Theo thông tin ban đầu trên Sức khỏe & Đời sống, con chó mắc bệnh là vật nuôi của gia đình ông Đặng Xuân Biên, xóm Thanh Nho, xã Tân Châu, Nghệ An. Đáng chú ý, chỉ sau 4 ngày được tiêm vắc-xin phòng bệnh dại, con vật có biểu hiện bất thường, sau đó chết. Trước khi chết, con chó này chạy rông và tấn công nhiều con chó khác trong xóm. Gia đình chỉ phát hiện sự việc khi con vật đã chết. “Vợ chồng đi làm về vẫn thấy bình thường, vài ngày sau nó chết đột ngột, không rõ nguyên nhân”, ông Biên cho hay.
Con chó này đã chạy điên cuồng và lao vào cắn 12 con chó khác trong xóm. Hiện các hộ dân chủ động nuôi nhốt, xích giữ toàn bộ số chó này cũng như những con chó còn lại để hạn chế nguy cơ lây lan. Ngay sau khi có kết quả xác định con chó dương tính với virus dại, chính quyền địa phương triển khai các biện pháp khoanh vùng, xử lý ổ dịch như rắc vôi bột, phun tiêu độc khử trùng hằng ngày. Tuy nhiên, tâm lý lo lắng vẫn bao trùm xóm Thanh Nho, nhất là khi chưa có phương án cụ thể đối với 12 con chó bị tấn công.
Nhiều người dân bày tỏ mong muốn có lực lượng chức năng hỗ trợ tiêu hủy số chó có nguy cơ cao, song cũng không khỏi băn khoăn vì đây đều là vật nuôi trong gia đình. “Dân thì rất lo nhưng cũng xót, không biết xử lý ra sao, mong có hướng dẫn cụ thể để yên tâm”, một người dân chia sẻ.
Sau khi nắm được thông tin, chính quyền xã Tân Châu, ngoài việc cử cán bộ thú y giám sát chặt chẽ tình hình, địa phương cũng đẩy mạnh tuyên truyền, đồng thời tổ chức tiêm phòng đồng loạt cho các xóm còn lại. Đối với 12 con chó đã tiếp xúc với con chó dại, người dân được yêu cầu nuôi nhốt tuyệt đối, hạn chế tiếp xúc và thực hiện các biện pháp an toàn khi chăm sóc.
Trước đó, ngày 14/4 vừa qua, tại phường Vinh Lộc, một con chó hung dữ bất ngờ xuất hiện và tấn công người dân đang đi bộ buổi sáng. Theo thông tin ban đầu, bà N.T.N. bị cắn vào tay, ngã xuống đường và phải nhập viện Quân y 4 điều trị. Hai phụ nữ khác cũng bị tấn công, trong đó một người bị thương phải nhập viện.
Bệnh dại là một trong những bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, có thể gặp ở mọi lứa tuổi và gần như luôn dẫn đến tử vong khi đã phát bệnh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, đến nay vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với bệnh dại; một khi vi rút dại xâm nhập và người bệnh xuất hiện triệu chứng lâm sàng, tỷ lệ tử vong là 100%.
Theo thống kê của Bộ Y tế, bệnh dại tại Việt Nam những năm gần đây có xu hướng gia tăng. Năm 2023, cả nước ghi nhận 82 ca tử vong; năm 2024 tăng lên 84 ca tại 32 tỉnh, thành phố. Riêng năm 2025, ghi nhận gần 60 trường hợp tử vong tại 18 tỉnh, thành phố. Bước sang năm 2026, từ đầu năm đến nay đã có 10 trường hợp tử vong tại 8 tỉnh, thành phố; đồng thời phát hiện 42 ổ bệnh dại trên động vật tại 26 xã thuộc 9 tỉnh, thành phố. Những con số này cho thấy mầm bệnh vẫn đang lưu hành rộng trong cộng đồng và tiềm ẩn nguy cơ bùng phát. Đáng lo ngại, phần lớn các trường hợp tử vong đều không tiêm vắc xin phòng dại sau khi bị chó, mèo cắn hoặc không xử trí kịp thời sau phơi nhiễm.
Đặc biệt, khi thời tiết chuyển sang mùa hè, nắng nóng kéo dài làm gia tăng nguy cơ bùng phát bệnh dại. Nhiệt độ cao khiến đàn chó, mèo dễ bị kích động, trở nên hung dữ hơn, làm tăng nguy cơ cắn người; trong khi đó, việc quản lý và tiêm phòng vật nuôi ở một số nơi còn hạn chế, tạo điều kiện cho vi rút dại tiếp tục lưu hành và lây lan. Đây là thời điểm cần hết sức cảnh giác, bởi chỉ một vết cắn hoặc tiếp xúc với nước bọt của động vật nghi dại cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
Bệnh dại lây từ nước bọt của động vật nuôi như chó, mèo bị dại lây qua vết cắn, liếm hoặc tiếp xúc với nước bọt của chó, mèo qua các vết thưng hở. Ngoài ra, vi rút dại cũng được phát hiện ở mèo, chồn, dơi và các động vật có vú khác. Thời gian ủ bệnh ở người thường từ 2 – 8 tuần và có thể kéo dài đến trên 1 năm, thời gian này phụ thuộc vào lượng vi rút xâm nhập vào cơ thể, sự nặng nhẹ của vết thương, khoảng cách từ vết thương đến hệ thần kinh trung ương… Vết thương càng ở gần hệ thần kinh trung ương như mặt, cổ, đầu, ngón tay, cơ quan sinh dục ngoài… thì thời gian ủ bệnh càng ngắn. Tất cả các bệnh nhân lên cơn dại đều bị tử vong.
Thể cuồng: Ngay khi bị nhiễm vi rút, nếu không tiêm vắc xin dại kịp thời, triệu chứng đầu tiên của người bệnh là sốt cao, đau đầu, sốt, mệt mỏi, cảm giác tê và đau ngay tại vết thương.
Khi vi rút xâm nhập sâu vào não bộ, người bệnh bắt đầu có biểu hiện mất ngủ, sợ ánh sáng, sợ tiếng động, sợ gió, hành vi hung hăng, tăng tiết nước bọt, hạ huyết áp, lú lẫn, co thắt cơ bắp, ngưng tim.
Bệnh tiến triển tăng đến mức người bệnh không thể uống nước, không nuốt được, ăn uống trở nên cực kỳ khó khăn. Ở thể này, người bệnh sẽ chết chỉ sau 1 tuần kể từ ngày phát bệnh.
Thể liệt: Ít gặp hơn, thể này khiến người bệnh tê liệt toàn bộ cơ thể, rối loạn tiểu, rối loạn đại tiện, liệt tay, chân. Người bệnh sẽ tử vong ngay nếu liệt lan đến cơ hô hấp. Khi phát dại, bệnh nhân tỉnh táo hoàn toàn cho đến lúc chết.
Mặc dù vậy, bệnh dại hoàn toàn có thể ngăn ngừa được nếu người bị động vật nghi dại cắn được tiêm phòng vắc xin đúng và đầy đủ.
Bệnh dại hiện chưa có thuốc điều trị, do vậy việc tiêm vắc xin là biện pháp dự phòng và cách điều trị duy nhất giúp người bệnh thoát khỏi cửa tử.
Khi bị chó, mèo cắn hoặc nghi ngờ có tiếp xúc với chó, mèo có nhiễm dại, cần:
– Ngay lập tức rửa vết thương với xà phòng và nước trong thời gian khoảng 10-15 phút. Nếu không có xà phòng, có thể rửa bằng nước. Đây là phương pháp sơ cứu hiệu quả nhất để ngăn vi rút dại xâm nhập vào cơ thể qua vết thương.
– Vết thương cần được rửa kỹ với cồn 70% hoặc cồn i-ốt, nếu có.
– Đưa ngay bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất để điều trị càng sớm càng tốt.
Lưu ý, tránh sử dụng các chất kích thích vào vết thương như ớt bột, nước ép hoặc nhựa cây, axit hoặc kiềm. Tránh băng bó, đắp thuốc kín vết thương.
Cục Y tế dự phòng khuyến cáo:
– Khi con vật đã được xác định mắc bệnh dại phải tiêu hủy ngay để ngăn chặn sự lây truyền bệnh sang súc vật khác và lây truyền sang người.
– Cách ly, theo dõi những con vật nghi mắc bệnh dại, nhiễm bệnh dại.
– Vệ sinh, khử trùng tiêu độc toàn bộ chuồng, cũi, dụng cụ chăn nuôi, vận chuyển, môi trường thức ăn, chất thải, các vật dụng khác đã tiếp xúc với con vật mắc bệnh.
– Tất cả chó, mèo khỏe mạnh trong ổ dịch phải được nhốt, theo dõi.
– Tiêm bắt buộc cho chó, mèo khỏe mạnh trong ổ dịch và các thôn tiếp giáp, tiêu hủy những con chó, mèo nếu không tiêm.
– Tất cả những người bị chó, mèo cắn, cào, liếm hoặc tiếp xúc phải thực hiện nghiêm ngặt việc xử lý vết thương, khám và điều trị dự phòng; tuyệt đối không được điều trị bằng thuốc nam.
Bốn "ngự lâm" là các binh nhì gồm hai cặp anh em sinh đôi Bùi Trần Thiên Lộc và Bùi Trần Thiên Phúc, Nguyễn Huy Hoàng và Nguyễn Vinh Quang. Giữa thao trường nắng gió, nước da sậm màu hơn vì nắng song tình yêu trong họ đang lớn dần từng ngày cùng khát khao được cống hiến cho Tổ quốc.
Nắng tháng 3 rát mặt. Trên thao trường đại đội 2, tiểu đoàn 4, trung đoàn 5, sư đoàn 5 (Quân khu 7) vẫn sôi động nhịp huấn luyện chiến sĩ mới nhập ngũ năm 2026. Cả trăm tân binh miệt mài với bài điều lệnh đội ngũ đầu tiên, từng động tác dứt khoát dưới cái nắng như đổ lửa.
Đó là những ngày huấn luyện nền tảng, nơi các chiến sĩ trẻ bắt đầu làm quen với môi trường quân ngũ từ nếp sống kỷ luật, tác phong chính quy đến rèn luyện thể lực. Những động tác tưởng chừng đơn giản như đứng nghiêm, quay phải, quay trái... song được lặp đi lặp lại, uốn nắn từng chút để tạo nên sự thống nhất, chuẩn xác của cả đội hình.
Giữa hàng quân thẳng tắp, bốn gương mặt trẻ nổi bật vì quá giống nhau, đồng đội gọi vui là bốn "ngự lâm". "Vào quân đội để rèn luyện mình, thực hiện nghĩa vụ với Tổ quốc. Mấy ngày đầu bỡ ngỡ lắm nhưng giờ thấy mình trưởng thành hẳn", binh nhì Thiên Lộc cười nói vậy.
Ngày còn ở nhà hầu như sáng nào mẹ cũng phải gọi mới thức, chăn màn không biết gấp, việc gì cũng chậm chạp. Vậy mà lúc này tất cả đã vào nếp, thức đúng giờ, gấp nội vụ vuông vức, tác phong nhanh nhẹn, kỷ luật rõ ràng.
"Làm bộ đội, sống tập thể, ăn ngủ đúng giờ, tụi em thấy vui lắm. Nắng gió thao trường cũng vất vả chút nhưng thanh niên mà đen xíu đã sao", Thiên Phúc giọng nhẹ tênh.
Cặp song sinh này quê Tây Ninh, sinh năm 2007 và cùng yêu màu áo lính từ những năm còn ngồi ghế trường phổ thông. Bao băn khoăn liệu có chịu được gian khổ, có bị "bắt nạt" và những ý nghĩ khác tan biến ngay khi hai anh em bước vào môi trường quân ngũ.
Những bước chân lóng ngóng của ngày đầu huấn luyện trên thao trường đang dần thay bằng nhịp kỷ luật quân đội thật đều, tăm tắp. Quan trọng hơn, tuổi mười tám đôi mươi nhận rõ trách nhiệm của mình với Tổ quốc.
Cùng đại đội và cũng là đồng hương Tây Ninh còn có cặp anh em sinh đôi khác cùng tình nguyện nhập ngũ đợt này. Hai "ngự lâm" ấy là Nguyễn Huy Hoàng và Nguyễn Vinh Quang, sinh năm 2006. Huy Hoàng nói đã ước mong được làm bộ đội từ lâu và nay đang bước những bước đầu tiên trong đời quân ngũ.
"Mình muốn hoàn thành nghĩa vụ của một thanh niên với nước nhà và nếu có cơ hội được trở thành sĩ quan thì càng tốt. Môi trường quân đội sẽ giúp mình bản lĩnh hơn, không ngại khó khăn", Hoàng chia sẻ.
Như người anh em song sinh nhưng Vinh Quang đặt mục tiêu gắn bó lâu dài với môi trường quân đội, trở thành quân nhân chuyên nghiệp. Nỗi nhớ nhà đã dần vơi đi, họ đang thích nghi đời sống người lính với cả niềm tự hào khi khoác lên mình màu áo bộ đội Cụ Hồ.
Bốn bạn trẻ này đang cùng sinh hoạt tại trung đội 7 và đồng đội có người còn chưa phân biệt được giữa hai người khi không mang đồng phục có tên. Hình ảnh hai cặp song sinh cùng nhau luyện tập trên thao trường hay sinh hoạt thường ngày sát cánh bên nhau bỗng trở thành nét riêng đầy thú vị của đơn vị.
Quả vậy, trong lĩnh vực nghiên cứu xã hội học tội phạm, các nhà nghiên cứu từ lâu đã chứng minh mối liên hệ giữa nội dung, hình ảnh trên các phương tiện truyền thông, trong đó có nền tảng mạng xã hội đối với những hành vi lệch lạc, tội phạm trong thực tế.
Phần lớn các nghiên cứu đều đi đến kết luận về mối liên hệ thuận chiều giữa hành vi, nội dung lệch lạc và bạo lực trên phương tiện truyền thông xã hội với các hành vi lệch lạc, bạo lực trong thực tế đời sống.
Người ủng hộ các phương tiện truyền thông xã hội cho rằng điều này chỉ phản ảnh hiện thực của xã hội. Tức những hành vi lệch lạc, bạo lực đã có sẵn trong thực tế mà các phương tiện chỉ phản ánh hiện thực nên chúng vô tội.
Nhưng nhìn sâu hơn, hành vi lệch lạc, bạo lực trong thực tế đã tồn tại trước các phương tiện truyền thông xã hội, có thể chỉ xảy ra ở một nhóm, một khu vực nào đó. Và khi được các phương tiện truyền thông xã hội phản ánh một cách trần trụi, thiếu kiểm soát, chúng lại được phổ biến, đại chúng hóa các hành vi lệch lạc, bạo lực cho toàn xã hội và mọi người.
Khi đó những hành vi ấy trở thành "khuôn mẫu hành vi" được nội tâm hóa trong đầu cá nhân, nhất là trẻ em và sẽ là nguồn phát sinh những hành vi tương tự khi gặp tình huống trong đời thực.
Một nghiên cứu được công bố năm 2020 do Curiel (ĐH Oxford, Anh) và cộng sự được đăng trên tạp chí khoa học Palgrave Communications cho thấy cứ 1.000 tweets trên nền tảng Twitter (nay là X) thì có 15,41 tweets có liên quan đến tội phạm nói chung, 6,5 liên quan đến bạo lực và 4 liên quan đến việc giết người.
Các nhà nghiên cứu cũng tiến hành so sánh những nội dung liên quan đến tội phạm, bạo lực trên nền tảng X so với các hành vi lệch lạc, tội phạm cùng loại trong thực tế cho thấy khác biệt vô cùng lớn. Cụ thể tội phạm bạo lực chỉ chiếm 1,5% tổng số tội phạm trong thực tế nhưng trên X nội dung liên quan tội phạm này chiếm đến 42,2%, tội phạm giết người trong thực tế chỉ chiếm 0,1% nhưng trên X nội dung này chiếm đến 28,3%.
Như vậy sự phản ánh quá mức các hành vi lệch lạc, tội phạm trên các phương tiện truyền thông xã hội được coi là một trong những nguồn gốc dẫn đến các hành vi lệch lạc và tội phạm trong thực tế. Bởi việc truyền tải các nội dung bạo lực, lệch lạc sẽ dẫn đến sự bắt chước nơi người xem, nhất là giới trẻ. Và thường xuyên chứng kiến các hình ảnh bạo lực, lệch lạc trên các phương tiện truyền thông xã hội khiến người xem bị trơ cảm xúc, không còn e ngại hay sợ sệt khi chứng kiến những hành vi này.
Một trong những điều đáng lo nhất là phương tiện truyền thông xã hội chuyển giao kiến thức, kỹ năng lệch lạc và tội phạm cho người xem, nhất là trẻ em và thanh thiếu niên. Chúng ta dễ nhận ra điều này khi nhiều người đã học rồi làm theo các video clip thuộc loại xu hướng trên TikTok hay YouTube thời gian qua. Việc tự do thể hiện nội dung phản cảm, lệch lạc, tội phạm trên các phương tiện truyền thông xã hội khiến người xem nghĩ rằng đó là những hành vi hợp pháp vì được công chiếu cho mọi người xem.
Việc các nền tảng mạng xã hội tự do đăng tải nội dung phản cảm, lệch lạc và bạo lực mà không bị bất cứ chế tài nào là điều rất tai hại cho xã hội, nhất là với trẻ em. Nên việc nhanh chóng thiết lập cơ chế chế tài với điều này phải được thực hiện nhanh hơn, càng sớm càng tốt.
Hôm 13/4, cô Chen cho biết rắc rối bắt đầu từ tháng trước khi một đôi chim hoét đen (Turdus mandarinus) đến làm tổ trên cây trước nhà. Chú mèo của gia đình thường nhảy lên cửa sổ với ý định vồ chim. Bị đe dọa, đôi hoét đen bắt đầu phóng uế lên mặt kính để "trả đũa".
Ban đầu, cửa sổ nhà cô Chen mở hướng vào trong. Khi mèo leo lên cửa sổ, chim vẩy phân dính vào lông mèo, vương vãi ra sàn và rèm cửa. Chen chuyển sang mở cửa hé nghiêng để mèo không thể nhảy lên, song đôi chim vẫn tiếp tục bám theo và phóng uế lên mặt kính.
"Chúng rất đúng giờ, vãi phân lên cửa sổ vào 8h và 15h mỗi ngày", cô Chen nói.
Để xua đuổi, gia đình Chen dán ruy băng màu, treo diều hình đại bàng nhưng không có tác dụng. Đôi chim sẵn sàng lao vào kính với tốc độ cao, trầy xước cả cánh để tấn công mỗi khi thấy con mèo đi vệ sinh ở khay cát gần đó.
Trên mạng xã hội, nhiều người chia sẻ từng gặp tình cảnh tương tự với hoét đen. Một người cho biết từng là nạn nhân suốt hai năm. "Mèo đi đến phòng nào, chim bay theo xịt phân lên cửa sổ phòng đó", người này kể. Một tài khoản khác nói do đồng nghiệp chọc phá tổ chim ở cơ quan, toàn bộ nhân viên sau đó bị chim tấn công bằng phân. Để "đình chiến", có người phải dán giấy ghi dòng chữ "Điểm vệ sinh của hoét đen" ngoài cửa kính.
Giải thích hiện tượng này, ông Yan Jun, Chủ tịch Hiệp hội Quan sát chim Vũ Hán, cho biết hoét đen là loài thông minh, có bản năng bảo vệ tổ và ghi nhớ kẻ thù. Việc vẩy phân là hành vi phòng vệ tự nhiên khi chúng thấy chó, mèo hoặc người đe dọa tổ của chúng. Ông lưu ý hoét đen thuộc nhóm động vật hoang dã trên cạn được nhà nước bảo vệ, có ích và có giá trị nghiên cứu khoa học.
Theo ông Yan, tình trạng này sẽ không kéo dài. Chim non thường ở trong tổ 15-20 ngày trước khi bay đi. Sau mùa sinh sản, hoét đen sẽ chấm dứt hành vi trên.
Ông Zhou Canying, Chủ tịch Hiệp hội Bảo vệ Động Thực vật Hoang dã thành phố Trường Sa, khuyên người dân nên kéo rèm che khuất tầm nhìn để giảm khả năng nhận diện mục tiêu của chim, đồng thời tránh tiếp xúc với chúng trong mùa sinh sản.
