Wall Street Journal ngày 15/4 dẫn các nguồn thạo tin cho biết giới chức quốc phòng Mỹ đã thảo luận vấn đề sản xuất vũ khí và những vật tư quân sự khác với lãnh đạo cấp cao của một số công ty, trong đó có hai hãng ôtô lớn gồm General Motors và Ford Motor.
GE Aerospace, hãng cung cấp động cơ máy bay, cùng nhà sản xuất xe cơ giới và máy móc Oshkosh cũng nằm trong danh sách các công ty tham gia thảo luận.
Những cuộc trao đổi này bắt đầu từ trước khi xung đột Trung Đông bùng phát, hiện ở giai đoạn sơ bộ và bao quát nhiều vấn đề. Trong các cuộc thảo luận, giới chức Lầu Năm Góc nói rằng có khả năng sẽ huy động các nhà sản xuất nội địa để hỗ trợ những doanh nghiệp quốc phòng truyền thống, đồng thời hỏi liệu họ có thể nhanh chóng chuyển đổi sang sản xuất quốc phòng hay không.
Giới chức quốc phòng Mỹ cho rằng tăng cường chế tạo vũ khí là vấn đề an ninh quốc gia, đồng thời kêu gọi sự hỗ trợ từ các doanh nghiệp trong lúc Lầu Năm Góc tìm cách đẩy mạnh năng lực sản xuất nội địa. Họ cũng đề nghị các công ty xác định những rào cản khi nhận thêm công việc liên quan tới quốc phòng, như yêu cầu trong hợp đồng hay trở ngại trong quá trình đấu thầu.
“Bộ Quốc phòng Mỹ muốn huy động những công ty này nhằm tận dụng nhân lực và năng lực sản xuất khí tài quân sự, giữa lúc xung đột Ukraine và Iran làm cạn kiệt kho dự trữ”, Wall Street Journal cho biết.
Truyền thông Mỹ cho biết chiến sự Trung Đông đã làm gia tăng áp lực đối với kho vũ khí của nước này, cho thấy quân đội Mỹ cần thêm đối tác thương mại để nhanh chóng mở rộng nguồn cung khí tài như tên lửa và công nghệ chống thiết bị bay không người lái (drone)
Những cuộc thảo luận trên là nỗ lực mới nhất của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm đưa hoạt động sản xuất quân sự vào trạng thái mà Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth gọi là “chế độ thời chiến”.
Logan Jones, đại diện của Oshkosh, cho biết công ty bắt đầu đối thoại với Lầu Năm Góc vào tháng 11/2025, sau khi ông Hegseth kêu gọi các doanh nghiệp tăng cường sản xuất.
Một quan chức Lầu Năm Góc cho biết cơ quan này “cam kết nhanh chóng mở rộng nền tảng công nghiệp quốc phòng bằng cách tận dụng mọi giải pháp và công nghệ thương mại sẵn có, nhằm đảm bảo lực lượng chiến đấu duy trì được lợi thế mang tính quyết định”.
Giới nghị sĩ và Lầu Năm Góc từng bày tỏ lo ngại về năng lực sản xuất quốc phòng nội địa, sau khi Mỹ và các đồng minh NATO bắt đầu chuyển lượng lớn vũ khí cho Ukraine từ đầu năm 2022. Lầu Năm Góc mới đây công bố đề xuất ngân sách lên tới 1.500 tỷ USD, mức cao nhất trong lịch sử hiện đại, trong đó đề nghị khoản đầu tư lớn vào chế tạo đạn dược và drone.
Mỹ từng chuyển đổi ngành sản xuất trong nước sang phục vụ mục đích quân sự trong quá khứ. Trong Thế chiến II, các hãng ôtô ở thành phố Detroit đã ngừng chế tạo xe cơ giới dân sự để chuyển sang sản xuất oanh tạc cơ, động cơ máy bay và xe tải.
Ngày nay, hoạt động sản xuất quân sự của Mỹ chủ yếu do một số ít nhà thầu đảm nhận. Nhiều hãng sản xuất lớn không thuộc lĩnh vực quốc phòng truyền thống vẫn ký hợp đồng với Lầu Năm Góc, nhưng phần lớn thỏa thuận thường có quy mô và giá trị hạn chế, chủ yếu tập trung vào nghiên cứu chuyên biệt hoặc sản phẩm cụ thể.
Ví dụ, Oshkosh chế tạo xe chở quân cho lục quân Mỹ và các đồng minh, nhưng hầu hết doanh thu hơn 10 tỷ USD của công ty này đến từ những lĩnh vực ngoài quốc phòng.
Bộ Ngoại giao Hàn Quốc ngày 10/5 cho biết một nhóm điều tra của nước này đã đưa ra kết luận cho rằng vụ nổ và hỏa hoạn trên một con tàu do Hàn Quốc vận hành tại eo biển Hormuz là do bị các "vật thể bay chưa xác định" tấn công.
Theo thông báo của bộ trên, phần đuôi của một tàu chở hàng rời HMM Namu treo cờ Panama do hãng vận tải HMM của Hàn Quốc điều hành đã bị hai vật thể bay chưa xác định tấn công vào ngày 4/5 khi đang mắc cạn ở eo biển Hormuz.
Một tuần trước, Seoul đã thông báo về một vụ nổ và hỏa hoạn trên cùng con tàu này ở eo biển khi đang neo đậu gần Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Không có ai bị thương trong vụ việc.
Tổng thống Mỹ Donald Trump lúc đó cho hay Iran đã "thực hiện một số phát súng" vào tàu chở hàng và các mục tiêu khác, trong khi Đại sứ quán Iran tại Seoul đã ra tuyên bố chính thức vào tuần trước, phủ nhận "một cách mạnh mẽ và tuyệt đối" mọi sự liên quan của quân đội Iran.
Seoul đang điều tra vụ việc, và con tàu đã được kéo đến một cảng ở Dubai sau vụ cháy. Trong khi đó, các giới chức đã tiến hành một cuộc kiểm tra tại chỗ vào hôm 8/5.
Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cho hay vẫn chưa chắc chắn các vật thể đó là gì, mặc dù chúng đã được camera giám sát ghi lại. Các nhà chức trách cho biết sẽ thu thập mảnh vỡ tại hiện trường để phân tích kỹ càng.
Theo một đại diện của Bộ Ngoại giao Hàn Quốc, các vật thể được cho là đã va vào đuôi tàu bên trái vào khoảng 15h30 hôm 4/5. Vụ va chạm gây ra hỏa hoạn và làm hư hại một khu vực rộng khoảng 35m2. Hệ thống động cơ, máy phát điện hoặc nồi hơi của tàu cũng không gặp bất kỳ vấn đề gì.
"Chúng tôi cho rằng nguyên nhân gây ra hỏa hoạn không liên quan đến các vấn đề nội bộ trên tàu", quan chức trên nói. Người này cho biết thêm, chính phủ Hàn Quốc đang liên hệ với các nước liên quan, bao gồm cả Iran, về vụ việc.
"Iran vừa thông báo với chúng tôi rằng họ đang trên bờ vực sụp đổ. Iran muốn chúng tôi mở cửa eo biển Hormuz càng sớm càng tốt trong khi họ đang cố gắng giải quyết vấn đề về bộ máy lãnh đạo, tôi tin rằng họ sẽ làm được", Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 28/4 đăng trên mạng xã hội Truth Social. Ông không nêu thông tin rõ ràng về tình trạng của Iran.
Trước đó, Tổng thống Mỹ hôm 26/4 cảnh báo cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran có thể "phát nổ" trong ba ngày tới do các sự cố kỹ thuật trầm trọng bởi lệnh phong tỏa của Mỹ với các cảng Iran.
"Khi trữ lượng dầu khổng lồ bị dồn nén trong hệ thống mà không có tàu bè hay bể chứa để tiêu thụ do lệnh phong tỏa, áp suất sẽ khiến đường ống phát nổ từ bên trong, thậm chí nổ tung từ dưới lòng đất. Một khi điều đó xảy ra, Iran sẽ không bao giờ có thể khôi phục lại hạ tầng như cũ", ông Trump nói trong phỏng vấn với Fox News.
Theo công ty nghiên cứu dữ liệu Kpler, Iran đang nhanh chóng cạn kiệt không gian lưu trữ dầu thô. Thực trạng này đe dọa đẩy nhanh tiến trình cắt giảm sản lượng tại quốc gia từng là nguồn cung lớn thứ hai trong khối OPEC.
Ngân hàng Goldman Sachs cho biết Iran đã phải cắt giảm tới 2,5 triệu thùng trong sản lượng hàng ngày. Trong báo cáo công bố ngày 27/4, các chuyên gia của Kpler cho biết Iran chỉ còn đủ chỗ trống trong kho để duy trì sản xuất thêm 12-22 ngày. Do đó, Tehran nhiều khả năng buộc phải cắt giảm thêm 1,5 triệu thùng một ngày vào giữa tháng 5.
Iran chưa đưa ra phản ứng về tuyên bố của ông Trump.
Trước đó, Reza Talaei-Nik, phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Iran, ngày 28/4 nói rằng Mỹ "phải từ bỏ những yêu cầu bất hợp pháp và vô lý của họ". "Mỹ không còn ở vị thế áp đặt chính sách của mình lên các quốc gia độc lập", ông nói.
Đại diện của Iran tại Liên Hợp Quốc cho biết nước này cần được đảm bảo rằng sẽ không bị Mỹ và Israel tấn công lần nữa, trước khi đưa ra cam kết về an ninh tại vùng Vịnh. Trong khi đó, phát ngôn viên quân đội Iran Amir Akraminia nói "chúng tôi chưa coi xung đột đã kết thúc, cũng như không tin phía Mỹ".
"Chúng tôi có nhiều quân bài chưa sử dụng, trong đó có những khí tài và phương pháp tác chiến dựa trên hai lần xung đột trước đây. Những điều này chắc chắn sẽ giúp Iran đáp trả đối phương quyết liệt hơn", ông Amir Akraminia tuyên bố.
Kênh CNN của Mỹ ngày 28/4 đưa tin các nhà trung gian hòa giải Pakistan dự kiến nhận bản đề xuất chấm dứt chiến sự đã sửa đổi từ Iran, sau khi ông Trump tuyên bố không chấp nhận các phiên bản trước đó.
Theo các nguồn tin của CNN, Ngoại trưởng Abbas Aragchi sẽ sớm về nước sau chuyến thăm Nga và tham vấn với lãnh đạo Iran. Quá trình này diễn ra chậm do khó khăn trong liên lạc với Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei, khi nơi ở của ông vẫn được giữ kín.
Các nguồn tin nhận định quá trình này đang diễn ra và dự kiến có nhiều biến động, với nhiều điều phụ thuộc vào việc Iran có đưa ra được đề xuất sửa đổi mà Mỹ coi là dễ chấp nhận hay không.
Mỹ và Iran ngừng bắn vào ngày 8/4. Hai bên từng đàm phán trong khoảng 21 giờ tại Islamabad hôm 11/4, nhưng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Tổng thống Trump đã ra lệnh phong tỏa các cảng biển Iran từ ngày 13/4 để gây áp lực buộc nước này chấp nhận các điều khoản của thỏa thuận, nhưng Tehran không nhượng bộ và đáp trả bằng cách siết kiểm soát eo biển Hormuz.
Ngày 13-6, Bộ Ngoại giao phát thông cáo cho biết nhận lời mời của Tổng thống Nga Vladimir Putin, Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga và có các hoạt động song phương tại Kazan, Nga từ ngày 16 đến đến 18-6.
Đây là chuyến công tác đến Nga đầu tiên của Thủ tướng Lê Minh Hưng trên cương vị người đứng đầu Chính phủ Việt Nam.
Chuyến đi tiếp tục khẳng định trách nhiệm, tích cực của Việt Nam trong vai trò thành viên của ASEAN, đồng thời củng cố quan hệ tốt đẹp giữa Việt Nam và Nga.
Hội nghị cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga là cơ hội để hai bên định hình những triển vọng mới cho quan hệ hợp tác cùng có lợi, đồng thời tiếp tục củng cố quan hệ Đối tác chiến lược ASEAN - Nga.
Quan hệ ASEAN - Nga khởi đầu từ tháng 7-1991. Nga trở thành Đối tác đối thoại đầy đủ của ASEAN vào tháng 7-1996, sau đó hai bên ký tuyên bố chung về quan hệ Đối tác tiến bộ và toàn diện vào năm 2005.
Quan hệ tiếp tục được củng cố tại Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga lần thứ hai, tổ chức vào năm 2010 tại Hà Nội. Hội nghị tái khẳng định cam kết làm sâu sắc hơn quan hệ và tăng cường phối hợp trong cấu trúc khu vực đang định hình tại châu Á - Thái Bình Dương.
Đây cũng là dấu mốc thể hiện vai trò tích cực của Việt Nam trong thúc đẩy quan hệ ASEAN - Nga và sự tham gia của Nga vào các cơ chế do ASEAN dẫn dắt, nổi bật là Hội nghị cấp cao Đông Á (EAS) và Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng mở rộng (ADMM+).
Bước ngoặt quan trọng của quan hệ là Hội nghị cấp cao lần thứ ba tại Singapore năm 2018, khi ASEAN và Nga nhất trí nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược. Hiện nay, hợp tác được triển khai trong khuôn khổ Kế hoạch Hành động toàn diện giai đoạn 2021-2025 nhằm thực hiện quan hệ Đối tác chiến lược.
Về quan hệ Việt Nam - Nga, hai nước vừa kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 2025. Quan hệ chính trị có độ tin cậy cao và không ngừng được củng cố. Trao đổi đoàn cấp cao diễn ra thường xuyên, tạo động lực mạnh mẽ cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.
Hợp tác thương mại và kinh tế tiếp tục được thúc đẩy, năng lượng - dầu khí là lĩnh vực truyền thống và là biểu tượng cho hợp tác hiệu quả giữa hai nước.
Tháng 3 vừa qua, Việt Nam và Nga đã ký hiệp định hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân trên lãnh thổ Việt Nam, kỳ vọng trở thành công trình biểu tượng mới cho tình hữu nghị Việt - Nga.
