Trong cơ thể, cảm giác no được điều phối bởi nhiều tín hiệu sinh học, trong đó quan trọng nhất là leptin, hormone gửi thông điệp “đã đủ năng lượng” từ mô mỡ lên não. Khi cơ chế này hoạt động hiệu quả, bạn sẽ dừng ăn đúng lúc.
Tuy nhiên một số yếu tố như thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài, viêm mạn tính hoặc chế độ ăn nhiều thực phẩm “calo rỗng” có thể làm giảm độ nhạy của leptin. Khi đó não bộ không nhận được tín hiệu no, dẫn đến tình trạng ăn quá mức dù cơ thể không thực sự cần thêm năng lượng.
Song song với đó, các thực phẩm giàu đường và chất béo tinh chế còn kích thích giải phóng dopamine, chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến cảm giác “phần thưởng”. Điều này khiến việc ăn uống dễ mang tính cảm xúc, làm tăng cảm giác thèm ăn ngay cả khi đã no.
Vì vậy chiến lược kiểm soát cơn đói hiệu quả không phải là nhịn ăn, mà là lựa chọn đúng nhóm thực phẩm giúp duy trì cảm giác no một cách sinh lý và bền vững.
Protein được xem là nhóm dưỡng chất có khả năng tạo cảm giác no mạnh nhất trong ba nhóm sinh năng lượng chính. Khi ăn thực phẩm giàu protein, quá trình tiêu hóa diễn ra chậm hơn, đồng thời kích thích các hormone gây no và giảm hormone gây đói.
Những thực phẩm giàu protein phổ biến gồm trứng, thịt nạc, cá, thịt gia cầm, sữa chua Hy Lạp và các loại đậu. Đây đều là những lựa chọn dễ tiếp cận, phù hợp với khẩu phần ăn hằng ngày.
Ví dụ, một bữa sáng với trứng luộc và bánh mì nguyên cám, hoặc bữa trưa với ức gà và rau xanh, có thể giúp duy trì năng lượng ổn định trong nhiều giờ mà không gây cảm giác đói nhanh trở lại.
Về lâu dài, chế độ ăn đủ protein còn giúp kiểm soát cân nặng tốt hơn nhờ giảm tổng lượng calo tiêu thụ trong ngày.
Chất xơ, đặc biệt là chất xơ hòa tan, có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát cảm giác đói. Khi đi vào đường tiêu hóa, chất xơ hấp thụ nước và tạo thành dạng gel, làm chậm quá trình hấp thu đường và kéo dài thời gian rỗng của dạ dày.
Nhờ đó đường huyết được duy trì ổn định hơn, hạn chế tình trạng “tụt năng lượng” – nguyên nhân phổ biến gây ra cơn đói đột ngột và thèm đồ ngọt.
Nguồn chất xơ tốt bao gồm rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, cùng các loại đậu. Một khẩu phần yến mạch vào buổi sáng, hoặc một bát canh rau và đậu trong bữa trưa, đều có thể giúp bạn no lâu hơn.
Các khuyến nghị dinh dưỡng hiện nay cho thấy người trưởng thành nên tiêu thụ khoảng 25-35 gram chất xơ mỗi ngày để hỗ trợ kiểm soát cân nặng và sức khỏe chuyển hóa.
Một yếu tố thường bị bỏ qua là “thể tích thực phẩm”. Những thực phẩm chứa nhiều nước có thể làm đầy dạ dày nhanh chóng nhưng lại cung cấp ít calo.
Các món như canh, súp, rau luộc, salad hoặc trái cây mọng nước như dưa hấu, cam, bưởi đều thuộc nhóm này. Khi được ăn trước hoặc trong bữa chính, chúng giúp giảm lượng thức ăn tiêu thụ mà vẫn đảm bảo cảm giác no.
Ví dụ, bắt đầu bữa ăn bằng một bát canh rau hoặc salad không chỉ tốt cho tiêu hóa mà còn giúp bạn kiểm soát khẩu phần hiệu quả hơn.
Không phải tất cả chất béo đều có hại. Các chất béo không bão hòa có trong dầu ô liu, cá béo, các loại hạt và quả bơ có vai trò quan trọng trong việc kéo dài cảm giác no.
Chất béo giúp làm chậm quá trình tiêu hóa và ổn định đường huyết, từ đó hạn chế các cơn đói bất chợt. Đây là lý do vì sao một bữa ăn có thêm chất béo lành mạnh thường giúp bạn “trụ” lâu hơn giữa các bữa.
Ví dụ, thay bánh mì trắng bằng bánh mì nguyên cám ăn kèm bơ, hoặc thêm một ít hạt vào sữa chua, có thể tạo ra sự khác biệt rõ rệt về cảm giác no.
Hiệu quả kiểm soát cơn đói đạt mức tối ưu khi kết hợp protein, chất xơ và chất béo lành mạnh trong cùng một bữa ăn.
Một bữa ăn như sữa chua Hy Lạp ăn cùng hạt và trái cây, hoặc salad cá hồi với rau xanh và dầu ô liu, không chỉ cân bằng dinh dưỡng mà còn giúp ổn định hormone, giảm dao động đường huyết và hạn chế cảm giác thèm ăn kéo dài.
Tóm lại, kiểm soát cơn đói không nằm ở việc ăn ít đi mà ở cách bạn ăn. Khi cơ thể được cung cấp đầy đủ và cân đối các nhóm chất, cảm giác no sẽ đến một cách tự nhiên, giúp bạn duy trì sức khỏe và cân nặng bền vững.
The Guardian hôm 30/3 dẫn lời các chuyên gia cảnh báo tình trạng khan hiếm nguồn cung có thể xảy ra rất sớm, đồng thời kéo theo đợt tăng giá mạnh. Ông Mark Samuels, Giám đốc điều hành Medicines UK, tổ chức đại diện cho các nhà sản xuất cung cấp 85% lượng thuốc cho Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), nhấn mạnh "tình hình hiện tại cực kỳ nghiêm trọng". Các đơn vị phân phối y tế và bệnh viện tại Anh thường chỉ duy trì kho dự trữ đủ dùng trong 6 đến 8 tuần. Nếu các bên tiếp tục giao tranh, hệ thống y tế Anh sẽ nhanh chóng cạn kiệt hàng hóa ngay trong tháng tới.
Căng thẳng địa chính trị đã phong tỏa eo biển Hormuz và làm gián đoạn hoạt động của các sân bay lớn tại Dubai, Doha cùng Abu Dhabi. Ông David Weeks, Giám đốc quản lý rủi ro chuỗi cung ứng tại Moody’s, gọi đây là một "cơn bão hoàn hảo". Tuyến đường biển và hàng không nối Ấn Độ - quốc gia sản xuất phần lớn thuốc gốc và dược chất chiết xuất (API) cho toàn cầu - với châu Âu đang tắc nghẽn.
Các hãng vận tải phải chuyển hướng tàu biển vòng qua Mũi Hảo Vọng, kéo dài hành trình thêm 14 ngày và tiêu tốn thêm khoảng một triệu USD tiền nhiên liệu cho mỗi chuyến. Khủng hoảng logistics tác động trực tiếp đến nhóm hàng hóa bắt buộc di chuyển bằng máy bay để đảm bảo tốc độ và nhiệt độ, bao gồm liệu pháp điều trị ung thư, bệnh truyền nhiễm, tế bào, gene công nghệ cao và chế phẩm sinh học.
Ông Frank Van Gelder, Tổng thư ký tổ chức Pharma.Aero, cho biết sản lượng hàng hóa hàng không qua Trung Đông đã lao dốc 80% vào đầu tháng này. Chi phí luân chuyển đường không tăng gấp đôi đang bào mòn biên lợi nhuận vốn đã mỏng của các nhà sản xuất, buộc họ đứng trước nguy cơ thua lỗ nếu tiếp tục cung ứng cho hệ thống NHS.
Ngoài cước phí vận tải, giá dầu thô và khí đốt tăng cũng đẩy giá nguyên liệu hóa dầu như methanol và ethylene lên mức mới. Các nhà máy cần những chất này để sản xuất API và các vật tư y tế thiết yếu như bơm kim tiêm, ống nghiệm hay đồ bảo hộ.
Giáo sư Wouter Dewulf từ trường Quản lý Antwerp dự báo các công ty dược sẽ chủ động chuyển phần chi phí phát sinh này sang người tiêu dùng thông qua việc tăng giá bán tại các phòng khám và nhà thuốc lẻ. "Sau cùng, tất cả chúng ta đều phải trả cao hơn, đúng không?", ông nói.
Ngày 17/6, thông tin từ Bệnh viện hữu nghị Việt Nam - Cuba Đồng Hới, bác sĩ đơn vị đã phẫu thuật bỏ khối u hàm dưới cho bệnh nhi T.B.T., trú tại phường Pleiku, tỉnh Gia Lai. Đáng chú ý, trong khối u có khoảng 50 chiếc răng to, nhỏ khác nhau.
Theo các bác sĩ Bệnh viện hữu nghị Việt Nam - Cuba Đồng Hới, u răng được xem là bệnh lý nha khoa nghiêm trọng, chủ yếu gặp ở độ tuổi thanh thiếu niên. Bệnh khó phát hiện vì khối u tiến triển âm thầm, không gây đau nhức.
Bệnh lý nêu trên chỉ phát hiện qua chụp X-quang. Nếu bệnh nhân phát hiện và chữa trị sớm thì quá trình phẫu thuật sẽ đơn giản, khả năng hồi phục cao. Trường hợp bệnh nhân thăm khám và phát hiện muộn hơn sẽ khó điều trị, thậm chí để lại nhiều di chứng.
Bác sĩ cho biết thêm, có trường hợp khối u gây đau nhưng người dân dễ nhầm lẫn với đau nhức do sâu răng hay các bệnh lý răng miệng khác, dẫn đến chủ quan hoặc điều trị sai cách, không triệt để, khiến bệnh càng nặng.
Nếu để lâu, khối u có thể phát triển to lên gây biến dạng mặt, phá hủy xương, chèn ép dây thần kinh, ảnh hưởng các răng khác.
Chuyên gia dinh dưỡng Cao Mẫn Mẫn từ Đài Loan (Trung Quốc), chỉ ra rằng, thanh long là một trong số ít những loại trái cây hội tụ cùng lúc cả 3 công dụng lớn: Cấp nước, chống oxy hóa và thúc đẩy trao đổi chất.
5 lợi ích sức khỏe của quả thanh long
Chuyên gia Mẫn giải thích, giá trị dinh dưỡng của thanh long vô cùng phong phú. Loại quả này không chỉ chứa hàm lượng nước cao mà còn rất giàu chất xơ và các hoạt chất sinh học thực phẩm (phytochemicals):
Hỗ trợ hệ tiêu hóa, giúp đại tiện trơn tru
Thanh long giàu chất xơ hòa tan và oligosaccharide, có tác dụng làm mềm phân, kích thích nhu động đường ruột, từ đó giúp quá trình bài tiết diễn ra dễ dàng hơn.
Khả năng chống oxy hóa mạnh mẽ
Trong thanh long có chứa anthocyanin, betalain và vitamin C. Sự kết hợp của "bộ ba" này giúp hiệp đồng chống lại các gốc tự do, hỗ trợ duy trì làn da sáng mịn và hồng hào.
Hàm lượng nước trong quả thanh long chiếm tới hơn 80%. Ăn thanh long vào mùa hè mang lại cảm giác vô cùng thanh mát, đồng thời đây cũng là nguồn bù nước hiệu quả sau khi tập luyện thể thao.
Thúc đẩy trao đổi chất và giảm phù nề
Thanh long rất giàu kali, giúp điều hòa sự cân bằng chất lỏng trong cơ thể, từ đó làm giảm cảm giác sưng phù.
Hạt thanh long giúp chống oxy hóa
Những hạt nhỏ màu đen bên trong quả thanh long có chứa vitamin C và vitamin E. Khi ăn tạo cảm giác giòn sần sật rất ngon miệng, đồng thời chúng còn là những "trợ thủ đắc lực" trong việc chống oxy hóa.
Ăn thanh long ruột trắng hay đỏ tốt hơn?
Chuyên gia cho biết, rất nhiều người thường thắc mắc liệu thanh long ruột trắng hay ruột đỏ tốt hơn. Trên thực tế, giá trị dinh dưỡng của hai loại này gần như tương đương, chỉ khác biệt một chút về các hoạt chất sinh học thực phẩm.
Về mặt vị giác, thanh long ruột trắng có vị ngọt thanh, trong khi ruột đỏ có mùi thơm đậm đà hơn và hàm lượng anthocyanin trong ruột đỏ cũng phong phú hơn.
Xét về góc độ chỉ số dinh dưỡng, chuyên gia Mẫn thực hiện một phép so sánh định lượng trên mỗi 100 g hàm lượng để người tiêu dùng dễ dàng cân nhắc. Kết quả cho thấy không có sự chênh lệch quá lớn giữa hai dòng quả này. Về năng lượng, thanh long ruột đỏ chứa 48 kcal, thấp hơn một chút so với mức 49 kcal của ruột trắng. Ngược lại, nếu xét về hàm lượng chất xơ giúp hỗ trợ tiêu hóa, thanh long ruột trắng lại chiếm ưu thế hơn với 1,7 g, trong khi loại ruột đỏ là 1,3 g.
Đối với những ai quan tâm đến hiệu quả làm đẹp và dưỡng da, thanh long ruột đỏ sẽ là lựa chọn nhỉnh hơn nhờ sở hữu 6,3 mg vitamin C (so với 5,3 mg ở ruột trắng).
Cuối cùng, về khả năng đào thải độc tố và giảm phù nề, cả hai loại đều sở hữu lượng kali vô cùng dồi dào, đạt mức 226 mg ở loại ruột trắng và 219 mg ở loại ruột đỏ.
Chính vì vậy, dù mục tiêu của bạn là bù nước, giảm cân hay bổ sung chất chống oxy hóa, việc chọn thanh long trắng hay đỏ hoàn toàn có thể dựa vào sở thích hương vị của cá nhân.
Chuyên gia Mẫn chia sẻ thêm một mẹo nhỏ: Khi gọt thanh long, chúng ta không cần phải bóc quá sạch lớp màng mỏng dính sát vào vỏ quả. Lý do là bởi các hoạt chất sinh học (phytochemicals) tập trung dày đặc nhất ở vùng gần vỏ này. Bạn chỉ cần rửa thật sạch lớp vỏ ngoài là có thể an tâm ăn cả phần màng vỏ.
Ngoài ra, một hiện tượng hoàn toàn bình thường là sau khi ăn thanh long ruột đỏ, phân hoặc nước tiểu có thể chuyển sang màu đỏ. Bạn không cần phải hoang mang hay hoảng sợ vì điều này. Đối với những ai đang có nhu cầu cấp nước hoặc muốn cải thiện tình trạng táo bón, thanh long chính là một sự lựa chọn tuyệt vời để bổ sung vào thực đơn trái cây hàng ngày.
