Tiết khí này kéo dài khoảng 15 ngày, đánh dấu giai đoạn thời tiết trong lành, đã qua đợt lạnh ẩm của mùa xuân nhưng chưa chạm tới cái nóng gay gắt đầu hè.
Theo chuyên gia văn hóa Phạm Đình Hải, tên gọi “Thanh minh” có nghĩa là trong sạch và sáng sủa. Đây là thời điểm khí dương hưng thịnh, vạn vật tràn đầy sức sống. Do đó, Thanh minh mang hai ý nghĩa lớn: Đạo hiếu (tảo mộ) và di dưỡng tinh thần (hội đạp thanh).
Việc tu sửa phần mộ vào thời điểm vượng khí nhất trong năm là cách con cháu giúp nơi yên nghỉ của tổ tiên luôn sạch sẽ, khang trang. Bên cạnh đó, các hoạt động ngoài trời, dã ngoại (giẫm lên cỏ xanh) giúp con người hòa mình vào thiên nhiên, tăng cường gắn kết gia đình và cộng đồng.
Trong phần hội “đạp thanh” thời xưa, mọi người ăn mặc chỉnh tề, tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thơ ca hò vè, các trò chơi dân gian. Nam nữ gặp gỡ, trao đổi tâm tình, hẹn ước.
Mỗi người đều muốn thể hiện rõ bản thân mình (thanh minh) để qua đó lựa chọn, cầu thân, kết bạn. Thời phong kiến, Tết Thanh minh là một dịp hẹn hò, xem mặt rất tốt của các gia đình, thanh niên nam nữ.
Hướng dẫn thực hành nghi thức
Chuyên gia Phạm Đình Hải cho biết, nghi lễ Thanh minh đề cao sự giản dị, lòng thành kính, không cầu kỳ về hình thức.
Về thời gian: Gia chủ có thể tiến hành tảo mộ vào bất kỳ ngày nào trong khoảng 15 ngày của tiết khí. Không nhất thiết phải xem ngày lành tháng tốt hay chọn giờ hoàng đạo. Quan trọng nhất là sắp xếp được thời gian để con cháu tề tựu đông đủ, tinh thần thoải mái.
Về lễ vật: Mâm cúng thường rất đơn giản, chỉ gồm: hương (nhang), hoa tươi, quả chín, trà, nước sạch và một ít vàng mã. Ở nhiều gia đình, chỉ cần một nén tâm nhang cũng đủ thể hiện lòng thành kính. Người dân được khuyến cáo hạn chế đốt vàng mã số lượng lớn để tránh lãng phí và bảo vệ môi trường.
Các bước tại mộ phần:
– Dâng hương, xin phép thần linh, thổ địa cai quản vùng đất trước khi dọn dẹp.
– Quét dọn, phát quang cỏ dại, đắp thêm đất và tu sửa những chỗ sạt lở, hư hỏng để phần mộ khang trang.
– Sau khi dọn dẹp xong, con cháu mới thắp hương tưởng nhớ gia tiên, mời tổ tiên thụ lộc.
Sau phần “lễ” là phần “hội”, các gia đình thường tổ chức thụ lộc, ăn uống nhẹ nhàng ngay tại khuôn viên nghĩa trang (nếu cho phép) hoặc tổ chức dã ngoại cuối tuần. Điều này giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về cội nguồn và tự làm mới bản thân cả về thể chất lẫn tinh thần.
Bài văn khấn khi đi tảo một dịp Tết Thanh minh
Theo phong tục truyền thống, khi ra nghĩa trang, gia chủ không thể khấn trực tiếp gia tiên ngay mà phải tuân thủ nguyên tắc “xin phép thần linh trước, mời gia tiên sau”.
Gia chủ thắp hương, chắp tay thành tâm khấn:
“Con lạy chín phương trời, mười phương chư Phật. Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ, chư vị Tôn thần, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Ngũ phương Ngũ thổ Long mạch cai quản khu vực này. Hôm nay nhân tiết Thanh minh, tín chủ con thành tâm sắm lễ, xin phép các ngài cho chúng con được dọn dẹp, tu sửa lại phần mộ của gia tiên họ… (tên họ của gia đình).”
Sau khi dọn dẹp xong, thắp hương lên mộ phần gia tiên và khấn:
“Con kính lạy gia tiên tiền tổ, hương linh cụ… (tên người đã khuất). Nhân tiết Thanh minh vượng khí, con cháu thành tâm sắm lễ, khang trang lại mộ phần, đắp bồi thổ địa. Cúi xin hương linh chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ độ trì cho gia đạo bình an, vạn sự hanh thông”.
Từ Thung lũng Chết ở Mỹ đến những vùng đất nóng đến mức chim rơi khỏi bầu trời, hay các tuyến phố phải lắp máy điều hòa ngoài trời ở Kuwait, nhiều nơi trên Trái Đất ghi nhận mức nhiệt khắc nghiệt chưa từng có.
Điều đáng kinh ngạc là giữa cái nóng cực đoan ấy, vẫn có những cộng đồng dân cư bền bỉ sinh sống, lao động và thích nghi với điều kiện khắc nghiệt của tự nhiên.
Thung lũng Chết từ lâu được xem là một trong những nơi nóng nhất thế giới. Theo tổ chức Guinness thế giới và Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), khu vực Furnace Creek tại đây đạt mức 56,7°C vào ngày 10/7/1913 - mức nhiệt cao nhất từng được ghi nhận trên Trái Đất.
Vào mùa hè, nhiệt độ tại Thung lũng Chết thường xuyên vượt ngưỡng 50 độ C. Tháng 7/2024, khu vực này tiếp tục lập kỷ lục tháng nóng nhất lịch sử với nhiệt độ trung bình 42,5 độ C và nhiều ngày vượt 51 độ C.
Dù điều kiện khắc nghiệt, hàng trăm người vẫn sinh sống và làm việc quanh Furnace Creek, chủ yếu phục vụ du lịch và công viên quốc gia. Người Timbisha Shoshone là cộng đồng bản địa có lịch sử hàng nghìn năm, vẫn duy trì cuộc sống tại vùng sa mạc này.
Các nhà khoa học cho rằng, địa hình thấp hơn mực nước biển cùng các dãy núi bao quanh khiến nhiệt bị giữ lại như trong "lò nướng khổng lồ", tạo nên khí hậu cực nóng đặc trưng của Thung lũng Chết.
Libyra luôn dẫn đầu danh sách quốc gia nóng nhất thế giới từ nhiều năm nay. Đất nước Bắc Phi này có khí hậu khắc nghiệt và khô cằn nhất thế giới. Nhiệt độ cao nhất từng ghi nhận ở Libya là 58 độ C.
Dallol nằm trong vùng trũng Danakil Depression của Ethiopia, được xem là nơi nóng nhất thế giới tính theo nhiệt độ trung bình năm.
Theo tổ chức Guinness thế giới, nhiệt độ trung bình tại đây đạt khoảng 34-35 độ C trong nhiều năm liên tiếp, trong khi nhiệt độ ban ngày thường xuyên vượt 45 độ C.
Dallol gây ấn tượng bởi các hồ axit, mạch nước nóng lưu huỳnh và những lớp khoáng chất có màu vàng, xanh lá và cam rực rỡ, tạo nên khung cảnh giống bề mặt của một hành tinh khác. Nhiều nhà khoa học coi đây là một trong những môi trường khắc nghiệt nhất mà con người từng sinh sống.
Dallol là quê hương của người Afar kiên cường. Điều kiện khắc nghiệt của vùng đất này đã định hình nên một lối sống độc đáo, cân bằng giữa thách thức và cơ hội kinh tế.
Những mỏ muối có ý nghĩa quan trọng đối với người dân nơi đây. Họ khai thác muối bằng phương pháp thủ công truyền thống. Công việc thường bắt đầu từ sáng sớm để tránh cái nóng vào buổi trưa.
Thành phố Kuwait là một trong những thành phố nóng nhất thế giới có mật độ dân cư lớn. Mùa hè tại đây thường xuyên ghi nhận nhiệt độ trên 50 độ C, trong khi mức nhiệt cực đại từng lên khoảng 54 độ C, theo The Sun.
Nhiệt độ khắc nghiệt khiến cuộc sống tại Kuwait thay đổi đáng kể. Người dân hạn chế ra ngoài vào ban ngày, nhiều hoạt động được chuyển sang buổi tối.
Máy điều hòa không khí được xem là thiết bị không thể thiếu ở nơi nắng nóng này. Nhà cửa, các tòa nhà văn phòng, trung tâm mua sắm đều được trang bị đầy đủ để chống chọi với cái nóng. Thậm chí, ở một số khu vực phải lắp máy điều hòa trên đường phố để làm mát.
Người dân địa phương từng chứng kiến cảnh chim chết, rơi tự do từ trên trời xuống do nắng nóng gay gắt.
Saudi Arabia là nước lớn nhất trên thế giới không có sông. Tới 95% lãnh thổ của Saudi Arabia là sa mạc hoặc vùng đất khô cằn, chỉ 1,45% diện tích đất là có thể canh tác. Điều này khiến cho mức nhiệt trung bình ở nơi đây vào mùa nóng tăng vọt lên 50 độ.
Phần lớn Algeria được bao phủ bởi Sahara - sa mạc lớn nhất thế giới. Theo Cổng thông tin Bộ Ngoại giao Việt Nam, 87% trong tổng số gần 2,4 triệu km2 diện tích Algeria là sa mạc. Còn theo World Atlas, con số này lên tới trên 90%.
Quốc gia Trung Đông này có khí hậu nóng ẩm quanh năm, nhiệt độ rất cao kể cả ở mùa đông. Ngày hè, nhiệt độ trung bình ở đây là 40 độ C. Cùng với sự nóng lên của trái đất, nhiệt độ ở Iran cũng ngày càng cao. Gần đây, trạm khí tượng ở Abadan (Iran) vừa đo được mức nhiệt kinh hoàng lên đến 52,2 °C, cho thấy một mùa hè nóng hơn bao giờ hết ở Iran và các nước khu vực Trung Đông.
Nằm ngay liền kề Iran, Iraq cũng chịu khí hậu khô nóng, ít mưa vào mùa hè. Nhiều ngày liền, nơi đây ghi nhận mức nhiệt tăng cao trên 50 độ C. Dù có mùa đông ôn đới lạnh nhưng nhiệt độ trung bình năm ở Iraq vẫn rất cao, từ 20 đến 30 độ C. Do đó, đây vẫn được xem là một trong những quốc gia nóng nhất thế giới.
Trên thế giới, không ít trường hợp con người bỗng nhiên lão hóa nhanh bất thường dù còn rất trẻ, khiến giới y khoa phải đặt nhiều câu hỏi. Những hiện tượng hiếm gặp này không chỉ gây sốc mà còn ẩn chứa nhiều bí ẩn về sức khỏe con người.
Điển hình một cô gái trẻ ở Malaysia từng trải qua cú sốc lớn khi ngoại hình thay đổi nhanh chóng đến mức bị nhầm là người già, chỉ sau thời gian ngắn mang thai. Sự việc không chỉ gây ảnh hưởng nặng nề về tâm lý mà còn khiến nhiều người xung quanh không tin vào tuổi thật của cô.
Trường hợp cô gái "già đi nhanh bất thường" này từng xảy ra vài năm trước, nhưng gần đây bất ngờ được chia sẻ lại và nhanh chóng thu hút sự chú ý trở lại. Sự thay đổi ngoại hình gây sốc cùng câu chuyện phía sau một lần nữa khiến nhiều người không khỏi bàn tán.
Cik Nur Ain 28 tuổi, sống tại Kota Tinggi, Johor, Malaysia vốn là một người phụ nữ có nhan sắc bình thường và sức khỏe ổn định. Tuy nhiên, khi mang thai bé thứ hai được khoảng 2 tháng, cô bắt đầu trải qua tình trạng ốm nghén nặng, chóng mặt, xuất huyết và sụt cân đáng kể.
Điều đáng nói đến gần tháng thứ 3 thai kỳ, làn da của cô bất ngờ xuất hiện tình trạng sưng phù, chảy xệ và hình thành nhiều nếp nhăn sâu, khiến gương mặt thay đổi rõ rệt chỉ trong thời gian ngắn. Bản thân cô cho biết đã vô cùng hoảng hốt khi nhìn thấy hình ảnh của mình trong gương và ban đầu nghĩ do căng thẳng gây ra.
Theo các bác sĩ, nguyên nhân được cho là xuất phát từ sự thay đổi hormone mạnh mẽ trong thai kỳ. Tình trạng da đổ dầu, lão hóa nhanh và nổi mụn cũng xuất hiện, trong khi việc điều trị bị hạn chế do cô đang mang thai.
Đặc biệt sang tháng thứ 5, các dấu hiệu lão hóa càng rõ rệt hơn, khiến ngoại hình của cô bị thay đổi nghiêm trọng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt mà còn gây tổn thương tâm lý khi cô liên tục nhận những ánh nhìn kỳ lạ từ người xung quanh.
Thậm chí, cô từng bị người lạ hiểu nhầm về tuổi tác, có trường hợp còn không tin cô đủ tuổi để sinh con. Tuy nhiên, chồng và gia đình luôn ở bên động viên, giúp cô vượt qua giai đoạn khó khăn này.
Sau khi sinh con an toàn vào tháng 6, Cik Nur Ain đã tiến hành điều trị da. Mặc dù tình trạng đã cải thiện đáng kể nhưng vẫn chưa hoàn toàn trở lại như trước khi mang thai, nhưng gương mặt không còn bị biến đổi nặng nề như trước.
Những trường hợp "già trước tuổi" hiếm gặp trên thế giới không chỉ gây sốc bởi sự thay đổi ngoại hình bất thường, mà còn đặt ra nhiều câu hỏi về sức khỏe và cơ chế của cơ thể con người. Dù nguyên nhân khác nhau, điểm chung là tất cả đều để lại bài học về việc lắng nghe cơ thể và thăm khám y tế kịp thời khi có dấu hiệu lạ.
Mỗi buổi chiều muộn, trên vỉa hè đường Lê Duẩn (gần Phu Văn Lâu) và khu vực Đồn Mang Cá (phường Phú Xuân, TP Huế), người ta lại thấy một hình ảnh quen thuộc: vài bộ đồ nghề giản dị, những chiếc ghế nhựa xếp ngay ngắn và nụ cười rôm rả của các bạn trẻ đang tỉ mẩn cắt tóc cho khách.
Đó là "Tiệm cắt tóc đổi nụ cười" - mô hình cắt tóc thiện nguyện do anh Lê Duy Thành cùng 7 thành viên khác duy trì từ cuối năm 2023 đến nay.
Chia sẻ về cái tên đặc biệt này, anh Thành mỉm cười tâm sự: "Ban đầu nhóm mở điểm cắt tóc miễn phí này ra cũng chưa nghĩ đến việc đặt tên đâu. Nhưng sau một thời gian hoạt động, nhận được sự ủng hộ rất tích cực từ các bác, các chú.
Ai cắt xong cũng cười thật tươi, bước đi với tâm trạng vui vẻ, phấn khởi. Thấy những nụ cười ấy quý giá quá, anh em quyết định lấy luôn cái tên 'Cắt tóc đổi nụ cười' làm thương hiệu cho nhóm".
Không cửa tiệm hoành tráng, không máy lạnh, "tiệm" của Thành và những người bạn chỉ vỏn vẹn vài bộ tông đơ, kéo, lược đơn giản.
Thế nhưng cứ đều đặn từ thứ Hai đến thứ Sáu tại khu vực vỉa hè gần Phu Văn Lâu và ngày Chủ nhật tại Đồn Mang Cá, tiệm lại "mở cửa" đón khách. Trung bình mỗi buổi chiều, tiệm đón từ 15 đến 20 lượt khách, những ngày cao điểm con số này có thể lên tới 30 người.
Khách hàng của tiệm tóc vỉa hè này vô cùng đa dạng, từ những em nhỏ, các bạn sinh viên nghèo cho đến những người lớn tuổi. Nhưng đông nhất vẫn là các bác tài xế công nghệ, những chú xe ôm, xích lô - những người mà cuộc sống mưu sinh hằng ngày vốn nặng gánh lo toan.
Đối với người lao động nghèo, việc thắt lưng buộc bụng để tiết kiệm từng đồng đã trở thành thói quen. Vì vậy một điểm cắt tóc miễn phí như thế này không chỉ giúp họ có một mái đầu gọn gàng, tươm tất mà còn mang ý nghĩa sẻ chia thiết thực về kinh tế.
Một bác xe ôm quen thuộc của tiệm chia sẻ số tiền đáng lẽ phải bỏ ra để cắt tóc, nay nhờ các bạn trẻ mà bác có thể giữ lại. Số tiền tuy nhỏ nhưng với những người lao động nghèo, nó có thể đổi được một bữa cơm có thêm ít thịt, ít cá, hoặc thêm được chút tiền đổ xăng để chạy thêm vài chuyến xe trong ngày.
Giữa lòng cố đô Huế cổ kính và yên bình, tiệm tóc vỉa hè của anh Lê Duy Thành và những người bạn không chỉ làm đẹp cho mái tóc, mà còn đang làm đẹp cho cuộc sống bằng chính sự tử tế, sẻ chia của tuổi trẻ.