Theo thông tin ban đầu trên Sức khỏe & Đời sống, con chó mắc bệnh là vật nuôi của gia đình ông Đặng Xuân Biên, xóm Thanh Nho, xã Tân Châu, Nghệ An. Đáng chú ý, chỉ sau 4 ngày được tiêm vắc-xin phòng bệnh dại, con vật có biểu hiện bất thường, sau đó chết. Trước khi chết, con chó này chạy rông và tấn công nhiều con chó khác trong xóm. Gia đình chỉ phát hiện sự việc khi con vật đã chết. “Vợ chồng đi làm về vẫn thấy bình thường, vài ngày sau nó chết đột ngột, không rõ nguyên nhân”, ông Biên cho hay.
Con chó này đã chạy điên cuồng và lao vào cắn 12 con chó khác trong xóm. Hiện các hộ dân chủ động nuôi nhốt, xích giữ toàn bộ số chó này cũng như những con chó còn lại để hạn chế nguy cơ lây lan. Ngay sau khi có kết quả xác định con chó dương tính với virus dại, chính quyền địa phương triển khai các biện pháp khoanh vùng, xử lý ổ dịch như rắc vôi bột, phun tiêu độc khử trùng hằng ngày. Tuy nhiên, tâm lý lo lắng vẫn bao trùm xóm Thanh Nho, nhất là khi chưa có phương án cụ thể đối với 12 con chó bị tấn công.
Nhiều người dân bày tỏ mong muốn có lực lượng chức năng hỗ trợ tiêu hủy số chó có nguy cơ cao, song cũng không khỏi băn khoăn vì đây đều là vật nuôi trong gia đình. “Dân thì rất lo nhưng cũng xót, không biết xử lý ra sao, mong có hướng dẫn cụ thể để yên tâm”, một người dân chia sẻ.
Sau khi nắm được thông tin, chính quyền xã Tân Châu, ngoài việc cử cán bộ thú y giám sát chặt chẽ tình hình, địa phương cũng đẩy mạnh tuyên truyền, đồng thời tổ chức tiêm phòng đồng loạt cho các xóm còn lại. Đối với 12 con chó đã tiếp xúc với con chó dại, người dân được yêu cầu nuôi nhốt tuyệt đối, hạn chế tiếp xúc và thực hiện các biện pháp an toàn khi chăm sóc.
Trước đó, ngày 14/4 vừa qua, tại phường Vinh Lộc, một con chó hung dữ bất ngờ xuất hiện và tấn công người dân đang đi bộ buổi sáng. Theo thông tin ban đầu, bà N.T.N. bị cắn vào tay, ngã xuống đường và phải nhập viện Quân y 4 điều trị. Hai phụ nữ khác cũng bị tấn công, trong đó một người bị thương phải nhập viện.
Bệnh dại là một trong những bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, có thể gặp ở mọi lứa tuổi và gần như luôn dẫn đến tử vong khi đã phát bệnh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, đến nay vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với bệnh dại; một khi vi rút dại xâm nhập và người bệnh xuất hiện triệu chứng lâm sàng, tỷ lệ tử vong là 100%.
Theo thống kê của Bộ Y tế, bệnh dại tại Việt Nam những năm gần đây có xu hướng gia tăng. Năm 2023, cả nước ghi nhận 82 ca tử vong; năm 2024 tăng lên 84 ca tại 32 tỉnh, thành phố. Riêng năm 2025, ghi nhận gần 60 trường hợp tử vong tại 18 tỉnh, thành phố. Bước sang năm 2026, từ đầu năm đến nay đã có 10 trường hợp tử vong tại 8 tỉnh, thành phố; đồng thời phát hiện 42 ổ bệnh dại trên động vật tại 26 xã thuộc 9 tỉnh, thành phố. Những con số này cho thấy mầm bệnh vẫn đang lưu hành rộng trong cộng đồng và tiềm ẩn nguy cơ bùng phát. Đáng lo ngại, phần lớn các trường hợp tử vong đều không tiêm vắc xin phòng dại sau khi bị chó, mèo cắn hoặc không xử trí kịp thời sau phơi nhiễm.
Đặc biệt, khi thời tiết chuyển sang mùa hè, nắng nóng kéo dài làm gia tăng nguy cơ bùng phát bệnh dại. Nhiệt độ cao khiến đàn chó, mèo dễ bị kích động, trở nên hung dữ hơn, làm tăng nguy cơ cắn người; trong khi đó, việc quản lý và tiêm phòng vật nuôi ở một số nơi còn hạn chế, tạo điều kiện cho vi rút dại tiếp tục lưu hành và lây lan. Đây là thời điểm cần hết sức cảnh giác, bởi chỉ một vết cắn hoặc tiếp xúc với nước bọt của động vật nghi dại cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
Bệnh dại lây từ nước bọt của động vật nuôi như chó, mèo bị dại lây qua vết cắn, liếm hoặc tiếp xúc với nước bọt của chó, mèo qua các vết thưng hở. Ngoài ra, vi rút dại cũng được phát hiện ở mèo, chồn, dơi và các động vật có vú khác. Thời gian ủ bệnh ở người thường từ 2 – 8 tuần và có thể kéo dài đến trên 1 năm, thời gian này phụ thuộc vào lượng vi rút xâm nhập vào cơ thể, sự nặng nhẹ của vết thương, khoảng cách từ vết thương đến hệ thần kinh trung ương… Vết thương càng ở gần hệ thần kinh trung ương như mặt, cổ, đầu, ngón tay, cơ quan sinh dục ngoài… thì thời gian ủ bệnh càng ngắn. Tất cả các bệnh nhân lên cơn dại đều bị tử vong.
Thể cuồng: Ngay khi bị nhiễm vi rút, nếu không tiêm vắc xin dại kịp thời, triệu chứng đầu tiên của người bệnh là sốt cao, đau đầu, sốt, mệt mỏi, cảm giác tê và đau ngay tại vết thương.
Khi vi rút xâm nhập sâu vào não bộ, người bệnh bắt đầu có biểu hiện mất ngủ, sợ ánh sáng, sợ tiếng động, sợ gió, hành vi hung hăng, tăng tiết nước bọt, hạ huyết áp, lú lẫn, co thắt cơ bắp, ngưng tim.
Bệnh tiến triển tăng đến mức người bệnh không thể uống nước, không nuốt được, ăn uống trở nên cực kỳ khó khăn. Ở thể này, người bệnh sẽ chết chỉ sau 1 tuần kể từ ngày phát bệnh.
Thể liệt: Ít gặp hơn, thể này khiến người bệnh tê liệt toàn bộ cơ thể, rối loạn tiểu, rối loạn đại tiện, liệt tay, chân. Người bệnh sẽ tử vong ngay nếu liệt lan đến cơ hô hấp. Khi phát dại, bệnh nhân tỉnh táo hoàn toàn cho đến lúc chết.
Mặc dù vậy, bệnh dại hoàn toàn có thể ngăn ngừa được nếu người bị động vật nghi dại cắn được tiêm phòng vắc xin đúng và đầy đủ.
Bệnh dại hiện chưa có thuốc điều trị, do vậy việc tiêm vắc xin là biện pháp dự phòng và cách điều trị duy nhất giúp người bệnh thoát khỏi cửa tử.
Khi bị chó, mèo cắn hoặc nghi ngờ có tiếp xúc với chó, mèo có nhiễm dại, cần:
– Ngay lập tức rửa vết thương với xà phòng và nước trong thời gian khoảng 10-15 phút. Nếu không có xà phòng, có thể rửa bằng nước. Đây là phương pháp sơ cứu hiệu quả nhất để ngăn vi rút dại xâm nhập vào cơ thể qua vết thương.
– Vết thương cần được rửa kỹ với cồn 70% hoặc cồn i-ốt, nếu có.
– Đưa ngay bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất để điều trị càng sớm càng tốt.
Lưu ý, tránh sử dụng các chất kích thích vào vết thương như ớt bột, nước ép hoặc nhựa cây, axit hoặc kiềm. Tránh băng bó, đắp thuốc kín vết thương.
Cục Y tế dự phòng khuyến cáo:
– Khi con vật đã được xác định mắc bệnh dại phải tiêu hủy ngay để ngăn chặn sự lây truyền bệnh sang súc vật khác và lây truyền sang người.
– Cách ly, theo dõi những con vật nghi mắc bệnh dại, nhiễm bệnh dại.
– Vệ sinh, khử trùng tiêu độc toàn bộ chuồng, cũi, dụng cụ chăn nuôi, vận chuyển, môi trường thức ăn, chất thải, các vật dụng khác đã tiếp xúc với con vật mắc bệnh.
– Tất cả chó, mèo khỏe mạnh trong ổ dịch phải được nhốt, theo dõi.
– Tiêm bắt buộc cho chó, mèo khỏe mạnh trong ổ dịch và các thôn tiếp giáp, tiêu hủy những con chó, mèo nếu không tiêm.
– Tất cả những người bị chó, mèo cắn, cào, liếm hoặc tiếp xúc phải thực hiện nghiêm ngặt việc xử lý vết thương, khám và điều trị dự phòng; tuyệt đối không được điều trị bằng thuốc nam.
Elli Figomnari, nhân viên hỗ trợ người khuyết tật, đứng trước nguy cơ bị tước bằng lái sau khi hệ thống camera thông minh (AI) ghi nhận bệnh nhân mắc chứng rối loạn thần kinh ngồi trên xe của cô không thắt dây an toàn.
Sau quá trình khiếu nại, ba trong bốn quyết định xử phạt (kèm mức trừ 16 điểm) được hủy bỏ. Cô cho biết quá trình này làm mất nhiều thời gian và công sức khi thời gian chờ đợi kéo dài hơn hai tháng thay vì sáu tuần như thông báo.
Tại bang West Australia, từ ngày 8/10/2025 đến 17/4 năm nay, cơ quan chức năng ban hành gần 54.000 biên bản vi phạm lỗi "không thắt dây an toàn" qua hệ thống camera AI. Khoảng 3.400 người làm đơn yêu cầu xem xét lại. Hơn 2.000 thông báo nộp phạt đã được bị hủy bỏ, chiếm hơn 60% số ca khiếu nại. Kết quả này dấy lên những lo ngại mới về độ chính xác và tính công bằng của các hệ thống giám sát tự động.
Một số lượng lớn các trường hợp bị phạt nhầm liên quan đến hành khách, đặc biệt là trẻ em, luồn dây an toàn qua nách hoặc sau lưng thay vì qua vai. Theo quy định, tài xế sẽ bị phạt 550 đôla Australia (AUD) và trừ điểm bằng lái ngay cả khi hành khách chỉ xê dịch dây an toàn trong chốc lát. Nhiều tài xế cho biết họ không thể vừa lái xe vừa quay lại canh chừng và chỉnh sửa tư thế ngồi của hành khách.
Một số chuyên gia pháp lý nhận định hệ thống camera AI đang đẩy gánh nặng chứng minh sự vô tội sang phía người dân. Thay vì cơ quan chức năng cung cấp bằng chứng thuyết phục, tài xế phải tự thu thập tài liệu để làm đơn khiếu nại gây mất thời gian.
Đầu năm nay, hệ thống này từng phát hành các phiếu phạt lên tới hơn một triệu AUD mỗi tuần, buộc Ủy ban An toàn Giao thông Đường bộ (Road Safety Commission) phải tiến hành rà soát.
Trước những bất cập của công nghệ, các chuyên gia pháp lý đang khuyến khích người tham gia giao thông mạnh dạn nộp đơn yêu cầu xem xét lại nếu nhận thấy hình ảnh trích xuất từ camera AI có điểm không hợp lý.
Đại diện Bộ Giao thông và Cơ sở hạ tầng West Australia cho biết nhân viên của bộ đều đánh giá lại hình ảnh trước khi gửi giấy phạt. Người phát ngôn nói quy trình này sẽ lặp lại nếu người dân yêu cầu xem xét và mỗi trường hợp được giải quyết dựa trên tính chất cụ thể.
Giới chức địa phương vẫn bảo vệ hệ thống camera AI khi đưa ra dữ liệu cho thấy tỷ lệ sai sót trên tổng số quyết định xử phạt là "rất nhỏ". "Chưa tới 4% số lỗi vi phạm bị hủy bỏ. Điều đó có nghĩa phần lớn người dân đều chấp nhận nộp phạt và nhận ra họ đã làm sai", đại diện cơ quan chức năng nói.
Theo đó, tại vùng biển Miwasaki, thuộc thành phố Shingu, tỉnh Wakayama (Nhật Bản), hàng nghìn con cua Chikogani đồng loạt xuất hiện trên bãi bùn và có những chuyển động giống như đang "nhảy múa".
Theo ghi nhận, hiện tượng này xảy ra vào thời điểm thủy triều rút. Từ những chiếc hang nhỏ nằm sâu dưới lớp bùn ven biển, các con cua đực lần lượt bò lên mặt đất. Dù kích thước nhỏ bé, chúng lại tạo nên khung cảnh đầy ấn tượng khi xuất hiện với số lượng lớn.
Điểm đặc biệt nằm ở hành động đồng loạt nâng lên rồi hạ xuống những chiếc càng nhỏ, tạo cảm giác như cả đàn đang chuyển động theo một nhịp điệu thống nhất. Từ xa, khung cảnh này giống như một "vũ điệu tập thể" hiếm thấy giữa thiên nhiên hoang dã.
Hiện tượng trên từ lâu đã trở thành một nét đặc trưng theo mùa tại bờ biển Wakayama, thu hút đông đảo khách du lịch, nhiếp ảnh gia lẫn các nhà nghiên cứu sinh học tìm đến quan sát.
Một số giả thuyết cho rằng những con cua đực đang cố gắng thu hút bạn tình trong mùa sinh sản bằng cách phô diễn chuyển động của càng. Trong khi đó, ý kiến khác nhận định đây có thể là cách để chúng cảnh báo hoặc đe dọa những đối thủ cạnh tranh trong cùng khu vực sinh sống.
Các chuyên gia cho biết, khi thời tiết bước vào giai đoạn nắng nóng cao điểm của mùa hè, số lượng cua xuất hiện sẽ còn tăng mạnh hơn. Điều này khiến "điệu nhảy" ven biển càng trở nên rõ nét và ngoạn mục hơn trong mắt người quan sát.
Vào năm 2022, bãi biển thị trấn St Ives, Cornwell, Anh cũng thu hút sự chú ý của du khách với sự xuất hiện của hàng nghìn con cua nhện.
Hàng nghìn con cua có nọc độc đã tràn vào vùng nước nông ở St Ives để lột xác trước khi quay trở lại độ sâu chúng thường sống - khoảng 90 m dưới mực nước biển.
Loài giáp xác này dễ nhận dạng với phần chân và càng dài, có nọc độc dùng để săn mồi nhưng vô hại đối với con người. Tuy nhiên, sự hiện diện của chúng với số lượng lớn tại bãi biển Porthgwidden đủ để khiến nhiều người tắm biển phải rời đi.
Kate Lowe, một nhiếp ảnh gia chuyên chụp ảnh biển, đã chụp được sự kiện này.
"Tôi lặn biển hầu hết thời gian trong năm, nhưng tôi chưa bao giờ nhìn thấy cua nhện với số lượng như vậy. Khi chúng tôi quay trở lại bờ biển, cảnh tượng trông như thể có rất nhiều tảng đá sẫm màu ngay dưới bề mặt nước", cô nói.
"Chỉ cần bước 2-3 bước xuống nước là có hàng nghìn con cua. Điều này thực sự không thể tin được, chỗ đó nước chỉ cao đến đầu gối. Rất nhiều khách du lịch đã hét lên khi nhìn thấy chúng. Vỏ của lũ cua trôi bập bềnh xung quanh", Kate mô tả.
Các chuyên gia cho biết việc cua nhện xuất hiện ở vùng biển của Anh không phải chuyện lạ, nhưng số lần loài này tràn vào các vùng nước nông với lượng lớn như vậy đang có tần suất nhiều hơn vào mùa hè, do nhiệt độ nước biển tăng cao vì khủng hoảng khí hậu.
Cua nhện thường tụ tập với số lượng lớn ở vùng nước nông để tự bảo vệ mình khỏi kẻ săn mồi trong quá trình lột xác.
Gan là cơ quan giữ vai trò trung tâm trong quá trình chuyển hóa, giải độc, dự trữ năng lượng và tổng hợp nhiều chất quan trọng cho cơ thể. Khi gan bị quá tải hoặc tổn thương kéo dài, nguy cơ mắc các bệnh mạn tính cũng gia tăng.
Để hỗ trợ gan hoạt động hiệu quả, các chuyên gia khuyến nghị duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, uống đủ nước, hạn chế rượu bia và thực phẩm chế biến sẵn, đồng thời tăng cường rau xanh và trái cây tươi.
Rau xanh giàu chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa, giúp giảm viêm, hạn chế stress oxy hóa và giảm gánh nặng cho gan.
Nhiều nghiên cứu cho thấy chế độ ăn giàu rau xanh có thể hỗ trợ chức năng gan, cải thiện chuyển hóa chất béo và góp phần bảo vệ sức khỏe tổng thể. Đây cũng là một trong những giải pháp đơn giản, dễ thực hiện để duy trì lá gan khỏe mạnh.
Một vài thực phẩm tốt cho gan:
Cải thìa là loại rau thuộc họ cải, chứa nhiều vitamin C, vitamin K, folate và chất xơ. Ngoài ra, nhóm rau họ cải còn chứa glucosinolate – hợp chất có thể hỗ trợ quá trình giải độc của gan thông qua các enzym chuyển hóa. Việc bổ sung cải thìa thường xuyên giúp cải thiện tiêu hóa, giảm tích tụ chất béo trong cơ thể, từ đó gián tiếp giảm gánh nặng cho gan.
Gợi ý sử dụng: Cải thìa có thể chế biến thành nhiều món như luộc, nấu canh, xào nhẹ hoặc làm nhân bánh; nên nấu chín vừa tới để giữ lại tối đa vitamin và khoáng chất.
Cần tây là loại rau giàu nước, chất xơ, kali cùng nhiều hợp chất thực vật có lợi như flavonoid. Nhờ đặc tính chống oxy hóa và hỗ trợ kháng viêm, cần tây có thể góp phần cải thiện tuần hoàn máu, hỗ trợ kiểm soát huyết áp và tăng cường sức khỏe chuyển hóa. Những lợi ích này đặc biệt quan trọng đối với chức năng gan, bởi chúng giúp giảm nguy cơ tổn thương gan liên quan đến thừa cân, béo phì hoặc các rối loạn chuyển hóa.
Trong chế độ ăn hằng ngày, cần tây có thể được chế biến thành nhiều món như xào, nấu canh hoặc làm nước ép. Tuy nhiên, việc sử dụng nước ép cần tây nên ở mức vừa phải. Người mắc bệnh thận hoặc đang dùng thuốc lợi tiểu cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thường xuyên để tránh những ảnh hưởng không mong muốn.
Rau xanh rất có lợi cho sức khỏe, việc sử dụng cần đúng cách để đạt hiệu quả:
- Nên đa dạng thực phẩm: Không nên chỉ tập trung vào một vài loại rau, mà cần thay đổi để đảm bảo cân đối dinh dưỡng.
- Biết cách chế biến hợp lý: Hạn chế chiên rán nhiều dầu mỡ; ưu tiên luộc, hấp, xào nhanh.
- Đảm bảo an toàn thực phẩm: Rửa sạch, ngâm kỹ để loại bỏ dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.
- Biết cách kết hợp lối sống lành mạnh: Ăn uống khoa học cần đi kèm ngủ đủ giấc, hạn chế rượu bia, duy trì vận động.
Bên cạnh việc duy trì chế độ ăn uống cân bằng và lối sống lành mạnh, bổ sung những loại rau xanh giàu dưỡng chất vào thực đơn hằng ngày có thể góp phần hỗ trợ chức năng gan và tăng cường quá trình thải độc tự nhiên của cơ thể. Dù không phải là "thần dược", nhưng việc lựa chọn thực phẩm phù hợp là một trong những cách đơn giản và bền vững để bảo vệ lá gan khỏe mạnh lâu dài.
