Chu Quần Phi là nhà sáng lập tập đoàn Lens Technology và cũng là một trong những nữ doanh nhân quyền lực nhất Trung Quốc hiện nay với khối tài sản ước tính 16 tỷ USD.
Ít ai ngờ rằng trước khi sở hữu khối tài sản lên tới hàng chục tỷ USD, Chu Quần Phi từng là cô gái nghèo phải bỏ học năm 15 tuổi để đi làm công nhân trong các nhà máy tại Thâm Quyến.
Với truyền thông Trung Quốc, hành trình lập nghiệp của Chu Quần Phi không chỉ là câu chuyện về ý chí kiên cường mà còn là minh chứng cho tài năng kinh doanh xuất chúng.
Tuổi thơ nghèo khó và khát vọng đổi đời
Chu Quần Phi (SN 1970) lớn lên trong một gia đình nghèo tại tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc). Cha bà bị mù sau một tai nạn lao động, trong khi mẹ qua đời khi Quần Phi mới 5 tuổi, để lại gia đình trong cảnh túng quẫn.
Tuổi thơ của nữ doanh nhân gắn liền với những ngày cắt cỏ, chăn lợn và làm nông để phụ giúp gia đình. Chính cuộc sống thiếu thốn ấy đã hun đúc trong bà khát vọng mãnh liệt phải thay đổi số phận.
Năm 15 tuổi, vì áp lực tài chính, Chu Quần Phi buộc phải bỏ học và rời quê tới Thâm Quyến (Trung Quốc) làm công nhân tại một nhà máy quang học.
Trong môi trường dây chuyền sản xuất khắc nghiệt, bà vẫn không ngừng học hỏi. Ban ngày làm việc, ban đêm học bổ túc văn hóa và theo học thêm các kỹ năng như kế toán, vận hành máy tính hay quản lý sản xuất.
Sự chăm chỉ cùng khả năng tiếp thu nhanh chóng giúp nữ công nhân trẻ nhanh chóng nổi bật và được thăng chức quản lý bộ phận in lụa chỉ sau một thời gian ngắn.
Đầu thập niên 90, khi nhà máy bà làm việc đứng trước nguy cơ đóng cửa vì chủ sở hữu rút vốn, Chu Quần Phi đã đưa ra quyết định táo bạo: Xin tiếp quản hoạt động của nhà máy.
Với câu nói nổi tiếng: “Tôi đã nắm được tất cả kỹ thuật của công ty, chỉ cần cho tôi một cơ hội”, bà đã thuyết phục được cấp trên giao quyền điều hành.
Dưới sự quản lý của Chu Quần Phi, nhà máy nhanh chóng trở thành đơn vị hoạt động hiệu quả nhất trong công ty. Tuy nhiên, do bất đồng trong định hướng kinh doanh, bà quyết định rời đi để tự lập nghiệp.
Khởi nghiệp trong căn hộ thuê chật hẹp
Năm 1993, Chu Quần Phi cùng người thân mở xưởng sản xuất nhỏ trong một căn hộ thuê tại Thâm Quyến. Phòng khách được tận dụng làm nơi sản xuất, còn bếp trở thành khu sinh hoạt của công nhân.
Từ mô hình xưởng gia đình chuyên in lụa, bà từng bước xây dựng doanh nghiệp riêng bằng sự kiên trì và kinh nghiệm tích lũy trong nhiều năm làm công nhân.
Khủng hoảng tài chính châu Á vào năm 1997 từng khiến công việc kinh doanh lao đao nhưng cũng mở ra cơ hội lớn. Khi nhiều khách hàng không đủ khả năng thanh toán tiền mặt và dùng máy móc cũ để trừ nợ, Chu Quần Phi đã tận dụng cơ hội này để mở rộng dây chuyền sản xuất kính đồng hồ. Công ty của bà từ đó bắt đầu được biết đến trong ngành.
Bước ngoặt lớn nhất đến vào năm 2001, khi bà nhận được đơn hàng từ TCL. Chu Quần Phi áp dụng công nghệ kính đồng hồ vào sản xuất mặt kính điện thoại nắp gập, thay thế loại kính hữu cơ truyền thống.
Thành công của mẫu điện thoại TCL3188 đã mở ra tiềm năng khổng lồ cho thị trường kính điện thoại tại Trung Quốc.
Hai năm sau, bà thành lập Lens Technology, tập trung nghiên cứu và sản xuất kính cho điện thoại di động. Nhờ chiến lược kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt và liên tục đổi mới công nghệ, Lens Technology nhanh chóng trở thành đối tác của nhiều “ông lớn” như Motorola và Apple.
Đặc biệt, vào năm 2007, khi Apple tìm kiếm nhà cung cấp màn hình cho thế hệ iPhone đầu tiên, Chu Quần Phi đã dẫn dắt đội ngũ kỹ sư làm việc ngày đêm để vượt qua hàng loạt tiêu chuẩn khắt khe. Việc trở thành đối tác chiến lược của Apple giúp Lens Technology tăng trưởng vượt bậc.
Từ “nữ hoàng kính điện thoại” đến nữ tỷ phú tự thân giàu nhất thế giới
Sự thăng hoa trong sự nghiệp của Chu Quần Phi gắn liền với tốc độ tăng trưởng ấn tượng của Lens Technology – doanh nghiệp được xem là “đế chế kính điện thoại” lớn hàng đầu thế giới hiện nay.
Những khoản lợi nhuận khổng lồ từ Lens Technology đã đưa Chu Quần Phi và chồng – doanh nhân Trịnh Tuấn Long – trở thành một trong những cặp vợ chồng tỷ phú giàu nhất Trung Quốc.
Năm 2015, bảng xếp hạng nữ tỷ phú Hurun 2015 cho thấy bà đã vượt qua nhiều cái tên đình đám để trở thành nữ tỷ phú giàu nhất Trung Quốc.
Hurun từng nhận xét đầy bất ngờ về hành trình của nữ doanh nhân: “Trước đây không ai chú ý đến Chu Quần Phi, không ngờ cô ấy vừa lên sàn đã trở thành nữ doanh nhân thành công nhất Trung Quốc, đồng thời cũng là nữ doanh nhân thành công nhất thế giới”.
Sau thành công trong lĩnh vực kính điện thoại, Lens Technology tiếp tục mở rộng sang các ngành công nghệ mới nhằm đón đầu xu hướng tương lai.
Năm 2025, công ty chính thức bước chân vào thị trường robot thông minh, tận dụng thế mạnh sản xuất chính xác để phát triển các linh kiện như mô-đun khớp nối, “bàn tay robot” và nhiều bộ phận cơ khí có độ chính xác cao.
Ngoài robot và kính AI, Lens Technology còn tiếp tục mở rộng sang lĩnh vực máy chủ AI và đặt mục tiêu sản xuất quy mô lớn.
Giới phân tích cho rằng chiến lược này sẽ giúp doanh nghiệp từng bước tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái công nghệ thế hệ mới, thay vì chỉ phụ thuộc vào thị trường điện thoại thông minh như trước.
Biểu tượng của thế hệ doanh nhân tự thân
Câu chuyện của Chu Quần Phi được xem là biểu tượng cho thế hệ doanh nhân tự thân tại Trung Quốc. Họ là những người bước ra từ khó khăn nhưng đủ bản lĩnh để xây dựng đế chế công nghệ toàn cầu bằng chính năng lực của mình.
Chia sẻ với truyền thông Trung Quốc, Chu Quần Phi nhiều lần nhấn mạnh rằng thành công của bà là kết quả của sự kỷ luật, kiên trì và khả năng học hỏi liên tục.
Nữ doanh nhân cho rằng điểm quan trọng nhất trong sự nghiệp không nằm ở việc bắt đầu từ đâu, mà là cách một người đối mặt với khó khăn và lựa chọn không bỏ cuộc.
Bà từng nói rằng những năm tháng làm công nhân trong nhà máy đã dạy cho mình bài học lớn nhất, chính là phải hiểu rõ từng chi tiết nhỏ nhất của sản xuất và không ngừng cải thiện bản thân mỗi ngày. Theo Chu Quần Phi, thất bại không đáng sợ, điều đáng sợ là không dám thử lại.
"Đó là điều khiến tôi bất ngờ nhất", nam giáo viên tiếng Anh sống ở phường Long Biên nói.
Năm 2022, Ryan rời quê nhà London, Anh đến Hà Nội để trải nghiệm thành phố có bốn mùa rõ rệt. Tuy nhiên anh bị sốc ngay trong mùa hè đầu tiên.
Đầu tháng 4 trời vẫn mát mẻ nhưng vài ngày sau thành phố bước vào đợt nóng gay gắt. Sốc nhiệt, Ryan và những người bạn nước ngoài phải thay đổi thói quen sinh hoạt. Họ gần như cố thủ trong các trung tâm thương mại, quán cà phê hoặc ở nhà bật điều hòa để tránh nóng. Nhiều ngày liền anh không dám ra đường. "Đây là mùa làm người ta sợ hãi và cũng kiệt sức nhanh nhất", Ryan nói.
Hè năm nay, trong đợt nắng nóng cao điểm cuối tháng 5, ở trường tiểu học nơi Ryan dạy, thời gian ngủ trưa của học sinh được kéo dài từ một lên hai giờ vì các em mệt hơn khi vận động. Quãng đường 6 km từ trường về nhà là thử thách lớn đối với anh. Vào giờ cao điểm, hơi nóng hắt lên từ mặt đường cùng khí thải phương tiện làm không khí ngột ngạt. Ryan kể, nhiều hôm anh phải ghé vào cửa hàng tiện lợi, hưởng ké điều hòa khoảng 10 phút để hạ nhiệt rồi mới tiếp tục đi tiếp.
Dù vậy, Ryan cho rằng mình vẫn may mắn vì ở Việt Nam, điều hòa phổ biến khắp nơi. "Tôi không thể tưởng tượng mình sẽ sống qua mùa hè Hà Nội thế nào nếu không có điều hòa", chàng trai người Anh nói.
Với chàng trai Nigeria Godspromise Iveoghene Egbeji, dù đã quen với nền nhiệt độ cao ở châu Phi, mùa hè Hà Nội vẫn là một trải nghiệm đáng sợ. Anh kể ở quê nhà (bang Borno, Nigeria) nhiệt độ thường xuyên vượt 40 độ C nhưng độ ẩm không khí thấp, mồ hôi bốc hơi nhanh, cảm giác dễ chịu hơn. Trong khi đó, nắng nóng ở Hà Nội luôn đi kèm độ ẩm cao, khiến mồ hôi đọng lại trên cơ thể khiến anh luôn thấy bức bối, ngột ngạt.
Tuần trước, anh mua một chiếc áo khoác gắn quạt có sò lạnh thổi gió liên tục vào trong để làm mát khi ra đường. Anh cũng uống khoảng 3 lít nước mỗi ngày và hạn chế đi lại. "Mấy chục năm ở châu Phi tôi cũng chưa từng trải qua đợt nắng nào như tuần vừa qua. Cái nóng khiến tôi rất mệt mỏi, mất động lực và khó tập trung vào công việc", Godspromise nói.
Đợt nắng nóng kéo dài từ 22 đến 27/5 khiến nhiều địa phương miền Bắc và Trung bộ đảo lộn cuộc sống. Tại trạm Láng, nhiệt độ ngày 26/5 đạt 41,1 độ C, tiệm cận mức kỷ lục 41,3 độ C của tháng 5/2019.
Nhà khoa học môi trường sức khỏe Sumeet Saksena, nghiên cứu viên cấp cao tại Trung tâm Đông Tây (Mỹ), cho biết nhiều yếu tố kết hợp khiến Hà Nội giống như một "lò nung ngoài trời".
Chuyên gia này đã có 16 năm nghiên cứu về ô nhiễm không khí, sức khỏe môi trường và tác động của quá trình đô thị hóa tại Hà Nội. Ông cho biết nguyên nhân chính là hiệu ứng đảo nhiệt đô thị. Quá trình đô thị hóa nhanh khiến cây xanh, ao hồ và không gian mở dần được thay thế bằng bê tông, gạch và nhựa đường. Vật liệu xây dựng hấp thụ nhiệt vào ban ngày rồi tỏa nhiệt trở lại, khiến khu vực nội đô nóng hơn vùng xung quanh. Đặc điểm địa lý và các luồng gió khô nóng cũng giữ nhiệt lại trên khu vực đồng bằng.
"Hơi nóng bị giữ lại giữa các tòa nhà cao tầng, khiến không khí trở nên đặc quánh", ông Sumeet Saksena cho biết.
Theo chuyên gia, đặc điểm thời tiết này khiến cơ chế điều hòa nhiệt của cơ thể những người vừa chuyển đến từ các vùng khí hậu mát mẻ hơn như Ryan Barnett bị quá tải. Người nước ngoài mới đến Việt Nam có thể gặp tình trạng kiệt sức với các triệu chứng như chóng mặt, đau đầu và buồn nôn.
Karim Raof, 30 tuổi, người Malaysia, du học tại Hà Nội được 7 tháng. Đến từ quốc gia nhiệt đới, Karim từng nghĩ bản thân quen với thời tiết nóng nhưng mùa hè Hà Nội vẫn làm anh bất ngờ.
Karim kể, giữa trưa, khi nhiệt độ ngoài trời khoảng 40 độ C, chỉ cần đi bộ 5 phút, mồ hôi đã làm ướt áo. Ngay cả ban đêm, anh không thể ngủ dù đã bật quạt và điều hòa. Malaysia nóng quanh năm nhưng thường có gió, còn mùa hè Hà Nội độ ẩm cao, oi bức hơn.
Karim cho biết anh bất ngờ khi thấy nhiều người tận dụng nền nhiệt để chiên trứng hoặc phơi thịt. Anh học được nhiều kinh nghiệm chống nóng của người Việt. Khác với Malaysia thường mặc đồ thoáng mát, người dân Hà Nội che kín cơ thể khi ra đường để tránh nắng. "Tôi bắt đầu mang theo áo khoác hoặc đội mũ mỗi khi ra ngoài vào ban ngày giống họ", Karim nói.
Nói về kinh nghiệm thích nghi với mùa hè Hà Nội, Sumeet Saksena cho biết người nước ngoài cần thay đổi cách sinh hoạt hằng ngày. Ông khuyên hạn chế vận động mạnh ngoài trời từ 10h đến 16h, thay vào sáng sớm hoặc chiều tối.
Bên cạnh nước lọc, cơ thể cũng cần được bổ sung các chất điện giải như natri và kali. Nước điện giải, nước dừa hoặc các loại nước dùng loãng, thanh đạm có thể giúp bù khoáng hiệu quả hơn.
Ông cũng khuyến khích mặc quần áo rộng, nhẹ và sáng màu để cơ thể tản nhiệt tốt hơn. Khi vừa từ ngoài trời nắng bước vào phòng, không nên hạ điều hòa xuống quá thấp. Cơ thể cần thời gian để thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ thay vì chuyển từ nóng sang lạnh đột ngột.
Chùa Thập Tháp, còn gọi Thập Tháp Di Đà Tự, tọa lạc tại phường An Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai (trước thuộc Bình Định). Đây là một trong những tổ đình cổ kính, tiêu biểu của Thiền phái Lâm Tế ở miền Trung, lưu giữ nhiều lớp trầm tích văn hóa đặc sắc của vùng đất từng là kinh đô vương quốc Champa.
Chùa do Thiền sư Nguyên Thiều, người khai lập dòng Lâm Tế tại Đàng Trong sáng lập năm 1668 và được xếp hạng di tích quốc gia ngày 9/1/1990. Trải qua hơn 350 năm, chùa không chỉ là biểu tượng tôn giáo mà còn như “bảo tàng sống” về kiến trúc, điêu khắc cổ.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Tô Lan, nghiên cứu viên cao cấp Viện Triết học, trong dòng chảy lịch sử văn hóa Việt Nam, di sản Hán Nôm, đặc biệt là thư tịch Phật giáo giữ vai trò như “ký ức vật chất” lưu giữ tri thức và đời sống tinh thần qua nhiều thế kỷ.
Đáng chú ý, chùa Thập Tháp ở Gia Lai là một trung tâm lưu trữ quan trọng với khối lượng lớn tư liệu Phật giáo Hán văn, có giá trị không chỉ trong nước mà còn ở khu vực Đông Á.
Điểm nhấn của di sản này là bộ Đại tạng kinh Gia Hưng (Gia Hưng Tạng) đang lưu giữ tại chùa, gồm khoảng 1.377 tập thuộc 479 bộ, tương đương gần 4.826 quyển, bao quát đầy đủ các hệ kinh, luật, luận và ngữ lục. Đây là một trong những bộ tạng kinh Hán văn còn khá đầy đủ ở Việt Nam trong bối cảnh nhiều thư tịch Phật giáo đã thất tán qua biến động lịch sử.
Tiến sĩ Nguyễn Tô Lan cho biết bộ kinh Phật Gia Hưng Tạng được truyền lại hơn 300 năm trước, đến nay vẫn tương đối hoàn chỉnh.
“Tất cả những bộ kinh Phật khác được truyền nhập vào Việt Nam chỉ còn những mảnh rời rạc trong các thư viện. Bộ kinh Phật Gia Hưng Tạng có thể coi là trọn vẹn duy nhất ở Việt Nam. Vì vậy, xét về giá trị tư liệu, đây là di sản độc nhất vô nhị”, Tiến sĩ Lan nói.
Trên bình diện thế giới, Gia Hưng Tạng còn tương đối toàn vẹn so với các mảnh rời rạc đang lưu giữ ở nhiều quốc gia khác. Đáng chú ý, đến nay chưa xác định được bộ kinh này có tổng cộng bao nhiêu quyển.
“Khoảng 10 năm trước, một chiến dịch quốc tế được triển khai nhằm số hóa các phần còn lại để phục dựng bộ đại tạng kinh hoàn chỉnh”, Tiến sĩ Lan nói thêm.
Tiến sĩ Nguyễn Huỳnh Huyện, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Gia Lai cũng nhấn mạnh, Gia Hưng Tạng ở chùa Thập Tháp là một thư tịch Phật giáo đặc biệt quý giá ở Việt Nam còn nguyên vẹn. Bộ kinh có cấu trúc đầy đủ và lịch sử lưu truyền qua nhiều thế kỷ, có ý nghĩa đặc biệt đối với Phật giáo Việt Nam.
Bộ kinh Phật này minh chứng cụ thể tỉnh Bình Định trước đây là một trung tâm Phật giáo quan trọng của miền Trung trong thế kỷ XVII-XVIII. Bộ kinh cũng phản ánh đầy đủ quá trình giao lưu văn hóa, văn học giữa Phật giáo của tỉnh Bình Định, Việt Nam và không gian Phật giáo của Đông Nam Á.
Tiến sĩ Nguyễn Huỳnh Huyện cho rằng cần số hóa và đẩy mạnh nghiên cứu sâu về bộ kinh, đồng thời triển khai các chương trình, hành động cụ thể gắn với phát triển kinh tế, du lịch và văn hóa để phát huy giá trị di sản.
Nơi họ sống và chiến đấu được ví như những "pháo đài thép" giữa đại dương. Ở đó những người lính Vùng 2 hải quân kiên cường bám trụ giữa thiên nhiên khắc nghiệt, căng mắt canh giữ vùng chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.
Sau hơn hai ngày lênh đênh trên biển, tàu HQ-561 của Vùng 4 hải quân đến nhà giàn DK1/19, cũng là một trong những "pháo đài thép" xa nhất trong hệ thống nhà giàn DK1 trên thềm lục địa phía Nam. Trên sân thượng, cờ Tổ quốc bay phần phật trong gió. Thấp thoáng xa xa đã thấy những cánh tay vẫy, có anh lính còn cởi áo phất ngang đầu la lớn "Chào đất liền! Chào đất liền nhé!" đón khách.
Đấy là nhà giàn Ba Kè A nằm trên bãi san hô ngầm giữa vòng xoáy thủy triều dữ dội, nơi sóng gió gần như không có ngày ngơi nghỉ. Chiều xuống, bầu trời bất ngờ đổi sắc từ xanh trong thành đen kịt, gió rít từng hồi, sóng dựng cao quất mạnh vào thân nhà giàn. "Toàn tàu hạ xuồng!", giọng thuyền trưởng vang lên giữa tiếng gió rít từng hồi. Mọi người lần lượt xuống xuồng giữa con sóng chao đảo làm chiếc xuồng lúc nhô cao, lúc trũng sâu.
Xuồng cập sát chân đế nhà giàn, những con sóng cứ bất ngờ nâng xuồng lên rồi hạ xuống tạo khoảng cách chênh vênh giữa xuồng và cầu thang sắt. Để bước lên, mỗi người phải chờ đúng nhịp sóng dâng, bước dứt khoát, tay bám chặt thành thang len từng bậc một.
Những chiến sĩ đã đợi sẵn ở đấy, đón khách bằng những cái siết tay thật chặt như muốn truyền cho nhau sức mạnh giữa trùng khơi.
Dẫn chúng tôi lên mái nhà của nhà giàn, thượng úy Lý Thanh Dinh - Phó chỉ huy trưởng DK1/19, chàng trai dân tộc thiểu số quê An Giang có khuôn mặt rám nắng, đôi mắt to đen cùng nụ cười hiền - giới thiệu: "Đây là vị trí cao nhất, từ đây có thể quan sát được bốn phương, tám hướng. Mọi mục tiêu lạ đều được phát hiện, theo dõi và báo cáo kịp thời về đất liền".
Câu hỏi bất chợt vang lên: "Các anh bảo vệ bầu trời thế nào giữa biển khơi?". Không chút do dự, thượng úy Dinh trả lời chắc nịch: "Chúng tôi trực 24/24". Anh nói nếu bộ đội phòng không - không quân canh giữ bầu trời trên đất liền thì lính nhà giàn canh giữ bầu trời trên biển.
"Càng vào dịp lễ, Tết, việc trực sẵn sàng chiến đấu càng siết chặt. Bất luận điều kiện thời tiết khắc nghiệt ra sao chúng tôi vẫn bám chặt canh giữ mặt biển, bầu trời, phát hiện mục tiêu lạ sẽ báo cáo kịp thời, sẵn sàng xử lý khi có tình huống bất ngờ", anh Dinh nói.
Tàu tiếp tục hành trình đến nhà giàn khác song do mưa gió, kế hoạch lên nhà giàn buộc phải thay đổi. Không thể hạ xuồng, những phần quà từ đất liền được buộc chặt trong bao ni lông, thả xuống biển rồi kéo lên nhà giàn bằng dây. Các chiến sĩ thay quân ngồi vào "quang" được kéo lên giữa không trung chao đảo theo từng nhịp sóng. Hình ảnh quá quen với lính nhà giàn mà khiến người chứng kiến thắt lòng.
Tàu và nhà giàn chỉ cách nhau chừng 30m, rất gần mà vẫn không thể chạm tay, mọi tình cảm chỉ có thể gửi theo sóng gió. Qua máy I-Com, giọng chính trị viên tàu HQ-561 ấm mà chắc: "Chúc các đồng chí luôn vững vàng tay súng, canh giữ biển trời bình yên, nhân dân cả nước luôn bên cạnh các đồng chí".
Từ phía nhà giàn, câu trả lời vọng lại, dứt khoát: "Chúng tôi quyết tâm bảo vệ vững chắc chủ quyền vùng biển được giao". Rồi một giọng trẻ hơn chen vào rất đời: "Nhờ các anh gửi thư về đất liền giúp nhé, vợ con đang mong lắm!" làm những ai nghe được như lặng đi.
Trên "mái nhà" DK1/15, một tổ chiến sĩ vẫn đứng gác không rời vị trí. Khi tàu rời đi vòng quanh nhà giàn như một lời chào tạm biệt, có người trong đoàn đã lặng lẽ quay mặt đi, có những giọt nước mắt không kịp nén lại. Giữa tiếng sóng, tiếng gió, giọng hát của những người lính vang lên qua bộ đàm "sóng gió mặc sóng gió, lính nhà giàn bọn tôi ở đó…".
