Tộc người bí ẩn nhất Việt Nam thu hoạch lúa nước

Tối 5.5, tin từ Cơ quan CSĐT Công an tỉnh An Giang cho biết, đơn vị đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, thực hiện lệnh bắt tạm giam Lâm Trí Tài (29 tuổi, ngụ phường Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp) và Trần Vũ Lăm (31 tuổi, ngụ xã Hương Mỹ, tỉnh Vĩnh Long) để điều tra về hành vi mua bán và tàng trữ trái phép chất ma túy.

Trước đó, tại khu vực công viên An Hòa thuộc khu phố 1 An Bình, phường Rạch Giá, tỉnh An Giang, Phòng CSĐT tội phạm về ma túy phối hợp lực lượng CSGT Công an tỉnh tuần tra, kiểm soát, phát hiện xe ô tô biển số 66A-206.85 có dấu hiệu nghi vấn nên ra hiệu lệnh dừng để kiểm tra.

Qua kiểm tra, lực lượng công an phát hiện Lâm Trí Tài và Trần Vũ Lăm có hành vi mua bán và tàng trữ trái phép chất ma túy. Tang vật thu giữ gồm 2 bịch ni lông chứa tinh thể màu trắng nghi là ma túy, với tổng trọng lượng hơn 997 gram.

Công an tiến hành lấy lời khai ban đầu, Tài và Lăm khai nhận số tang vật nêu trên là ma túy tổng hợp, được mua từ một người lạ tại TP.HCM nhằm mục đích chia nhỏ, đưa về An Giang bán kiếm lời và sử dụng.

Công an tỉnh An Giang đang tiếp tục điều tra mở rộng vụ án mua bán và tàng trữ trái phép chất ma túy nêu trên để xử lý theo quy định pháp luật.

Tin Gốc: Thanh Niên

Ngày 27.6, Thanh tra thành phố Đà Nẵng cho biết, đã ban hành kết luận thanh tra về việc chấp hành chính sách, pháp luật trong quá trình triển khai dự án nâng cấp, mở rộng cảng Tiên Sa giai đoạn 2, qua đó chỉ ra hàng loạt thiếu sót của chủ đầu tư và các cơ quan quản lý nhà nước.

Theo kết luận thanh tra, dự án được triển khai tại phường Sơn Trà (thành phố Đà Nẵng), do Công ty CP Cảng Đà Nẵng làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư hơn 1.069 tỉ đồng. Trong đó, vốn tự có gần 384 tỉ đồng, vốn vay hơn 329 tỉ đồng và vốn huy động trên 356 tỉ đồng.

Dự án được triển khai trong bối cảnh nhu cầu thông quan hàng hóa tại khu vực cảng biển Đà Nẵng tăng cao, hạ tầng cảng hiện hữu có dấu hiệu quá tải.

Thanh tra đánh giá, dự án phù hợp với quy hoạch phát triển hệ thống cảng biển đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Đà Nẵng và khu vực miền Trung. Đến thời điểm thanh tra, dự án đã hoàn thành và đưa vào khai thác từ tháng 9.2018.

Tuy nhiên, kết luận thanh tra xác định Công ty CP Cảng Đà Nẵng đã triển khai thực hiện dự án khi chưa có quyết định chủ trương đầu tư của cấp có thẩm quyền, không bảo đảm quy định của luật Đầu tư và Nghị định 118.

Bên cạnh đó, Sở Xây dựng được xác định đã tham mưu UBND thành phố Đà Nẵng ban hành quyết định phê duyệt tổng mặt bằng quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 và điều chỉnh quy hoạch dự án khi chưa có quy hoạch phân khu được phê duyệt, không đúng quy định của luật Quy hoạch đô thị.

Đáng chú ý, Thanh tra thành phố cũng chỉ ra Sở TN-MT (nay là Sở NN-MT) đã tham mưu UBND thành phố thống nhất chủ trương cho Công ty CP Cảng Đà Nẵng thuê đất để thực hiện dự án mà không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất, không bảo đảm quy định của luật Đất đai.

Cơ quan này đồng thời tham mưu cho UBND thành phố cho thuê đất khi dự án chưa có quyết định chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ, không đúng trình tự thực hiện dự án đầu tư theo quy định.

Từ năm 2016 đến nay, Sở NN-MT cùng Công ty CP Cảng Đà Nẵng vẫn chưa ký hợp đồng thuê đất, dẫn đến doanh nghiệp chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với khu đất thực hiện dự án.

Thanh tra xác định trách nhiệm đối với những thiếu sót này thuộc về Sở NN-MT, Công ty CP Cảng Đà Nẵng cùng các tổ chức, cá nhân liên quan.

Mặc dù vậy, Thanh tra thành phố Đà Nẵng nhận định dự án nâng cấp, mở rộng cảng Tiên Sa giai đoạn 2 đã được đưa vào khai thác đúng định hướng quy hoạch và phát huy hiệu quả.

Những tồn tại, thiếu sót chủ yếu xuất phát từ cả cơ quan quản lý nhà nước và chủ đầu tư; các bên đều đã nhận thức được sai sót, đồng thời chủ đầu tư cũng đã hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính với ngân sách nhà nước.

Trên cơ sở đó, Thanh tra thành phố cho rằng dự án có đủ điều kiện để xem xét áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù theo các nghị quyết của Quốc hội nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án tồn đọng, kéo dài.

Thanh tra kiến nghị UBND thành phố Đà Nẵng chỉ đạo các sở, ngành liên quan nghiêm túc thực hiện các nội dung khắc phục; giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan tham mưu phương án xử lý những khó khăn, vướng mắc còn tồn tại theo các cơ chế đặc thù đã được Quốc hội và Chính phủ ban hành.

Đồng thời, các cơ quan, đơn vị liên quan phải tổ chức kiểm điểm, chấn chỉnh, rút kinh nghiệm đối với những tồn tại đã được chỉ ra; khẩn trương hoàn thiện các thủ tục về đất đai, ký hợp đồng thuê đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho dự án theo đúng quy định của pháp luật.

Tin Gốc: Thanh Niên

Phía sau tỷ lệ duy trì sĩ số hơn 98% là hành trình lặng lẽ của thầy cô, bộ đội biên phòng và già làng nơi vùng đất đỏ bazan.

Chưa đến 4 giờ sáng, khi phố thị còn chìm trong giấc ngủ, thầy Lê Văn Triều, giáo viên âm nhạc kiêm Tổng phụ trách Đội Trường Tiểu học Kpă Klơng (xã Ia Nan, tỉnh Gia Lai), đã rời nhà ở phường Pleiku để vượt gần 80 km lên trường. Hơn 20 năm gắn bó với vùng biên Ia Nan, thầy Triều đã quá quen với những con đường đỏ bụi mùa khô, lầy lội mùa mưa dẫn vào các thôn làng xa xôi.

Trên con đường đất đỏ dẫn vào làng Sơn, thầy Triều thi thoảng dừng xe, xem lại danh sách học sinh nghỉ học hôm trước. Với các giáo viên ở Ia Nan, việc đến tận nhà vận động học sinh ra lớp đã trở thành công việc thường ngày.

Thầy Triều kể hơn 20 năm trước, nhiều đoạn đường vào xã chỉ là đường đất đỏ, mùa khô bụi mù còn mùa mưa lầy lội. Đường sá nay đã thuận lợi hơn, nhưng việc giữ học sinh đến lớp vẫn còn nhiều gian nan. "Có em không muốn đi học, thấy thầy cô đến vận động thì trốn. Nhưng tụi mình không thể bỏ cuộc. Ai cũng cố gắng để học sinh hiểu rằng học tập sẽ giúp thay đổi tương lai của chính mình, của gia đình và cả thôn làng", thầy Triều chia sẻ.

Đó không phải câu chuyện riêng của thầy Triều. Ở Trường tiểu học Kpă Klơng, việc giáo viên đến tận nhà vận động học sinh đã trở thành một "luật bất thành văn". Giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn đều phải nắm chắc hoàn cảnh từng em, theo dõi sĩ số hằng ngày để kịp thời tìm đến những em nghỉ học.

Cô Trần Thị Nhung, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết trách nhiệm ấy được mỗi giáo viên thấm nhuần ngay từ ngày đầu nhận lớp. "Học sinh nghỉ không lý do thì hôm sau giáo viên phải xuống tận nhà tìm hiểu. Không chỉ gọi điện hay nhắn tin, thầy cô phải trực tiếp gặp gỡ để hiểu hoàn cảnh từng gia đình, từ đó mới có cách hỗ trợ phù hợp", cô Nhung nói.

Bếp ăn bán trú ý nghĩa Ia Nan là xã có đường biên giới giáp Campuchia với 9 thôn làng, bao gồm 3 làng chủ yếu là đồng bào thiểu số gồm: làng Tung, làng Nú và làng Sơn. Trong đó, làng Sơn nằm cách xa trường học nhất, với khoảng cách từ 4 - 6 km. Phần lớn học sinh đi bộ đến trường mỗi ngày, chỉ một số ít được bố mẹ chở đến.

Nhiều gia đình chưa coi trọng việc học, thường đưa con lên rẫy thay vì đến lớp. Có em nhỏ dù tuổi còn thơ đã phải phụ giúp cha mẹ nương rẫy. Theo lời các thầy cô, có trường hợp bố mẹ quen cho tiền mỗi buổi đến lớp, đến khi không cho nữa, các em bỏ học luôn.

Gắn bó với Trường tiểu học Kpă Klơng hơn 7 năm, cô Trần Thị Nhung hiểu rất rõ bài toán giữ học sinh ở lại với con chữ. Nhiều em học xong buổi sáng rồi về nhà và không quay lại trường vào buổi chiều. Khoảng cách xa xôi, sự thiếu quan tâm của phụ huynh cùng bữa trưa thiếu thốn khiến việc duy trì sĩ số luôn là nỗi trăn trở của nhà trường.

Năm 2021, nhà trường quyết định mở bếp ăn bán trú miễn phí để giữ học sinh ở lại trường cả ngày. Mỗi buổi trưa, khoảng 100 học sinh được ăn cơm ngay tại trường. "Chúng tôi muốn các em có một bữa ăn đủ đầy để yên tâm học tập. Có bữa trưa ở trường, các em sẽ không phải đi bộ về nhà rồi nghỉ luôn buổi chiều", cô Nhung chia sẻ.

Người đứng bếp chính là chú bảo vệ của trường. Gạo và thực phẩm được các nhà hảo tâm đóng góp, còn rau xanh nhiều năm nay do Đồn Biên phòng Ia Nan hỗ trợ. Những suất cơm giản dị ấy đã góp phần giữ nhiều học sinh ở lại lớp học.

Ở Ia Nan, việc giữ trẻ đến trường không chỉ là trách nhiệm của riêng thầy cô mà là sự chung tay của cả cộng đồng. Các cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Ia Nan thường xuyên phối hợp cùng nhà trường đến từng thôn làng tuyên truyền, vận động phụ huynh cho con em đi học. Những buổi tối xuống từng nhà trò chuyện, thuyết phục bà con đã trở thành công việc quen thuộc của các đội công tác địa bàn nơi vùng biên giới.

Già làng và người có uy tín cũng được nhà trường nhờ vả. Mỗi buổi sinh hoạt cộng đồng, mỗi cuộc họp làng trở thành dịp để nhắc nhở phụ huynh, học sinh về tầm quan trọng của việc học. Ở những nơi mà lời nói của thầy cô có khi chưa đủ sức nặng thì lời của già làng lại dễ thấm vào lòng người.

Già Ralan Jok, già làng làng Sơn nói: "Các thầy cô ở đây quý lắm, đến từng nhà động viên học sinh đến lớp. Mình cũng cố gắng góp chút công sức nói với mọi người trong làng cố gắng cho con đi học kiếm cái chữ để sau này có tương lai tốt hơn".

Những nỗ lực nói trên đã mang lại kết quả. Tỷ lệ học sinh đến lớp tại Trường tiểu học Kpă Klơng thường xuyên đạt trên 98%. Đây là con số đáng ngạc nhiên đối với một trường vùng sâu vùng xa, nơi trước kia từng được xem là một trong những "vùng trũng" của giáo dục tỉnh Gia Lai. Năm học 2025 - 2026, tỷ lệ học sinh lên lớp đạt 99,1%, với 30% học sinh được khen thưởng. Ngôi trường với 25 giáo viên, dạy gần 450 học sinh, bao gồm nhiều em đến từ 3 làng chủ yếu là đồng bào thiểu số Jrai, đang viết nên câu chuyện giáo dục đầy ý nghĩa của chính mình.

Điều khiến các thầy cô hạnh phúc hơn cả là nhiều học sinh từng đi bộ đến trường trên những con đường đất đỏ nay đã học lên THPT, đại học rồi quay trở về công tác tại quê hương. Những hạt giống của tương lai đang dần nảy mầm từ sự kiên trì của "những người đưa đò" vùng biên.

Ông Ngô Hữu Phước, Bí thư Đảng ủy xã Ia Nan, đánh giá Trường Tiểu học Kpă Klơng là điểm sáng giáo dục của địa phương nhờ duy trì tốt sĩ số học sinh, xây dựng bếp ăn bán trú miễn phí và sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường với các lực lượng tại địa phương.

Hiện một ngôi trường liên cấp mới đang được xây dựng, dự kiến đưa vào sử dụng trong năm học 2026 - 2027 với kỳ vọng sẽ tiếp tục cùng những giáo viên nhiều năm gõ cửa từng ngôi nhà từ lúc trời chưa sáng để vận động học sinh đến lớp viết nên câu chuyện đẹp ở vùng biên.

Tin Gốc: Thanh Niên