Trong những ngày tháng 4 lịch sử, chúng tôi tìm về xã Xuân Hưng, tỉnh Ninh Bình, nơi sinh ra và lớn lên của Anh hùng, liệt sĩ Hoàng Thọ Mạc – người đã anh dũng hy sinh ngay trước khoảnh khắc đất nước trọn niềm vui thống nhất 51 năm về trước.
Dọc những con đường làng quê yên bình, men theo những cánh đồng lúa đang trổ bông, chỉ cần hỏi về liệt sĩ Hoàng Thọ Mạc, không ai là không biết. Từ người lớn đến trẻ nhỏ, họ đều tận tình chỉ đường, giúp chúng tôi dễ dàng tìm đến ngôi nhà của bà Tô Thị Khuy (73 tuổi, vợ liệt sĩ Hoàng Thọ Mạc) đang sinh sống.
Ngược lại thời gian, bà Khuy kể, ông Mạc sinh năm 1947, trong gia đình có truyền thống cách mạng thuộc xã Xuân Vinh, H.Xuân Thủy, tỉnh Nam Định cũ (nay là xã Xuân Hưng, tỉnh Ninh Bình). Ông là con trai duy nhất của một liệt sĩ trong kháng chiến chống Pháp, nhưng năm 1965, khi vừa tròn 18 tuổi, ông vẫn tình nguyện nhập ngũ.
Tháng 6.1966, ông được chuyển sang bộ đội chủ lực; năm 1972 được điều về Trung đoàn Bộ binh cơ giới 202 (tiền thân của Lữ đoàn xe tăng 202 ngày nay).
Năm 1973, đơn vị của ông Mạc ra Hà Tĩnh rồi Thanh Hóa để củng cố và tham gia vào đội hình Binh đoàn Quyết Thắng. Trong thời gian này, ông được thăng quân hàm thiếu úy và bổ nhiệm chức vụ Đại đội trưởng Đại đội 3, Tiểu đoàn 66. Cạnh đó, được gia đình hai bên vun vén và giao hẹn ông Mạc cũng tranh thủ thời gian nghỉ phép về quê xây dựng gia đình với bà Khuy.
Bà Khuy nhớ lại, ông Mạc xin về phép 1 tuần để tổ chức đám cưới với bà, đó là một đám cưới giản dị. Tuy nhiên, là lính xe tăng nên ông Mạc thường xuyên không ở nhà, nhiều khi chỉ nghỉ phép được 1 – 2 buổi rồi lại xách ba lô trở lại chiến trường.
Trong những lần về nhà, ông Mạc hay kể cho bà Khuy những câu chuyện trong quân ngũ nên bà cảm nhận được ông là người chỉ huy tận tụy, dù gian khổ, khó khăn nhưng ông vẫn luôn lạc quan. Đặc biệt, trước khi vào trận đánh cuối cùng, ông Mạc còn ghé về thăm nhà và nói với bà rằng: “Anh tham gia trận này xong là anh về”. Nhưng lời hứa ấy đã mãi mãi không thể thực hiện được.
Tối 29.4.1975, ông Mạc viết lá thư cuối cùng cho bà Khuy. Bức thư mở đầu bằng câu: “Bình Dương, ngày 29.4.1975”. Trong thư, ông kể rằng, “anh và đồng đội đã vào gần tới Sài Gòn rồi. Bộ đội đi tới đâu là giải phóng tới đó, hai bên đường người dân cầm cờ, hoa vẫy chào vui lắm”.
Chính vì lá thư tràn đầy hy vọng ấy mà sau đó khi nghe tin đồn ông hy sinh đúng ngày 30.4.1975, bà đã không tin. Vài tháng sau ngày giải phóng, khi giấy báo tử, bà thực sự ngã quỵ.
“Bức thư đó ai đọc cũng không thể nghĩ rằng anh đã hy sinh nên khi nghe tin tôi rụng rời chân tay, mọi người phải bế tôi từ ngoài hiên vào nhà”, bà Khuy bật khóc khi nhớ lại.
Sau này, đồng đội của Anh hùng, liệt sĩ Hoàng Thọ Mạc kể lại với bà rằng, trong chiến dịch Hồ Chí Minh, Đại đội 3 của ông Mạc được giao nhiệm vụ phối thuộc cho Trung đoàn 27 (thuộc Sư đoàn 320B, Quân đoàn 1, Binh đoàn Quyết Thắng) do trung đoàn trưởng Nguyễn Huy Hiệu chỉ huy, nằm trong đội hình cánh quân phía bắc của chiến dịch.
Sáng 30.4.1975, xe thiết giáp số 454 do ông Mạc chỉ huy dẫn đầu đội hình thọc sâu của Sư đoàn 320B tiến về cầu Vĩnh Bình với nhiệm vụ mở toang “cánh cửa” phía bắc để đại quân thần tốc tiến vào giải phóng Sài Gòn.
Đây là cửa ngõ vào trung tâm nên lực lượng phòng thủ của địch rất mạnh, có nhiều xe thiết giáp, xe tăng và nhiều chướng ngại vật bằng thùng phuy đổ đầy đất xếp ngang đường nhằm cản bước tiến của ta.
Cuộc chiến đấu diễn ra vô cùng ác liệt. Được sự đồng ý của tướng Nguyễn Huy Hiệu, lợi dụng thời gian hỏa lực địch bị khống chế, ông Mạc khoác theo khẩu B40 lao từ trên xe xuống trực tiếp chỉ huy bộ đội xung phong. Với cách đánh phù hợp, bộ đội ta nhanh chóng chiếm được đầu cầu phía bắc.
Tận dụng thời cơ đó, toàn bộ đội hình phía sau tiến lên. Đúng lúc đó, một mảnh đạn M79 găm vào ngực ông Mạc nhưng ông nén đau, tự băng bó cho mình rồi tiếp tục chiến đấu.
Khi quân ta qua được 2/3 cầu, ông Mạc chắn đạn cho đồng đội rồi anh dũng hy sinh. Lúc đó là hơn 9 giờ ngày 30.4.1975, quân ta cũng làm chủ được cầu Vĩnh Bình.
Quá tiếc thương người đồng đội hy sinh ngay trước giờ toàn thắng, ông Hiệu quyết định đưa thi thể ông Mạc lên chiếc xe thiết giáp số 454 và ra lệnh tiếp tục hành tiến tiến công vào nội đô Sài Gòn đánh chiếm và làm chủ khu vực Bộ tư lệnh các binh chủng, khu lục quân công xưởng, khu hậu cần và Tổng y viện cộng hòa, Bộ tổng tham mưu Ngụy…
Chiều 30.4.1975, tại Tổng y viện cộng hòa, ông Hiệu ra lệnh cho cấp dưới tìm mua quan tài để mai táng người đồng đội Hoàng Thọ Mạc.
Với thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, ngày 12.9.1975, Nhà nước đã truy tặng liệt sĩ Hoàng Thọ Mạc danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Khẩu súng K54 mà ông Mạc sử dụng trong trận đánh cuối cùng hiện được trưng bày tại Bảo tàng lực lượng Tăng thiết giáp.
Bà Khuy chia sẻ rằng sau khi ông Mạc hy sinh, bà được Nhà nước bố trí đi học y tá và về làm việc tại Bệnh viện Giao Thủy (tỉnh Nam Định cũ) cho đến khi nghỉ hưu, 10 năm sau, bà quyết định đi bước nữa.
Dù có gia đình mới và hai cô con gái, nhưng bà vẫn luôn giữ trọn đạo nghĩa với người chồng anh hùng. Đáng quý hơn, người chồng sau và các con của bà đều hết lòng kính trọng, thờ phụng ông Mạc như người thân trong nhà.
“Các con của tôi đều gọi anh ấy là bố Mạc. Đặc biệt là cô con gái thứ 2 cũng nối gót chí hướng của bố khi đang công tác trong quân đội”, bà Khuy nói.
Theo bà Khuy, đến tháng 4.2009, nhờ sự giúp đỡ của đồng đội, các cơ quan chức năng, đặc biệt là thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu, bà đã quyết tâm tìm kiếm và đưa hài cốt của ông Mạc về an táng tại nghĩa trang quê nhà. Từ đó, bà Khuy mới thực sự cảm thấy “yên lòng”.
Hằng năm, cứ đến đúng ngày 30.4 ngày mà cả nước mừng vui chiến thắng gia đình bà lại quây quần tưởng nhớ người anh hùng đã ngã xuống vì độc lập dân tộc.
Ngày 29/5, Phòng Nông nghiệp và Môi trường đặc khu Phú Quốc cho biết chủ công trình phải tự tháo dỡ các hạng mục vi phạm trước ngày 3/6, nếu không sẽ bị cưỡng chế.
Hai ngày qua, khu du lịch đã treo bảng ngừng hoạt động, di dời tài sản và tháo dỡ một số hạng mục.
The Peak được xây từ giữa năm 2024 trên phần đất do ông Lê Trọng Đại sở hữu, nằm trên núi cao hơn 700 m. Sau đó, ông cho người khác thuê để xây dựng, kinh doanh du lịch.
Theo hồ sơ xử lý, tháng 12/2024, UBND phường Dương Đông lập biên bản hàng loạt sai phạm như xây dựng không đúng quy hoạch; tự ý chuyển khoảng 5.000 m2 đất nông nghiệp sang đất kinh doanh; san lấp làm thay đổi địa hình trên diện tích 2.600 m2; lấn chiếm đất công và đất rừng phòng hộ.
Dù chính quyền xử phạt hành chính và ban hành nhiều quyết định cưỡng chế khắc phục hậu quả, chủ khu du lịch không chấp hành.
Chủ công trình nhiều lần khiếu nại, khởi kiện hành chính các quyết định xử phạt nhưng bị TAND cấp cao tại TP HCM bác yêu cầu.
Thời gian qua, Phú Quốc tăng cường xử lý các công trình lấn chiếm, xây dựng trái phép kéo dài. Gần đây, địa phương tháo dỡ nhiều biệt thự, công trình xây trên đất công, đất quốc phòng.
Từ đầu tháng 6, đặc khu sẽ cưỡng chế hàng trăm công trình sai phạm hoặc nằm trên đất thu hồi phục vụ dự án, nhằm chỉnh trang đô thị và chuẩn bị hạ tầng cho APEC 2027.
Đó là một phần trong dự thảo Luật Đô thị đặc biệt được UBND TP HCM tổ chức lấy ý kiến các chuyên gia, sáng 22/5.
Đại diện Tổ biên tập, bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TP HCM, cho biết dự thảo luật được xây dựng trên cơ sở kế thừa Luật Thủ đô, gồm 9 chương. Trừ 4 nhóm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, dân tộc và tôn giáo, tất cả lĩnh vực còn lại được đề xuất thực hiện phân quyền triệt để, tối đa cho TP HCM.
Nguyên tắc phân quyền là thẩm quyền của Quốc hội sẽ giao cho HĐND thành phố (hơn 140 thẩm quyền), thẩm quyền của Chính phủ giao cho UBND thành phố (hơn 130 thẩm quyền) và thẩm quyền của Thủ tướng giao cho Chủ tịch UBND thành phố (hơn 20 thẩm quyền).
Cụ thể, theo dự thảo luật sẽ cho phép TP HCM tự chủ cao trong tổ chức bộ máy, nhân sự và tài chính. Thành phố được quyết định số lượng cơ quan chuyên môn, tổng biên chế công chức và người hưởng lương ngân sách trong toàn hệ thống chính trị địa phương; đồng thời chủ động tuyển dụng, bổ nhiệm lãnh đạo đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước.
HĐND thành phố cũng được trao quyền quy định chính sách thu nhập tăng thêm, hỗ trợ nhà ở, đào tạo và điều kiện làm việc cho cán bộ, công chức, viên chức.
Trong lĩnh vực thể chế, TP HCM được đề xuất quyền ban hành các quy định khác với văn bản của cơ quan Trung ương nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính hoặc xử lý các vấn đề đặc thù chưa được quy định.
Thành phố cũng có thể thí điểm các cơ chế, chính sách mới chưa có trong luật hiện hành theo mô hình "sandbox", với thời gian tối đa 5 năm và có thể gia hạn thêm 5 năm.
Ở lĩnh vực tài chính - ngân sách, TP HCM được đề xuất hưởng toàn bộ phần tăng thu ngân sách trên địa bàn; được phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, vay vốn trong và ngoài nước; đồng thời được quyết định thêm các loại phí, lệ phí ngoài danh mục hiện hành.
Dự thảo cũng trao thêm quyền cho thành phố trong quản lý đầu tư và quy hoạch. Thành phố được quyết định chủ trương đầu tư nhiều dự án thuộc thẩm quyền Quốc hội hoặc Thủ tướng nếu sử dụng vốn ngân sách địa phương; lập một quy hoạch tổng thể tích hợp duy nhất thay cho nhiều loại quy hoạch hiện nay; đồng thời chủ động quản lý không gian ngầm, không gian trên cao và không gian ven biển.
Chủ tịch UBND TP HCM được đề xuất thêm nhiều thẩm quyền mới như phê duyệt quy hoạch tổng thể thành phố; quyết định một số chủ trương đầu tư; quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp; quyết định cơ chế lựa chọn nhà thầu đặc biệt; thành lập, giải thể trường đại học, cao đẳng trực thuộc thành phố; cấp phép hành nghề khám chữa bệnh; và áp dụng các biện pháp đặc thù để bảo đảm trật tự đô thị.
Người đứng đầu chính quyền cũng phải chịu trách nhiệm giải trình đối với các quyết định quản lý và không được phân cấp lại phần lớn thẩm quyền được giao.
Tại buổi góp ý, TS Trần Du Lịch, Chủ tịch Hội đồng tư vấn triển khai Nghị quyết 98 của Quốc hội, cho rằng đây là cơ hội hiếm có để TP HCM xây dựng một cơ chế phân quyền mang tính hệ thống, tháo gỡ căn bản điểm nghẽn thể chế kéo dài nhiều năm.
Ông đề nghị luật hóa các cơ chế đã được thí điểm qua Nghị quyết 98 và Nghị quyết 260, đồng thời mạnh dạn phân quyền những lĩnh vực không thuộc quốc phòng, an ninh, đối ngoại, dân tộc và tôn giáo. "TP HCM không xin ngân sách, thành phố chỉ xin cơ chế", ông nói.
Theo ông Lịch, luật cần tập trung vào ba nhóm nội dung chính gồm: phân quyền thực chất cho chính quyền đô thị; cắt giảm thủ tục hành chính; và trao dư địa để TP HCM chủ động ban hành chính sách phù hợp thực tiễn. Chuyên gia này cũng đề xuất trao thêm quyền về tài chính - ngân sách, phát hành trái phiếu địa phương, quản lý tài sản công và doanh nghiệp nhà nước cho TP HCM.
Trước đó, Phó chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết dự thảo luật được xây dựng trên tinh thần "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm", hướng tới tạo nền tảng pháp lý mới cho một siêu đô thị trong giai đoạn phát triển mới. Các chính sách được đề xuất có quy mô lớn, tính chất phức tạp, tác động sâu rộng và nhiều chính sách chưa từng có tiền lệ trong thực tiễn.
Dự thảo gồm 9 chương, 45 điều, tập trung vào 4 nhóm vấn đề lớn gồm: Xác lập vị trí pháp lý của đô thị đặc biệt; phân cấp, phân quyền trong quản trị đô thị; phát triển đô thị xanh, đô thị thông minh, kinh tế biển và trung tâm tài chính quốc tế; cùng cơ chế liên kết vùng và mở rộng không gian phát triển.
"Luật đô thị đặc biệt không đơn thuần là phân cấp thêm cơ chế hay thẩm quyền mà xây dựng một nền tảng pháp lý mới cho một siêu đô thị trong giai đoạn phát triển mới", ông Cường nói.
Trước đó, Bộ Chính trị đã đồng ý chủ trương để TP HCM xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, tương tự Luật Thủ đô. Dự luật dự kiến được trình Quốc hội khóa XVI xem xét vào cuối năm 2026.
Chính lễ Phật đản Phật lịch 2570 sẽ diễn ra lúc 8h ngày 31/5 tại trụ sở Giáo hội Phật giáo Việt Nam ở Hà Nội.
Tối qua (30/5) tại Hà Nội, lễ cung rước xá lợi Phật nhân Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570 diễn ra với hành trình qua nhiều tuyến phố trung tâm thủ đô để tăng, ni, Phật tử và người dân chiêm bái.
19h đoàn xuất phát từ chùa Quán Sứ, đi qua các tuyến phố Quán Sứ, Lý Thường Kiệt, Hàng Bài, Đinh Tiên Hoàng, Lê Thái Tổ, Bà Triệu, Hai Bà Trưng trước khi trở về chùa Quán Sứ.
Lễ cung rước xá lợi Phật là một trong những sự kiện tâm linh trọng điểm của mùa Phật đản năm nay.
Hoạt động không chỉ góp phần tạo nên không khí trang nghiêm, thanh tịnh giữa lòng Thủ đô mà còn là dịp để cộng đồng Phật tử thể hiện lòng tôn kính đối với Đức Phật.
Lễ cung rước cũng là cơ hội để Phật tử và người dân đảnh lễ xá lợi Phật với lòng thành kính, đồng thời gửi gắm những lời cầu nguyện cho quốc thái dân an, xã hội hòa bình, nhân dân an lạc.
Trước đó, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn đã ban hành thông bạch gửi Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam các tỉnh, thành phố về việc tổ chức Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570, nhấn mạnh ý nghĩa thiêng liêng của ngày Đức Phật đản sinh và định hướng các hoạt động trang nghiêm, thiết thực nhằm lan tỏa tinh thần từ bi, trí tuệ vì hòa bình nhân loại.
