Vào khoảng 5h45 sáng 2-4 (theo giờ Việt Nam), Hãng tin AFP tường thuật: Sáng sớm nay, quân đội Israel cho biết các hệ thống phòng không của nước này đang hoạt động để bắn hạ các tên lửa được phóng từ Iran.
“Cách đây không lâu, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã phát hiện các tên lửa được phóng từ Iran về hướng lãnh thổ Nhà nước Israel. Các hệ thống phòng thủ đang hoạt động để đánh chặn mối đe dọa” – quân đội Israel thông báo trên tài khoản Telegram chính thức.
Trước đó, vào tối 1-4 theo giờ địa phương, quân đội Iran thông báo tiến hành đợt tấn công mới bằng tên lửa và máy bay không người lái (drone) nhằm vào Israel và các căn cứ của Mỹ tại vùng Vịnh.
Bộ Tư lệnh trung tâm Khatam Al-Anbiya của Iran cho biết các mục tiêu bao gồm các thành phố của Israel như Tel Aviv bên bờ Địa Trung Hải và Eilat bên bờ Biển Đỏ, cũng như các cơ sở quân sự của Mỹ tại Bahrain và Kuwait.
Thông báo này được đưa ra vài giờ trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến có bài phát biểu được mong đợi về tình hình xung đột ở Trung Đông.
Tối 1-4 theo giờ địa phương, Đài Press TV của Iran đăng tin: Lực lượng tình báo Iran đã thu giữ một lượng lớn thiết bị do thám và liên lạc tiên tiến, đồng thời bắt giữ một gián điệp và vài phần tử ly khai trong các chiến dịch riêng rẽ tại tỉnh Tây Azerbaijan, tây bắc Iran.
Theo tuyên bố của Bộ Tình báo Iran, lực lượng này đã phát hiện một lô hàng lớn gồm các thiết bị do thám và liên lạc tinh vi, bao gồm 45 thiết bị do Mỹ và Israel sản xuất, khi chúng đang được tuồn vào nước này qua khu vực biên giới tây bắc. Các thiết bị này dự kiến được phân phát cho các điệp viên trên khắp cả nước.
Ngoài ra, lực lượng tình báo Iran đã xác định và bắt giữ 8 phần tử ly khai, trong đó bốn người đã lập một nhóm khủng bố tại thành phố Piranshahr và chia sẻ thông tin về tọa độ các cơ sở quân sự của Iran cho cơ quan tình báo Mossad (Israel). Những phần tử còn lại bị phát hiện và bắt giữ tại các thành phố Urmia và Oshnaviyeh.
Trong diễn biến liên quan, một cá nhân tham gia hoạt động gián điệp theo chỉ đạo của Mỹ và Israel cũng đã bị bắt tại Piranshahr.
Ngày 1-4, quân đội Israel tuyên bố đã thực hiện hơn 400 cuộc không kích trong hai ngày qua nhằm vào cơ sở hạ tầng thuộc về chính quyền Iran ở thủ đô Tehran, sử dụng 650 đạn dược.
Trong số đó, máy bay chiến đấu Israel đã thực hiện một loạt các cuộc tấn công quy mô lớn, nhắm vào khoảng 15 địa điểm sản xuất vũ khí, trong đó có một khu phức hợp trung tâm trực thuộc Bộ Quốc phòng Iran.
Họ nói rằng khu phức hợp này bao gồm các cơ sở sản xuất và phát triển tên lửa tiên tiến được thiết kế để nhắm mục tiêu vào máy bay chiến đấu.
Ngoại trưởng 15 nước châu Âu, trong đó có Bỉ, Ireland, Tây Ban Nha, Ý, Thụy Điển… đã ra tuyên bố chung cho biết họ “bàng hoàng” trước cuộc xung đột leo thang tại Lebanon và những hậu quả nhân đạo của nó.
Họ lưu ý rằng “hiện đã có khoảng 1,2 triệu người phải di dời trong nước, tương đương khoảng 25% tổng dân số”.
“Cho đến nay đã có hơn 1.000 người thiệt mạng, phần lớn là dân thường, bao gồm trẻ em, nhân viên cứu trợ và nhà báo” – các ngoại trưởng dẫn thông tin từ Bộ Y tế Lebanon.
Theo quân đội Israel, đã có 10 binh sĩ Israel thiệt mạng và 309 người khác bị thương kể từ khi xung đột bùng phát với nhóm vũ trang Hezbollah tại Lebanon và với Iran.
Quân đội Israel cho biết 48 sĩ quan và binh lính nước này đã bị thương trong cuộc giao tranh ở miền nam Lebanon trong vòng 24 giờ qua.
Người đứng đầu Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA), Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) sẽ thành lập một nhóm điều phối để tối đa hóa phản ứng đối với các tác động về năng lượng và kinh tế của cuộc chiến giữa Mỹ, Israel với Iran, theo tuyên bố chung.
Các tổ chức này cho biết nhóm điều phối sẽ đánh giá mức độ nghiêm trọng của các tác động tại các quốc gia, điều phối phản ứng và huy động các bên liên quan nhằm cung cấp hỗ trợ cho những nước cần thiết.
Tài khoản chính thức của chương trình “Rewards for Justice” (Treo thưởng vì Công lý) thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ đã đăng lên nền tảng X lời kêu gọi hỗ trợ thu thập thông tin về các vụ tấn công gần đây nhằm vào Đại sứ quán Mỹ tại Baghdad, Trung tâm Hỗ trợ Ngoại giao Baghdad và Tổng lãnh sự quán Mỹ tại Erbil, thuộc khu vực người Kurd bán tự trị của Iraq.
Trong bài đăng, họ cho biết sẽ trao thưởng 3 triệu USD cho ai cung cấp thông tin đáng tin cậy về các nhóm vũ trang có liên hệ với Iran và những đối tượng khác bị cho là đứng sau các vụ tấn công này.
Ngày 28-5 (giờ Mỹ), Bộ Tài chính Mỹ thông báo Washington đã áp đặt các lệnh trừng phạt mới nhằm vào hoạt động buôn bán dầu mỏ của quân đội Iran, ngay cả khi Washington và Tehran đạt được thỏa thuận sơ bộ về việc gia hạn lệnh ngừng bắn.
“Chúng tôi sẽ không cho phép Chính phủ Iran tăng doanh thu dầu mỏ nhằm mục đích tái thiết lực lượng vũ trang và năng lực quân sự của nước này”, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nêu trong thông cáo.
Theo đó, danh sách trừng phạt của Washington bao gồm 8 tàu có liên quan đến việc vận chuyển dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Iran ra thị trường toàn cầu đã bị đưa vào danh sách trừng phạt.
Trong đó có tàu chở dầu Flora mang cờ đảo Marshall, tàu chở dầu thô Hauncayo mang cờ Comoros và tàu chở dầu Ill Gap mang cờ Panama.
Ông Bessent cho hay việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với Iran “không nằm trong chương trình nghị sự cho đến khi Mỹ nhận thấy eo biển Hormuz được mở trở lại và phía Iran đồng ý bàn giao uranium làm giàu cao”.
Ngày 28-5, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thông báo đã ra lệnh cho quân đội nước này kiểm soát 70% Dải Gaza, bất chấp các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn mong manh có hiệu lực vào tháng 10 năm ngoái.
“Chúng tôi đang gây sức ép lên Hamas. Hiện chúng tôi kiểm soát 60% lãnh thổ ở dải đất này. Chỉ đạo của tôi là tiến tới 70%. Hãy bắt đầu từ con số đó”, nhà lãnh đạo Israel phát biểu.
Ông Netanyahu mô tả các vùng lãnh thổ mà Israel đã kiểm soát ở Gaza, Syria và Lebanon là "vùng đệm" có thể ngăn chặn những đợt tấn công tiềm tàng của các nhóm vũ trang, kể từ sau vụ tấn công vào tháng 10-2023, theo Hãng tin Reuters.
Chỉ thị của Thủ tướng Netanyahu được đưa ra trong bối cảnh Israel đang leo thang các cuộc tấn công ở Gaza và tuyên bố nhằm vào các thủ lĩnh cấp cao của Hamas có liên quan đến cuộc tấn công năm 2023.
Ngày 28-5, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã cảnh báo về sự leo thang nguy hiểm trong cuộc chiến Ukraine, đồng thời kêu gọi Nga và Ukraine quay trở lại bàn đàm phán.
“Chiều hướng của cuộc chiến, cùng với sự leo thang và cường độ ngày càng tăng mà chúng ta đang chứng kiến, đang có nguy cơ vượt khỏi tầm kiểm soát.
Vòng xoáy chết chóc phải dừng lại. Điều cần thiết lúc này là giảm leo thang, ngay lập tức và bền vững”, ông Antonio Guterres phát biểu tại Hội đồng Bảo an.
Cũng tại phiên họp của Liên hợp quốc, Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc Volker Turk đã kêu gọi các bên tham chiến kiềm chế và nối lại các cuộc đàm phán để chấm dứt chiến tranh, theo Hãng tin AFP.
“Luật nhân đạo quốc tế yêu cầu các bên tham chiến thực hiện mọi biện pháp phòng ngừa khả thi để tránh gây hại cho dân thường. Đây không chỉ là những gợi ý hay khuyến nghị, mà là nghĩa vụ ràng buộc kèm theo trách nhiệm pháp lý đối với những bên liên quan”, ông Turk nhấn mạnh.
Ngày 28-5, Thủ tướng Canada Mark Carney đã nhấn mạnh tầm quan trọng của nước này đối với nền kinh tế Mỹ, đồng thời kêu gọi tăng cường hợp tác trong bối cảnh các cuộc đàm phán về việc sửa đổi Hiệp định Thương mại tự do Bắc Mỹ đang gặp trở ngại.
“Canada mạnh sẽ giúp đạt được mục tiêu ‘Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại’... Dù Canada và Mỹ đã có những bất đồng qua các thế kỷ, nhưng chúng tôi luôn tìm ra cách giải quyết và cuối cùng sẽ vượt qua được, bởi vì chúng tôi chia sẻ các giá trị và lợi ích chung sâu sắc”, nhà lãnh đạo Canada phát biểu tại New York.
Thủ tướng Mark Carney nhấn mạnh Canada là “khách hàng lớn nhất của Mỹ”, với lượng hàng hóa mua từ xứ sở cờ hoa nhiều hơn cả Trung Quốc, Nhật Bản và Đức cộng lại.
“Trong thời điểm khủng hoảng năng lượng toàn cầu, Canada cung cấp cho Mỹ nguồn năng lượng đáng tin cậy và các khoáng sản quan trọng giúp thúc đẩy tăng trưởng của nước Mỹ”, ông Carney nói thêm, đồng thời nhấn mạnh “pháo đài Bắc Mỹ là vì lợi ích của tất cả mọi người”.
Ngày 28-5, hai nhóm vũ trang đối địch đang tranh giành quyền kiểm soát một khu vực sản xuất và vận chuyển cocaine chiến lược ở Colombia đã xung đột với nhau, khiến ít nhất 52 người thiệt mạng.
Bộ trưởng Quốc phòng Colombia Pedro Sanchez xác nhận trên mạng xã hội rằng đã có giao tranh xảy ra tại khu vực này. Hiện cơ quan chức năng đã triển khai quân đội để bảo vệ thường dân.
Các cuộc đụng độ bạo lực nhất liên tục xảy ra trong nhiều tháng gần đây ngay trước cuộc bầu cử tổng thống dự kiến diễn ra tại nước này vào ngày 31-5.
Theo đó, Mỹ thông báo kể từ ngày 21.5, Bộ An ninh nội địa sẽ yêu cầu toàn bộ các chuyến bay đến Mỹ có hành khách từng đến CHDC Congo, Nam Sudan hoặc Uganda trong vòng 21 ngày phải hạ cánh tại sân bay quốc tế Washington-Dulles (bang Virginia) để tiến hành các biện pháp rà soát y tế chuyên sâu.
Trước đó, một chuyến bay của hãng hàng không Air France từ Paris (Pháp) đến Detroit (Mỹ) ngày 20.5 đã phải chuyển hướng hạ cánh xuống sân bay Canada, sau khi phát hiện có một hành khách đến từ CHDC Congo. Cơ quan Hải quan và biên phòng Mỹ (CBP) cho biết đây là trường hợp "sơ suất" khi để lọt hành khách này, do Mỹ đã ban hành những hạn chế nhập cảnh nhằm giảm nguy cơ lây lan dịch Ebola.
Trong một diễn biến khác, châu Âu cũng đang tiếp nhận các ca nhiễm Ebola là công dân Mỹ từ vùng dịch. Một bệnh nhân người Mỹ có kết quả xét nghiệm dương tính tại CHDC Congo đã được chuyển đến khu cách ly đặc biệt tại Berlin (Đức) hôm 20.5. Cùng ngày, CH Czech xác nhận đang tiếp nhận một bác sĩ người Mỹ từng điều trị cho bệnh nhân Ebola tại Uganda.
AP dẫn thông báo từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ngày 20.5 cho hay số ca nghi nhiễm Ebola trong đợt bùng phát tại CHDC Congo và Uganda đã tăng lên 600, với 139 trường hợp tử vong. Thách thức hiện nay là vẫn chưa xác định được "bệnh nhân số không", trong khi hiện chưa có vắc xin tiềm năng và thuốc đặc hiệu để điều trị chủng vi rút hiếm Bundibugyo, chủng lây lan chính trong đợt bùng phát hiện nay.
“Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho rằng việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là không có vấn đề gì. Ông ta không biết mình đang nói cái gì đâu… Chẳng trách nước Đức lại đang bết bát đến vậy, cả về kinh tế lẫn những mặt khác", Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội X ngày 29.4.
Ông Trump cho biết Mỹ đang "nghiên cứu và xem xét khả năng giảm quân số tại Đức và sẽ đưa ra quyết định trong thời gian ngắn sắp tới", The Guardian đưa tin.
Phát ngôn của ông Trump được đưa ra sau khi Thủ tướng Merz hồi đầu tuần nói rằng Mỹ “rõ ràng là không có chiến lược” trong xung đột với Iran.
"Vấn đề của những cuộc xung đột như vậy luôn là việc bạn không chỉ phải bước vào, mà còn phải biết cách thoát ra. Chúng ta đã chứng kiến bài học đau đớn đó suốt 20 năm ở Afghanistan. Chúng ta cũng đã thấy điều đó ở Iraq", ông Merz nói trong buổi mít tinh tại một trường học ở Đức hôm 27.4.
Nhà lãnh đạo Đức cho rằng cuộc chiến ở Trung Đông đã tác động trực tiếp đến nền kinh tế Iran. Ông cũng nói thêm Mỹ đã bị giới lãnh đạo Iran “làm bẽ mặt” khi tham gia đàm phán nhưng không mang lại kết quả.
"Rõ ràng người Iran rất giỏi đàm phán, hay đúng hơn là rất giỏi trong việc không đàm phán, khi để người Mỹ đến Islamabad (Pakistan) rồi lại rời đi mà không đạt được kết quả gì. Cả một quốc gia đang bị giới lãnh đạo Iran, đặc biệt là những người được gọi là Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), làm bẽ mặt. Vì vậy, tôi hy vọng điều này sẽ kết thúc càng sớm càng tốt", ông Merz nói hôm 27.4.
Ông Trump từng nhiều lần dọa giảm hiện diện quân đội Mỹ tại Đức, đồng thời để ngỏ khả năng rời liên minh quân sự Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
