Tiết khí này kéo dài khoảng 15 ngày, đánh dấu giai đoạn thời tiết trong lành, đã qua đợt lạnh ẩm của mùa xuân nhưng chưa chạm tới cái nóng gay gắt đầu hè.
Theo chuyên gia văn hóa Phạm Đình Hải, tên gọi “Thanh minh” có nghĩa là trong sạch và sáng sủa. Đây là thời điểm khí dương hưng thịnh, vạn vật tràn đầy sức sống. Do đó, Thanh minh mang hai ý nghĩa lớn: Đạo hiếu (tảo mộ) và di dưỡng tinh thần (hội đạp thanh).
Việc tu sửa phần mộ vào thời điểm vượng khí nhất trong năm là cách con cháu giúp nơi yên nghỉ của tổ tiên luôn sạch sẽ, khang trang. Bên cạnh đó, các hoạt động ngoài trời, dã ngoại (giẫm lên cỏ xanh) giúp con người hòa mình vào thiên nhiên, tăng cường gắn kết gia đình và cộng đồng.
Trong phần hội “đạp thanh” thời xưa, mọi người ăn mặc chỉnh tề, tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thơ ca hò vè, các trò chơi dân gian. Nam nữ gặp gỡ, trao đổi tâm tình, hẹn ước.
Mỗi người đều muốn thể hiện rõ bản thân mình (thanh minh) để qua đó lựa chọn, cầu thân, kết bạn. Thời phong kiến, Tết Thanh minh là một dịp hẹn hò, xem mặt rất tốt của các gia đình, thanh niên nam nữ.
Hướng dẫn thực hành nghi thức
Chuyên gia Phạm Đình Hải cho biết, nghi lễ Thanh minh đề cao sự giản dị, lòng thành kính, không cầu kỳ về hình thức.
Về thời gian: Gia chủ có thể tiến hành tảo mộ vào bất kỳ ngày nào trong khoảng 15 ngày của tiết khí. Không nhất thiết phải xem ngày lành tháng tốt hay chọn giờ hoàng đạo. Quan trọng nhất là sắp xếp được thời gian để con cháu tề tựu đông đủ, tinh thần thoải mái.
Về lễ vật: Mâm cúng thường rất đơn giản, chỉ gồm: hương (nhang), hoa tươi, quả chín, trà, nước sạch và một ít vàng mã. Ở nhiều gia đình, chỉ cần một nén tâm nhang cũng đủ thể hiện lòng thành kính. Người dân được khuyến cáo hạn chế đốt vàng mã số lượng lớn để tránh lãng phí và bảo vệ môi trường.
Các bước tại mộ phần:
– Dâng hương, xin phép thần linh, thổ địa cai quản vùng đất trước khi dọn dẹp.
– Quét dọn, phát quang cỏ dại, đắp thêm đất và tu sửa những chỗ sạt lở, hư hỏng để phần mộ khang trang.
– Sau khi dọn dẹp xong, con cháu mới thắp hương tưởng nhớ gia tiên, mời tổ tiên thụ lộc.
Sau phần “lễ” là phần “hội”, các gia đình thường tổ chức thụ lộc, ăn uống nhẹ nhàng ngay tại khuôn viên nghĩa trang (nếu cho phép) hoặc tổ chức dã ngoại cuối tuần. Điều này giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về cội nguồn và tự làm mới bản thân cả về thể chất lẫn tinh thần.
Bài văn khấn khi đi tảo một dịp Tết Thanh minh
Theo phong tục truyền thống, khi ra nghĩa trang, gia chủ không thể khấn trực tiếp gia tiên ngay mà phải tuân thủ nguyên tắc “xin phép thần linh trước, mời gia tiên sau”.
Gia chủ thắp hương, chắp tay thành tâm khấn:
“Con lạy chín phương trời, mười phương chư Phật. Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ, chư vị Tôn thần, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Ngũ phương Ngũ thổ Long mạch cai quản khu vực này. Hôm nay nhân tiết Thanh minh, tín chủ con thành tâm sắm lễ, xin phép các ngài cho chúng con được dọn dẹp, tu sửa lại phần mộ của gia tiên họ… (tên họ của gia đình).”
Sau khi dọn dẹp xong, thắp hương lên mộ phần gia tiên và khấn:
“Con kính lạy gia tiên tiền tổ, hương linh cụ… (tên người đã khuất). Nhân tiết Thanh minh vượng khí, con cháu thành tâm sắm lễ, khang trang lại mộ phần, đắp bồi thổ địa. Cúi xin hương linh chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ độ trì cho gia đạo bình an, vạn sự hanh thông”.
Vụ việc xảy ra vào ngày 30/6, được đơn vị cứu hộ của cảnh sát giao thông đường cao tốc Buriram, Thái Lan, báo cáo.
Người thân tin rằng cụ bà 74 tuổi đã qua đời vì đột quỵ nên đã liên hệ với đội cứu hộ để chuyển thi thể bà từ Bệnh viện Buriram về chùa. Suốt quãng đường đi, bà bất động, nhưng khi đến chùa, bà đã sống lại một cách kỳ diệu.
Khi thi thể bà được chuyển đến nhà tang lễ để làm lễ té nước và tụng kinh, cụ bà đột nhiên ho và bắt đầu thở trở lại. Điều này đã làm người thân và dân làng vô cùng ngạc nhiên. Gia đình bà rất bối rối trước những gì đã xảy ra, nhưng cũng nhẹ nhõm vì bà đã hồi phục.
Thay vì cử hành tang lễ và mời các nhà sư đến làm lễ tụng kinh, họ đã chuyển sang tụng kinh cầu nguyện kéo dài sự sống cho bà.
Lực lượng cứu hộ cảnh sát giao thông đã phối hợp với Bệnh viện Nang Rong để cung cấp oxy cho cụ bà. Sau đó, người phụ nữ lớn tuổi được đưa về nhà để chăm sóc theo nguyện vọng của gia đình. Hiện tại, bà vẫn đang sử dụng oxy để hỗ trợ hô hấp, có phản ứng và nhận thức được tình hình, nhưng không thể nói chuyện hay giao tiếp.
Ông Suphon, 77 tuổi, cho biết sau khi vợ ông lâm bệnh và được đưa vào Bệnh viện Nang Rong rồi chuyển đến Bệnh viện Buriram, bệnh viện đã thông báo với họ rằng hãy chuẩn bị cho sự ra đi của bà. Ông đã nói chuyện với vợ, bảo bà đừng lo lắng và hãy yên nghỉ.
Anh Nguyễn Tăng Pháp - Trưởng phòng cải tiến chất lượng sản xuất (Công ty TNHH Điện tử Samsung HCMC CE Complex) - vừa được Liên đoàn Lao động TP.HCM tuyên dương gương lao động tiêu biểu trong học tập và làm theo lời Bác nhân dịp sinh nhật Bác 19-5 năm nay.
Nhận giải thưởng Tôn Đức Thắng lần thứ 25, anh được xem như hình ảnh điển hình người thợ trẻ thế hệ mới giỏi chuyên môn, dấn thân vì tập thể. Hơn chục năm gắn bó với xưởng máy, anh đã có hàng loạt sáng kiến làm lợi hàng chục tỉ đồng, tận tâm dìu dắt công nhân cùng trái tim luôn hướng về cộng đồng.
Từ khi còn là nhân viên cho đến lúc làm trưởng bộ phận cải tiến chất lượng sản xuất, Pháp luôn trăn trở làm sao để dây chuyền sản xuất bớt đi những lỗi hỏng hóc, công nhân bớt vất vả mà năng suất vẫn tăng. Và anh đi tìm câu trả lời bằng những con số biết nói. Giai đoạn 2022-2025, Pháp lần lượt trình làng năm sáng kiến cải tiến kỹ thuật trọng điểm với tổng giá trị làm lợi cho doanh nghiệp đến 432.456 USD (tương đương gần 17 tỉ đồng).
Những người làm tại dây chuyền sản xuất tivi không thể quên sự thay đổi ngoạn mục này. Trước đó việc kiểm tra thùng tivi hoàn toàn phụ thuộc vào sức người có áp lực và cả rủi ro sai sót.
Tuy nhiên Pháp đã tìm tòi và thiết lập thành công hệ thống kiểm tra thùng tivi tự động. Nhờ đó giúp loại bỏ hoàn toàn sai sót do yếu tố con người, đồng thời giúp giảm bớt mỗi dây chuyền một nhân công. Nên với 18 dây chuyền có thể tiết kiệm cho công ty 1,7 tỉ đồng/năm.
Anh cũng là cha đẻ của những hệ thống thông minh khác. Hệ thống tự động kiểm tra vật tư thay thế checklist giấy thủ công tiết kiệm 182.500 USD/năm. Hệ thống ngăn ngừa sai vật tư cho dây chuyền màn hình LCM tiết kiệm 50.000 USD/năm. Hệ thống kiểm tra kiểm soát PBA Main software version từ nhà cung cấp đến nhà máy ngăn ngừa 100% lỗi dừng chuyền do phần mềm cũ...
Gần nhất là đầu năm 2025, anh ghi dấu ấn với sáng kiến cải tiến Pallet PIN bằng vật liệu nội địa thay vì nhập khẩu từ Hàn Quốc cho dòng sản phẩm mới. Dù chỉ với thay đổi nhỏ, nhờ đó đã giúp xử lý nhanh gọn bài toán vật liệu, đồng thời tiết kiệm thêm 31.700 USD.
Điều mấu chốt chính là mỗi sáng kiến luôn lấy con người làm trung tâm. Qua đó giảm áp lực, bảo vệ sức khỏe, an toàn cho đồng nghiệp đang trên mỗi dây chuyền.
Anh Pháp còn được nhắc nhiều gắn với đào tạo, kèm cặp cho đồng nghiệp. Trong vai trò giảng viên nội bộ, từ năm 2020 đến nay anh đã đứng lớp truyền đạt kiến thức cho gần 1.500 công nhân. Đó là những buổi chia sẻ đánh thẳng vào nguyên tắc cơ bản, kỹ thuật thực chiến trên dây chuyền. Nhờ vậy giúp người lao động mới nhanh chóng hòa nhập, nắm bắt công việc và hiểu rõ về tiêu chuẩn chất lượng.
Cùng với đó, Pháp giúp chính những người thợ nâng tầm kiến thức, kỹ năng để vươn lên vị trí quản lý.
Thành quả là trong năm năm đã có 50 công nhân sản xuất trực tiếp vươn lên các vị trí chủ chốt qua hướng dẫn của anh. Trong đó, 46 người trở thành dây chuyền trưởng, hai người thành nhân viên cấp cao quản lý chất lượng và hai người được nâng bậc tương đương kỹ sư, thành quả cũng những giờ miệt mài của thầy và trò ở lại xưởng muộn sau giờ làm.
Anh còn đam mê hoạt động cộng đồng. Bước chân kỹ sư 9X ấy cùng công đoàn đơn vị đã in dấu nhiều nơi trên mọi miền Tổ quốc với các dự án an sinh xã hội ước tính giá trị trên 25 tỉ đồng.
Dự án "Ngôi trường Hy vọng Samsung" gần 24 tỉ đồng với phòng tin học, máy chiếu được dành tặng 300 trẻ nghèo ở Thanh Hóa, Quảng Ninh, Bến Tre hay mái ấm tình thương cho người nghèo ở Cà Mau, TP.HCM.
Sau cơn bão số 3 Yagi năm 2024, anh và công đoàn đã kêu gọi hỗ trợ công nhân viên tại Thái Nguyên và Lào Cai hơn 800 triệu đồng. Còn khi miền Tây đối mặt với hạn mặn, đơn vị đã tặng hệ thống dẫn nước ngọt, bồn nước, máy lọc nước hàng trăm triệu đồng đến U Minh (Cà Mau) và Sóc Trăng cùng nhiều hoạt động khác…
Rau cần là loại rau giàu dinh dưỡng, chứa nhiều vitamin và khoáng chất quan trọng như vitamin P, C, albumin, đường, canxi, phốt pho, sắt, carotene và axit hữu cơ. Trong y học cổ truyền, rau cần có vị ngọt, tính mát, được cho là có tác dụng thanh nhiệt, bình can, trừ phong, lợi thấp và hỗ trợ giảm huyết áp.
Không chỉ vậy, rau cần còn được sử dụng trong hỗ trợ điều trị ho, giảm viêm, long đờm. Hầu hết các bộ phận của cây như rễ, thân và lá đều có thể dùng làm thực phẩm hoặc vị thuốc dân gian.
Nhờ chứa nhiều chất xơ, rau cần giúp hỗ trợ tiêu hóa, góp phần loại bỏ chất thải và độc tố trong đường ruột. Ngoài ra, loại rau này còn được cho là tốt cho người thiếu máu, người mất ngủ và phụ nữ mang thai ở giai đoạn cuối thai kỳ.
Hương thơm đặc trưng của rau cần cũng giúp kích thích vị giác, hỗ trợ lưu thông mồ hôi và góp phần điều hòa huyết áp.
Rau cần là loại rau thủy sinh, sinh trưởng chủ yếu trong môi trường nước ao hồ, ruộng đồng. Chính điều này khiến rau dễ trở thành nơi tồn tại của nhiều loại ký sinh trùng như sán lá gan lớn, sán lá ruột lớn…
Theo các nguồn thông tin y tế, vòng đời của sán thường bắt đầu từ nguồn phân thải của người bệnh, trứng sán theo nước ra môi trường bên ngoài và phát triển trong nước ngọt. Sau vài tuần, ấu trùng phát triển, ký sinh trong ốc và tiếp tục hoàn thiện vòng đời trước khi lây sang người qua thực phẩm.
Nguy cơ nhiễm bệnh nếu ăn rau sống hoặc chế biến không đúng cách
Người ăn phải các loại rau thủy sinh như rau cần khi chưa được nấu chín kỹ có thể vô tình đưa nang ấu trùng ký sinh vào cơ thể, dẫn đến nguy cơ nhiễm sán.
Dù giàu dinh dưỡng, rau cần nếu không được làm sạch kỹ hoặc ăn sống có thể trở thành nguồn lây ký sinh trùng, gây ảnh hưởng đến gan, đường ruột và trong một số trường hợp nặng có thể tác động đến hệ thần kinh.
Các chuyên gia khuyến cáo nên hạn chế tối đa việc ăn sống các loại rau trồng dưới nước như cải xoong, rau cần, rau ngổ, rau muống nước, ngó sen…
Một số người cho rằng chỉ cần chần qua nước sôi hoặc nhúng lẩu là đủ an toàn, nhưng thực tế ký sinh trùng chỉ bị tiêu diệt khi đạt nhiệt độ khoảng 100°C trong 3-5 phút. Việc trụng sơ hoặc làm tái không đảm bảo loại bỏ hoàn toàn trứng giun, sán.
Rau ngổ là loại rau thủy sinh rất phổ biến trong bữa ăn của nhiều gia đình Việt. Nhìn bên ngoài đơn giản, nhưng loại rau này lại chứa nhiều thành phần dinh dưỡng đáng chú ý như: khoảng 93% nước, 2,1% protein, cùng vitamin B, C, tinh dầu thơm và carotene.
Không chỉ là rau gia vị, rau ngổ còn được sử dụng như một vị thuốc dân gian. Bộ phận thường dùng là phần lá non. Một số nghiên cứu còn ghi nhận các chiết xuất từ rau ngổ có hoạt tính sinh học như kháng viêm, giảm đau, kháng khuẩn, hỗ trợ tiêu hóa và tẩy giun sán.
Nhờ đó, rau ngổ thường được nhắc đến với nhiều công dụng hỗ trợ sức khỏe như:
Giải độc, thanh nhiệt
Hỗ trợ sát khuẩn đường tiêu hóa
Hỗ trợ giảm viêm, giảm sốt
Góp phần phòng ngừa lão hóa
Món ăn ngon nhưng tiềm ẩn nguy cơ nếu dùng sai cách
Trong ẩm thực, rau ngổ thường được ăn sống, dùng kèm phở, hủ tiếu hoặc nấu canh chua với cá. Hương vị đặc trưng giúp món ăn dậy mùi và hấp dẫn hơn.
Tuy nhiên, vì là rau thủy sinh nên rau ngổ dễ bị nhiễm ký sinh trùng nếu trồng trong môi trường nước bẩn. Đặc biệt, loại rau này thường mọc ở ao, đầm lầy, bờ ruộng — những nơi có nguy cơ cao tồn tại ấu trùng sán, nhất là sán lá gan lớn.
Nếu không được làm sạch và chế biến đúng cách, nguy cơ nhiễm ký sinh trùng là hoàn toàn có thể xảy ra.
Vì sao cần đặc biệt cẩn trọng khi ăn rau ngổ?
Thân rau ngổ có nhiều lông tơ nhỏ nên rất khó làm sạch hoàn toàn bằng cách rửa thông thường. Vi khuẩn, trứng ký sinh trùng có thể vẫn bám lại nếu xử lý qua loa.
Do đó, khi sử dụng rau ngổ (đặc biệt là ăn sống), cần:
Rửa thật kỹ nhiều lần dưới vòi nước chảy
Có thể ngâm nước muối loãng để giảm vi khuẩn
Nếu dùng cho món sống, nên cân nhắc chần qua nước ấm khoảng 40–45°C để giảm nguy cơ ký sinh trùng