Wall Street Journal ngày 15/4 dẫn các nguồn thạo tin cho biết giới chức quốc phòng Mỹ đã thảo luận vấn đề sản xuất vũ khí và những vật tư quân sự khác với lãnh đạo cấp cao của một số công ty, trong đó có hai hãng ôtô lớn gồm General Motors và Ford Motor.
GE Aerospace, hãng cung cấp động cơ máy bay, cùng nhà sản xuất xe cơ giới và máy móc Oshkosh cũng nằm trong danh sách các công ty tham gia thảo luận.
Những cuộc trao đổi này bắt đầu từ trước khi xung đột Trung Đông bùng phát, hiện ở giai đoạn sơ bộ và bao quát nhiều vấn đề. Trong các cuộc thảo luận, giới chức Lầu Năm Góc nói rằng có khả năng sẽ huy động các nhà sản xuất nội địa để hỗ trợ những doanh nghiệp quốc phòng truyền thống, đồng thời hỏi liệu họ có thể nhanh chóng chuyển đổi sang sản xuất quốc phòng hay không.
Giới chức quốc phòng Mỹ cho rằng tăng cường chế tạo vũ khí là vấn đề an ninh quốc gia, đồng thời kêu gọi sự hỗ trợ từ các doanh nghiệp trong lúc Lầu Năm Góc tìm cách đẩy mạnh năng lực sản xuất nội địa. Họ cũng đề nghị các công ty xác định những rào cản khi nhận thêm công việc liên quan tới quốc phòng, như yêu cầu trong hợp đồng hay trở ngại trong quá trình đấu thầu.
“Bộ Quốc phòng Mỹ muốn huy động những công ty này nhằm tận dụng nhân lực và năng lực sản xuất khí tài quân sự, giữa lúc xung đột Ukraine và Iran làm cạn kiệt kho dự trữ”, Wall Street Journal cho biết.
Truyền thông Mỹ cho biết chiến sự Trung Đông đã làm gia tăng áp lực đối với kho vũ khí của nước này, cho thấy quân đội Mỹ cần thêm đối tác thương mại để nhanh chóng mở rộng nguồn cung khí tài như tên lửa và công nghệ chống thiết bị bay không người lái (drone)
Những cuộc thảo luận trên là nỗ lực mới nhất của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm đưa hoạt động sản xuất quân sự vào trạng thái mà Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth gọi là “chế độ thời chiến”.
Logan Jones, đại diện của Oshkosh, cho biết công ty bắt đầu đối thoại với Lầu Năm Góc vào tháng 11/2025, sau khi ông Hegseth kêu gọi các doanh nghiệp tăng cường sản xuất.
Một quan chức Lầu Năm Góc cho biết cơ quan này “cam kết nhanh chóng mở rộng nền tảng công nghiệp quốc phòng bằng cách tận dụng mọi giải pháp và công nghệ thương mại sẵn có, nhằm đảm bảo lực lượng chiến đấu duy trì được lợi thế mang tính quyết định”.
Giới nghị sĩ và Lầu Năm Góc từng bày tỏ lo ngại về năng lực sản xuất quốc phòng nội địa, sau khi Mỹ và các đồng minh NATO bắt đầu chuyển lượng lớn vũ khí cho Ukraine từ đầu năm 2022. Lầu Năm Góc mới đây công bố đề xuất ngân sách lên tới 1.500 tỷ USD, mức cao nhất trong lịch sử hiện đại, trong đó đề nghị khoản đầu tư lớn vào chế tạo đạn dược và drone.
Mỹ từng chuyển đổi ngành sản xuất trong nước sang phục vụ mục đích quân sự trong quá khứ. Trong Thế chiến II, các hãng ôtô ở thành phố Detroit đã ngừng chế tạo xe cơ giới dân sự để chuyển sang sản xuất oanh tạc cơ, động cơ máy bay và xe tải.
Ngày nay, hoạt động sản xuất quân sự của Mỹ chủ yếu do một số ít nhà thầu đảm nhận. Nhiều hãng sản xuất lớn không thuộc lĩnh vực quốc phòng truyền thống vẫn ký hợp đồng với Lầu Năm Góc, nhưng phần lớn thỏa thuận thường có quy mô và giá trị hạn chế, chủ yếu tập trung vào nghiên cứu chuyên biệt hoặc sản phẩm cụ thể.
Ví dụ, Oshkosh chế tạo xe chở quân cho lục quân Mỹ và các đồng minh, nhưng hầu hết doanh thu hơn 10 tỷ USD của công ty này đến từ những lĩnh vực ngoài quốc phòng.
Bị cáo Erin Merdy (34 tuổi) trước đó đã nhận 3 tội danh giết người cấp độ một đối với cái chết của con trai Zachary (7 tuổi), con gái Liliana (4 tuổi) và bé trai 3 tháng tuổi Oliver. Với mức án "từ 20 năm tù đến chung thân", Merdy sẽ phải thụ án bắt buộc ít nhất 20 năm trong tù, trước khi có cơ hội nộp đơn xin ân xá. Nếu không được chấp thuận, cô có thể phải ngồi tù đến hết đời.
Cơ quan công tố cho biết sự việc trên xảy ra vào rạng sáng ngày 12.9.2022. Bằng chứng video cho thấy Merdy dẫn các con đi về phía biển lúc 0 giờ 37. Đến 1 giờ 25, bị cáo rời bãi biển, gọi điện cho người thân trong trạng thái bất ổn và từ chối tiết lộ vị trí của bọn trẻ, khiến gia đình phải gọi cảnh sát.
Sau quá trình tìm kiếm, lực lượng chức năng phát hiện Merdy cách nhà 3 km trong tình trạng ướt sũng và đi chân trần. Theo các công tố viên, cô liên tục nói lời xin lỗi và cho biết các con đã biến mất. Đến 4 giờ 30, thi thể dính đầy cát của 3 đứa trẻ được phát hiện dạt vào bờ biển.
Người nhà bị cáo nói rằng vào thời điểm xảy ra vụ việc, Merdy có thể đang phải chống chọi với chứng trầm cảm sau sinh.
Biện lý quận Brooklyn, New York Eric Gonzalez ra thông cáo: “Không một bản án nào có thể đo đếm được sự mất mát của 3 đứa trẻ, hay nỗi đau mà người thân của các em phải mang theo suốt đời”. Ông nhấn mạnh bản án này đảm bảo bị cáo phải chịu trách nhiệm trước pháp luật vì đã tước đoạt sinh mạng các con theo cách "đau lòng và không thể tưởng tượng nổi".
"Tôi muốn được bồi hoàn vì chúng ta đang bảo vệ một khu vực rất giàu có trên thế giới", Tổng thống Donald Trump ngày 13/7 nói tại Phòng Bầu dục, Nhà Trắng. "Chúng ta bỏ tiền ra, nên phải được trả lại chi phí bảo vệ".
"Chúng ta không cần đến nó, nhưng xét từ góc độ bảo vệ đồng minh thì việc này là cần thiết", ông nói thêm, đồng thời khẳng định Mỹ đã làm "rất hiệu quả" công việc bảo vệ Israel, Arab Saudi, Qatar và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).
Phát biểu của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh những lo ngại về chi phí đắt đỏ khi duy trì các hoạt động quân sự nhằm vào Iran đang ngày một tăng lên tại Mỹ. Trước đó, Tổng thống thông báo sẽ nối lại hoạt động phong tỏa các cảng của Iran, đồng thời gợi ý rằng Mỹ sẽ cung cấp dịch vụ bảo vệ tại eo biển Hormuz, tuyến thương mại huyết mạch nơi Iran liên tục tấn công tàu hàng, với mức phí bằng 20% giá trị hàng hóa vận chuyển.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngay lập tức bác bỏ tuyên bố từ Tổng thống Trump, cho rằng Tehran mới là bên canh giữ eo biển và xứng đáng được bồi hoàn chi phí.
"Tổng thống Mỹ hoàn toàn đúng. Bất kỳ ai đảm bảo an ninh và an toàn cho các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz đều nên được trả công cho dịch vụ này", ông viết trên mạng xã hội. "Iran luôn là bên gác cổng eo biển và sẽ mãi mãi như vậy".
Ông Araghchi cho biết thêm rằng Iran sẽ đưa ra mức giá "công bằng" và con số 20% là quá đắt.
Kể từ khi Mỹ - Israel phát động chiến dịch tấn công Iran hồi cuối tháng 2, các quốc gia vùng Vịnh, bao gồm UAE, Qatar, Kuwait, Bahrain và Oman, đã phải đối mặt với hàng trăm cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa của Iran, khiến dân thường thiệt mạng và làm hư hại hàng loạt khách sạn, sân bay, cũng như cơ sở hạ tầng dầu khí quan trọng.
Ngân hàng Thế giới (WB) ước tính GDP của các nền kinh tế vùng Vịnh chỉ tăng trưởng 1,3% trong năm nay, giảm mạnh so với mức 4,5% vào năm 2025. Việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz đã bóp nghẹt hoạt động xuất khẩu dầu khí, buộc các nhà sản xuất Trung Đông phải giảm sản lượng dầu thô hơn 11 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 5 so với mức trước xung đột.
Tuần trước, ông Trump quyết định chấm dứt lệnh ngừng bắn với Iran với lý do chính quyền nước này liên tục tấn công tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. Từ đó đến nay, Mỹ đã nối lại các đợt tấn công, nhắm vào hệ thống tên lửa, phòng không, cùng các tàu nhỏ thuộc lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Tổng thống nói với các phóng viên tại Nhà Trắng rằng một thỏa thuận với Iran vẫn có thể đạt được, song nhấn mạnh rằng cuối cùng Mỹ sẽ kiểm soát "toàn bộ" eo biển Hormuz.
NATO, EU và các nhà lãnh đạo phương Tây đã chỉ trích hành động leo thang căng thẳng của Nga sau khi cáo buộc máy bay không người lái (UAV) nghi của Moscow đánh trúng một tòa chung cư ở vùng Galati của Romania vào rạng sáng 29/5. Vụ việc khiến 2 người bị thương và gây ra một vụ cháy gần biên giới Ukraine.
Galati, nằm ở phía đông Romania, chỉ cách biên giới 3 nước Moldova, Romania và Ukraine 10km, gần phía nam tỉnh Odesa.
Bộ Quốc phòng Romania cho biết vụ việc xảy ra trong đêm khi Nga tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào cơ sở hạ tầng của Ukraine gần biên giới.
Romania cho biết "máy bay không người lái của Nga" đã xâm phạm không phận Romania, bị radar theo dõi và cuối cùng rơi xuống một tòa nhà dân cư, gây ra vụ cháy trước khi lực lượng cứu hỏa khống chế.
“Vụ việc này cho thấy mức độ leo thang nghiêm trọng từ phía Nga”, Bộ Quốc phòng Romania cảnh báo, đồng thời nói thêm rằng Romania đã thông báo cho NATO và yêu cầu đẩy nhanh việc triển khai các khả năng đối phó máy bay không người lái.
2 máy bay chiến đấu F-16 đã được điều động sau khi phát hiện máy bay không người lái xâm nhập. Những người bị thương đã được đưa đến bệnh viện.
Tổng thống Romania Nicusor Dan đã triệu tập cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng Quốc phòng Tối cao Romania sau "sự cố nghiêm trọng nhất" ảnh hưởng đến lãnh thổ Romania kể từ khi Nga bắt đầu cuộc chiến ở Ukraine.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cáo buộc máy bay không người lái rằng Nga đặt ra "mối đe dọa thực sự" đối với khu vực Biển Đen và toàn bộ châu Âu. Ông nói thêm rằng Ukraine sát cánh cùng Romania và sẵn sàng hợp tác chặt chẽ để tăng cường bảo vệ trước các mối đe dọa.
Người phát ngôn NATO Allison Hart lên án hành động của Moscow, nói rằng Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã liên lạc với chính quyền Romania. NATO tuyên bố sẽ tiếp tục tăng cường phòng thủ nhằm đối phó với các mối đe dọa từ máy bay không người lái dọc theo sườn phía đông của liên minh.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết cuộc chiến của Nga đã “vượt qua một lằn ranh nữa”, cam kết đoàn kết với Romania và có phản ứng cứng rắn hơn. Bà lên án vụ xâm phạm không phận bằng máy bay không người lái của Nga vào khu vực đông dân cư ở Romania, một quốc gia thành viên của Liên minh châu Âu, và bày tỏ sự đoàn kết với người dân Romania.
Giới chức Romania cho biết vụ việc này đánh dấu lần đầu tiên một máy bay không người lái tấn công trực tiếp một tòa nhà dân cư trong lãnh thổ Romania, mặc dù đã có nhiều vụ xâm phạm không phận trước đó kể từ khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự tại Ukraine vào năm 2022.
Tổng thống Moldova Maia Sandu gọi vụ việc này là "nghiêm trọng", cảnh báo rằng Nga đặt ra mối đe dọa khu vực rộng lớn hơn.
Romania đã triệu tập đại sứ Nga sau vụ việc, làm gia tăng thêm căng thẳng ngoại giao khi cuộc chiến ở Ukraine tiếp tục lan rộng sang biên giới châu Âu.
"Romania sẽ thực hiện các biện pháp đáp trả ngoại giao cần thiết đối với hành vi vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế và xâm phạm không phận này", Ngoại trưởng Romania Oana Toiu nhấn mạnh.
Máy bay không người lái của Nga đã nhiều lần bị cáo buộc xâm nhập lãnh thổ NATO, bao gồm cả Romania, trong bối cảnh các cuộc tấn công vào các thành phố của Ukraine.
Vào năm ngoái, Quốc hội Romania đã thông qua luật cho phép bắn hạ UAV xâm phạm không phận nước này.
Nga hiện chưa lên tiếng về vụ việc trên.
Moscow từng cáo buộc các nước Baltic cho phép Ukraine sử dụng không phận của họ để tiến hành các cuộc tấn công vào sâu trong lãnh thổ Nga. Tuy nhiên, các thành viên NATO đã bác bỏ cáo buộc này.
Kể từ khi xung đột Ukraine nổ ra, giới chức phương Tây cho rằng các nước thành viên NATO có thể trở thành mục tiêu tiếp theo của Moscow.
Tuy nhiên, Moscow nhiều lần bác bỏ cáo buộc cho rằng Nga có kế hoạch tấn công NATO. Ngược lại, Moscow bày tỏ lo ngại việc NATO tăng cường lực lượng ở châu Âu. Điện Kremlin cảnh báo, Nga không đe dọa bất kỳ ai, nhưng sẽ không phớt lờ các hành động có thể gây nguy hiểm đối với lợi ích của mình.
