Sáng qua, Trung Quốc tổ chức lễ đón cấp nhà nước Tổng thống Mỹ Donald Trump, với đầy đủ đội danh dự, quân nhạc và thảm đỏ tại quảng trường Thiên An Môn ở thủ đô Bắc Kinh. Sau đó, hội nghị thượng đỉnh Trung – Mỹ diễn ra tại Đại lễ đường nhân dân.
Phát biểu mở đầu cuộc họp, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình hoan nghênh phái đoàn Mỹ và nói rằng thế giới một lần nữa đứng trước một ngã rẽ mới. “Liệu Trung Quốc và Mỹ có thể vượt qua “bẫy Thucydides” và xây dựng một mối quan hệ nước lớn kiểu mới hay không? Đó là đáp án mà lãnh đạo các nước lớn cần cùng nhau viết câu trả lời”, theo ông Tập. “Bẫy Thucydides” là khái niệm nhằm cảnh báo nguy cơ xảy ra xung đột trong thời kỳ mà một cường quốc lâu năm bị thách thức bởi một quyền lực mới đang nổi lên. Theo nhà khoa học chính trị người Mỹ Graham Allison đặt ra trong cuốn sách Định mệnh chiến tranh, chiếc “bẫy Thucydides” đang hiện hữu là Mỹ và Trung Quốc.
Về phần mình, Tổng thống Trump dành nhiều lời ca ngợi đối với Chủ tịch Tập, gọi ông Tập là nhà lãnh đạo vĩ đại, và cuộc gặp thượng đỉnh này là “lớn nhất từng diễn ra”. Sau đó, theo thông cáo của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, ông Tập cho biết những cuộc đàm phán hôm 13.5 tại Hàn Quốc giữa các nhóm kinh tế và thương mại song phương về tổng thể đã đạt được những kết quả tích cực và cân bằng.
Sau cuộc gặp thượng đỉnh kéo dài hơn 2 giờ, ông Tập lên tiếng ca ngợi “một định hướng mới” trong quan hệ với Mỹ, theo đó đề ra cách tiếp cận kết hợp hợp tác với cạnh tranh được kiểm soát.
Theo CCTV dẫn thông báo của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, ông Tập cho hay cả hai nhà lãnh đạo đều nhất trí việc thiết lập một mối quan hệ mang tính xây dựng và chiến lược sẽ dẫn dắt quan hệ song phương trong 3 năm tới và xa hơn nữa.
Ông Tập kêu gọi hai nước mở rộng hoạt động trao đổi và hợp tác trong lĩnh vực thương mại, y tế, nông nghiệp, du lịch, giao lưu nhân dân và thực thi pháp luật. Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng cho hay đã trao đổi quan điểm với Tổng thống Trump về các cuộc xung đột ở Trung Đông, Ukraine và những vấn đề liên quan đến bán đảo Triều Tiên.
Tuy nhiên, ông Tập cũng nhấn mạnh Mỹ “cần hết sức thận trọng” khi xử lý vấn đề Đài Loan. “Câu hỏi về Đài Loan là vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Trung – Mỹ. Nếu xử lý không thỏa đáng, hai nước có thể xảy ra va chạm hoặc thậm chí rơi vào xung đột, đẩy toàn bộ quan hệ song phương vào tình thế vô cùng nguy hiểm”, CCTV dẫn lời ông Tập.
Trong lúc chụp ảnh với Chủ tịch Tập tại di tích Thiên Đàn chiều qua, Tổng thống Trump đã không trả lời câu hỏi của phóng viên về việc hai nhà lãnh đạo có thảo luận về Đài Loan hay không, theo Reuters. Bản thông cáo của Nhà Trắng sau hội nghị thượng đỉnh cũng không đề cập vấn đề này, chỉ đưa ra nhận định chung rằng cuộc gặp diễn ra tốt đẹp.
“Tổng thống Trump đã có cuộc gặp tốt đẹp với Chủ tịch Tập. Hai bên thảo luận những biện pháp nhằm tăng cường hợp tác kinh tế”, theo Nhà Trắng. Bên cạnh đó, hai nhà lãnh đạo đồng ý rằng eo biển Hormuz cần được mở cửa để đảm bảo hoạt động lưu thông hàng hải tự do. Thông cáo cũng cho biết ông Trump và ông Tập đã thảo luận về thúc đẩy nỗ lực chấm dứt tình trạng những hóa chất dùng để sản xuất chất fentanyl gây nghiện bị tuồn vào Mỹ, cũng như đẩy mạnh các thương vụ Trung Quốc mua nông sản Mỹ.
Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân diễn ra theo lời mời của Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul và phu nhân, theo Bộ Ngoại giao.
Việt Nam - Thái Lan thiết lập quan hệ ngoại giao vào tháng 8/1976, nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 5/2025. Năm nay hai nước kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao.
Thái Lan hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong ASEAN. Năm 2025, tổng kim ngạch thương mại hai chiều đạt 22,1 tỷ USD, tăng 9% so với năm 2024. Trong 4 tháng đầu năm 2026, kim ngạch hai chiều đạt gần 8,6 tỷ USD, tăng 24% so với cùng kỳ năm 2025.
Về đầu tư, Thái Lan hiện có 797 dự án đầu tư còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký 15,4 tỷ USD, đứng thứ 8/153 quốc gia có đầu tư tại Việt Nam và đứng thứ hai trong số các nước ASEAN. Việt Nam có hơn 20 dự án đầu tư còn hiệu lực, tổng vốn đăng ký khoảng 40 triệu USD.
Năm 2025, có hơn 660.000 khách du lịch Việt Nam thăm Thái Lan (đứng thứ 17) và gần 458.000 khách Thái Lan đến Việt Nam (đứng thứ 11). Thái Lan đang thúc đẩy sáng kiến hợp tác du lịch "Sáu quốc gia, Một điểm đến" - cấp visa chung cho phép khách quốc tế thăm 6 quốc gia Đông Nam Á gồm Brunei, Campuchia, Lào, Malaysia, Việt Nam và Thái Lan.
Khi mùa du lịch hè tại Nhật Bản cận kề, ngành dịch vụ ăn uống đối mặt sức ép nhân sự nghiêm trọng sau quyết định tạm dừng tiếp nhận lao động nước ngoài theo diện visa Người lao động Kỹ năng Đặc biệt (SSW) từ ngày 13/4 của Cơ quan Dịch vụ Xuất nhập cảnh.
Theo số liệu sơ bộ của chính phủ Nhật Bản, đến cuối tháng 2, khoảng 46.000 lao động nước ngoài đang làm việc trong ngành nhà hàng theo diện này, tiến sát hạn ngạch 50.000 người được đặt ra đến hết năm tài chính 2028. Cơ quan Dịch vụ Xuất nhập cảnh Nhật Bản vì vậy phải tạm dừng tiếp nhận hồ sơ mới, dù các nhà hàng Nhật Bản dựa đáng kể vào lao động nước ngoài.
Chương trình SSW được Nhật Bản triển khai từ năm 2019 nhằm thu hút lao động nước ngoài vào các lĩnh vực khó tuyển dụng trong nước. Người lao động phải vượt qua các kỳ thi đánh giá kỹ năng chuyên môn và năng lực tiếng Nhật.
Với SSW loại I, phổ biến ở ngành nhà hàng, họ được làm việc tối đa 5 năm nhưng không được bảo lãnh gia đình. Trong khi đó, loại II có yêu cầu kỹ năng cao hơn nhưng cho phép lưu trú không giới hạn và được đưa người thân sang cùng.
Sự thay đổi đột ngột khiến nhiều doanh nghiệp rơi vào thế bị động.
Trả lời phỏng vấn của đài NHK, một chuỗi ramen tại Nhật Bản với khoảng 200 cửa hàng trên toàn quốc cho biết khoảng 75 nhân viên, tương đương 1/4 đội ngũ toàn thời gian, là lao động diện SSW làm việc tại bếp và chạy bàn. Doanh nghiệp này đã gấp rút tuyển thêm 20 lao động nước ngoài trước khi lệnh tạm dừng có hiệu lực, do đang lên kế hoạch mở thêm cửa hàng trong năm tài chính hiện tại.
Công ty cũng từng dự định tuyển các du học sinh quốc tế sau khi tốt nghiệp theo diện thị thực này, thậm chí đã gửi thư mời làm việc. Tuy nhiên, kế hoạch nay bị đảo lộn, buộc doanh nghiệp cân nhắc chuyển hướng sang diện lao động tay nghề cao và đào tạo họ cho các vị trí như quản lý, tập sự.
Hang, một nhân viên người Việt đang làm việc tại chi nhánh ở tỉnh Chiba, nói với NHK cô từng tham gia chương trình thực tập sinh kỹ thuật, làm việc tại một nhà máy chế biến thực phẩm ở tỉnh Aichi khoảng 10 năm trước.
Cô quay lại Nhật Bản năm 2022 theo diện SSW để có thu nhập tốt hơn. Hang cho biết công việc nhà hàng được nhiều lao động Việt Nam quan tâm vì tập trung ở các đô thị lớn và tạo nhiều cơ hội sử dụng tiếng Nhật hơn môi trường nhà máy.
Mos Food Services, đơn vị vận hành chuỗi Mos Burger, cho biết họ đã hỗ trợ lao động Việt Nam chuẩn bị xin thị thực kỹ năng đặc biệt để sang Nhật làm việc trong ngành dịch vụ ăn uống. Việc chính sách thay đổi đột ngột làm dấy lên lo ngại về khả năng gián đoạn nguồn cung lao động từ một trong những thị trường tuyển dụng quan trọng của Nhật Bản.
Hiệp hội Dịch vụ Thực phẩm Nhật Bản, đại diện khoảng 400 doanh nghiệp, cảnh báo việc đình chỉ cấp thị thực có thể ảnh hưởng đến kế hoạch mở cửa hàng mới, thời gian hoạt động, thậm chí làm gia tăng tranh giành lao động giữa các doanh nghiệp.
Korekawa Yu, chuyên gia trong lĩnh vực nhân khẩu học, nhận định rằng nhu cầu lao động trong ngành dịch vụ ăn uống ở Nhật Bản tăng nhanh hơn dự kiến sau đại dịch khi lượng khách quốc tế phục hồi mạnh, khiến giới hạn 50.000 là không phù hợp. "Chính phủ đã tính toán sai số lượng lao động cần tiếp nhận", ông nói.
Theo ông, thay vì coi con số dự kiến như một hạn mức cứng, Nhật Bản nên xây dựng cơ chế linh hoạt hơn để tiếp nhận lao động nước ngoài, xem đây là mốc tham chiếu có thể điều chỉnh theo nhu cầu của thị trường.
Chiều tối 21-4, chuyên cơ chở Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân hạ cánh xuống sân bay Nội Bài, bắt đầu chuyến thăm cấp Nhà nước trong 4 ngày theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân.
Đón đoàn tại sân bay có Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Lê Khánh Hải, Thứ trưởng thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng và Đại sứ Việt Nam tại Hàn Quốc Vũ Hồ.
Tham gia đoàn có: bà Kim Hae Kyung, Phu nhân Tổng thống Lee Jae Myung; ông Bae Kyung Hoon, Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Khoa học, Công nghệ thông tin và Truyền thông; ông Cho Hyun, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao; ông Kim Jung Kwan, Bộ trưởng Bộ Công nghiệp, Thương mại và Tài nguyên; ông Kim Yun Duk, Bộ trưởng Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng và Giao thông; ông Wi Sung Lac, Chánh Văn phòng An ninh Phủ Tổng thống; ông Kim Yong Beom, Chánh Văn phòng Chính sách Phủ Tổng thống.
Ngoài ra còn có ông Choi Young Sam, Đại sứ Hàn Quốc tại Việt Nam; ông Lee Kyu Youn, Trợ lý cấp cao của Tổng thống về báo chí, truyền thông; ông Ha Jung Woo, Trợ lý cấp cao của Tổng thống về hoạch định chính sách tương lai trí tuệ nhân tạo; ông Choi Hee Deok, Trợ lý Tổng thống về chính sách đối ngoại; bà Kang Kum Sil, Đại sứ biến đổi khí hậu và môi trường.
Đây là chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung đến Việt Nam trên cương vị mới. Ông cũng là nguyên thủ nước ngoài đầu tiên đến Việt Nam sau khi Quốc hội khóa XVI kiện toàn bộ máy lãnh đạo Nhà nước.
Chuyến đi được kỳ vọng sẽ tiếp tục củng cố vững chắc hơn nữa tin cậy chính trị giữa hai bên. Đồng thời thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học công nghệ và hợp tác phát triển lên tầm mức mới phù hợp với nhu cầu và lợi ích song phương.
"Chuyến thăm lần này có sức nặng mang tính biểu tượng rất khác biệt, ở chỗ đều là 'chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên' diễn ra sau khi bộ máy lãnh đạo mới vừa nhậm chức ở cả hai nước" - Bộ trưởng Ngoại giao Hàn Quốc Cho Hyun nhấn mạnh trong phỏng vấn độc quyền dành cho Tuổi Trẻ.
Dự kiến trong thời gian ở Hà Nội, Tổng thống Lee Jae Myung sẽ có các cuộc hội đàm, hội kiến quan trọng với lãnh đạo chủ chốt Việt Nam, dự diễn đàn kinh doanh hai nước và một số hoạt động quan trọng khác.
"Cuộc gặp gỡ lần này sẽ là dấu mốc lịch sử củng cố quan hệ và sự tin cậy sâu sắc giữa lãnh đạo cấp cao nhất của hai nước, qua đó hoàn thiện quan hệ đối tác tốt đẹp nhất trong lịch sử và tạo động lực mạnh mẽ cho sự hợp tác trong tương lai" - ông Cho Hyun nhấn mạnh.
Tháp tùng Tổng thống Lee Jae Myung đến Việt Nam, theo Chosun Daily, là một phái đoàn doanh nghiệp hùng hậu gồm Chủ tịch Tập đoàn SK Chey Tae Won, người đồng thời là Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Hàn Quốc, cùng với Chủ tịch Samsung Electronics Lee Jae Yong, Chủ tịch Tập đoàn Hyundai Motor Chung Eui Sun, Chủ tịch Tập đoàn LG Koo Kwang Mo, Chủ tịch HD Hyundai Chung Ki-sun và Chủ tịch Tập đoàn Hyosung Cho Hyun Joon.
Tờ này nhận xét việc nhiều doanh nghiệp lớn, hàng đầu thế giới của Hàn Quốc tập trung tại Việt Nam lần này phản ánh không chỉ lợi ích kinh doanh mà còn tầm quan trọng của mảnh đất chữ S trong chuỗi cung ứng sản xuất của các tập đoàn Hàn Quốc.
