Trả lời phỏng vấn kênh Fox News vào ngày 15/5, Tổng thống Donald Trump xác nhận Mỹ đã cho phép 3 tàu chở dầu Trung Quốc chở đầy dầu của Iran đi qua eo biển Hormuz vào đầu tuần này.
Ông Trump nói rằng các tàu này được phép đi qua eo biển Hormuz “vì chúng tôi đã cho phép điều đó xảy ra”.
Tổng thống Trump vừa trở về Mỹ sau chuyến thăm Trung Quốc và có các cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Ông Trump cho biết các tàu Trung Quốc đã được phép rời khỏi eo biển Hormuz trước chuyến thăm.
Trước đó, truyền thông nhà nước Iran đưa tin rằng khoảng 30 tàu, bao gồm ít nhất một tàu Trung Quốc, đã đi qua eo biển Hormuz kể từ tối 13/5, đồng thời cho biết hoạt động này diễn ra “với sự cho phép của Iran”.
Theo Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, trong cuộc gặp tại Bắc Kinh, Tổng thống Trump đã thảo luận với Chủ tịch Tập Cận Bình về cuộc chiến Iran và việc phong tỏa eo biển Hormuz.
Ông Rubio khẳng định Washington không đề nghị Bắc Kinh giúp đỡ trong vấn đề Iran. Tuy nhiên, ông nói: “Phía Trung Quốc cho biết họ không ủng hộ việc quân sự hóa eo biển Hormuz, không ủng hộ một hệ thống thu phí, và đó cũng là lập trường của chúng tôi”.
Ông Trump từng được kỳ vọng sẽ tìm kiếm sự hỗ trợ của nhà lãnh đạo Trung Quốc trong việc chấm dứt cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel với Iran và giải quyết bế tắc tại eo biển Hormuz, một tuyến đường vận tải biển quan trọng đối với hoạt động trung chuyển năng lượng toàn cầu.
Iran trên thực tế đã đóng cửa eo biển Hormuz sau khi Mỹ và Israel phối hợp mở chiến dịch không kích Iran, làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu và khiến giá xăng dầu tăng vọt.
Trong khi đó, Mỹ đã phong tỏa hải quân đối với Iran. Mỹ đã triển khai lực lượng quân sự theo dõi và ngăn các tàu ra vào các cảng của Iran.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nhấn mạnh việc mở lại eo biển Hormuz cũng phục vụ lợi ích của Trung Quốc và ông tin rằng Bắc Kinh sẽ làm những gì có thể để mở lại tuyến đường thủy chiến lược này.
Trung Quốc, quốc gia có quan hệ chặt chẽ với Iran, đã chỉ trích các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, và kêu gọi một giải pháp ngoại giao cho cuộc chiến.
Ông Rubio cho biết ông Trump và ông Tập đã tìm thấy tiếng nói chung về vấn đề Iran, khi Trung Quốc nhắc lại sự phản đối đối với việc Tehran phát triển vũ khí hạt nhân.
Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết các quan chức cấp cao Mỹ và Trung Quốc nhất trí rằng không nước nào được phép áp đặt phí lưu thông đối với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải huyết mạch với hoạt động vận tải dầu mỏ toàn cầu.
Sáng sớm 28.5, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã nhắm mục tiêu vào một căn cứ của Mỹ mà IRGC cho là địa điểm tiến hành cuộc tấn công vào TP.Bandar Abbas thuộc miền nam Iran trước đó, theo AFP dẫn lại thông tin từ Đài truyền hình nhà nước Iran IRIB. IRGC không nêu rõ tên căn cứ Mỹ bị nhắm mục tiêu, trong khi Kuwait thông báo đã đáp trả các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) vào sáng 28.5.
IRGC đưa ra tuyên bố trên vài giờ sau khi một quan chức Mỹ tiết lộ quân đội nước này đã bắn hạ 4 UAV của Iran và không kích một trung tâm điều khiển ở TP.Bandar Abbas, đồng thời mô tả hành động này là "hoàn toàn mang tính phòng thủ". Cuộc tấn công mới diễn ra chỉ vài ngày sau khi quân đội Mỹ tập kích một số địa điểm phóng tên lửa và tàu rải thủy lôi trong cùng khu vực.
Phát biểu tại cuộc họp ở Nhà Trắng hôm 27.5, Tổng thống Trump cho hay ông chưa hài lòng với những đề nghị của Iran và ông không vội vàng đạt được một thỏa thuận để chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông, theo Reuters. Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định ông không lo ngại về những hậu quả chính trị của một cuộc xung đột kéo dài với Iran, và cảnh báo rằng các nhà lãnh đạo Iran đã tính toán sai lầm nếu họ nghĩ cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 sẽ buộc ông phải nhượng bộ để đạt thỏa thuận đình chiến.
Tổng thống Trump cũng bác bỏ bản tin của đài truyền hình nhà nước Iran về một bản dự thảo không chính thức của thỏa thuận khôi phục hoạt động vận tải thương mại qua eo biển Hormuz về mức trước xung đột trong vòng một tháng, và Iran sẽ cùng Oman quản lý giao thông ở tuyến đường thủy quan trọng này. Ông Trump nhấn mạnh không quốc gia nào sẽ kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz, đồng thời cảnh báo: "Oman sẽ hành xử giống như các bên khác hoặc chúng ta sẽ phải khiến họ nổ tung".
Trong khi đó, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei ngày 28.5 tuyên bố Tehran sẽ "thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền quốc gia" và lên án những gì ông gọi là "lời lẽ đe dọa của các quan chức Mỹ đối với Iran và một số quốc gia trong khu vực", theo AFP.
Giữa lúc xung đột Trung Đông chưa rõ lối thoát, chuyện kho tên lửa Mỹ trở thành đề tài bàn luận. Trong bài phân tích công bố hôm 27.5, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS, Mỹ) ước tính Mỹ đã phóng hơn 1.000 tên lửa Tomahawk, vượt xa mức mua sắm trung bình hằng năm 86 quả trong thập niên qua, và việc bổ sung có thể kéo dài đến năm 2030 hoặc 2031. CSIS cũng khẳng định có tới 290 tên lửa đánh chặn thuộc Hệ thống phòng thủ khu vực tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) đã được sử dụng, và kho dự trữ loại tên lửa này chỉ trở lại mức trước đó vào giữa hoặc cuối năm 2029. Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cũng thừa nhận việc bổ sung kho vũ khí của Lầu Năm Góc sẽ mất "nhiều tháng và nhiều năm", tùy thuộc vào hệ thống cụ thể, nhưng nhấn mạnh quá trình này đang được tiến hành.
Trong chiến dịch Epic Fury do Mỹ phát động chống Iran từ ngày 28.2, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ tuyên bố hơn 12.000 mục tiêu đã bị tấn công, theo chuyên trang MilitaryTimes ngày 28.5. Lầu Năm Góc chưa công khai quy mô vũ khí đã sử dụng trước khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Washington và Tehran có hiệu lực vào ngày 8.4.
Theo Đài Euro News, ngày 14-4, Hội Chữ thập đỏ cho biết một lô hàng gồm vật tư y tế cùng các hàng viện trợ khác đã được chuyển vào biên giới Iran, trở thành chuyến viện trợ đầu tiên kể từ khi xung đột bùng phát.
Trong thông báo chính thức, Liên đoàn Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC) xác nhận lô hàng đã vào lãnh thổ Iran ngày 12-4.
Phát biểu tại Geneva (Thụy Sĩ), người phát ngôn IFRC Tommaso Della Longa cho biết đoàn xe xuất phát từ Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) hôm 10-4.
Đây là một trong những đợt vận chuyển vật tư y tế xuyên biên giới đầu tiên của tổ chức quốc tế kể từ sau loạt không kích của Israel và Mỹ vào Iran ngày 28-2.
Theo ông Della Longa, IFRC đã cung cấp các bộ dụng cụ sơ cứu chấn thương, phục vụ cấp cứu khẩn cấp và cứu sống bệnh nhân.
"Hoạt động này vô cùng quan trọng, trong bối cảnh chuỗi cung ứng nhân đạo vào Iran bị gián đoạn nghiêm trọng, khiến việc đưa hàng cứu trợ trở nên khó khăn và tốn kém hơn", ông nói.
IFRC đặt mục tiêu tiếp tục vận chuyển thêm nhiều bộ dụng cụ trong ba tuần tới.
Trong khi đó, Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế (ICRC) cho biết đã chuyển giao lô hàng viện trợ xuyên biên giới đầu tiên gồm 171 tấn hàng cứu trợ thiết yếu tới Iran ngày 13-4.
Tổng cộng 14 xe tải xuất phát từ kho tại Jordan, chở các vật dụng thiết yếu đủ đáp ứng nhu cầu của gần 25.090 người, gồm chăn, đệm, can nước, bộ dụng cụ nhà bếp, bạt che và đèn năng lượng mặt trời.
Ngoài ra ICRC cũng bàn giao 200 máy phát điện và 100 máy bơm động cơ mua tại địa phương cho Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran (IRCS) nhằm hỗ trợ công tác cứu hộ.
Theo ông Vincent Cassard, Trưởng phái đoàn ICRC tại Iran, nhu cầu nhân đạo trên cả nước vẫn ở mức cao và kỳ vọng lô hàng sẽ góp phần giảm bớt khó khăn cho các cộng đồng bị ảnh hưởng.
Bên cạnh đó, ông Della Longa cũng nhấn mạnh áp lực mà Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran đang phải gánh chịu khi đã có bốn nhân viên thiệt mạng trong lúc làm nhiệm vụ kể từ khi xung đột nổ ra.
Tính đến thời điểm hiện tại, cuộc chiến đã khiến ít nhất 3.000 người thiệt mạng tại Iran, 2.020 người tại Lebanon, 23 người tại Israel và hơn một chục người tại các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh.
Điện Kremlin cho biết, Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ có chuyến thăm chính thức tới Trung Quốc vào ngày 19 và 20/5.
Chuyến thăm được lên lịch để trùng với dịp kỷ niệm 25 năm ngày ký Hiệp ước láng giềng hữu nghị và hợp tác thân thiện, vốn là nền tảng cho quan hệ giữa 2 quốc gia.
Ông Putin và ông Tập Cận Bình sẽ thảo luận về các vấn đề song phương hiện tại, các biện pháp nhằm củng cố hơn nữa mối quan hệ đối tác toàn diện và hợp tác chiến lược giữa Nga và Trung Quốc, đồng thời trao đổi quan điểm về các vấn đề quốc tế và khu vực then chốt.
Hai nhà lãnh đạo cũng sẽ tham dự lễ khai mạc khởi động Năm Giáo dục Nga - Trung Quốc (2026-2027).
Sau các cuộc hội đàm, 2 nhà lãnh đạo sẽ ký một tuyên bố chung cùng với một số hiệp định liên chính phủ, liên bộ ngành và các thỏa thuận song phương khác.
Chương trình của chuyến thăm cũng bao gồm một cuộc gặp với Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường để thảo luận về triển vọng hợp tác kinh tế và thương mại.
Chuyến thăm Trung Quốc của ông Putin sẽ diễn ra chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thăm Trung Quốc.
Điện Kremlin cho biết ban lãnh đạo Nga kỳ vọng vào các cuộc tiếp xúc với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình mà không phụ thuộc vào chuyến thăm Bắc Kinh của ông Trump.