Tại phiên tòa liên quan đến vụ kiện giữa Elon Musk với Sam Altman và OpenAI ở California ngày 13/5, Steven Molo, luật sư của Musk, cung cấp tài liệu thể hiện lượng cổ phần của Altman trong 9 công ty từng giao dịch với OpenAI và giá trị thị trường của chúng tính đến ngày 31/12/2025.
Theo đó, dù không sở hữu cổ phần trực tiếp nào tại OpenAI, Altman lại nắm rất nhiều trong các đơn vị hợp tác với startup này, gồm cổ phần trị giá 1,7 tỷ USD tại công ty năng lượng nhiệt hạch Helion Energy, 633 triệu USD ở công ty phần mềm tài chính Stripe, và 258 triệu USD trong công ty dược phẩm chống lão hóa Retro Biosciences. Những tên tuổi nổi tiếng khác có nhà sản xuất chip Cerebras, nhà sản xuất phần mềm quản lý nhân sự Degree (nay là Lattice), nhà sản xuất thiết bị AI Humane, nhà sản xuất phần mềm AI Software Applications và công ty dược phẩm AI Trialspark (nay là Formation Bio).
Tài liệu cũng đề cập Altman đã bán một phần cổ phần của mình ở Reddit. Đầu 2024 khi Reddit niêm yết, hồ sơ từ Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) cho thấy giá trị khoản đầu tư khi đó của Altman đạt hơn 600 triệu USD. Theo CNBC, giá trị vốn hóa thị trường khi IPO của Reddit khoảng 6,4 tỷ USD, còn hiện đạt 29,4 tỷ USD.
Trong phiên tòa, Altman cho biết ông là bạn với nhóm sáng lập Helion Enegy, lần đầu tiên đầu tư ở đây vào năm 2015 và nắm vai trò thành viên hội đồng quản trị. Ông cũng từng yêu cầu hội đồng quản trị của OpenAI xem xét hợp tác với doanh nghiệp năng lượng này cuối 2022 và đảm bảo đây là “thỏa thuận tốt”. Năm 2024, cả hai ký kết hợp tác nhưng Altman khai bản thân “bị loại từ cả hai phía”. Đến tháng 3, ông rời hội đồng quản trị của Helion Enegy.
Với các trường hợp còn lại, Altman không đưa ra lời giải thích nào.
Molo nhận định Altman có “mâu thuẫn lợi ích rõ ràng”, đặc biệt trích dẫn thỏa thuận hợp tác nội dung vào tháng 5/2024 giữa OpenAI và Reddit. Đáp lại, CEO OpenAI nhấn mạnh ông không phải người ra quyết định, thay vào đó là hội đồng quản trị “phê duyệt bất kỳ điều khoản nào cuối cùng”.
Phía luật sư của Musk đánh giá, với những khoản đầu tư “tay trong”, Altman đã vi phạm lòng tin và làm giàu bất chính. CEO OpenAI bác bỏ cáo buộc, cho biết “đã chủ động rút lui” khỏi những cuộc thảo luận quan trọng với các công ty mà ông đầu tư.
Trước đó, ngày 12/5, 10 tổng chưởng lý từ các bang của Mỹ đã gửi đơn lên SEC, yêu cầu xem xét kỹ lưỡng tài liệu từ OpenAI trước thềm IPO cũng như vấn đề liên quan đến khoản đầu tư của Altman. Theo thư gửi SEC mà AFP thu được, Altman “có tiền sử tư lợi và xung đột lợi ích nghiêm trọng, tạo ra rủi ro đáng kể cho công ty”.
Tuần trước, Ủy ban Giám sát và Cải cách Chính phủ của Hạ viện Mỹ cũng yêu cầu Altman cung cấp thông tin về các chính sách của OpenAI nhằm “ngăn ngừa xung đột lợi ích”. Phía Altman và OpenAI không đưa ra bình luận.
Theo ước tính của Forbes, Altman tích lũy được khối tài sản ròng trị giá 4 tỷ USD thông qua các khoản đầu tư mạo hiểm trước và trong thời gian làm việc tại OpenAI.
Phiên tòa giữa Musk với Altman và OpenAI đang bước sang tuần thứ ba. Năm 2024, CEO Tesla đệ đơn kiện, cáo buộc OpenAI, CEO Sam Altman, Chủ tịch Greg Brockman và tập đoàn Microsoft – nhà đầu tư ban đầu vào OpenAI – phản bội sứ mệnh phi lợi nhuận.
Phiên xét xử diễn ra tại tòa án liên bang California từ ngày 28/4 và dự kiến kéo dài vài tuần, đánh dấu lần đầu Musk và Altman đối đầu tại tòa. Bồi thẩm đoàn 9 người sẽ cố vấn cho thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers về việc có chấp thuận các đề xuất của Musk hay không, bao gồm đưa OpenAI quay lại mô hình phi lợi nhuận, bãi nhiệm Altman và Brockman, đền bù 130 tỷ USD và nộp số tiền này vào quỹ phi lợi nhuận của OpenAI.
Theo Reuters, đây được xem là một trong những tranh chấp pháp lý quan trọng nhất của ngành AI, không chỉ xoay quanh quyền kiểm soát OpenAI mà còn đặt ra câu hỏi về sự cân bằng giữa lợi nhuận, trách nhiệm xã hội và an toàn trong phát triển trí tuệ nhân tạo. Dự kiến hội đồng cố vấn và thẩm phán Rogers sẽ đưa ra phán quyết ngày 18/5.
Theo Reuters, Roblox cho biết sẽ triển khai hệ thống tài khoản phân theo độ tuổi, đi kèm việc vô hiệu hóa hoặc hạn chế chức năng chat với nhóm người dùng nhỏ tuổi. Đây là một phần trong nỗ lực tăng cường kiểm soát nội dung và tương tác trên nền tảng, vốn có lượng lớn người chơi là trẻ em.
Theo kế hoạch, người dùng sẽ được phân loại vào các nhóm tuổi khác nhau, từ đó áp dụng mức độ kiểm soát phù hợp. Với nhóm trẻ nhỏ, các tính năng giao tiếp như chat sẽ bị hạn chế đáng kể, thậm chí vô hiệu hóa trong một số trường hợp. Điều này nhằm giảm nguy cơ tiếp xúc với nội dung không phù hợp hoặc tương tác với người lạ.
Hệ thống mới cũng cho phép phụ huynh có thêm công cụ để quản lý tài khoản của con, bao gồm việc theo dõi hoạt động và điều chỉnh quyền truy cập. Roblox cho biết cách tiếp cận này giúp tạo ra môi trường an toàn hơn mà vẫn giữ được trải nghiệm chơi game cốt lõi.
Trước đó, nền tảng này đã áp dụng nhiều biện pháp kiểm duyệt nội dung và lọc tin nhắn, nhưng vẫn đối mặt với chỉ trích liên quan đến an toàn trẻ em. Việc chuyển sang mô hình tài khoản theo độ tuổi được xem là bước đi mạnh tay hơn, khi kiểm soát ngay từ cấp độ hệ thống thay vì chỉ xử lý nội dung phát sinh.
Động thái mới diễn ra trong bối cảnh các công ty công nghệ ngày càng chịu áp lực từ cơ quan quản lý và phụ huynh về việc bảo vệ người dùng nhỏ tuổi trên môi trường trực tuyến. Những thay đổi như hạn chế chat hay kiểm soát tương tác được xem là cần thiết để giảm rủi ro, đặc biệt với các nền tảng có yếu tố mạng xã hội.
Việc vô hiệu hóa chat với trẻ nhỏ có thể ảnh hưởng đến cách người chơi tương tác, nhưng Roblox cho rằng đây là sự đánh đổi cần thiết. Trong bối cảnh các nền tảng trực tuyến ngày càng phức tạp, việc thiết lập rào cản rõ ràng theo độ tuổi được xem là giải pháp trực tiếp để giảm thiểu rủi ro.
Chia sẻ tại sự kiện “AI: Shaping Human-Centered Innovation” diễn ra tại Hà Nội, Tiến sĩ Ed H. Chi, Phó Chủ tịch Nghiên cứu của Google DeepMind, cho rằng thế giới đang chứng kiến một sự chuyển dịch lớn tương tự những cuộc cách mạng công nghiệp trong lịch sử.
“Nhiều người có thể chưa nhận ra rằng chúng ta hiện đang ở giữa một cuộc cách mạng trí tuệ”, ông nói.
Theo vị chuyên gia, nếu giai đoạn đầu của nền kinh tế Internet được dẫn dắt bởi các công nghệ tìm kiếm và gợi ý nội dung thì các mô hình ngôn ngữ lớn hiện nay lại đang tạo ra ảnh hưởng mạnh mẽ trong môi trường doanh nghiệp.
Nguyên nhân là bởi doanh nghiệp là môi trường có nhiều hoạt động dựa trên khả năng suy luận, quy trình và xử lý tri thức, đó là những lĩnh vực AI đang phát triển rất nhanh.
Tuy nhiên, ông chỉ ra một trong những ngộ nhận phổ biến hiện nay là xem AI như một sản phẩm có thể mua về và lập tức tạo ra hiệu quả.
“Khi động cơ được phát minh, bạn không thể chỉ mua một động cơ, đặt nó vào nhà máy rồi xem như xong. Bạn cần các kỹ sư tìm ra cách để làm cho động cơ vận hành phù hợp. Điều tương tự cũng sẽ xảy ra với AI”, ông chia sẻ.
Từ ví dụ này, ông cho rằng Việt Nam có cơ hội phát triển đội ngũ kỹ sư vừa hiểu AI vừa hiểu đặc thù từng ngành nghề để ứng dụng công nghệ phù hợp với thực tế.
Cùng tham gia thảo luận, Tiến sĩ Lương Minh Thắng, Nhà khoa học chính kiêm Giám đốc Nghiên cứu tại Google DeepMind, nhận định năng lực quan trọng nhất của con người trong thời đại AI là khả năng phán đoán.
Ông nêu quan điểm rằng khi AI ngày càng giỏi trong việc đưa ra câu trả lời và gợi ý, con người dễ rơi vào trạng thái tiếp nhận thông tin một cách thụ động.
Vì vậy, người học cần liên tục kiểm chứng và đánh giá tính chính xác, mức độ phù hợp của các kết quả AI tạo ra trong từng bối cảnh cụ thể.
Một thách thức khác được ông Thắng đề cập là việc AI có thể tạo ra lượng lớn tri thức, nội dung và kết quả nghiên cứu trong thời gian rất ngắn.
“Trong toán học, lập trình, sinh học hay khám phá thuốc, AI có thể tạo ra rất nhiều kết quả, nhưng con người vẫn cần đủ năng lực để đánh giá kết quả đó”, ông nói.
Tiến sĩ Lương Minh Thắng chỉ ra rằng điều này có thể dẫn đến sự xuất hiện của những nghề mới trong tương lai, tập trung vào việc kiểm chứng, diễn giải và truyền đạt tri thức do AI tạo ra.
Từ góc độ doanh nghiệp, ông Trương Gia Bình, Chủ tịch Tập đoàn FPT, nhận định AI đang tạo ra một bước ngoặt chưa từng có đối với năng lực cạnh tranh của các tổ chức.
“Không ai có thể duy trì năng lực cạnh tranh nếu không có AI”, ông Bình nhấn mạnh.
Theo lãnh đạo FPT, nhân loại đang bước từ thời kỳ nhà máy công nghiệp sang “nhà máy AI”. Trong tương lai, sức mạnh của doanh nghiệp sẽ được quyết định bởi cả số lượng nhân sự và cả khả năng tổ chức các hệ thống AI.
Về lĩnh vực y tế, bà Jean Desombre, nhà sáng lập kiêm đối tác Pacific Gateway Partners, khẳng định AI có thể tạo ra những đột phá lớn trong nghiên cứu thuốc và xử lý dữ liệu y sinh.
Tuy nhiên, việc triển khai công nghệ này cần đặt con người ở vị trí trung tâm.
Bà đưa lời khuyên rằng trước khi áp dụng AI, các tổ chức cần trả lời những câu hỏi như liệu công nghệ đó có giúp cải thiện kết quả điều trị, giúp bác sĩ có thêm thời gian dành cho bệnh nhân hay không.
Ở góc độ giáo dục, Giáo sư Po-Shen Loh, Đại học Carnegie Mellon, cho rằng AI càng phát triển thì giáo dục càng cần quay trở lại những giá trị cốt lõi.
“Khi AI có thể giúp con người tiếp cận tri thức nhanh hơn, giáo dục cần chuyển từ việc “dạy để biết” sang “dạy để hiểu, để suy nghĩ và để hành động”, ông nhấn mạnh.
Các chuyên gia tham gia sự kiện đều nhìn nhận rằng lợi thế trong giai đoạn tiếp theo sẽ thuộc về những quốc gia có khả năng đào tạo nguồn lao động biết ứng dụng AI vào các bài toán thực tiễn, xây dựng được niềm tin đối với công nghệ trong đời sống xã hội.
"Chúng ta cần tạo ra những chuẩn mực xã hội mới. Xã hội cần thay đổi", ông nói với AP ngày 17/6. "Tôi khuyến khích mọi người sử dụng AI. Hãy cứ mạnh dạn trải nghiệm. AI giúp thu hẹp khoảng cách công nghệ hơn bất kỳ công nghệ nào đã xuất hiện trong lịch sử".
CEO Nvidia sau đó so sánh khả năng thích ứng của AI với sự phát triển của ngành ôtô. Theo ông, ôtô từng bị coi là mối đe dọa đến tính mạng trẻ em, nhưng thực tế mọi thứ được kiểm soát nhờ sự ra đời của vạch kẻ đường và vỉa hè.
"AI có thể tiếp cận mọi tầng lớp xã hội nhờ vị trí của nó trên Internet cùng thiết kế dễ sử dụng, cho phép bất cứ ai cũng có thể nhận sự trợ giúp trong công việc hoặc theo đuổi các dự án mới", ông tiếp tục.
Ông cũng kêu gọi những người đang do dự với AI hãy thử trước để thấy những lợi ích tiềm năng của công nghệ trên nhiều lĩnh vực, từ thu thuế đến tạo việc làm. "Tôi nghĩ nó có thể nâng cao khả năng của mỗi cá nhân. Hãy cứ thử trước khi phán xét", ông nói thêm.
Theo The Hill, bình luận của Huang đưa ra trong bối cảnh ngày càng có nhiều bất ổn về tác động của trí tuệ nhân tạo đối với xã hội, lực lượng lao động và môi trường. Một cuộc thăm dò của Reuters cho thấy 53% trong số 4.531 người khi được hỏi lo sợ họ hoặc người thân trong gia đình sẽ mất việc làm vì AI. Trong một loạt đợt sa thải công nghệ thời gian qua, AI cũng được đưa ra làm lý do chính.
Là người đứng đầu Nvidia, Jensen Huang luôn ủng hộ sự phát triển của AI. Ông nhiều lần nhấn mạnh công nghệ này không gây lo ngại như nhiều cảnh báo đang có. Cuối năm ngoái, ông cho biết Nvidia khuyến khích toàn bộ nhân viên dùng AI. "Tôi biết một số quản lý Nvidia nói với nhân viên rằng hãy ít dùng AI. Các ông có điên không vậy?", Huang nói khi đó, nhắc đến một báo cáo nội bộ về việc một số quản lý cấp trung khuyên đội ngũ của họ hạn chế phụ thuộc công cụ AI.
Ông phủ nhận nỗi lo rằng việc tăng cường AI sẽ đe dọa việc làm của nhân viên. Thay vì sợ hãi, ông thúc giục sử dụng một cách kiên trì, cả khi hệ thống chưa đạt độ tin cậy tuyệt đối trong một số tình huống, vì trải nghiệm liên tục sẽ giúp cải thiện kết quả.
Tại hội nghị công nghệ VivaTech ở Paris (Pháp) hôm 17/6, nhà sáng lập Amazon Jeff Bezos bác bỏ quan điểm AI và robot thông minh "sẽ khiến con người trở nên thừa thãi".
"Tôi hoàn toàn không đồng ý với quan điểm đó. Thực tế, tôi nghĩ AI tạo ra tình trạng thiếu hụt lao động, vì sẽ giúp con người xác định được nhiều vấn đề hơn", Bezos giải thích. "Loài người có vô số thứ để phát minh. Ngày nay, AI giúp trí tưởng tượng của chúng ta không còn bị giới hạn".