh không liên quan, không được hưởng lợi từ hành vi tiêu cực.
Nhưng ngược lại, cũng không thể tổ chức thi lại một cách đại trà nếu chưa xác định rõ căn cứ, bởi có thể làm giảm tính nghiêm minh của quy chế thi.
"Cơ quan quản lý cần khẩn trương làm rõ mức độ vi phạm, trách nhiệm của từng cá nhân, từng khâu trong tổ chức thi.
Nếu có đủ căn cứ cho thấy một nhóm thí sinh bị ảnh hưởng vì yếu tố khách quan hoặc không liên quan đến hành vi gian lận, cần có giải pháp phù hợp để bảo đảm quyền lợi cho các em.
Với những trường hợp được xác định có hành vi vi phạm quy chế hoặc có liên quan trực tiếp đến tiêu cực phải xử lý nghiêm theo quy định, bởi bảo đảm công bằng cho số đông học sinh cũng chính là bảo vệ những học sinh trung thực", bà Tú Anh nêu.
Bà nhắc lại quan điểm cần xử lý nghiêm sai phạm song không được xử lý máy móc và bảo vệ quyền lợi học sinh, không đánh đổi tính nghiêm minh của kỳ thi.
Để ngăn ngừa tiêu cực, đại biểu Tú Anh cho hay cần nhìn nhận đây không chỉ là vấn đề của một phòng thi hay một điểm thi, mà là vấn đề của cả hệ thống tổ chức, quản lý và văn hóa giáo dục.
Giải pháp căn cơ đầu tiên là phải nâng cao trách nhiệm của đội ngũ tham gia tổ chức kỳ thi, đặc biệt là cán bộ coi thi, quản lý điểm thi, các lực lượng liên quan.
"Quy chế thi dù chặt chẽ đến đâu, nếu con người thực thi thiếu trách nhiệm vẫn có thể phát sinh lỗ hổng", bà chỉ rõ.
Bà Tú Anh đề nghị cần tiếp tục hoàn thiện quy trình tổ chức thi theo hướng phân định rõ trách nhiệm của từng cá nhân, từng khâu, tăng cường giám sát độc lập, kiểm tra đột xuất tại các điểm thi. Xử lý nghiêm các hành vi tiếp tay, bao che cho gian lận.
"Một yếu tố rất quan trọng khác là xây dựng văn hóa trung thực trong giáo dục. Thi cử chỉ phản ánh đúng năng lực khi học sinh, phụ huynh, nhà trường, xã hội đều coi trọng sự trung thực hơn thành tích bằng mọi giá.
Cần chuyển từ tư duy chống gian lận sau khi xảy ra sang tư duy thiết kế một hệ thống khiến gian lận khó xảy ra", bà đề nghị.
Bà nhấn mạnh thêm việc ứng dụng khoa học công nghệ vào kỳ thi là xu hướng tất yếu, cần được nghiên cứu nghiêm túc. Công nghệ có thể giúp tăng tính minh bạch, giảm nguy cơ gian lận, hỗ trợ công tác giám sát.
Các giải pháp như giám sát phòng thi bằng camera, tăng cường an ninh khu vực bảo quản đề thi, ứng dụng phần mềm quản lý, phân tích dữ liệu bất thường trong quá trình thi… đều là những hướng đi phù hợp.
Song công nghệ không phải giải pháp duy nhất. Nếu chỉ đầu tư thiết bị mà không đồng bộ với quy trình quản lý, con người và cơ chế kiểm soát, hiệu quả sẽ hạn chế.
Về lâu dài, bà cho rằng việc tổ chức thi trên máy tính có thể là một hướng đi đáng nghiên cứu, nhất là khi hạ tầng công nghệ và ngân hàng câu hỏi được chuẩn hóa.
Nhưng để áp dụng ở quy mô quốc gia cần có lộ trình phù hợp, bảo đảm sự bình đẳng giữa các vùng miền, đặc biệt những nơi còn hạn chế về điều kiện cơ sở vật chất.
"Mục tiêu cuối cùng không phải là tạo ra một kỳ thi có thật nhiều thiết bị kiểm soát, mà là xây dựng một hệ thống thi an toàn, công bằng, minh bạch, trong đó công nghệ hỗ trợ con người và con người chịu trách nhiệm về tính trung thực của kỳ thi", bà Tú Anh nói thêm.
Đại biểu Phạm Văn Hòa, thành viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, nói cần làm rõ bản chất vụ án tại Tuyên Quang, xử lý nghiêm các cá nhân vi phạm để không làm ảnh hưởng uy tín kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia và niềm tin với ngành giáo dục.
Từ vụ việc ở Tuyên Quang, ông đề nghị ngành giáo dục cần rà soát, đánh giá toàn diện nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các tiêu cực có thể xảy ra ở các địa phương khác.
Về giải pháp lâu dài, ông nhấn mạnh yếu tố cốt lõi để đảm bảo kỳ thi an toàn, thực chất vẫn là đạo đức nghề nghiệp của giáo viên.
Cơ quan quản lý cần siết chặt các khâu tổ chức kỳ thi, trong đó có lựa chọn cán bộ, giám thị coi thi, ra đề đến công tác bảo mật đề thi, chấm thi nhằm ngăn chặn nguy cơ tiêu cực, móc nối để trục lợi.
Đồng Nai tổ chức kỳ thi lớp 10 đầu tiên sau sáp nhập
Hôm nay, hơn 30.000 thí sinh trên địa bàn toàn thành phố Đồng Nai sẽ chính thức bước vào ngày thi đầu tiên của kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT công lập năm học 2026-2027.
Kỳ thi năm nay diễn ra trong 2 ngày 28 và 29/5. Cụ thể, trong ngày 28/5, thí sinh sẽ làm bài thi 2 môn toán(120 phút) và tiếng Anh (60 phút). Sáng 29/5, thí sinh làm bài thi môn chung cuối cùng là ngữ văn (120 phút).
Đối với các thí sinh đăng ký vào trường chuyên, các em tiếp tục dự thi môn chuyên tương ứng trong thời gian 150 phút.
Hiện Đồng Nai có 3 trường THPT chuyên gồm THPT chuyên Lương Thế Vinh với 420 chỉ tiêu, THPT chuyên Long Bình tuyển 315 chỉ tiêu và THPT chuyên Quang Trung tuyển 350 chỉ tiêu.
Đáng chú ý, đây là kỳ thi tuyển sinh lớp 10 đầu tiên sau khi thực hiện sáp nhập Bình Phước và Đồng Nai.
Theo kế hoạch tuyển sinh, toàn địa phương có 24 trường THPT công lập tổ chức thi tuyển với khoảng 13.000 chỉ tiêu. Các trường THPT công lập và tư thục còn lại thực hiện tuyển sinh bằng hình thức xét tuyển học bạ THCS.
Khánh Hòa thi lớp 10 với gần 25.000 thí sinh dự thi
Theo số liệu của Sở GD&ĐT Khánh Hòa, toàn tỉnh có 24.853 thí sinh đăng ký dự thi vào lớp 10 THPT năm học 2026-2027.
Năm học này, Khánh Hòa tuyển 19.045 học sinh lớp 10 không chuyên và 525 chỉ tiêu vào 2 trường chuyên. Dự kiến kết quả thi được công bố trước ngày 30/6.
Các thí sinh được bố trí tại 59 hội đồng coi thi với 1.061 phòng thi trên toàn tỉnh.
Để phục vụ kỳ thi, ngành giáo dục điều động 4.459 nhân sự, gồm chủ tịch hội đồng coi thi, phó chủ tịch, thư ký, giám thị coi thi, giám sát và lực lượng công an tại các điểm thi.
Theo lịch thi, sáng 28/5, các thí sinh thi môn ngữ văn (thi tự luận), chiều thi môn toán (kết hợp trắc nghiệm và tự luận). Sáng 29/5, thí sinh thi môn tiếng Anh (kết hợp trắc nghiệm và tự luận).
Các thí sinh đăng ký dự tuyển vào trường chuyên sẽ thi môn chuyên vào chiều 29/5. Riêng môn chuyên tin học được tổ chức theo hình thức lập trình trên máy vi tính.
Trước đó, chiều 27/5, thí sinh tại Khánh Hòa đã đến điểm thi để nghe phổ biến quy chế, kiểm tra thông tin cá nhân và được hướng dẫn các vật dụng được mang vào phòng thi.
Trong ngày 28/5, thí sinh tại Thái Nguyên và Lào Cai tiếp tục hoàn thành các môn thi cuối cùng của kỳ tuyển sinh lớp 10.
Đề thi và đáp án gợi ý vào lớp 10 năm 2026 của các tỉnh Khánh Hoà, Đồng Nai, Thái Nguyên, Lào Cai sẽ được Dân trí cập nhật ngay sau khi kết thúc thời gian làm bài.
Mời bạn đọc theo dõi đề thi và đáp án tuyển sinh lớp 10 năm 2026 của các tỉnh, thành được cập nhật liên tục tại: Đề thi và đáp án thi lớp 10 năm 2026 của tất cả 34 tỉnh, thành
