Ngày 15/5, tại Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) diễn ra Lễ hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 với thông điệp tăng cường chăm sóc toàn diện sức khỏe bà mẹ và trẻ em Việt Nam.
Sức khỏe bà mẹ và trẻ em luôn là một trong những ưu tiên hàng đầu trong chiến lược bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân của Đảng và Nhà nước. Đây không chỉ là nền tảng của hạnh phúc mỗi gia đình mà còn là thước đo cho sự phát triển bền vững, văn minh của xã hội và chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai.
Chia sẻ tại chương trình, bà Nguyễn Thị Nga – Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) thông tin về tình hình xâm hại trẻ em trong quý I/2026. Theo đó, lực lượng chức năng đã khởi tố, điều tra 518 vụ/649 đối tượng/xâm hại 535 trẻ em, tăng 25 vụ, tương đương 5,1% so với cùng kỳ năm 2025.
Đáng chú ý, các hành vi xâm hại tình dục trẻ em tiếp tục chiếm tỷ lệ rất cao, với 462 vụ, 507 đối tượng và 467 trẻ em bị xâm hại chiếm khoảng 89% tổng số vụ việc. Theo bà Nga, có những vụ việc đối tượng sử dụng hung khí để cưỡng ép các bé gái hoặc dùng lợi ích vật chất nhằm thực hiện hành vi xâm hại nhiều lần đối với nạn nhân.
Bên cạnh đó, tình trạng lợi dụng không gian mạng để dụ dỗ, xâm hại tình dục và lừa đảo chiếm đoạt tài sản của trẻ em tiếp tục gia tăng với 57 vụ việc, chiếm khoảng 11%.
Theo thống kê, các địa phương ghi nhận nhiều vụ xâm hại trẻ em gồm Đồng Nai với 37 vụ, Tp.HCM 35 vụ, Hà Nội 32 vụ, Vĩnh Long 30 vụ và An Giang 26 vụ.
Trong các nhóm hành vi phạm tội, tội giao cấu với trẻ em theo Điều 145 Bộ luật Hình sự chiếm số lượng lớn nhất với 233 vụ, 246 đối tượng, xâm hại 238 trẻ em. Tiếp đó là tội hiếp dâm trẻ em theo Điều 142 với 176 vụ, 205 đối tượng và 176 trẻ em bị xâm hại.
Ngoài ra, cơ quan chức năng còn ghi nhận 50 vụ dâm ô với trẻ em, 21 vụ cố ý gây thương tích đối với trẻ em, 8 vụ giết trẻ em và 4 vụ mua bán người dưới 16 tuổi.
Chia sẻ về công tác bảo vệ trẻ em thời gian tới, bà Nga cho biết một trong những nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 là sửa đổi Luật Trẻ em nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn và phù hợp với mô hình phân cấp chính quyền địa phương.
Theo bà Nga, việc sửa đổi Luật Trẻ em đang được lồng ghép trong chương trình sửa đổi các luật thuộc lĩnh vực y tế, gồm Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật và Luật Khám bệnh, chữa bệnh. Nội dung sửa đổi tập trung vào hai nhóm vấn đề chính là phân cấp cho chính quyền địa phương và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn triển khai.
“Đến thời điểm này, nội dung sửa đổi đã qua bước thẩm định của Bộ Tư pháp. Đồng thời, các cơ quan cũng đang rà soát các quy định liên quan đến cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em, dự kiến đưa ra khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Tuy nhiên, việc này chưa thể giải quyết triệt để nếu chưa sửa đổi luật một cách căn cơ”, bà Nga cho biết.
Theo lãnh đạo Cục Bà mẹ và Trẻ em, trong năm 2026 đơn vị sẽ xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ 5 chương trình nhằm triển khai Chỉ thị 28 năm 2023 của Bộ Chính trị. Trong đó đáng chú ý là Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu tình trạng trẻ em lao động trái quy định của pháp luật.
Ngoài ra, Bộ Y tế cũng sẽ trình Thủ tướng nhiều chiến lược, đề án quan trọng như Chiến lược phát triển toàn diện trẻ em đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Đề án phát triển toàn diện trẻ em; Đề án hỗ trợ trẻ em khuyết tật dựa vào cộng đồng và Chương trình thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em.
Bà Nga cho biết Cục Bà mẹ và Trẻ em đang trong quá trình sửa đổi hoặc thay thế 4 thông tư trước đây do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội ban hành liên quan đến chăm sóc thay thế, tổ chức khám chữa bệnh cho trẻ em, hỗ trợ trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV và hướng dẫn tổ chức Diễn đàn trẻ em các cấp.
Song song với đó, Cục Bà mẹ và Trẻ em cũng đang ban hành nhiều công văn, tài liệu chuyên môn liên quan đến chăm sóc trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 6 tuổi, khám sức khỏe định kỳ và chăm sóc sức khỏe sinh sản.
Trong bối cảnh cả nước hướng tới Tháng hành động vì trẻ em năm 2026, những chương trình, chính sách và định hướng nêu trên tiếp tục khẳng định quyết tâm của ngành y tế trong việc tăng cường chăm sóc toàn diện sức khỏe bà mẹ và trẻ em Việt Nam.
Với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực sức khỏe sinh sản, sức khỏe bà mẹ và trẻ em, Cục Bà mẹ và Trẻ em xác định đầu tư cho bà mẹ và trẻ em chính là đầu tư cho tương lai đất nước.
Theo đó, công tác chăm sóc sức khỏe không chỉ dừng lại ở điều trị bệnh mà cần được tiếp cận theo hướng toàn diện, kết hợp hài hòa giữa dinh dưỡng hợp lý, vệ sinh khoa học, chăm sóc y tế phù hợp và xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh.
Đáng chú ý, ngành y tế hiện đặc biệt quan tâm đến công tác chăm sóc sức khỏe vị thành niên, nhất là trẻ em gái. Việc trang bị kiến thức về dinh dưỡng, vệ sinh cá nhân, sức khỏe sinh sản và kỹ năng bảo vệ bản thân cho trẻ em gái được xem là bước chuẩn bị quan trọng để xây dựng một thế hệ phụ nữ khỏe mạnh, tự tin và hiểu biết trong tương lai.
Phát biểu tại sự kiện, bà Trần Thị Bích Loan – Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em nhấn mạnh: “Đầu tư cho bà mẹ và trẻ em là đầu tư cho tương lai của đất nước. Việc triển khai các hoạt động thiết thực hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 thể hiện trách nhiệm xã hội và cam kết chung tay vì sức khỏe, sự phát triển toàn diện của trẻ em Việt Nam”.
Theo bà Loan đối với trẻ em, đặc biệt trong 1.000 ngày đầu đời – giai đoạn “vàng” quyết định sự phát triển thể chất và trí tuệ, việc được chăm sóc đầy đủ sẽ giúp trẻ có nền tảng sức khỏe tốt, tăng cường sức đề kháng và phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.
Bên cạnh đó, việc hình thành thói quen vệ sinh đúng cách và sống trong môi trường an toàn, giàu yêu thương cũng là điều kiện quan trọng để trẻ phát triển khỏe mạnh, hạnh phúc.
Đối với người mẹ, chăm sóc toàn diện không chỉ giúp bảo đảm sức khỏe trong thai kỳ và giai đoạn nuôi con nhỏ mà còn giúp các bà mẹ chủ động hơn trong việc chăm sóc gia đình, bảo vệ con trước những thông tin thiếu kiểm chứng và các xu hướng chăm sóc phản khoa học đang ngày càng phổ biến.
Wan Denghui, 37 tuổi, ở Tiên Đào, tỉnh Hồ Bắc từng có thu nhập khoảng nửa triệu tệ mỗi năm từ việc kinh doanh nhà hàng lẩu và cửa hàng quần áo. Quá trình mở rộng kinh doanh không thuận lợi khiến anh phá sản và ôm khoản nợ hàng triệu tệ.
Tháng 4/2024, Wan bắt đầu công việc giao đồ ăn. "Ngoài công việc này, tôi không tìm được việc nào khác có mức lương 30.000 tệ (4.380 USD) mỗi tháng", anh nói.
Để nhanh chóng trả nợ, Wan làm việc 365 ngày không nghỉ với cường độ 14-16 tiếng mỗi ngày. Trên trang cá nhân, anh tự gọi mình là "ông hoàng cày cuốc". Trong năm đầu tiên, anh kiếm được 223.000 tệ. Sau hai năm, khoản nợ được thanh toán 400.000 tệ (58.400 USD).
Cường độ làm việc của Wan khiến nhiều người nghi ngờ anh dựng chuyện để "câu like". Đại diện nền tảng giao đồ ăn Meituan sau đó xác nhận hồ sơ của nam tài xế là thật. Nền tảng cho biết trong 714 ngày làm việc, Wan hoàn thành 47.393 đơn hàng, thu về hơn 65.000 USD.
Tuy nhiên, hệ thống dữ liệu của hãng cũng ghi nhận Wan bị cưỡng chế thoát khỏi ứng dụng 240 lần kể từ tháng 12/2024. Sự can thiệp này là một phần của "cơ chế chống mệt mỏi". Hệ thống tự động nhắc nhở khi tài xế làm việc đủ 8 tiếng và khóa ứng dụng khi thời gian nhận đơn chạm mốc 12 tiếng mỗi ngày.
Ban đầu, Wan phản kháng việc bị ứng dụng kiểm soát thời gian làm việc. Anh nói tính năng này ngăn cản tiến độ kiếm tiền trả nợ. Trạm trưởng quản lý trực tiếp của Wan cũng cho biết anh thường xuyên bỏ qua lời khuyên nghỉ ngơi. Dù vậy, Wan nói sau này anh nhận ra những lúc bị khóa ứng dụng là khoảng thời gian hiếm hoi anh buộc phải dừng lại để ăn uống và chợp mắt.
Báo cáo thực trạng nghề giao hàng năm 2025 của Đại học Chiết Giang cho biết 1/3 số tài xế gia nhập ngành công nghệ để kiếm tiền nhanh nhằm giải quyết nợ nần, mua nhà hoặc nuôi gia đình.
Các chuyên gia nghiên cứu lao động nhận định thời gian làm việc do người lao động tự quyết định. Các nền tảng cần xây dựng thuật toán vừa ngăn chặn tình trạng lao động quá sức để đảm bảo an toàn, vừa đáp ứng nhu cầu mưu sinh của tài xế.
Trong cái nóng lên tới 40°C, một người đàn ông khoảng 30 tuổi tại Trung Quốc làm công việc khuân vác hàng hóa ngoài trời như thường lệ. Chỉ sau khoảng 2 giờ làm việc, anh bất ngờ ngã quỵ, được đưa đi cấp cứu nhưng không qua khỏi. Nguyên nhân tử vong được xác định là say nắng.
Say nắng (sốc nhiệt) là giai đoạn nặng nhất của bệnh lý do nhiệt. Đây là tình trạng thân nhiệt tăng vọt trên 40°C, kèm theo rối loạn thần kinh và tổn thương cơ quan.
Khác với say nóng, say nắng thường xảy ra đột ngột, đặc biệt khi tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng gay gắt trong thời gian dài, như làm việc ngoài trời giữa trưa hoặc di chuyển dưới nắng nóng.
Các dấu hiệu điển hình của say nắng gồm:
-Sốt cao trên 40°C.
-Da nóng, đỏ, có thể khô hoặc ít mồ hôi.
-Rối loạn ý thức: lú lẫn, nói nhảm, co giật.
-Thở nhanh, tim đập nhanh.
-Có thể hôn mê.
Theo các chuyên gia, say nắng là tình trạng cấp cứu y khoa, nếu không xử trí kịp thời có thể gây tổn thương não, tim, thận và thậm chí tử vong.
-Lao động nặng hoặc tập thể dục dưới trời nắng
Các bác sĩ cho biết phần lớn trường hợp say nắng xảy ra khi cơ thể phải vận động cường độ cao trong thời tiết oi bức. Công nhân xây dựng, shipper, người bốc vác hay những người chạy bộ, chơi thể thao ngoài trời là nhóm có nguy cơ cao. Điều đáng lo ngại là nhiều người vẫn cảm thấy bình thường trước khi đột ngột ngã quỵ do thân nhiệt tăng quá nhanh.
-Ở lâu trong môi trường nóng, kín và thiếu thông gió
Không gian bí bách như phòng trọ chật hẹp không có điều hòa, nhà xưởng kín hoặc ô tô đỗ dưới nắng có thể khiến nhiệt tích tụ nhanh chóng. Theo các chuyên gia, nhiệt độ trong xe hơi có thể vượt 50°C chỉ sau vài phút đóng kín. Trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền đặc biệt dễ gặp nguy hiểm trong những môi trường này.
-Vận động ngoài trời sau khi dùng đồ uống có cồn
Nhiều người cho rằng dùng bia hoặc các loại đồ uống có cồn giúp "giải nhiệt", nhưng thực tế cồn lại khiến cơ thể mất nước nhanh hơn và làm giảm khả năng điều hòa thân nhiệt. Vì vậy, việc chơi thể thao, chạy bộ, đi xe đường dài hoặc lao động nặng dưới nắng sau khi sử dụng đồ uống có cồn có thể làm nguy cơ say nắng tăng lên đáng kể.
-Mặc quần áo bí bách, mang vác nặng khi di chuyển ngoài trời
Trang phục tối màu, không thấm hút mồ hôi hoặc việc mang ba lô nặng trong thời gian dài có thể cản trở quá trình tản nhiệt của cơ thể. Những người di chuyển liên tục ngoài trời, đặc biệt dưới thời tiết nắng gắt, rất dễ bị tích nhiệt mà không nhận ra.
Nếu người bệnh còn tỉnh táo cần nhanh chóng di chuyển người bệnh vào nơi thoáng mát (dưới gốc cây, nơi có bóng râm, trong nhà…). Đồng thời áp dụng các biện pháp sau để hạ thân nhiệt cho người bệnh như:
-Nếu có nhiệt kế nên đo thân nhiệt
-Để người bệnh nằm nghiêng hoặc ngồi ở tư thế tay chống vào gối
-Cởi bớt quần áo trên người bệnh nhân và dùng quạt để giảm bớt nhiệt trên cơ thể
-Dùng khăn lạnh đắp vào phần cổ, nách, bẹn…
-Cho người bệnh uống nhiều nước hoặc dung dịch điện giải
-Trong trường hợp người bệnh bất tỉnh cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.
-Khi ra ngoài vào thời tiết nắng nóng cần che chắn kín, có thể mặc áo chống nắng, quần áo dài tay, đội mũ rộng vành và sử dụng kem chống nắng. Nên mặc trang phục có màu sắc sáng để hạn chế hấp thụ nhiệt và mặc trang phục rộng rãi, thoáng mát, có chất liệu thấm hút mồ hôi.
-Uống đủ nước, đặc biệt là khi phải làm việc dưới thời tiết nắng nóng. Thường xuyên uống nước kể cả khi không khát và chia nhỏ thời gian uống trong ngày hạn chế đồ uống có cồn, nước ngọt có gas.
-Nếu làm việc quá lâu dưới thời tiết nắng nóng cần có thời gian nghỉ ngơi tại khu vực thoáng mát.
-Nếu có thể nên hạn chế ra ngoài khi thời tiết nắng nóng khung giờ từ 10h đến 14h hàng ngày.
-Bổ sung vào thực đơn hàng ngày các loại rau xanh, trái cây, đặc biệt là các loại rau củ có chứa nhiều kali như cà chua, rau mồng tơi, chuối…
-Tuyệt đối lưu ý không được để người già, trẻ nhỏ trong xe ô tô khi đã tắt máy quá lâu vì nhiệt độ có thể tăng cao rất nhanh gây ra tình trạng sốc nhiệt, nguy hiểm đến tính mạng.
-Khi vừa làm việc hoặc đi ra ngoài trời nắng nóng về, không nên bước vào phòng điều hòa hoặc tắm để tránh tình trạng chênh lệch nhiệt độ có thể dẫn tới đột quỵ.
Theo Sohu, một trường hợp đau lòng liên quan đến bệnh dại vừa được Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc) công bố đang khiến nhiều người bàng hoàng.
Thông tin được đăng tải ngày 21/5 cho biết một bé trai họ Long đã mang từ nhà ông ngoại về nuôi một con chó màu trắng. Con chó vốn hiền lành nhưng bất ngờ có biểu hiện hung dữ bất thường. Sau đó, con vật liên tiếp cắn cậu bé và chị gái cùng 1 người dân trong làng.
Sau khi bị chó cắn, cậu em trai kể lại với bà nội nên được bà đưa đến trạm y tế để rửa sạch vết thương, tiêm vắc-xin phòng dại và huyết thanh kháng dại.
Trong khi đó, cô chị 11 tuổi vì sợ bị gia đình trách mắng nên không nói với ai việc mình bị chó cắn, cũng không xử lý vết thương hay đi tiêm phòng.
Đến một tối vào tháng 2 năm nay, bé gái đột ngột xuất hiện triệu chứng nôn ói. Chỉ sau 1 đêm, tình trạng chuyển nặng khi bệnh nhi bắt đầu sợ nước, sợ gió, nghe tiếng nước chảy là cổ họng co thắt dữ dội.
Gia đình lập tức đưa em đến bệnh viện cấp cứu. Các bác sĩ nghi ngờ đây là ca mắc bệnh dại nên nhanh chóng cho nhập viện. Tuy nhiên, đến rạng sáng hôm sau, bé gái không qua khỏi. Kết quả xét nghiệm mẫu nước bọt cho thấy dương tính với virus dại.
Theo bác sĩ, từ khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên đến lúc bé gái ra đi, thời gian chưa đầy 48 giờ.
Các chuyên gia y tế nhấn mạnh bệnh dại gần như có tỷ lệ không qua khỏi 100% khi đã phát bệnh, nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh nếu xử lý đúng ngay sau khi bị động vật cắn.
Khi bị chó, mèo cắn, người dân cần sơ cứu đúng cách bằng cách rửa vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng trong ít nhất 15 phút, sát trùng bằng cồn hoặc iốt, sau đó đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn và tiêm phòng.
Những điều không nên làm đối với vết cắn của động vật là: sử dụng các chất kích thích vào vết thương như ớt bột, nước ép hoặc nhựa cây, axit hoặc kiềm; băng bó, đắp thuốc kín vết thương.
Các chuyên gia khuyến cáo, việc quản lý tốt đàn chó và tiêm phòng vắc-xin đầy đủ cho vật nuôi là biện pháp hiệu quả nhất để loại trừ bệnh dại ở người.
Mỗi người dân nuôi chó, mèo cần có trách nhiệm: không thả rông, đeo rọ mõm cho chó khi ra ngoài, tiêm phòng đầy đủ định kỳ và giám sát trẻ nhỏ tiếp xúc với động vật. Với những người thuộc nhóm nguy cơ cao như bác sỹ thú y, người buôn bán hoặc tiếp xúc thường xuyên với chó mèo, nên tiêm vắc-xin dự phòng chủ động.
