Theo thông tin ban đầu trên Sức khỏe & Đời sống, con chó mắc bệnh là vật nuôi của gia đình ông Đặng Xuân Biên, xóm Thanh Nho, xã Tân Châu, Nghệ An. Đáng chú ý, chỉ sau 4 ngày được tiêm vắc-xin phòng bệnh dại, con vật có biểu hiện bất thường, sau đó chết. Trước khi chết, con chó này chạy rông và tấn công nhiều con chó khác trong xóm. Gia đình chỉ phát hiện sự việc khi con vật đã chết. “Vợ chồng đi làm về vẫn thấy bình thường, vài ngày sau nó chết đột ngột, không rõ nguyên nhân”, ông Biên cho hay.
Con chó này đã chạy điên cuồng và lao vào cắn 12 con chó khác trong xóm. Hiện các hộ dân chủ động nuôi nhốt, xích giữ toàn bộ số chó này cũng như những con chó còn lại để hạn chế nguy cơ lây lan. Ngay sau khi có kết quả xác định con chó dương tính với virus dại, chính quyền địa phương triển khai các biện pháp khoanh vùng, xử lý ổ dịch như rắc vôi bột, phun tiêu độc khử trùng hằng ngày. Tuy nhiên, tâm lý lo lắng vẫn bao trùm xóm Thanh Nho, nhất là khi chưa có phương án cụ thể đối với 12 con chó bị tấn công.
Nhiều người dân bày tỏ mong muốn có lực lượng chức năng hỗ trợ tiêu hủy số chó có nguy cơ cao, song cũng không khỏi băn khoăn vì đây đều là vật nuôi trong gia đình. “Dân thì rất lo nhưng cũng xót, không biết xử lý ra sao, mong có hướng dẫn cụ thể để yên tâm”, một người dân chia sẻ.
Sau khi nắm được thông tin, chính quyền xã Tân Châu, ngoài việc cử cán bộ thú y giám sát chặt chẽ tình hình, địa phương cũng đẩy mạnh tuyên truyền, đồng thời tổ chức tiêm phòng đồng loạt cho các xóm còn lại. Đối với 12 con chó đã tiếp xúc với con chó dại, người dân được yêu cầu nuôi nhốt tuyệt đối, hạn chế tiếp xúc và thực hiện các biện pháp an toàn khi chăm sóc.
Trước đó, ngày 14/4 vừa qua, tại phường Vinh Lộc, một con chó hung dữ bất ngờ xuất hiện và tấn công người dân đang đi bộ buổi sáng. Theo thông tin ban đầu, bà N.T.N. bị cắn vào tay, ngã xuống đường và phải nhập viện Quân y 4 điều trị. Hai phụ nữ khác cũng bị tấn công, trong đó một người bị thương phải nhập viện.
Bệnh dại là một trong những bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, có thể gặp ở mọi lứa tuổi và gần như luôn dẫn đến tử vong khi đã phát bệnh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, đến nay vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với bệnh dại; một khi vi rút dại xâm nhập và người bệnh xuất hiện triệu chứng lâm sàng, tỷ lệ tử vong là 100%.
Theo thống kê của Bộ Y tế, bệnh dại tại Việt Nam những năm gần đây có xu hướng gia tăng. Năm 2023, cả nước ghi nhận 82 ca tử vong; năm 2024 tăng lên 84 ca tại 32 tỉnh, thành phố. Riêng năm 2025, ghi nhận gần 60 trường hợp tử vong tại 18 tỉnh, thành phố. Bước sang năm 2026, từ đầu năm đến nay đã có 10 trường hợp tử vong tại 8 tỉnh, thành phố; đồng thời phát hiện 42 ổ bệnh dại trên động vật tại 26 xã thuộc 9 tỉnh, thành phố. Những con số này cho thấy mầm bệnh vẫn đang lưu hành rộng trong cộng đồng và tiềm ẩn nguy cơ bùng phát. Đáng lo ngại, phần lớn các trường hợp tử vong đều không tiêm vắc xin phòng dại sau khi bị chó, mèo cắn hoặc không xử trí kịp thời sau phơi nhiễm.
Đặc biệt, khi thời tiết chuyển sang mùa hè, nắng nóng kéo dài làm gia tăng nguy cơ bùng phát bệnh dại. Nhiệt độ cao khiến đàn chó, mèo dễ bị kích động, trở nên hung dữ hơn, làm tăng nguy cơ cắn người; trong khi đó, việc quản lý và tiêm phòng vật nuôi ở một số nơi còn hạn chế, tạo điều kiện cho vi rút dại tiếp tục lưu hành và lây lan. Đây là thời điểm cần hết sức cảnh giác, bởi chỉ một vết cắn hoặc tiếp xúc với nước bọt của động vật nghi dại cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
Bệnh dại lây từ nước bọt của động vật nuôi như chó, mèo bị dại lây qua vết cắn, liếm hoặc tiếp xúc với nước bọt của chó, mèo qua các vết thưng hở. Ngoài ra, vi rút dại cũng được phát hiện ở mèo, chồn, dơi và các động vật có vú khác. Thời gian ủ bệnh ở người thường từ 2 – 8 tuần và có thể kéo dài đến trên 1 năm, thời gian này phụ thuộc vào lượng vi rút xâm nhập vào cơ thể, sự nặng nhẹ của vết thương, khoảng cách từ vết thương đến hệ thần kinh trung ương… Vết thương càng ở gần hệ thần kinh trung ương như mặt, cổ, đầu, ngón tay, cơ quan sinh dục ngoài… thì thời gian ủ bệnh càng ngắn. Tất cả các bệnh nhân lên cơn dại đều bị tử vong.
Thể cuồng: Ngay khi bị nhiễm vi rút, nếu không tiêm vắc xin dại kịp thời, triệu chứng đầu tiên của người bệnh là sốt cao, đau đầu, sốt, mệt mỏi, cảm giác tê và đau ngay tại vết thương.
Khi vi rút xâm nhập sâu vào não bộ, người bệnh bắt đầu có biểu hiện mất ngủ, sợ ánh sáng, sợ tiếng động, sợ gió, hành vi hung hăng, tăng tiết nước bọt, hạ huyết áp, lú lẫn, co thắt cơ bắp, ngưng tim.
Bệnh tiến triển tăng đến mức người bệnh không thể uống nước, không nuốt được, ăn uống trở nên cực kỳ khó khăn. Ở thể này, người bệnh sẽ chết chỉ sau 1 tuần kể từ ngày phát bệnh.
Thể liệt: Ít gặp hơn, thể này khiến người bệnh tê liệt toàn bộ cơ thể, rối loạn tiểu, rối loạn đại tiện, liệt tay, chân. Người bệnh sẽ tử vong ngay nếu liệt lan đến cơ hô hấp. Khi phát dại, bệnh nhân tỉnh táo hoàn toàn cho đến lúc chết.
Mặc dù vậy, bệnh dại hoàn toàn có thể ngăn ngừa được nếu người bị động vật nghi dại cắn được tiêm phòng vắc xin đúng và đầy đủ.
Bệnh dại hiện chưa có thuốc điều trị, do vậy việc tiêm vắc xin là biện pháp dự phòng và cách điều trị duy nhất giúp người bệnh thoát khỏi cửa tử.
Khi bị chó, mèo cắn hoặc nghi ngờ có tiếp xúc với chó, mèo có nhiễm dại, cần:
– Ngay lập tức rửa vết thương với xà phòng và nước trong thời gian khoảng 10-15 phút. Nếu không có xà phòng, có thể rửa bằng nước. Đây là phương pháp sơ cứu hiệu quả nhất để ngăn vi rút dại xâm nhập vào cơ thể qua vết thương.
– Vết thương cần được rửa kỹ với cồn 70% hoặc cồn i-ốt, nếu có.
– Đưa ngay bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất để điều trị càng sớm càng tốt.
Lưu ý, tránh sử dụng các chất kích thích vào vết thương như ớt bột, nước ép hoặc nhựa cây, axit hoặc kiềm. Tránh băng bó, đắp thuốc kín vết thương.
Cục Y tế dự phòng khuyến cáo:
– Khi con vật đã được xác định mắc bệnh dại phải tiêu hủy ngay để ngăn chặn sự lây truyền bệnh sang súc vật khác và lây truyền sang người.
– Cách ly, theo dõi những con vật nghi mắc bệnh dại, nhiễm bệnh dại.
– Vệ sinh, khử trùng tiêu độc toàn bộ chuồng, cũi, dụng cụ chăn nuôi, vận chuyển, môi trường thức ăn, chất thải, các vật dụng khác đã tiếp xúc với con vật mắc bệnh.
– Tất cả chó, mèo khỏe mạnh trong ổ dịch phải được nhốt, theo dõi.
– Tiêm bắt buộc cho chó, mèo khỏe mạnh trong ổ dịch và các thôn tiếp giáp, tiêu hủy những con chó, mèo nếu không tiêm.
– Tất cả những người bị chó, mèo cắn, cào, liếm hoặc tiếp xúc phải thực hiện nghiêm ngặt việc xử lý vết thương, khám và điều trị dự phòng; tuyệt đối không được điều trị bằng thuốc nam.
Cây bồ công anh không chỉ là loài cây dại quen thuộc mà còn được xem như một "kho dinh dưỡng" quý giá trong cả y học cổ truyền lẫn hiện đại. Từ rễ, lá đến hoa, mỗi phần của cây đều mang lại nhiều lợi ích đáng chú ý cho sức khỏe.
Giàu chất chống oxy hóa
Bồ công anh chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa trong toàn bộ cây. Những chất này giúp cơ thể chống lại các gốc tự do – nguyên nhân gây tổn thương tế bào và thúc đẩy quá trình lão hóa.
Hỗ trợ giảm viêm tốt
Tình trạng viêm mạn tính liên quan đến nhiều bệnh nguy hiểm như tim mạch hay ung thư. Một số nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy các hoạt chất trong bồ công anh có khả năng giảm viêm hiệu quả.
Ổn định đường huyết
Bồ công anh từ lâu đã được sử dụng như một phương pháp tự nhiên hỗ trợ kiểm soát tiểu đường type 2. Các nghiên cứu trên động vật cho thấy cây có thể giúp giảm lượng đường trong máu.
Giảm cholesterol
Chiết xuất từ rễ và lá bồ công anh được ghi nhận có khả năng hỗ trợ giảm cholesterol, từ đó góp phần giảm nguy cơ bệnh tim mạch.
Hỗ trợ điều trị bệnh ngoài da
Thân và lá bồ công anh chứa nhựa màu trắng như sữa và có vị đắng, có tính kiềm cao và công dụng sát khuẩn, diệt côn trùng, nấm... nên rất hữu hiệu trong điều trị các bệnh ngoài da như ghẻ, eczema, ngứa do nấm...
Rất tốt cho gan
Bồ công anh giúp kích thích hoạt động của gan, hỗ trợ thải độc, cân bằng điện giải và cải thiện tiêu hóa.
Cải thiện hệ tiêu hóa
Các hợp chất như inulin và chất nhầy trong bồ công anh giúp làm dịu đường ruột, hỗ trợ tiêu hóa, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của lợi khuẩn và ức chế vi khuẩn có hại.
Tốt cho sức khỏe xương
Bồ công anh rất giàu hàm lượng canxi nên cần thiết cho sự phát triển và bảo vệ xương khỏi những tổn thương của tuổi tác.
Ngoài ra, còn giúp tăng mật độ xương, giúp xương trở nên cứng cáp hơn. Chúng cũng rất giàu chất chống oxy hóa như vitamin-C và Luteolin, đó là một chất rất cần thiết cho cơ thể của bạn.
Lợi tiểu, hỗ trợ hạ huyết áp
Nhờ giàu kali, bồ công anh có tác dụng lợi tiểu nhẹ, giúp cơ thể đào thải lượng nước dư thừa và hỗ trợ kiểm soát huyết áp.
Giúp giảm cân hiệu quả
Giảm cân cũng có thể được thực hiện với sự trợ giúp của trà này vì nước tiểu của bạn bao gồm tới 4% chất béo, vì vậy chúng ta càng đi tiểu nhiều hơn vì càng mất nhiều nước và chất béo khỏi cơ thể. Do đó, giúp giảm lượng nước thừa trong cơ thể, giúp cơ thể bạn săn chắc hơn.
Các bệnh ung thư cũng có thể được chữa khỏi nhờ bồ công anh và chứa nhiều chất chống oxy hóa, chẳng hạn như vitamin-C và luteolin, sự giàu có này sẽ làm giảm các gốc tự do (tác nhân gây ung thư chính) trong cơ thể, do đó giảm nguy cơ ung thư từ gốc.
Trà bồ công anh cũng giúp giải độc cơ thể khỏi bụi bẩn, bảo vệ khỏi sự phát triển của các khối u và các bệnh ung thư khác nhau. Đây là một trong những lợi ích quan trọng nhất mà trà mang lại.
Nếu thích uống các loại trà thảo mộc, có thể uống trà hoa bồ công anh với các thảo mộc khác như hoa cúc, hoa hồng, cây tầm ma.
Chuẩn bị nguyên liệu:
- 5 bông hoa bồ công anh
- 5 bông hoa cúc
- 10 ml mật ong
- 200 ml nước sôi
Cách pha trà:
- Ngâm hoa cúc và bồ công anh trong 30 phút với nước sôi.
- Sau đó lọc bỏ hoa cúc và hoa bồ công anh.
- Thêm mật ong vào trà, khuấy đều và thưởng thức.
- Uống trà bồ công anh và hoa cúc vào mỗi buổi sáng.
Pha trà rễ bồ công anh
Bên cạnh việc pha trà bồ công anh bằng hoa, có thể pha trà bồ công anh bằng rễ. Rễ bồ công anh sau khi làm sạch, phơi khô có thể pha trà, uống vào buổi sáng và trước khi đi ngủ.
- Sau khi làm sạch gốc, cắt nhỏ cho vào máy xay thực phẩm.
- Cho lên giấy bạc nướng rễ bồ công anh trong lò nướng ở 300 độ F trong 2 giờ.
- Nếu không có lò nướng, có thể phơi ngoài nắng tầm 2 ngày.
- Sau khi phơi khô, ngâm trong nước sôi 10 phút trước khi uống.
- Lọc bỏ rễ bồ công anh và thưởng thức.
Gợi ý cách chọn và bảo quản rễ bồ công anh
Cách chọn rễ và hoa bồ công anh:
- Tránh hái rễ và hoa bồ công anh ở những khu vực có thể đã phun thuốc diệt cỏ dại. Cố gắng chọn từ một khu vực không bị ô nhiễm.
- Tìm những cây bồ công anh non và mềm để ít đắng hơn.
- Nếu bạn định sử dụng rễ, hãy đào sâu xuống và kéo toàn bộ rễ lên.
- Ngoài ra, bạn có thể tìm mua hoa và rễ bồ công anh ở cửa hàng y tế địa phương.
Cách bảo quản:
- Nên làm sạch rễ và hoa bồ công anh dưới vòi nước cho đến khi tất cả các chất bẩn được loại bỏ. Để ráo nước và bảo quản trong tủ lạnh để dùng tươi. Có thể bọc rễ và hoa bồ công anh trong khăn giấy ẩm sẽ giữ tươi lâu hơn.
- Bước tiếp theo phơi hoặc sấy khô rễ và hoa bồ công anh. Bảo quản nơi thoáng mát, khi nào dùng thì mang ra rửa sạch.
Dù vậy, cho tới nay, tuy luật có quy định nội dung trên giấy xác nhận khuyết tật, quy chuẩn vẫn đang mỗi nơi mỗi khác, đôi khi gây chuyện dở khóc dở cười.
Một ví dụ với anh Hoàng, một người khiếm thính, khi làm thủ tục ưu tiên cho người khuyết tật, anh xuất trình giấy xác nhận khuyết tật đầy đủ, nhưng trên giấy lại không có ảnh. Nhân viên nghi ngờ anh dùng giấy giả nên yêu cầu anh xuất trình thêm cả căn cước công dân.
Những tình huống dở khóc dở cười tại các điểm tham quan, dịch vụ công cộng, hay thậm chí trong các giao dịch hành chính như vậy không hiếm, cho thấy giấy xác nhận khuyết tật ở nhiều nơi cấp bị thiếu tính nhận diện và tiện dụng.
Luật Người khuyết tật năm 2010 dành hẳn Chương II (từ Điều 15 đến Điều 20) quy định về việc xác nhận khuyết tật. Cụ thể, Điều 19 nêu rõ giấy xác nhận khuyết tật phải có các nội dung cơ bản như: Thông tin nhân thân (họ tên, ngày sinh, giới tính), nơi cư trú, dạng khuyết tật, mức độ khuyết tật. Đây là những yếu tố cốt lõi để làm căn cứ hưởng chính sách.
Tuy nhiên, luật lại không quy định về các yếu tố hình thức, nên kích thước giấy xác nhận khuyết tật mỗi tỉnh, thành, thậm chí là phường, xã hiện nay lại một dạng khác nhau, chất liệu cũng đủ màu bằng bìa xanh, đỏ, trắng...
Ảnh nhận diện trên giấy có nơi yêu cầu, có nơi không yêu cầu. Yếu tố bảo mật, chống giả rất thấp.
Khoảng trống này dẫn đến một thực tế là một loại giấy tờ pháp lý nhưng lại thiếu tính chuẩn hóa tối thiểu của một công cụ nhận diện.
Khi giấy xác nhận khuyết tật không có ảnh, không có yếu tố nhận diện rõ ràng, việc kiểm tra trở nên khó khăn. Nhân viên dịch vụ buộc phải đặt câu hỏi: "Liệu người sử dụng có đúng là người được cấp giấy?".
Từ đó phát sinh yêu cầu xuất trình thêm căn cước công dân, thậm chí là tranh cãi, giải thích mất thời gian và đã có trường hợp bị từ chối quyền lợi vì nghi ngờ.
Ở góc độ quản lý dịch vụ, phản ứng này dễ hiểu nhằm tránh gian lận. Nhưng ở góc độ người khuyết tật, đó lại là một trải nghiệm bị tổn thương và thiếu tôn trọng.
Đáng chú ý, nhiều người khuyết tật thừa nhận họ không mang theo giấy xác nhận khuyết tật vì đa số giấy xác nhận khuyết tật kích thước lớn khổ 12x15cm (thậm chí là 15x20cm) nên không vừa ví. Chất liệu bìa rất dễ hỏng khi liên tục phải mang theo, gây bất tiện khi sử dụng thường xuyên.
Điều này khiến đôi khi một giấy tờ quan trọng trở nên… "có cũng như không".
Một ví dụ đáng chú ý đến từ chính sách giao thông công cộng tại Hà Nội, đó là thẻ xe buýt miễn phí dành cho người khuyết tật được thiết kế nhỏ gọn (kích thước tương đương thẻ ATM), có ảnh nhận diện, có mã số cá nhân và được làm bằng chất liệu nhựa bền.
Không chỉ vậy, từ cuối năm 2024, thành phố đã quyết định bỏ thời hạn sử dụng thẻ đối với người khuyết tật, người cao tuổi và người có công - một cải cách mang tính nhân văn và giảm thủ tục hành chính đáng kể.
Tại Hà Nội, thực tế cho thấy nhiều người khuyết tật sử dụng thẻ xe buýt miễn phí như một công cụ thay thế giấy xác nhận khuyết tật trong các tình huống cần xác nhận. Điều này đặt ra một câu hỏi đáng suy ngẫm: Vì sao một loại thẻ dịch vụ lại được thiết kế tối ưu hơn cả giấy tờ pháp lý gốc?
Theo Công ước Liên hợp quốc về quyền của người khuyết tật (CRPD), người khuyết tật được nhìn nhận không chỉ qua khiếm khuyết cơ thể, mà còn qua sự tương tác với các rào cản xã hội.
Điều này dẫn đến một nguyên tắc quan trọng: mọi công cụ hành chính liên quan đến người khuyết tật phải hướng tới việc giảm rào cản, không tạo thêm rào cản.
Trong khi đó, cách tiếp cận hiện nay của Việt Nam vẫn thiên về xác nhận tình trạng y tế, chưa chú trọng đầy đủ đến tính thuận tiện và khả năng sử dụng trong đời sống xã hội.
Giấy xác nhận khuyết tật nếu không được thiết kế phù hợp có thể vô tình trở thành một "rào cản mềm". Vấn đề chuẩn hóa không chỉ nằm ở kỹ thuật, mà là phục vụ cho quyền con người.
• Nhận diện rõ ràng: có ảnh, thông tin định danh
• Bền vững: chất liệu phù hợp với sử dụng lâu dài
• Tiện dụng: kích thước nhỏ gọn, dễ mang theo
• Thống nhất: áp dụng trên toàn quốc
• Tôn trọng: sử dụng ngôn ngữ chuẩn mực, không kỳ thị
Ngoài ra, trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia, cần hướng tới:
• Tích hợp giấy xác nhận khuyết tật vào cơ sở dữ liệu dân cư
• Liên thông với căn cước công dân
• Cho phép xác thực điện tử khi cần thiết
Ban hành chuẩn quốc gia về giấy xác nhận khuyết tật
• Kích thước thống nhất (đề xuất 8cm x 5cm)
• Bắt buộc có ảnh
• Chất liệu nhựa cứng
• Tích hợp định danh cá nhân
• Sử dụng mã số định danh để đồng bộ dữ liệu
• Chuẩn hóa ngôn ngữ mô tả khuyết tật, loại bỏ các thuật ngữ mang tính kỳ thị, dân dã
• Xem xét thời hạn sử dụng linh hoạt, đối với khuyết tật vĩnh viễn, có thể cấp thẻ không thời hạn
• Đẩy mạnh số hóa:
Phát triển phiên bản điện tử của giấy xác nhận khuyết tật
Kết nối với các hệ thống dịch vụ công
Đồng bộ hóa giấy xác nhận khuyết tật không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà là bước đi cần thiết để chuyển từ tư duy "quản lý đối tượng" sang "phục vụ công dân", ở đây là những công dân dễ bị tổn thương.
Ngày 10/5, Bệnh viện Đà Nẵng cho biết các bác sĩ khoa Tai Mũi Họng vừa phối hợp cùng khoa Phẫu thuật Gây mê hồi sức nội soi cấp cứu thành công cho một nam bệnh nhân 46 tuổi, trú xã Hiệp Đức (Quảng Nam cũ) bị lưỡi câu mắc sâu trong thực quản.
Theo người bệnh, trong bữa ăn có sử dụng cá câu do người quen gửi từ Quảng Ngãi ra. Do không phát hiện trong cá còn mắc lưỡi câu nên dị vật đã theo thức ăn đi vào họng và cắm sâu trong thực quản.
Khi nhập viện, phần dây cước của lưỡi câu vẫn còn lòi ra ngoài miệng. Kết quả chụp X-quang và CT Scan cho thấy dị vật nằm ngang ở thực quản, vị trí rất nguy hiểm do nằm gần các mạch máu lớn, có nguy cơ đe dọa tính mạng nếu xử trí chậm.
Sau 45 phút tiến hành nội soi cấp cứu, các bác sĩ gỡ và lấy thành công lưỡi câu ra ngoài an toàn. Hiện sức khỏe bệnh nhân ổn định và dự kiến xuất viện trong vài ngày tới.
Bác sĩ Hồ Xuân Trung, Phó Trưởng khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đà Nẵng, khuyến cáo khi chế biến cá do ngư dân câu trực tiếp, cần kiểm tra kỹ khoang miệng, mang và ruột cá để tránh sót lưỡi câu.
Không được chủ quan với các loại cá còn nguyên ruột hoặc cá chế biến sơ sài. Nếu sau ăn xuất hiện đau họng, nuốt vướng, nuốt đau, chảy nước dãi hoặc nghi ngờ nuốt dị vật, cần đến cơ sở Y tế ngay.
Tuyệt đối không tự ý móc họng, kéo dị vật ra hoặc cố nuốt thêm thức ăn để đẩy dị vật xuống, vì có thể khiến dị vật đâm sâu hơn, gây thủng thực quản hoặc tổn thương mạch máu nguy hiểm.
