“Một trong những lựa chọn của Iran trong trường hợp xảy ra một cuộc tấn công khác có thể là làm giàu uranium ở mức 90%. Chúng tôi sẽ xem xét việc này tại quốc hội”, ông Ebrahim Rezaei, đại diện Ủy ban Chính sách Đối ngoại và An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, viết trên mạng xã hội X ngày 12/5.
Cảnh báo trên được đưa ra giữa lúc một số nguồn tin dẫn lời các trợ lý của Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa tin ông Trump đang nghiêm túc cân nhắc việc nối lại chiến dịch quân sự chống lại Iran sau hơn một tháng ngừng bắn. Ông Trump cho biết một trong những mục tiêu cốt lõi của ông khi phát động cuộc chiến chống lại Iran là nhằm đảm bảo Tehran không phát triển được vũ khí hạt nhân.
Nhà Trắng đang dần mất kiên nhẫn do tình trạng phong tỏa kéo dài tại eo biển Hormuz, cũng như việc Tehran không đưa ra những nhượng bộ đáng kể cho Washington – một tình trạng mà nhà lãnh đạo Mỹ cho là xuất phát từ những bất đồng được cho là đang tồn tại trong nội bộ giới chức Iran.
Các quan chức Nhà Trắng đưa ra những đề xuất hành động khác nhau đối với Tehran. Một số thành viên ủng hộ một cách tiếp cận quyết liệt hơn, bao gồm việc tấn công Iran để làm suy yếu vị thế của nước này. Trong khi đó, những người khác vẫn tiếp tục kiên trì thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao.
Iran, quốc gia luôn khẳng định chương trình hạt nhân của mình là vì mục đích hòa bình, được cho là vẫn sở hữu hơn 400kg uranium đã được làm giàu tới mức 60%. Đây là một bước ngắn về mặt kỹ thuật để đạt tới mức 90% dùng cho sản xuất vũ khí hạt nhân.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố cuộc chiến với Iran sẽ tiếp tục chừng nào quốc gia này còn kho dự trữ uranium làm giàu ở cấp độ cao.
“Mọi chuyện vẫn chưa kết thúc, bởi vì vẫn còn vật liệu hạt nhân cần phải được đưa ra khỏi Iran. Vẫn còn các cơ sở làm giàu cần phải được dỡ bỏ”, ông nói với chương trình 60 Minutes của đài CBS. Khi được hỏi làm thế nào để loại bỏ số vật liệu đó, ông Netanyahu trả lời: “Hãy vào và mang nó ra”.
Vấn đề hạt nhân là một trong những điểm nghẽn chính khiến tiến trình hòa đàm giữa Mỹ và Iran đến nay tiếp tục bế tắc. Sau một số lần 2 bên trao đổi các đề xuất hòa bình, Tổng thống Trump hôm qua tuyên bố đề xuất mới nhất của Tehran là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”.
Iran tiếp tục khẳng định lập trường về chương trình hạt nhân cũng như quyền kiểm soát đối với eo biển Hormuz chiến lược. Giới chức nước này tuyên bố sẵn sàng cho mọi kịch bản có thể xảy ra.
Tuy nhiên, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng nêu rõ Tehran tin rằng vẫn còn cơ hội cho ngoại giao với Mỹ.
“Iran tin rằng mình có thể đàm phán từ vị thế của phẩm giá, sự khôn ngoan và tính thực tiễn”, ông Pezeshkian cho biết. Ông cũng lưu ý, Tehran sẽ cần phải củng cố tất cả những gì quân đội Iran đã đạt được trên chiến trường vào đấu trường ngoại giao.
Màu sắc của bộ đồ phi hành gia không chỉ mang tính biểu tượng mà còn gắn liền với yếu tố an toàn. Trong chương trình Artemis II, các phi hành gia sử dụng bộ đồ màu cam nổi bật, khác với màu trắng quen thuộc của thời chương trình Apollo.
Theo trang IFLScience ngày 9-4, màu cam được Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) sử dụng không phải là ngẫu nhiên, mà là "cam quốc tế" - tông màu có độ hiển thị rất cao.
Màu này giúp dễ dàng nhận diện phi hành gia trong các tình huống khẩn cấp, đặc biệt khi tàu hạ cánh xuống biển. Trong môi trường đại dương rộng lớn, màu cam nổi bật rõ rệt so với nền xanh, hỗ trợ hiệu quả cho các hoạt động tìm kiếm và cứu nạn.
Trên thực tế, trang phục phi hành gia đã trải qua nhiều thay đổi.
Thời kỳ chương trình Mercury (1958 - 1963), bộ đồ có màu kim loại do sử dụng ni lông phủ nhôm để kiểm soát nhiệt.
Sang chương trình Gemini (1961 - 1966) và Apollo (1961 - 1972), màu trắng được lựa chọn khi vật liệu cách nhiệt thay đổi. Màu trắng cũng nhằm phản xạ bức xạ Mặt trời, phù hợp với các hoạt động ngoài không gian.
Màu trắng cũng tiếp tục sử dụng cho bộ đồ phi hành gia trên Trạm Skylab, trạm vũ trụ đầu tiên của Mỹ, bên cạnh màu xanh lam và đỏ thời trang để "đồng điệu" với logo của NASA.
Kỷ nguyên tàu con thoi mang đến những màu sắc mới, nổi bật với màu vàng mù tạt.
Bước ngoặt quan trọng xảy ra sau thảm họa Challenger, khi tàu con thoi này phát nổ chỉ 73 giây sau khi cất cánh vào năm 1986.
Sau sự cố khiến 7 thành viên phi hành đoàn thiệt mạng, NASA quyết định áp dụng bộ đồ màu cam cho các giai đoạn phóng và quay trở lại Trái đất, nhằm tăng khả năng tìm kiếm và cứu hộ trong trường hợp khẩn cấp.
Dù vậy, màu trắng vẫn được sử dụng cho các bộ đồ hoạt động ngoài không gian nhờ khả năng phản xạ nhiệt tốt.
Trong chương trình Artemis, yếu tố này càng quan trọng hơn khi tàu Orion được thiết kế với nhiều kịch bản hạ cánh xuống biển để phòng bất trắc, từ Đại Tây Dương đến Thái Bình Dương.
Dự kiến tàu Orion chở theo 4 phi hành gia Artemis II sẽ đáp xuống Thái Bình Dương ở ngoài khơi San Diego, bang California, Mỹ vào 20h07 ngày 10-4 địa phương (7h07 ngày 11-4 giờ Việt Nam).
Trong cuộc phỏng vấn với Đài Fox News, ông Trump cho biết những quan chức Iran tham gia đàm phán đã được đề xuất "ân xá có giới hạn".
Nếu không đạt thỏa thuận, Mỹ có thể kiểm soát dầu mỏ Iran - động thái mà trước đây ông Trump từng nói người Mỹ có thể không đủ kiên nhẫn để thực hiện.
Nhà lãnh đạo Mỹ cũng cáo buộc Iran đang tìm cách trì hoãn tiến trình đàm phán, điều ông cho rằng đã dẫn tới cuộc tấn công vào một cây cầu quan trọng gần thủ đô Tehran hồi tuần trước.
Dù vậy, ông vẫn nhận định có khả năng cao hai nước đạt được thỏa thuận trước hạn chót, trong khi phía Iran chưa phát tín hiệu công khai về tiềm năng đạt được thỏa thuận này.
"Tôi nghĩ có cơ hội tốt là vào ngày mai (6-4), họ đang đàm phán ngay lúc này. Nếu họ không đạt được thỏa thuận, nhanh chóng thôi, tôi đang cân nhắc phá hủy mọi thứ và kiểm soát nguồn dầu mỏ", ông nói, đồng thời nhấn mạnh các cây cầu và nhà máy trên khắp Iran sẽ "lần lượt bị đánh sập".
Trước đó, ông Trump từng đặt hạn chót ngày 6-4 cho Iran đạt thỏa thuận, sau khi gia hạn thêm 10 ngày.
Cùng ngày, nhà lãnh đạo Mỹ thông báo sẽ tổ chức họp báo tại Nhà Trắng vào chiều 6-4 (giờ Mỹ), sau khi quân đội Mỹ giải cứu thành công thành viên thứ hai của phi hành đoàn tiêm kích F-15 bị bắn rơi tại Iran.
Theo Tổng thống Mỹ, phi công này mang hàm đại tá, bị thương nặng nhưng đã được đưa ra khỏi khu vực núi sâu bên trong Iran. Ông mô tả đây là một chiến dịch hiếm khi được thực hiện do mức độ nguy hiểm cao.
Chiến dịch thứ hai diễn ra sau khi đã giải cứu phi công đầu tiên, với tổng thời gian thực hiện kéo dài 7 giờ trên không phận Iran.
"Một màn thể hiện ấn tượng về lòng dũng cảm và tài năng của tất cả! Tôi sẽ tổ chức họp báo cùng quân đội tại Phòng Bầu dục vào lúc 13h ngày 6-4 (giờ Mỹ)", ông Trump nói thêm.
Trong phán quyết được thông qua hôm 25/6 với tỷ lệ 6 phiếu thuận và 3 phiếu chống, Tòa án Tối cao Mỹ cho biết quyết định của Bộ An ninh Nội địa về chấm dứt quy chế Tình trạng Bảo vệ Tạm thời (TPS) dành cho khoảng 350.000 người nhập cư Haiti và 6.000 người nhập cư Syria "sẽ không bị đưa ra đánh giá về tính hợp pháp".
Quy chế TPS bảo vệ người được cấp khỏi bị trục xuất. Mỹ cấp quy chế TPS cho những người được cho là sẽ gặp nguy hiểm nếu phải trở về nước do ở đó đang có chiến tranh, thiên tai hoặc những hoàn cảnh đặc biệt.
Theo AFP, phán quyết có thể gây ảnh hưởng tới hơn một triệu người đang hưởng quy chế TPS tới từ hơn 10 quốc gia, chứ không chỉ tác động đến người Syria và Haiti sống ở Mỹ.
Trong các phiên tranh luận trước tòa án hồi tháng 4, luật sư đại diện cho người Haiti và Syria được cấp quy chế TPS lập luận rằng quê hương của họ vẫn chưa an toàn, đồng thời cáo buộc động thái của chính quyền Tổng thống Donald Trump "xuất phát một phần từ sự thù địch chủng tộc".
Thẩm phán Samuel Alito, người viết ý kiến đa số được 5 thẩm phán khác ủng hộ, bác bỏ cáo buộc cho rằng chủng tộc là yếu tố thúc đẩy chính quyền Mỹ quyết định tước bỏ quy chế TPS cho người Haiti.
"Không có phát biểu nào được trích dẫn từ Tổng thống và Bộ trưởng An ninh Nội địa mang tính phân biệt chủng tộc một cách công khai. Về bản chất, tất cả đều thể hiện quan điểm chính sách có thể dựa trên những lý lẽ trung lập về chủng tộc", ông Alito cho hay.
Thẩm phán Elena Kagan, một trong 3 thẩm phán bỏ phiếu chống, tuyên bố chủng tộc có ảnh hưởng rõ ràng đến quyết định tước bỏ quy chế TPS dành cho người Haiti. Thẩm phán này viện dẫn một số phát ngôn trước đó của ông Trump mà bà cho là "mang sắc thái chủng tộc đến nỗi phe đa số từ chối đưa vào văn bản".
Trong các phiên tranh luận, Tổng biện lý sự vụ John Sauer lập luận rằng những bình luận của Tổng thống Trump đã bị hiểu sai ngữ cảnh và ông thực chất đề cập về "các vấn đề liên quan đến tội phạm, nghèo đói và phụ thuộc vào phúc lợi xã hội".
Tổng thống Trump từng cam kết sẽ trục xuất hàng triệu người nhập cư, đồng thời thúc đẩy nỗ lực xóa bỏ chương trình TPS như một phần của chiến dịch trấn áp.
Kể từ khi ông Trump lên nắm quyền, Mỹ đã hủy quy chế TPS dành cho công dân Afghanistan, Cameroon, Ethiopia, Honduras, Myanmar, Nepal, Nicaragua, Somalia, Nam Sudan, Venezuela, Yemen, bên cạnh Haiti và Syria.
Công dân Haiti đủ điều kiện hưởng quy chế TPS vào năm 2010 sau khi quốc gia này hứng chịu trận động đất lớn. Haiti vẫn tiếp tục chìm trong cảnh đói nghèo cùng cực, bạo lực băng đảng và bất ổn chính trị kéo dài. Bộ Ngoại giao Mỹ khuyến cáo công dân không du lịch ở Haiti "do tình trạng bắt cóc, tội phạm, bất ổn dân sự và hệ thống chăm sóc sức khỏe hạn chế".
Quy chế TPS được mở rộng cho công dân Syria vào năm 2012 khi quốc gia này bị xung đột tàn phá.
