Xung đột tại Trung Đông một lần nữa phơi bày mức độ phụ thuộc sâu sắc của kinh tế toàn cầu vào dầu mỏ và khí tự nhiên. Nhiều người nỗ lực sống xanh bằng cách tránh phương tiện xăng, dầu. Tuy nhiên, nhiên liệu chỉ là bề nổi của ngành công nghiệp hóa dầu.
Từ lâu, các dẫn xuất dầu mỏ đã trở thành nguồn nguyên liệu đầu vào giá rẻ cho hàng loạt ngành công nghiệp, từ thiết bị điện tử, mỹ phẩm, chất tẩy rửa, bao bì nhựa, vật tư y tế đến phân bón.
Caitlin Cassidy là biên tập viên The Guardian tại Sydney (Australia). Cô đã thử 24 giờ không dùng các sản phẩm gốc dầu mỏ. Nhưng ngay khi thức giấc vào sáng sớm, cô đã thất bại lần một. Ga trải giường làm từ sợi tre hữu cơ, nhuộm màu tự nhiên, khung giường bằng gỗ. Tuy nhiên, đệm của cô làm từ polyurethane foam (Foam PU), một dạng nhựa tổng hợp có nguồn gốc dầu mỏ.
Bước xuống giường, cô lại chạm chân vào thảm làm từ sợi nylon và polyester. Thảm loại này phủ phần lớn sàn căn hộ chung cư cô đang thuê.
Trong phòng tắm, bàn chải đánh răng được chuẩn bị là loại phân hủy sinh học, làm từ tinh bột ngô. Kem đánh răng dạng viên có mùi như cỏ, dùng để thay thế loại thường chứa chất ổn định bề mặt polyethylene glycol, gốc dầu mỏ. Cô an tâm phần nào vì khăn tắm gia đình 100% làm từ cotton (sợi bông), còn xà phòng là loại từ cây gai dầu, dầu gội dạng bánh được sản xuất từ dầu hữu cơ.
Tuy nhiên, giáo sư Yuan Chen, Giám đốc Phòng thí nghiệm nghiên cứu carbon tiên tiến của Đại học Sydney, nói ngay cả khăn tắm của cô cũng có “dính líu” tới dầu mỏ. Bởi lẽ, để trồng bông hiệu quả, nông dân thường dùng rất nhiều phân bón. Phân đạm, loại phổ biến giàu nitro, được sản xuất từ than hoặc khí tự nhiên. Tức là, ngay cả những nguyên liệu thô sinh học dồi dào, quy trình sản xuất vẫn cần sự hỗ trợ từ các sản phẩm hóa dầu.
Hay với việc không dùng kem đánh răng loại thường, người dùng vẫn khó tránh chất polyethylene glycol, vốn phổ biến trong ngành công nghiệp mỹ phẩm, hiện diện trong sửa rửa mặt, kem dưỡng.
Với thử nghiệm của Caitlin, giáo sư Chen cho rằng “không khả thi và không chính xác về mặt khoa học”.
Caitlin vẫn kiên định thử thách bản thân. Do không thể dùng lược hay máy sấy tóc (cũng làm từ nhựa), cô lắc tóc qua lại nhiều lần để hong khô sau khi gội. Việc chọn quần áo khó hơn nhiều. Dù đã tránh sợi polyester, mọi thứ vẫn có cúc nhựa, dây chun hoặc khóa kéo. Cuối cùng, cô chọn áo phông sợi tre, áo len đan tay, chân váy gai dầu tái chế và dép làm từ chất liệu thực vật tổng hợp.
Bước vào quán mua một cốc latte yến mạch, cô nhận ra máy pha cà phê chứa đầy hạt nhựa và hạt cà phê có thể chở trên những chiếc tàu hàng ngốn dầu. Nhưng cô chẳng có phương án nào thay thế. Một cá nhân không thể tự trồng, xay cà phê, nuôi bò và vắt sữa, chưa kể vấn nạn khí thải chưa được ngành chăn nuôi giải quyết triệt để.
Tại trung tâm mua sắm, sản phẩm hóa dầu cũng ngập tràn với cốc cà phê, hộp đựng thức ăn mang đi và chai nước nhựa. Xe đẩy hàng chất đầy bao bì dùng một lần. Ngay cả ở siêu thị hữu cơ, nhiều loại trái cây và rau quả được bọc nhiều lớp nylon. Giáo sư Chen cho biết vấn đề của nền kinh tế là nhựa một lần quá rẻ. Trong khi đó, vật liệu sinh học đắt 2-3 lần, nhưng cũng chứa một số nguyên liệu hóa dầu, nhằm đảm bảo tính chống ẩm, giúp bảo quản thực phẩm.
Trưa, Caitlin dùng trứng hữu cơ, cải xoăn và rau thơm trong vườn nhà cùng bánh mì sourdough từ chợ nông sản địa phương. Cô và bạn trai ngồi dưới sàn nhà, tránh ngồi ghế vì chúng được phủ một lớp nhựa bóng.
Sau bữa ăn, cô dùng xe đạp điện đến chỗ làm. Tuy mũ bảo hiểm chứa xốp polystyrene và polycarbonate, lượng nhiên liệu hóa thạch này ít hơn nhiều so với xăng ôtô.
Do điện thoại làm từ nhựa, cô cũng hạn chế sử dụng. Mục đích dùng duy nhất là chụp ảnh cho cuộc thử nghiệm này. Do đó, cô không thể kiểm tra GPS để định vị tuyến đường cần đi, cũng không mở podcast nghe tin. Theo Chen, giải pháp đi lại bằng xe đạp, tàu hay bus thân thiện môi trường hơn xe cá nhân. Trường hợp phải đi máy bay, ghế thường sẽ ổn hơn, bởi khí thải chỉ bằng một phần năm ghế hạng thương gia.
Biên tập viên The Guardian bước vào tòa nhà làm việc với mái tóc chưa chải và đầu óc “tĩnh lặng như mặt hồ” vì không dùng điện thoại cập nhật thông tin. Thật không may, để lên văn phòng, cô cần dùng thẻ nhựa và đi thang máy. Văn phòng cô ngập tràn “đồ gốc dầu”, từ màn hình máy tính, bàn phím đến bút nhựa.
Cô cắm cúi viết báo bằng bút chì trên giấy tái chế, thi thoảng hỏi đồng nghiệp giờ, vì không thể sử dụng máy tính hoặc điện thoại.
Trở về nhà khi trời tối, cô dùng mì Ý cùng cá ngừ phi lê gói trong giấy, bày biện trên sàn nhà. Căn phòng được thắp sáng bằng nến sáp ong, tạo cảm giác ấm cúng, nhưng bất tiện. Than và khí vẫn chiếm phần lớn trong nguồn cung điện Australia. Trong khi ở nhà thuê, Caitlin không thể lắp pin năng lượng mặt trời.
Kết thúc một ngày chật vật tránh đồ hóa dầu, cô phát hiện ra cuộc sống của bản thân và mọi người xung quanh phụ thuộc vào nhiên liệu này một cách khủng khiếp. Tuy nhiên, dưới góc độ khoa học, ông Chen cho rằng cách thế giới sử dụng các loại sản phẩm này sẽ thay đổi mạnh mẽ trong 5-10 năm tới. Ví dụ, các nước, gồm Australia, đang trên lộ trình điện hóa nhiều hơn, với xe điện, tàu hỏa, thậm chí là máy bay trong tương lai.
Còn với Caitlin, bài viết này là thử thách cuối cùng, khi cô viết tay và gõ lại bằng máy tính.
Cuối tháng 2, công ty quảng cáo sáng tạo Project Pluto mở văn phòng tại phường Vườn Lài (TP HCM), sau gần 4 năm áp dụng chính sách làm việc từ xa. "Chỉ sau hai tuần làm việc tại văn phòng, giá xăng tăng mạnh. Chúng tôi quyết định cho nhân sự quay lại làm việc tại nhà như trước", đại diện doanh nghiệp nói.
Xung đột Trung Đông bước sang tuần thứ năm, cùng tình trạng đóng cửa eo biển Hormuz khiến giá năng lượng tăng cao, gây áp lực lên giá hàng hóa, dịch vụ và tiêu dùng. Từ 23h30 ngày 2/4, giá xăng RON 95-III, dầu diesel tăng lên 25.150 và 40.820 đồng mỗi lít. Mức này tăng gần 25% với xăng và dầu diesel đắt thêm hơn gấp đôi so với hồi cuối tháng 2.
Trước diễn biến giá nhiên liệu khó đoán định, Thủ tướng yêu cầu cơ quan, doanh nghiệp, người dân có các giải pháp tiết kiệm năng lượng. Bộ Công Thương khuyến khích doanh nghiệp cho nhân viên làm việc từ xa khi có thể để giảm nhu cầu đi lại, vận chuyển.
Hôm 10/3, khi giá xăng lên hơn 29.000 đồng, Công ty Máy tính Thánh Gióng quyết định cho phép 20% nhân sự làm việc tại nhà, giảm di chuyển từ giữa tháng 3. Các bộ phận có thể làm việc từ xa gồm nghiên cứu và phát triển sản phẩm (R&D), kinh doanh, hỗ trợ. "Đây là một trong nhiều giải pháp hỗ trợ nhân viên được Ban giám đốc đưa ra ngay sau khi xung đột Trung Đông nổ ra", ông Lại Hoàng Dương, Giám đốc R&D Công ty Máy tính Thánh Gióng, cho biết.
Từ giữa tuần trước, Sacombank bắt đầu cho khối hội sở làm việc linh hoạt. Tùy tính chất công việc, nhân viên có thể chọn làm tại văn phòng hoặc trực tuyến, nhưng phải cam kết về năng suất và tuân thủ các quy định bảo mật thông tin.
Tương tự, 5S Media - công ty trong lĩnh vực truyền thông, quảng cáo - chốt chính sách làm việc online vào thứ tư hàng tuần cho toàn bộ nhân sự, bắt đầu từ 1/4. Bà Hằng Phạm, Giám đốc 5S Media, cho biết nếu hiệu suất đảm bảo, doanh nghiệp sẽ duy trì chính sách này lâu dài thay vì chỉ ứng phó lúc xăng tăng giá.
Văn phòng 5S Media trong ngày làm việc online đầu tiên, vào 1/4 (trái) và ngày làm việc thường, 2/4 (phải). Ảnh: Hằng Phạm
Là đơn vị từng có nhiều năm cho nhân viên làm việc từ xa, đại diện Project Pluto cho biết với lĩnh vực sáng tạo, hiệu suất công việc không phụ thuộc vào việc "nhân sự phải ngồi cùng một chỗ". Bên cạnh việc tiết kiệm chi phí nhiên liệu đi lại cho nhân viên, làm việc từ xa cũng giúp giảm tiêu thụ điện tại văn phòng, đồng thời tối ưu chi phí vận hành, gồm điện, nước và cơ sở vật chất.
Thực tế, mô hình làm việc từ xa (work from home) được áp dụng trong cả doanh nghiệp sản xuất, với một số vị trí. Tập đoàn thủy sản Việt Úc cho phép nhân sự khối back-office (văn phòng), bộ phận chiếm khoảng một phần ba lao động của doanh nghiệp, được làm việc linh hoạt.
"Chúng tôi không thể áp dụng cơ chế làm việc tại nhà toàn diện, nhưng buộc phải nhìn lại cách tổ chức công việc để giảm áp lực vận hành, khi chi phí năng lượng tăng cao", đại diện Việt Úc cho biết.
Thời điểm giá xăng dầu leo thang, nhiều doanh nghiệp cũng hỗ trợ chi phí xăng xe cho nhân viên. Trụ sở của VNG đặt tại khu chế xuất Tân Thuận, cách xa trung tâm TP HCM. Bà Trần Xuân Ngọc Thảo, Giám đốc Nhân sự và Truyền thông, cho biết biến động giá xăng dầu tác động trực tiếp đến chi phí đi lại hàng ngày của nhân sự công ty. Do đó, VNG hỗ trợ 300.000 đồng tiền nhiên liệu cho mỗi nhân viên một tháng.
Công ty quảng cáo ngoài trời Unique hỗ trợ 500.000 đồng mỗi người một tháng, gồm nhân viên thử việc. Máy tính Thánh Gióng cũng chi trả 10% hóa đơn nhiên liệu cho nhân viên. Với riêng khối giao hàng và kỹ thuật, nhân sự được hỗ trợ 100.000 đồng cho mỗi 100 km di chuyển. "Chi phí vận chuyển và đi lại tăng lên đáng kể. Nếu không có biện pháp ứng phó, chi phí vận hành sẽ đội lên, ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm và dịch vụ", ông Dương nói thêm. Việc hỗ trợ này được công ty duy trì cho đến khi thị trường nhiên liệu ổn định trở lại.
Tương tự, một số doanh nghiệp nghiên cứu phương án tối ưu hóa tuyến giao hàng, tăng sử dụng phương tiện tiết kiệm nhiên liệu trong dài hạn. Nhiều doanh nghiệp đã lắp đặt pin mặt trời, tiết kiệm chi phí năng lượng. Các giải pháp di chuyển xanh cũng được tính toán, nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch truyền thống.
Thực tế, nhiều tổ chức chuẩn bị sẵn kế hoạch kinh doanh liên tục (Business Continuity Plan - BCP), tránh gián đoạn vận hành. VNG lên sẵn các phương án làm việc linh hoạt và từ xa, nhằm kích hoạt khi cần. Việt Úc ước tính nếu giá năng lượng đẩy chi phí vận hành vượt ngưỡng dự trù, họ sẽ kích hoạt BCP, cùng các biện pháp giảm di chuyển, tăng tỷ trọng nhân viên làm việc trực tuyến.
Trong một báo cáo cuối tháng 3, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) nhận định nhóm các quốc gia đang phát triển tại Đông Nam Á, gồm Việt Nam, có thể giảm 0,6-2,3% GDP, lạm phát tăng thêm tới 3% trong các kịch bản chiến sự. Họ khuyến nghị các quốc gia kiểm soát nhu cầu năng lượng, với giải pháp khuyến khích làm việc từ xa hoặc linh hoạt, tổ chức ngày không sử dụng xe cá nhân tại khu vực đô thị, giúp giảm tiêu thụ nhiên liệu.
Trước tình trạng giá năng lượng tăng cao, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cũng khuyến cáo người dân nên đi chung xe, sử dụng phương tiện công cộng, hạn chế đi máy bay.
Sáng 10-5, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cùng 3 hội, hiệp hội tổ chức lễ ký kết thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực giống cây trồng, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật.
Theo nội dung thỏa thuận, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cùng Hiệp hội Thương mại giống cây trồng Việt Nam, Hiệp hội Phân bón Việt Nam, Hội Doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật Việt Nam sẽ tập trung phối hợp 5 nhiệm vụ trọng tâm.
Trong đó có việc góp ý, phản biện, xây dựng và hoàn thiện chính sách, pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.
Tăng cường kiểm soát chất lượng giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và đấu tranh với hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc.
Cùng với đó là xây dựng các mô hình sản xuất an toàn, hiệu quả, phát thải thấp.
Phát biểu tại buổi lễ, Phó cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Nghiêm Quang Tuấn nhấn mạnh đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng, đánh dấu bước phát triển mới trong thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước và các hiệp hội ngành hàng.
Sự phối hợp này hướng tới mục tiêu chung xây dựng nền nông nghiệp xanh, minh bạch, bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.
Ông Trần Mạnh Báo, Chủ tịch Hiệp hội Thương mại giống cây trồng Việt Nam, cho rằng việc cơ quan quản lý nhà nước 'bắt tay' với các hiệp hội, hội đầu vào ngành trồng trọt cho thấy sự chuyển biến và nhận thức của chúng ta trong việc thực hiện nhiệm vụ mà đất nước, ngành giao.
"Việc ký kết hôm nay góp phần nâng cao vai trò hoạt động của các hiệp hội, ngành hàng. Từ đó, giúp cho ngành trồng trọt phát triển sản xuất, mở rộng thị trường và hội nhập quốc tế" - ông Báo nói.
Lãnh đạo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật và lãnh đạo các hội, hiệp hội chia sẻ và ký kết thỏa thuận tại buổi lễ - Ảnh: C.TUỆ
Ông Nghiêm Quang Tuấn cho biết thêm các thỏa thuận ký kết sẽ được cụ thể hóa bằng chương trình phối hợp hằng năm, các kế hoạch hành động theo từng lĩnh vực và các hoạt động thực chất như tập huấn, chuyển giao kỹ thuật, xây dựng mô hình, truyền thông và giám sát thị trường.
"Cục sẽ đóng vai trò định hướng, điều phối, tạo điều kiện để các hiệp hội phát huy vai trò cầu nối giữa nhà nước - doanh nghiệp - người sản xuất" - ông Tuấn nói và cho biết thời gian tới cục và các hiệp hội ngành hàng sẽ ưu tiên hợp tác ba việc trong ba lĩnh vực.
Đối với lĩnh vực giống cây trồng, sẽ tập trung nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng giống, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và thúc đẩy nghiên cứu, chọn tạo, chuyển giao các giống mới có năng suất cao, chất lượng tốt, thích ứng với điều kiện bất lợi của khí hậu, dịch hại.
Đối với lĩnh vực phân bón, sẽ phát triển theo hướng quản lý dinh dưỡng cây trồng thông minh, nâng cao hiệu suất sử dụng phân bón, giảm thất thoát và tác động tiêu cực đến môi trường.
Đồng thời đẩy mạnh sản xuất và sử dụng phân bón hữu cơ, phân bón thế hệ mới, góp phần cải thiện sức khỏe đất và thực hiện cam kết giảm phát thải khí nhà kính.
Trong lĩnh vực thuốc bảo vệ thực vật, tiếp tục kiên trì mục tiêu sử dụng thuốc theo hướng an toàn, hiệu quả và có trách nhiệm.
Cùng với đó sẽ đẩy mạnh phát triển và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học, tăng cường áp dụng các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPHM), qua đó giảm phụ thuộc vào hóa chất, nâng cao chất lượng nông sản và bảo vệ môi trường sinh thái.
Báo cáo tài chính công bố gần đây cho thấy Công ty cổ phần Dịch vụ Du lịch Phú Thọ (Phú Thọ Tourist - DSP) đạt doanh thu hơn 50,3 tỷ đồng, tăng gần 8% so với quý I/2025. Đây là mức doanh thu cao nhất kể trong gần 3 năm qua.
Tuy nhiên, giá vốn lại tăng 13% lên hơn 66,3 tỷ đồng. Nguyên nhân do chủ quản công viên Đầm Sen không còn được giảm 30% tiền thuê đất như năm trước. Điều này khiến công ty lỗ gộp 16 tỷ đồng trong quý I, cao hơn 33% so với cùng kỳ.
Dù doanh thu tài chính cải thiện 27,5% lên hơn 14,8 tỷ đồng, vẫn chưa đủ bù đắp khoản lỗ gộp. Thêm vào đó, nhóm các chi phí thường xuyên nhích thêm tổng cộng 19%, chủ yếu là tiền nhân công và quảng cáo. Kỳ này, DSP đã sử dụng gấp đôi số tiền dành cho quảng cáo, chi gần 1,2 tỷ đồng trong 3 tháng đầu năm.
Tổng lại, Phú Thọ Tourist lỗ sau thuế hơn 6,8 tỷ đồng, tăng 34% so với cùng kỳ. Đây là kỳ kinh doanh thua lỗ trở lại sau khi công ty có lợi nhuận dương ở quý trước đó. Tổng lỗ lũy kế đang ghi nhận gần 396 tỷ đồng.
Phú Thọ Tourist quản lý và điều hành bốn đơn vị kinh doanh gồm: Công viên văn hóa Đầm Sen (còn gọi là Đầm Sen Khô), cụm khách sạn Ngọc Lan - Phú Thọ, Trung tâm Dịch vụ Du lịch Đầm Sen và Khu du lịch sinh thái rừng ngập mặn Vàm Sát. Công ty còn tham gia liên kết tại Công viên nước Đầm Sen (DSN) và đầu tư tài chính vào hai khách sạn gồm Sài Gòn - Đà Lạt (Lâm Đồng) và Sài Gòn - Đông Hà (Quảng Trị).
Là một trong những công viên chủ đề có tuổi đời lâu nhất tại TP HCM cùng vị trí gần trung tâm, Đầm Sen những năm qua lại trở thành "gánh nặng" cho Phú Thọ Tourist. Nhiều năm liên tiếp, công viên này gây ra khoản lỗ lớn cho DSP. Trong khi đó, Đầm Sen Nước lại ghi nhận kết quả kinh doanh khá tích cực.
Năm nay, công ty đặt ra mục tiêu đạt hơn 237,25 tỷ đồng doanh thu và tiếp tục lỗ hơn 28,2 tỷ đồng. Sau quý đầu tiên, họ hoàn thành hơn 21% chỉ tiêu doanh thu và lỗ khoảng 24% so với mức dự kiến cho cả năm.
Phú Thọ Tourist lên kế hoạch Đầm Sen sẽ có hơn 181,9 tỷ đồng doanh thu, đóng góp gần 77% cho toàn công ty. Định hướng chính là đưa công viên này thành điểm vui chơi giải trí hấp dẫn với khách tham quan, tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông, quảng cáo. Song song đó, họ sẽ tập trung đào tạo và phát triển nguồn nhân lực có trình độ, năng lực và kinh nghiệm.
