Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Hưng Yên, mới đây, Công an xã Ái Quốc đã phát đi thông tin cảnh báo về thủ đoạn lừa đảo trực tuyến nhắm vào học sinh, sinh viên trước dịp nghỉ hè.
Trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ, tình hình tội phạm sử dụng công nghệ cao đang diễn biến hết sức phức tạp với những phương thức, thủ đoạn liên tục biến đổi và ngày càng tinh vi. Đặc biệt, khi kỳ nghỉ hè đang đến gần, các đối tượng lừa đảo đang tập trung mục tiêu vào nhóm đối tượng là học sinh, sinh viên. Đây là thời điểm các em tạm rời ghế nhà trường, có nhiều thời gian rảnh rỗi để truy cập mạng xã hội, tìm kiếm việc làm thêm hoặc tham gia các hoạt động ngoại khóa, tạo điều
Thủ đoạn phổ biến và tinh vi nhất hiện nay là việc các đối tượng thiết lập các website, fanpage giả mạo những tổ chức uy tín để quảng bá về các chương trình trại hè, khóa học kỹ năng hay học bổng du học với chi phí cực kỳ hấp dẫn. Đáng chú ý, các đối tượng hiện đã ứng dụng AI để tạo ra những video, hình ảnh quảng bá có độ chân thực tuyệt đối, thậm chí sử dụng chatbot AI để tư vấn chuyên nghiệp 24/7, khiến phụ huynh và học sinh hoàn toàn tin tưởng. Sau khi thu hút được sự quan tâm, chúng yêu cầu chuyển tiền “đặt cọc” hoặc “phí làm hồ sơ” rồi nhanh chóng chiếm đoạt và cắt đứt liên lạc.
Bên cạnh đó, bẫy lừa đảo “việc nhẹ lương cao” vẫn là một vấn nạn nhức nhối khi các đối tượng đăng tin tuyển cộng tác viên online với thu nhập hấp dẫn. Thay vì thao tác thủ công, kẻ gian hiện sử dụng các công cụ AI để tự động hóa việc tiếp cận hàng ngàn nạn nhân cùng lúc và dùng phần mềm tạo ra những “biên lai chuyển khoản hoa hồng” giả mạo tinh xảo. Bằng cách cho nạn nhân hưởng những khoản lợi nhuận nhỏ ban đầu để kích thích lòng tham, chúng dẫn dụ các em sinh viên chuyển những số tiền lớn hơn để thực hiện “nhiệm vụ” rồi mới thực hiện hành vi chiếm đoạt toàn bộ tài sản.
Nghiêm trọng hơn, nhiều đối tượng đã nâng cấp thủ đoạn giả danh cán bộ Công an, Viện kiểm sát hoặc Tòa án bằng công nghệ Deepfake. Chúng sử dụng AI để giả dạng hình ảnh, giọng nói và sắc thực của cán bộ chức năng trong các cuộc gọi video nhằm gây áp lực tâm lý cực lớn. Kẻ gian đưa ra các thông tin giả mạo về việc nạn nhân liên quan đến các vụ án ma túy, rửa tiền, từ đó yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng hoặc chuyển tiền vào “tài khoản tạm giữ” để xác minh. Ngoài ra, các cuộc thi năng khiếu hay hoạt động trải nghiệm giả mạo cũng được dựng lên với sự hỗ trợ của các tài khoản AI ảo để “seeding” (tạo tương tác giả), lôi kéo học sinh đóng phí tham gia nhằm mục đích chiếm đoạt.
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên trước hết xuất phát từ việc các em học sinh, sinh viên còn thiếu kinh nghiệm sống, nhẹ dạ cả tin và chưa có khả năng nhận diện các sản phẩm của trí tuệ nhân tạo trên không gian mạng. Đồng thời, sự thiếu hụt trong công tác quản lý của gia đình trong dịp hè, cùng tâm lý chủ quan của phụ huynh khi thực hiện các giao dịch chuyển tiền đã vô tình tạo ra kẽ hở cho tội phạm. Trong khi đó, tội phạm công nghệ cao lại liên tục cập nhật kịch bản mới, sử dụng những thủ đoạn xảo quyệt khiến công tác nhận diện và xử lý của cơ quan chức năng gặp nhiều thách thức.
Trước tình hình đó, Công an xã Ái Quốc khuyến cáo quần chúng nhân dân cần nâng cao tinh thần cảnh giác và chủ động bảo vệ tài sản cá nhân. Phụ huynh và học sinh cần đặc biệt chú ý: Không cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền cho bất kỳ ai khi chưa kiểm chứng rõ ràng qua các kênh chính thống. Khi nhận cuộc gọi video, nếu thấy hình ảnh bị giật, giọng nói không khớp cử động môi, cần lập tức ngắt máy vì đó có thể là Deepfake.
Theo kết quả điều tra, từ năm 2023 đến nay, các đối tượng đã thu thập, trao đổi, mua bán hơn 3.500 tài khoản ngân hàng với giá từ 50.000 đến 150.000 đồng/tài khoản để phục vụ việc đăng ký, giao dịch trên các trang đánh bạc trực tuyến.
Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Vĩnh Long đã khởi tố vụ án, khởi tố 12 bị can về tội "Thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng" theo Điều 291 Bộ luật Hình sự.
Trong đó, 04 bị can gồm Lữ Gia Kính (sinh năm 2002), Trần Gia Kiệt (sinh năm 2004), Đặng Thị Kim Ngân (sinh năm 2004) cùng ngụ xã Nhuận Phú Tân, Nguyễn Tấn Tài (sinh năm 2004, ngụ phường Phú Tân), tỉnh Vĩnh Long; bị bắt tạm giam; 08 bị can còn lại gồm Tô Thị Yến Linh, Lê Thị Bích Châu, Lê Tấn Chương, Trần Nhật Trung, Hoàng Ngọc Gia Bảo, Lê Nhựt Hào, Nguyễn Văn Hiền và Đặng Quan Duy (cư trú tại các địa bàn thuộc tỉnh Vĩnh Long và tỉnh Đồng Tháp) bị áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú.
Ngày 30/6, TAND TPHCM xét xử bị cáo Liêu Tấn Thành (37 tuổi, ngụ TPHCM) về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Qua quá trình xét hỏi, HĐXX nhận thấy một số nội dung của vụ án chưa được làm rõ như số tiền chiếm đoạt thực tế, nên quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung.
Theo hồ sơ vụ án, khoảng tháng 3/2022, bà Hồng Phi P. quen biết Liêu Tấn Thành. Sau đó, cả hai nảy sinh tình cảm và cùng vào khách sạn quan hệ tình dục.
Sau lần quan hệ, Thành cảm thấy có lỗi với vợ con nên dựng lên một câu chuyện giả. Bị cáo lập tài khoản, giả danh vợ mình nhắn tin cho bà P., đe dọa sẽ kể toàn bộ sự việc cho chồng bà biết.
Lo sợ gia đình đổ vỡ, bà P. tìm gặp Thành để nhờ tìm cách giải quyết. Lợi dụng tâm lý này, Thành nảy sinh ý định chiếm đoạt tài sản của bà bằng cách dựng chuyện cúng giải hạn.
Để thực hiện hành vi, Thành tạo một tài khoản Zalo giả danh "thầy bùa", lấy tên "Thích Quảng", rồi nhắn tin trao đổi với bà P. về việc cúng giải hạn.
Trong quá trình trò chuyện, "thầy bùa" nói bà P. đang vướng "duyên ngầm" (ám chỉ Thành), nếu không làm lễ giải hạn thì vợ của Thành sẽ làm lớn chuyện. Tin lời và hoang mang, bà P. nhờ "thầy" thực hiện nghi lễ.
"Thầy bùa" nói sẽ lập đàn hoa đăng cúng tổ để khiến vợ Thành quên chuyện, với chi phí 3 triệu đồng. Sau khi bà P. chuyển tiền, Thành cũng ngừng giả danh vợ mình nhắn tin đe dọa, khiến bà càng tin việc cúng giải hạn có hiệu nghiệm.
Thấy bị hại đã hoàn toàn tin tưởng, Thành tiếp tục yêu cầu bà P. nhiều lần chuyển tiền để mua lễ vật và thực hiện các nghi thức cúng giải hạn.
Từ ngày 25/11/2022 đến ngày 24/4/2023, bà P. đã chuyển hơn 1,2 tỷ đồng vào tài khoản do Thành chỉ định.
Không dừng lại ở đó, "thầy bùa" còn yêu cầu bà P. mang 2 lượng vàng SJC chôn tại khu vực đường Bà Điểm để giải hạn. Tin tưởng, bà P. làm theo hướng dẫn. Sau đó, Thành đến đào số vàng này lên, mang bán lấy tiền tiêu xài và trả nợ.
Sau nhiều lần chuyển tiền và thực hiện các yêu cầu cúng giải hạn, bà P. phát hiện toàn bộ câu chuyện do Thành dàn dựng nhằm lừa đảo chiếm đoạt tài sản nên đã làm đơn tố giác đến cơ quan chức năn
Gần đây, nhà chức trách Campuchia đấu tranh quyết liệt các trung tâm lừa đảo trực tuyến nên chúng tìm cách di chuyển sang địa bàn khác.
Các nghi phạm hướng đến Việt Nam làm địa bàn mới do có nhiều khu nghỉ dưỡng, farmstay, villa biệt lập, xa khu dân cư; thuận lợi cho việc tập trung số lượng lớn người nước ngoài và lắp đặt hệ thống thiết bị điện tử phục vụ hoạt động trên không gian mạng.
Từ kế hoạch vạch ra, Zhao Wei Zhong (A Châu) được giao nhiệm vụ nhập cảnh vào Việt Nam để khảo sát địa điểm, điều phối hoạt động. A Châu sau đó tiếp nhận và sắp xếp nơi ăn ở cho đồng bọn từ Campuchia di chuyển sang Việt Nam. Ông ta còn phối hợp với các chân rết khác để chuẩn bị cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật phục vụ lừa đảo.
Hồi tháng 5, nhóm này đã đưa hàng chục công dân Trung Quốc đến lưu trú tại nhiều địa điểm ở Hà Nội, Lào Cai và Phú Thọ. Trong đó có 16 trường hợp không có giấy tờ nhập cảnh hợp pháp. Nhằm tránh bị phát hiện, chúng liên tục thay đổi địa điểm lưu trú và chọn nơi có diện tích lớn, tránh tiếp xúc với người dân địa phương.
Công an xác định, không chỉ đưa nhân lực sang, nhóm này còn chuẩn bị cơ sở vật chất để xây dựng một trung tâm hoạt động lừa đảo trực tuyến quy mô lớn. Tại các địa điểm thuê, chúng đã lắp đặt hệ thống máy tính, điện thoại, thiết bị phát sóng Internet, bàn ghế làm việc, giường tầng và nhiều vật dụng phục vụ sinh hoạt tập trung.
Khám xét hôm đầu tháng 6, công an tạm giữ 73 bộ máy vi tính, 134 điện thoại di động, 34 USB lưu trữ dữ liệu, 20 bộ thiết bị phát sóng wifi, 03 thẻ SIM điện thoại, 5 máy tính xách tay, 2 máy tính bảng cùng hàng trăm bộ bàn ghế, giường tầng, đệm ngủ và nhiều phương tiện phục vụ hoạt động tập trung quy mô lớn. Qua đó, công an đã vô hiệu hóa toàn bộ cơ sở vật chất trước khi đường dây này kịp vận hành hệ thống lừa đảo xuyên quốc gia.
