Ngày 15/5, tại Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) diễn ra Lễ hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 với thông điệp tăng cường chăm sóc toàn diện sức khỏe bà mẹ và trẻ em Việt Nam.
Sức khỏe bà mẹ và trẻ em luôn là một trong những ưu tiên hàng đầu trong chiến lược bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân của Đảng và Nhà nước. Đây không chỉ là nền tảng của hạnh phúc mỗi gia đình mà còn là thước đo cho sự phát triển bền vững, văn minh của xã hội và chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai.
Chia sẻ tại chương trình, bà Nguyễn Thị Nga – Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) thông tin về tình hình xâm hại trẻ em trong quý I/2026. Theo đó, lực lượng chức năng đã khởi tố, điều tra 518 vụ/649 đối tượng/xâm hại 535 trẻ em, tăng 25 vụ, tương đương 5,1% so với cùng kỳ năm 2025.
Đáng chú ý, các hành vi xâm hại tình dục trẻ em tiếp tục chiếm tỷ lệ rất cao, với 462 vụ, 507 đối tượng và 467 trẻ em bị xâm hại chiếm khoảng 89% tổng số vụ việc. Theo bà Nga, có những vụ việc đối tượng sử dụng hung khí để cưỡng ép các bé gái hoặc dùng lợi ích vật chất nhằm thực hiện hành vi xâm hại nhiều lần đối với nạn nhân.
Bên cạnh đó, tình trạng lợi dụng không gian mạng để dụ dỗ, xâm hại tình dục và lừa đảo chiếm đoạt tài sản của trẻ em tiếp tục gia tăng với 57 vụ việc, chiếm khoảng 11%.
Theo thống kê, các địa phương ghi nhận nhiều vụ xâm hại trẻ em gồm Đồng Nai với 37 vụ, Tp.HCM 35 vụ, Hà Nội 32 vụ, Vĩnh Long 30 vụ và An Giang 26 vụ.
Trong các nhóm hành vi phạm tội, tội giao cấu với trẻ em theo Điều 145 Bộ luật Hình sự chiếm số lượng lớn nhất với 233 vụ, 246 đối tượng, xâm hại 238 trẻ em. Tiếp đó là tội hiếp dâm trẻ em theo Điều 142 với 176 vụ, 205 đối tượng và 176 trẻ em bị xâm hại.
Ngoài ra, cơ quan chức năng còn ghi nhận 50 vụ dâm ô với trẻ em, 21 vụ cố ý gây thương tích đối với trẻ em, 8 vụ giết trẻ em và 4 vụ mua bán người dưới 16 tuổi.
Chia sẻ về công tác bảo vệ trẻ em thời gian tới, bà Nga cho biết một trong những nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 là sửa đổi Luật Trẻ em nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn và phù hợp với mô hình phân cấp chính quyền địa phương.
Theo bà Nga, việc sửa đổi Luật Trẻ em đang được lồng ghép trong chương trình sửa đổi các luật thuộc lĩnh vực y tế, gồm Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật và Luật Khám bệnh, chữa bệnh. Nội dung sửa đổi tập trung vào hai nhóm vấn đề chính là phân cấp cho chính quyền địa phương và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn triển khai.
“Đến thời điểm này, nội dung sửa đổi đã qua bước thẩm định của Bộ Tư pháp. Đồng thời, các cơ quan cũng đang rà soát các quy định liên quan đến cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em, dự kiến đưa ra khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Tuy nhiên, việc này chưa thể giải quyết triệt để nếu chưa sửa đổi luật một cách căn cơ”, bà Nga cho biết.
Theo lãnh đạo Cục Bà mẹ và Trẻ em, trong năm 2026 đơn vị sẽ xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ 5 chương trình nhằm triển khai Chỉ thị 28 năm 2023 của Bộ Chính trị. Trong đó đáng chú ý là Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu tình trạng trẻ em lao động trái quy định của pháp luật.
Ngoài ra, Bộ Y tế cũng sẽ trình Thủ tướng nhiều chiến lược, đề án quan trọng như Chiến lược phát triển toàn diện trẻ em đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Đề án phát triển toàn diện trẻ em; Đề án hỗ trợ trẻ em khuyết tật dựa vào cộng đồng và Chương trình thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em.
Bà Nga cho biết Cục Bà mẹ và Trẻ em đang trong quá trình sửa đổi hoặc thay thế 4 thông tư trước đây do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội ban hành liên quan đến chăm sóc thay thế, tổ chức khám chữa bệnh cho trẻ em, hỗ trợ trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV và hướng dẫn tổ chức Diễn đàn trẻ em các cấp.
Song song với đó, Cục Bà mẹ và Trẻ em cũng đang ban hành nhiều công văn, tài liệu chuyên môn liên quan đến chăm sóc trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 6 tuổi, khám sức khỏe định kỳ và chăm sóc sức khỏe sinh sản.
Trong bối cảnh cả nước hướng tới Tháng hành động vì trẻ em năm 2026, những chương trình, chính sách và định hướng nêu trên tiếp tục khẳng định quyết tâm của ngành y tế trong việc tăng cường chăm sóc toàn diện sức khỏe bà mẹ và trẻ em Việt Nam.
Với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực sức khỏe sinh sản, sức khỏe bà mẹ và trẻ em, Cục Bà mẹ và Trẻ em xác định đầu tư cho bà mẹ và trẻ em chính là đầu tư cho tương lai đất nước.
Theo đó, công tác chăm sóc sức khỏe không chỉ dừng lại ở điều trị bệnh mà cần được tiếp cận theo hướng toàn diện, kết hợp hài hòa giữa dinh dưỡng hợp lý, vệ sinh khoa học, chăm sóc y tế phù hợp và xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh.
Đáng chú ý, ngành y tế hiện đặc biệt quan tâm đến công tác chăm sóc sức khỏe vị thành niên, nhất là trẻ em gái. Việc trang bị kiến thức về dinh dưỡng, vệ sinh cá nhân, sức khỏe sinh sản và kỹ năng bảo vệ bản thân cho trẻ em gái được xem là bước chuẩn bị quan trọng để xây dựng một thế hệ phụ nữ khỏe mạnh, tự tin và hiểu biết trong tương lai.
Phát biểu tại sự kiện, bà Trần Thị Bích Loan – Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em nhấn mạnh: “Đầu tư cho bà mẹ và trẻ em là đầu tư cho tương lai của đất nước. Việc triển khai các hoạt động thiết thực hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 thể hiện trách nhiệm xã hội và cam kết chung tay vì sức khỏe, sự phát triển toàn diện của trẻ em Việt Nam”.
Theo bà Loan đối với trẻ em, đặc biệt trong 1.000 ngày đầu đời – giai đoạn “vàng” quyết định sự phát triển thể chất và trí tuệ, việc được chăm sóc đầy đủ sẽ giúp trẻ có nền tảng sức khỏe tốt, tăng cường sức đề kháng và phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.
Bên cạnh đó, việc hình thành thói quen vệ sinh đúng cách và sống trong môi trường an toàn, giàu yêu thương cũng là điều kiện quan trọng để trẻ phát triển khỏe mạnh, hạnh phúc.
Đối với người mẹ, chăm sóc toàn diện không chỉ giúp bảo đảm sức khỏe trong thai kỳ và giai đoạn nuôi con nhỏ mà còn giúp các bà mẹ chủ động hơn trong việc chăm sóc gia đình, bảo vệ con trước những thông tin thiếu kiểm chứng và các xu hướng chăm sóc phản khoa học đang ngày càng phổ biến.
Mới đây, tại xã Phiêng Pằn, tỉnh Sơn La, 6 người bị ngộ độc sau khi ăn nấm rừng chứa độc tố amatoxin. Một thiếu niên sinh năm 2010 tử vong trước khi tới bệnh viện. 5 người còn lại được chuyển xuống Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) trong tình trạng tổn thương tiêu hóa, viêm gan, suy gan, trong đó một trường hợp suy đa tạng không qua khỏi dù được điều trị tích cực.
Theo Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, các bệnh nhân cùng người thân ăn canh nấm màu trắng được hái trong rừng. Các bác sĩ xác định đây là nhóm nấm cực độc chứa amatoxin, thường gặp ở loài Amanita virosa hoặc Amanita verna, được xem là những loại nấm nguy hiểm nhất tại Việt Nam.
Khoảng 12-24 giờ sau bữa ăn, các bệnh nhân bắt đầu đau bụng, nôn ói, tiêu chảy dữ dội. Khi nhập viện tại Sơn La, nhiều người đã mất nước nặng, suy gan cấp, suy thận cấp và nhanh chóng được chuyển về Hà Nội cấp cứu.
Tại Trung tâm Chống độc, các bác sĩ tiến hành hồi sức, giải độc và lọc máu tăng thải độc. Tuy nhiên, diễn biến bệnh rất nặng.
BSNT Nguyễn Tiến Đạt cho biết bệnh nhân L.T.P. rơi vào suy gan tối cấp, suy tim, tụt huyết áp, suy thận, hôn mê gan và phù não. Men gan tăng hơn 7.000 U/L, cao gấp hàng trăm lần bình thường. Dù được áp dụng nhiều biện pháp hồi sức và lọc máu chuyên sâu, bệnh nhân vẫn diễn biến xấu nhanh chóng. Gia đình xin đưa bà về tối 6/5.
3 bệnh nhân khác gồm 2 phụ nữ 20 và 25 tuổi cùng 1 trẻ 5 tuổi bị viêm gan nặng, suy gan nhưng đang dần cải thiện. 1 nam bệnh nhân 35 tuổi tổn thương tiêu hóa nhẹ hơn đã xuất viện.
Cũng tại Sơn La, ngày 4/5 ghi nhận thêm vụ ngộ độc do 2 chị em ăn nấm rừng. Người chị 15 tuổi tử vong, các biểu hiện phù hợp ngộ độc amatoxin.
TS.BS Nguyễn Trung Nguyên cho biết nguyên nhân của hầu hết các vụ ngộ độc hiện nay đều xuất phát từ việc hái nấm mọc hoang trong rừng để ăn.
Theo ông, nấm độc được chia thành hai nhóm chính gồm nhóm gây ngộ độc sớm và nhóm gây ngộ độc muộn. Nhóm ngộ độc sớm thường xuất hiện triệu chứng trong vòng 6 giờ sau ăn, chủ yếu là nôn, đau bụng, tiêu chảy. Nếu được cấp cứu kịp thời, đa số bệnh nhân có thể qua khỏi.
Nguy hiểm nhất là nhóm ngộ độc muộn chứa amatoxin. Đây thường là những cây nấm màu trắng, hình thức sạch sẽ, bắt mắt và rất giống nấm ăn thông thường.
"Amatoxin ngăn cản quá trình tổng hợp protein, khiến cơ thể không thể tạo tế bào mới để thay thế các tế bào đang chết đi. Độc tố đi đến đâu phá hủy cơ quan đến đó, đặc biệt ở gan, thận, tim và não", TS.BS Nguyên nói.
Theo chuyên gia, ngộ độc amatoxin thường diễn tiến qua ba giai đoạn. Giai đoạn đầu xuất hiện muộn, sau ăn hơn 6 giờ với biểu hiện đau bụng, nôn, tiêu chảy dữ dội kéo dài khoảng một ngày. Sau đó là giai đoạn "im lặng", khi triệu chứng tiêu hóa giảm dần khiến người bệnh tưởng đã khỏi, nhưng gan đang bị phá hủy âm thầm.
"Nhiều người thấy đỡ nên chủ quan hoặc được cho về nhà. Chỉ ít giờ sau có thể quay lại viện trong tình trạng suy gan, suy thận, hôn mê và tử vong", ông cảnh báo.
Theo thống kê của Trung tâm Chống độc, tỉ lệ tử vong do ngộ độc amatoxin có thể lên tới 50% dù đã được hồi sức tích cực.
Để phòng tránh các vụ ngộ độc thương tâm, các bác sĩ khuyến cáo người dân tuyệt đối không hái các loại nấm mọc hoang dại để ăn, kể cả khi chúng có vẻ ngoài "sạch", "đẹp", "quen mắt" hay từng ăn trước đó.
Các loài nấm thường mọc nhiều nhất vào giai đoạn mùa xuân ở miền Bắc khi bắt đầu có mưa. Năm nay vụ ngộ độc nấm này xảy ra hơi muộn do mùa xuân năm nay mát hơn và mưa muộn.
"Có lẽ ngoại lệ duy nhất là mộc nhĩ. Còn lại, tốt nhất không sử dụng bất kỳ loại nấm rừng tự mọc nào làm thực phẩm", TS.BS Nguyễn Trung Nguyên nhấn mạnh.
Các chuyên gia cũng đề nghị chính quyền địa phương, trường học, đoàn thể tăng cường truyền thông tại cộng đồng vùng cao - nơi nguy cơ ngộ độc nấm vẫn đang âm thầm lặp lại với những cái giá quá đắt bằng sức khỏe và cả tính mạng con người.
Thị trường trái cây cao cấp tại Tp.HCM gần đây xôn xao trước thông tin một nông trại ở xã An Nhơn Tây cung cấp xoài Nhật giống Miyazaki, còn gọi là xoài mặt trời đỏ, với giá chỉ bằng khoảng 20%-25% hàng nhập khẩu nhưng hương vị gần tương đương.
Tuy nhiên, về mẫu mã, xoài Miyazaki trồng tại Việt Nam hiện vẫn chưa thể sánh bằng hàng nhập khẩu từ Nhật Bản.
Thông tin trên Dân Việt, xoài đỏ Nhật Bản Miyazaki Mango còn có tên gọi khác là xoài đỏ Miyazaki, được trồng tại tỉnh Miyazaki, nơi có vườn ươm xoài lớn thứ 2 Nhật Bản sau Okinawa.
Xoài Miyazaki vốn khá nổi tiếng ở Nhật Bản và thường được mệnh danh là "trứng mặt trời" nhờ màu đỏ rực và giá trị kinh tế cao.
Việc trồng xoài ở Miyazaki đã có từ hơn 30 năm trước. Năm 1984, Shoichi Tate, người đang hướng dẫn nông dân trồng cây ăn quả với tư cách là Trưởng phòng trồng cây ăn quả ở JA Saito vào thời điểm đó, đã vô cùng thích thú với những trái xoài mà ông gặp trong chuyến thăm Okinawa và mang chúng đến Miyazaki.
Để sở hữu mức giá đắt đỏ nhất thế giới, giống xoài này được trồng hoàn toàn trong nhà kính và có quá trình chăm sóc cực kỳ tỉ mỉ. Xoài Miyazaki thường chỉ cao tới đầu người, khi xoài ra hoa, người trồng tiến hành buộc các nhánh cây thẳng đứng lên. Sau đó, hoa xoài sẽ được ong thụ phấn một cách tự nhiên. Khi những quả xoài bắt đầu nhú ra, lúc này, nhiệm vụ của người trồng là loại bỏ quả nhỏ, để lại những quả to.
Quả xoài sẽ được treo lên bằng móc cẩn thận. Một thời gian sau, khi những trái xoài đã có kích thước khá lớn, chúng sẽ được bọc trong túi kín để tránh côn trùng. Khi gần chín, người trồng sẽ bọc xoài bằng túi lưới và để chín tự nhiên.
Những trái xoài chín tự nhiên sẽ tự động đứt cuống và rơi vào bọc. Bí quyết để quả xoài có màu đỏ đều, đẹp mắt là đặt miếng lót bạc phía dưới mỗi túi bọc quả để hắt sáng. Lúc này, người trồng sẽ lấy xoài về, phân loại và bọc gói cẩn thận để đưa ra thị trường.
Loại xoài đắt đỏ này từng được đấu giá với mức quy đổi khoảng 100 triệu đồng/cặp.
Tại Việt Nam, xoài Miyazaki khá hiếm, từng được bán với giá 3,2 triệu đồng/quả loại trên 600 gram và 1,2 triệu đồng/quả loại từ 300-400 gram.
Anh Nguyễn Minh Nhân, đại diện Công ty TNHH Stellar Orchard – chủ nông trại trồng xoài mặt trời đỏ trong nhà lưới, cho biết cách đây 4 năm, anh tìm kiếm một loại cây ăn trái thân gỗ có giá trị kinh tế cao để tận dụng hệ thống nhà màng vốn dùng trồng dưa lưới trước đó.
Tình cờ thưởng thức một quả xoài được bạn mời, anh Nhân bất ngờ khi biết giá hơn 2 triệu đồng/quả.
"Ban đầu, tôi rất ngạc nhiên vì sao một quả xoài lại đắt như vậy. Nhưng càng tìm hiểu, tôi càng thích giống xoài này và quyết định đầu tư trồng vì phù hợp với những tiêu chí mình đặt ra. Chúng tôi triển khai theo hình thức trồng gối đầu để vừa làm vừa rút kinh nghiệm, đến nay quy mô đã đạt 1.500 gốc" – anh Nhân chia sẻ với Người Lao Động.
Nếu dưa lưới cho thu hoạch nhanh thì xoài lại là câu chuyện hoàn toàn khác. Xoài Miyazaki chưa có tiền lệ trồng tại Việt Nam, anh Nhân phải dò dẫm làm khi hầu như không có tài liệu hay mô hình thực tế để tham khảo.
Tại Nhật Bản, nơi giống xoài này phát triển có khí hậu khác biệt đáng kể so với môi trường nóng ẩm tại Củ Chi. Điều này đồng nghĩa toàn bộ quy trình từ chọn giống, chăm sóc đến xử lý ra hoa đều cần được thử nghiệm lại.
Giai đoạn đầu, anh thử nghiệm sáu loại giống khác nhau và theo dõi kỹ sức sinh trưởng, khả năng thích nghi, tỉ lệ ra hoa, đậu trái và chất lượng quả. Sàng lọc nhiều lần, anh chọn ra hai loại có tiềm năng và phù hợp nhất điều kiện trồng tại quê hương đất thép.
"Vườn đầu tiên ghi nhận tỉ lệ hao hụt cây giống đến 30-40%. Nhưng những vườn sau đó giảm còn 5-10% nhờ tích lũy kinh nghiệm và điều chỉnh kỹ thuật. Với cây lâu năm như xoài, mỗi sai sót đều phải trả giá bằng thời gian", anh Nhân tâm sự với Tuổi Trẻ Online.
Anh Nhân thừa nhận suốt 4 năm triển khai dự án, anh chịu nhiều áp lực cả về tài chính lẫn tâm lý vì đây là mô hình đầu tiên, chi phí đầu tư lớn. Tuy nhiên, sau khi lứa xoài đầu tiên cho thu hoạch và được thị trường đón nhận, ông có thêm niềm tin vào hướng đi đã chọn.
Ở vụ đầu tiên, nông trại của anh Nhân xuất bán hơn 400 quả. Giá loại 1 (trên 600 gram/quả) là 600.000 đồng/quả, còn loại khoảng 400 gram có giá 300.000 đồng/quả.
Ngoài bán lẻ trực tiếp, trang trại còn cung cấp sỉ cho các cửa hàng trái cây cao cấp.
Theo anh Nhân, mỗi cây chỉ giữ lại 5-7 quả để bảo đảm chất lượng. Để có lớp vỏ đẹp, xoài phải được treo nắng, điều tiết từng giai đoạn nhằm tránh cháy vỏ và giúp màu sắc đồng đều. Đây là công đoạn đòi hỏi kỹ thuật cao, sự tỉ mỉ và chăm sóc kỹ lưỡng. Nông trại tiếp tục cải tiến để quả xoài có hình thức đẹp hơn nữa.
Thời gian tới, nông trại dự kiến mở rộng sản lượng, cho trái đúng mùa và tính toán mức giá hợp lý hơn để nhiều người tiêu dùng Việt Nam có thể tiếp cận.
Cái chết của Cian Everett, sinh viên người Anh, trở thành lời cảnh báo đau xót về mức độ nguy hiểm của các biến chứng nhiễm trùng não. Những triệu chứng ban đầu tưởng chừng đơn giản như đau đầu hay viêm xoang đã che lấp một tình trạng bệnh nghiêm trọng đang âm thầm tiến triển trong hệ thần kinh. Bi kịch này cũng đặt ra nhiều câu hỏi về việc đánh giá và xử lý các dấu hiệu cảnh báo trong y tế ban đầu.
Trước khi qua đời, Cian Everett là một nhạc sĩ đồng thời là vận động viên trẻ, được gia đình nhận xét có thể trạng tốt. Tuy nhiên, ở tuổi 21, anh bắt đầu xuất hiện những cơn đau đầu kéo dài và ngày càng nghiêm trọng.
Ban đầu, gia đình cho rằng đây chỉ là triệu chứng cảm cúm hoặc viêm xoang do thời tiết. Cian được dùng thuốc xịt mũi và thuốc thông mũi không kê đơn, nhưng tình trạng không cải thiện. Cơn đau ngày càng dữ dội, khiến anh có cảm giác như bị áp lực mạnh đè lên đầu.
Khi không thể đặt lịch khám với bác sĩ đa khoa, mẹ anh đã đưa con đến một cơ sở y tế khẩn cấp. Tại đây, chẩn đoán tiếp tục nghiêng về viêm xoang và Cian được khuyến nghị sử dụng dung dịch xịt mũi nước muối, kết hợp xông hơi tại nhà.
Quyết định này sau đó trở thành bước ngoặt bi thảm. Chỉ vài giờ sau khi rời cơ sở y tế, Cian qua đời trong lúc ngủ.
Điều đáng nói trong đêm cuối đời, tình trạng của Cian xấu đi nhanh chóng. Anh không thể ăn uống, run lạnh và nôn liên tục. Trước khi đi ngủ, mẹ anh để lại một chiếc chậu cạnh giường phòng trường hợp con trai tiếp tục nôn. Sáng hôm sau, bà phát hiện anh đã tử vong.
Kết quả khám nghiệm tử thi cho thấy nguyên nhân thực sự không phải viêm xoang đơn thuần. Cian mắc một biến chứng hiếm gặp nhưng cực kỳ nguy hiểm: một ổ áp xe kích thước khoảng 6x4cm ở vùng thái dương phải của não, kèm theo viêm màng não và phù não nặng.
Các chuyên gia y tế cho biết áp xe não là tình trạng tích tụ mủ do nhiễm trùng, hình thành khi vi khuẩn từ ổ viêm (như xoang) lan vào mô não. Khi áp lực trong sọ tăng cao, chức năng sống có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng và gây tử vong nếu không được can thiệp kịp thời bằng phẫu thuật hoặc kháng sinh mạnh.
Theo bác sĩ điều trị Simon Escalon, các trường hợp nhiễm trùng não thường đi kèm triệu chứng rõ ràng như lú lẫn, mất thăng bằng hoặc buồn ngủ bất thường. Tuy nhiên, ở lần thăm khám cuối, Cian vẫn tỉnh táo và giao tiếp bình thường, khiến nguy cơ bệnh nặng bị đánh giá thấp.
Ngoài ra, một số thông tin quan trọng từ cuộc gọi cấp cứu trước đó bao gồm triệu chứng nhìn mờ và đau đầu dữ dội đã không được tổng hợp đầy đủ trong quá trình đánh giá. Điều này có thể đã ảnh hưởng đến quyết định chuyển viện hoặc chỉ định chụp chiếu chuyên sâu.
Theo The Sun trường hợp của Cian Everett là lời nhắc nhở về việc không nên xem nhẹ những cơn đau đầu bất thường hoặc kéo dài. Nhiễm trùng vùng xoang, nếu không được phát hiện kịp thời, có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng ở não.
Một số dấu hiệu cảnh báo cần đặc biệt lưu ý:
- Đau đầu dữ dội, đột ngột hoặc không đáp ứng thuốc giảm đau
- Nôn ói không rõ nguyên nhân
- Rối loạn thị giác như nhìn mờ, nhìn đôi
- Thay đổi ý thức, buồn ngủ bất thường hoặc lú lẫn
- Sốt cao kéo dài kèm cảm giác đau, áp lực vùng đầu
Việc não bộ thay đổi theo thời gian là quá trình tự nhiên khi con người già đi. Tuy nhiên, mức độ suy giảm nhận thức ở mỗi người có thể khác nhau và chịu ảnh hưởng đáng kể từ lối sống, đặc biệt là chế độ dinh dưỡng.
Dù não bộ có thay đổi ít hay nhiều theo tuổi tác, một chế độ ăn uống hợp lý vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc làm chậm quá trình lão hóa và hỗ trợ duy trì chức năng nhận thức.
Để làm rõ những thực phẩm có lợi cho não, trang Eat This đã tham khảo ý kiến Tiến sĩ Kiran F. Rajneesh bác sĩ thần kinh tại Trung tâm Y tế Wexner, Đại học Bang Ohio (Mỹ), đồng thời là phó giáo sư Khoa Thần kinh tại Trường Y thuộc Đại học Bang Ohio. Ông đã đưa ra 4 nhóm thực phẩm thường xuyên khuyến nghị cho bệnh nhân nhằm tăng cường sức khỏe não bộ.
Cá (đặc biệt là cá béo): Ăn cá, nhất là các loại cá giàu chất béo, được xem là thói quen có lợi cho não bộ. Theo Tiến sĩ Rajneesh, việc bổ sung khoảng hai khẩu phần cá mỗi tuần giúp cung cấp axit béo omega-3, dưỡng chất quan trọng trong việc hỗ trợ cấu trúc myelin, lớp "bảo vệ" xung quanh các tế bào thần kinh.
Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy việc tiêu thụ cá thường xuyên có thể góp phần cải thiện trí nhớ và chức năng nhận thức theo thời gian.
- Các loại hạt: Các loại hạt như óc chó, hạnh nhân hay hạt điều là nguồn cung cấp dồi dào axit béo và vitamin E những chất có vai trò hỗ trợ bảo vệ và phục hồi tế bào não. Một số nghiên cứu cho thấy việc ăn quả óc chó thường xuyên có thể cải thiện khả năng tư duy và phản biện, đặc biệt ở người trẻ. Theo chuyên gia, nếu cơ thể dung nạp tốt, việc bổ sung các loại hạt như một món ăn nhẹ hàng ngày là lựa chọn rất có lợi cho não.
- Quả mọng: Các loại quả mọng như việt quất, dâu tây, mâm xôi… chứa nhiều vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa. Những hợp chất này giúp giảm stress oxy hóa, hỗ trợ sửa chữa tế bào và duy trì chức năng não bộ. Tiến sĩ Rajneesh cũng khuyến nghị bổ sung trái cây và rau xanh hằng ngày để tăng cường sức khỏe thần kinh.
- Nghệ: Nghệ chứa hoạt chất curcumin hợp chất được biết đến với đặc tính chống viêm và chống oxy hóa mạnh. Đặc biệt, Curcumin không chỉ hỗ trợ làm chậm quá trình lão hóa mà còn được cho là có lợi trong việc duy trì trí nhớ và hỗ trợ sức khỏe não bộ lâu dài. Việc thêm nghệ vào món ăn hoặc sử dụng trong đồ uống như "sữa nghệ" có thể mang lại lợi ích đáng kể.
Mặc dù chế độ ăn uống có thể hỗ trợ cải thiện sức khỏe não bộ, nhưng nếu xuất hiện dấu hiệu suy giảm nhận thức rõ rệt, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được đánh giá và tư vấn kịp thời.