Tại sao điều hòa cũ cho cảm giác mát sâu hơn máy mới?

Chương trình được công bố ngày 16/6 tại Hà Nội, trong khuôn khổ Sáng kiến Hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam - Australia (AVSTICI), do Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp với Bộ Công nghiệp, Khoa học và Tài nguyên Australia tổ chức.

Đợt tài trợ năm 2026 tập trung vào ba lĩnh vực ưu tiên là công nghệ năng lượng mới và tái tạo, kinh tế biển bền vững, tái chế và quản lý chất thải. Về phía Việt Nam, Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ Quốc gia (NAFOSTED) sẽ là đầu mối triển khai, phối hợp và quản lý chương trình.

Theo Nhà khoa học trưởng Australia Tony Haymet, nước này đặc biệt quan tâm tới cách Việt Nam xác định các ưu tiên quốc gia trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, phát triển hạ tầng tính toán hiệu năng cao, siêu máy tính và AI. Đây là những lĩnh vực Australia cũng đang xây dựng chiến lược đầu tư.

Việc xác định rõ các ưu tiên chiến lược, đồng thời mở rộng hợp tác với các đối tác cùng chí hướng, sẽ góp phần nâng cao năng lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của cả hai quốc gia, ông Tony Haymet nói.

Giám đốc NAFOSTED Đào Ngọc Chiến cho rằng chương trình là bước triển khai cụ thể các cam kết hợp tác khoa học và công nghệ giữa Việt Nam và Australia. Theo ông, cơ chế này sẽ tạo tiền đề để hai bên mở rộng hợp tác về AI, hạ tầng tính toán và các công nghệ mới. Quy mô và năng lực tài trợ của NAFOSTED vì thế sẽ mở rộng trong tương lai, thúc đẩy các nghiên cứu quốc tế quy mô lớn hơn và mang lại tác động thực chất.

Tin Gốc: Vnexpress

Vào tháng 3, Liu Liehong, người đứng đầu Cơ quan Quản lý Dữ liệu Quốc gia Trung Quốc (NDA) công bố thuật ngữ Ciyuan cho token AI tại họp báo của Hội đồng Nhà nước Trung Quốc, đánh dấu lần đầu một quốc gia đặt tên "tiền tệ" riêng cho AI. Ông nhấn mạnh Ciyuan là "đơn vị thanh toán liên kết nguồn cung công nghệ với nhu cầu thương mại".

Token là đơn vị dữ liệu đầu vào cơ bản, gồm từ, một phần của từ, ký tự hoặc dấu câu mà mô hình AI xử lý để tạo ra đầu ra. Theo National Business Daily, lượng tiêu thụ token đang trở thành chỉ số quan trọng trong việc triển khai thực tế, đo lường tần suất mô hình AI được đưa vào ứng dụng.

Theo thống kê của NDA, tính đến tháng 4, Trung Quốc xử lý 140.000 tỷ token mỗi ngày, tăng từ 100 tỷ đầu năm 2024. AI của Trung Quốc vượt các mô hình của Mỹ trên OpenRouter, một thị trường phổ biến dành cho AI, cả về hiệu suất và mức độ ưa chuộng.

Giới đầu tư Trung Quốc hiện đổ xô vào cơn sốt AI. Riêng tại Hong Kong, số lượng doanh nghiệp ở lĩnh vực này thực hiện IPO cao nhất 5 năm qua, chủ yếu nhờ dòng chảy ổn định của các công ty khởi nghiệp như MiniMax và Zhipu AI, hay nhà thiết kế chip Biren.

"Chúng tôi tin Trung Quốc đang thắng lớn trong cuộc chiến công nghệ vì một số lý do: định giá, ứng dụng rộng rãi AI cùng lợi thế trong sản xuất điện năng", Mohit Kumar, chiến lược gia của ngân hàng đầu tư đa quốc gia Jefferies, nói với Fortune.

Giới quan sát đánh giá, mục tiêu Trung Quốc đang hướng đến là xây dựng một "nền kinh tế token" với sự hỗ trợ của AI nguồn mở phổ biến và đẩy mạnh ứng dụng AI trong thực tế. Dù vậy, họ cần vượt qua loạt yếu tố về chi phí nghiên cứu đắt đỏ, nguồn vốn lớn và cả những biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.

Sự đón nhận

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo được đánh giá đã "giải cứu" nhiều ông lớn công nghệ Trung Quốc khỏi loạt quy định kìm hãm phát triển trước đây. Chẳng hạn, Alibaba với mô hình Qwen nguồn mở được đầu tư nhiều năm đang trở thành lựa chọn hấp dẫn đối với những ai không có vốn hoặc không muốn chi nhiều tiền cho các sản phẩm độc quyền từ OpenAI và Anthropic. Không chỉ trong nước, Qwen đã chinh phục nhiều thị trường từ Đông Nam Á đến Trung Đông, thậm chí cả phương Tây khi mô hình mới nhất của Meta là Muse Spark cũng đào tạo một phần dựa trên Qwen.

Khác với Alibaba, ByteDance phần lớn giữ bí mật AI của mình. Theo SCMP, công ty tận dụng thế mạnh về thiết kế sản phẩm và trải nghiệm người dùng để thu hút khách hàng, trong đó chatbot Doubao là AI được sử dụng nhiều nhất ở Trung Quốc, với 100 triệu người dùng hoạt động hàng ngày tính đến tháng 2.

Tencent cũng giới thiệu ứng dụng nhắn tin tự động ClawBot vào tháng 3 và tích hợp sâu vào WeChat, cho phép hơn một tỷ người dùng hoạt động hàng tháng trên nền tảng này kết nối trực tiếp với OpenClaw và thực hiện các tác vụ thông qua giao diện nhắn tin. Ngoài ra, Xiaomi hay Meituan cũng có sản phẩm riêng và được đón nhận.

Các công ty khởi nghiệp AI Trung Quốc cũng bắt đầu tung ra sản phẩm ấn tượng. Giữa tháng 3, công ty Mỹ Anysphere ra Cursor Composer 2 với khả năng lập trình tiên tiến. Dù không giới thiệu, một số người sau đó phát hiện mô hình được xây dựng trên Kimi K2.5 mã nguồn mở từ Moonshot AI có trụ sở tại Bắc Kinh. Trên X, đồng sáng lập Cursor Lee Robinson sau đó thừa nhận "thiếu sót" khi không đề cập đến Kimi ngay từ đầu.

Knowledge Atlas (hay Zhipu AI, Z.ai) và MiniMax cũng mang đến cái nhìn hiếm hoi về các phòng thí nghiệm AI tiên phong Trung Quốc. MiniMax đạt doanh thu 79 triệu USD năm 2025, tăng 159% so với năm trước, trong đó 70% đến từ thị trường nước ngoài - tín hiệu cho thấy nhu cầu toàn cầu đối với các mô hình nền tảng của Trung Quốc. Zhipu đạt doanh thu 724 triệu nhân dân tệ (104,8 triệu USD) năm 2025, cao hơn 132% so với năm 2024. Dù những công ty như Knowledge Atlas hay MiniMax vẫn thua lỗ, giới đầu tư Trung Quốc không mấy bận tâm. Cổ phiếu của Zhipu tăng hơn 570% so với giá IPO, còn MiniMax đã tăng hơn 470%, thậm chí có lúc vượt cả giá trị vốn hóa thị trường của Baidu.

Có sẵn các mô hình AI, Trung Quốc cũng tận dụng hệ sinh thái công ty robot hình người để mang chúng ra môi trường vật lý. Unitree Robotics, Agibot hay UBTech đều tích hợp mô hình riêng tự phát triển, hoặc ứng dụng sản phẩm sẵn có do trong nước sản xuất.

Theo khảo sát hồi tháng 10 của Edelman, công ty tư vấn tiếp thị và quan hệ công chúng đa quốc gia lớn nhất thế giới, người dùng Trung Quốc cảm thấy thoải mái hơn nhiều với AI so với người dùng phương Tây, khi có tới 87% tin tưởng công nghệ này, cao hơn nhiều so với 32% ở Mỹ.

Ngành công nghiệp phim ngắn Trung Quốc là một ví dụ về sự thoải mái của người dùng với AI. Các nền tảng video nước này đã ra mắt khoảng 470 phim ngắn mới mỗi ngày trong tháng 1. Nhờ các công cụ AI, mỗi bộ phim chỉ tốn khoảng 100.000 nhân dân tệ (14.600 USD), bằng khoảng 10% chi phí truyền thống, trong khi thời gian sản xuất rút ngắn từ 15-30 ngày xuống còn dưới 5 ngày.

Người Trung Quốc cũng đón nhận trợ lý ảo AI nhiều hơn những quốc gia khác. Mới nhất, OpenClaw lập tức tạo cơn sốt, dù sau đó bị tuýt còi vì liên quan đến các nguy cơ bảo mật. Chính quyền nhiều địa phương đang đẩy mạnh thúc đẩy áp dụng AI, trong đó khuyến khích và cung cấp trợ cấp cho "công ty một người". Theo giới quan sát, cách tiếp cận này vừa mang tính thận trọng, thúc đẩy AI như một ưu tiên chiến lược, vừa chủ động ngăn ngừa một số rủi ro tiềm tàng.

Tuy nhiên, lợi thế chính sách quan trọng nhất liên quan đến năng lượng. Trung Quốc đã mở rộng mạnh mẽ năng lực sản xuất và truyền tải điện trong những năm gần đây. Goldman Sachs ước tính, Trung Quốc sẽ có khoảng 400 gigawatt công suất điện dự phòng đến năm 2030, gấp khoảng ba lần nhu cầu cho trung tâm dữ liệu toàn cầu.

Áp lực lợi nhuận

Các công ty AI của Trung Quốc được đánh giá vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là khi so sánh với những hãng phát triển trí tuệ nhân tạo hàng đầu của Mỹ. Các vấn đề chủ yếu liên quan đến tiếp cận chip AI tiên tiến do bị Mỹ cấm vận, cũng như hệ sinh thái vốn đầu tư mạo hiểm "mỏng" hơn so với Thung lũng Silicon.

Tuy nhiên, với hầu hết công ty AI trên toàn cầu, câu hỏi lớn nhất được đặt ra, là làm thế nào để biến các token thành lợi nhuận, hay theo cách gọi mới tại Trung Quốc là Ciyuan. Doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo nước này cũng không ngoại lệ.

Alibaba đã chi 123 tỷ nhân dân tệ (17 tỷ USD) cho chi phí đầu tư vốn trong năm 2025, khiến lợi nhuận ròng giảm 66%, hay Tencent chi với 79 tỷ nhân dân tệ (11,6 tỷ USD). Một số doanh nghiệp như ByteDance ít chịu áp lực từ các cổ đông về lợi nhuận do là công ty tư nhân, nhưng cũng đã chi 23 tỷ USD cho cơ sở hạ tầng AI năm ngoái, theo FT.

Con số này vẫn nhỏ hơn nhiều so với các ông lớn Mỹ. Chẳng hạn, Alphabet (công ty mẹ của Google) chi 94 tỷ USD, hay Meta chi 75 tỷ USD năm ngoái, đồng thời dự định mạnh tay hơn nữa trong năm nay.

Theo giới quan sát, áp lực kiếm tiền có thể đang khiến một số công ty công nghệ Trung Quốc phải xem xét lại chiến lược của mình. Cả Alibaba và Zhipu đều đã phát hành một số mô hình mới nhất của họ dưới dạng đóng, ít nhất là ban đầu. Tháng trước, Alibaba đã tái cấu trúc toàn bộ hoạt động AI, hợp nhất năm đơn vị riêng biệt và đặt tên "Alibaba Token Hub" (ATH).

"Sứ mệnh duy nhất của ATH là tạo ra, phân phối và ứng dụng token", CEO Alibaba Eddie Wu cho biết trong họp báo công bố tháng trước.

Tin Gốc: Vnexpress

Ngày 26-6, theo thông tin từ Trung tâm Internet Việt Nam (Bộ Khoa học và Công nghệ), đợt 2 đấu giá cấp quyền sử dụng tên miền quốc gia Việt Nam ".vn" có độ dài 2 ký tự tiếp tục ghi nhận sự quan tâm tích cực của cộng đồng trong hai ngày 24 và 25-6.

Nhóm tên miền được đưa ra đấu giá lần này đều là các tên miền ngắn, dễ nhớ, có số lượng giới hạn và có khả năng ứng dụng linh hoạt trong xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm, dịch vụ trên môi trường số.

Kết quả đấu giá ghi nhận 31 tên miền được trả giá thành công với tổng giá trị đạt 557 triệu đồng và 122 lượt trả giá; qua đó cho thấy sức hút rõ nét của nhóm tên miền ".vn" 2 ký tự, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu sở hữu các định danh số ngắn gọn, tin cậy và gắn với thương hiệu Việt ngày càng được quan tâm.

Nổi bật nhất trong đợt 2 là tên miền ok.vn đạt mức trả giá cao nhất 109 triệu đồng với 20 lượt trả giá. Đây là tên miền có tính nhận diện quốc tế, dễ đọc, dễ nhớ, mang sắc thái tích cực và phù hợp với nhiều mô hình dịch vụ số như thương mại điện tử, chăm sóc khách hàng, nền tảng trực tuyến hoặc các sản phẩm hướng tới người dùng đại chúng.

Bên cạnh ok.vn, nhiều tên miền khác cũng ghi nhận mức trả giá đáng chú ý, trong đó hi.vn đạt 60 triệu đồng với 12 lượt trả giá; mb.vn đạt 38 triệu đồng với 18 lượt trả giá; f5.vn đạt 36 triệu đồng với 18 lượt trả giá; 3m.vn đạt 22 triệu đồng; 5s.vn đạt 18 triệu đồng.

Các kết quả cho thấy sự quan tâm đa dạng của tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân đối với những tên miền có khả năng gợi mở thương hiệu, dễ phát triển thành sản phẩm, dịch vụ hoặc nền tảng số.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ