Ngày 23/7/1991, hồ Sammamish gần thành phố Seattle, bang Washington, Mỹ, đông kín người tránh nóng giữa ngày hè oi bức. Trên mặt nước, Randy Roth cùng người vợ thứ tư Cynthia Baumgartner chèo một chiếc bè hơi ra xa bờ, trong khi 2 con trai nhỏ của Cynthia ngồi đợi mẹ quay lại.
Ít lâu sau, Randy một mình chèo bè trở về. Cynthia nằm bất động dưới đáy bè, da tím tái. Những người có mặt lập tức lao tới cấp cứu nhưng vô vọng. Người phụ nữ 34 tuổi được tuyên bố tử vong ngay sau đó.
Thoạt nhìn, đây giống một tai nạn đuối nước. Nhưng với các điều tra viên, hành vi của Randy quá bất thường. Nhân chứng kể người đàn ông này không hề hoảng loạn, không gọi cứu hộ, thậm chí còn bình thản cuộn chiếc bè lại khi nhân viên y tế đang cố hồi sức cho vợ.
Chính sự lạnh lùng ấy đã mở ra một trong những vụ án gây chấn động nước Mỹ đầu thập niên 1990.
Randy Roth sinh năm 1954 tại bang Washington trong gia đình đông con. Theo lời người thân, cha của Randy là người cực kỳ nghiêm khắc, thường cấm các con trai thể hiện cảm xúc vì cho rằng điều đó “yếu đuối”. Sau cuộc ly hôn của bố mẹ năm 1971, Randy gần như cắt đứt liên lạc với mẹ.
Khi trưởng thành, Randy sớm bộc lộ tính cách thao túng và thực dụng. Năm 20 tuổi, anh ta nhận tội trộm cắp sau khi đột nhập vào nhà bố mẹ vị hôn thê cũ. Những người từng quen Randy mô tả hắn là người có vẻ ngoài mạnh mẽ, ga lăng, luôn tạo cảm giác che chở trong thời gian đầu yêu đương, nhưng sau kết hôn lại nhanh chóng thay đổi.
Người vợ đầu tiên của Randy là Donna Sanchez. Hai người ly hôn năm 1980 sau vài năm chung sống.
Không lâu sau đó, Randy gặp Janis Miranda – một bà mẹ đơn thân. Chỉ ít tháng sau khi cưới, cặp đôi mua hợp đồng bảo hiểm nhân thọ trị giá 100.000 USD. Điều đáng sợ là chưa đầy một tháng sau khi hợp đồng có hiệu lực, Janis tử nạn trong chuyến leo núi tại Beacon Rock, Oregon.
Randy khai rằng vợ trượt chân trên lá thông rồi rơi từ vách đá cao hơn 90 m. Anh ta là nhân chứng duy nhất.
Do thiếu bằng chứng, cái chết được kết luận là tai nạn. Thi thể Janis nhanh chóng bị hỏa táng và Randy nhận tiền bảo hiểm.
Nhưng nhiều năm sau, cảnh sát nhận ra hàng loạt chi tiết đáng ngờ. Con gái Janis khai mẹ từng giấu tiền và dặn nếu có chuyện xảy ra thì hãy giữ lấy. Sau khi Janis chết, Randy lập tức lấy số tiền đó.
Một số nhân chứng còn cho biết Randy đã gọi công ty bảo hiểm ngay ngày hôm sau để yêu cầu chi trả quyền lợi.
Sau Janis, Randy kết hôn với Donna Clift – cũng là một phụ nữ đơn thân. Trong phiên tòa sau này, Donna kể lại trải nghiệm khiến cô ám ảnh suốt đời.
Trong một chuyến chèo bè trên sông cùng gia đình vợ, Randy liên tục điều khiển bè lao về phía đá thay vì ra vùng nước an toàn. Chiếc bè cuối cùng bị thủng và chìm dần. Donna hoảng loạn kêu cứu còn Randy chỉ lạnh lùng yêu cầu cô im lặng. Hai người ly hôn cuối năm 1985.
Sau đó, Randy còn hẹn hò với một phụ nữ tên Mary Jo Phillips. Theo lời khai, mối quan hệ nhanh chóng chấm dứt khi cô nói mình mắc ung thư và không thể mua bảo hiểm nhân thọ.
Mùa xuân năm 1990, Randy gặp Cynthia Baumgartner tại một sân bóng thiếu nhi. Cynthia là góa phụ có 2 con trai, chồng trước qua đời vì ung thư và để lại tài sản đáng kể.
Hai người cưới nhau chỉ sau vài tháng quen biết. Đầu năm 1991, họ mua gói bảo hiểm nhân thọ trị giá 385.000 USD và Cynthia đổi người thụ hưởng sang chồng. Theo công tố viên, Randy đã nói dối rằng mình cũng để vợ làm người thụ hưởng trong hợp đồng bảo hiểm của anh ta.
Ngày 23/7/1991, Randy đề nghị đưa cả gia đình đi chơi hồ Sammamish. Khi chèo bè cùng vợ ra giữa hồ, Cynthia bất ngờ tử vong.
Randy nói chiếc bè bị sóng từ tàu máy đánh lật khiến vợ chết đuối. Nhưng lời khai này nhanh chóng bị lung lay khi một nhân chứng tên Kristina Baker khẳng định cô không hề thấy chiếc bè bị lật.
Các cuộc thử nghiệm của cảnh sát sau đó cũng cho thấy chiếc bè rất khó bị lật bởi sóng nước thông thường.
Điều khiến dư luận phẫn nộ hơn là chỉ vài ngày sau cái chết của vợ, Randy đã vội vàng gom tài sản, hỏi nhận tiền bảo hiểm và còn rủ một đồng nghiệp nữ dùng vé du lịch kỷ niệm ngày cưới với Cynthia để đi Reno thay mình.
Con trai Cynthia sau này bật khóc trước tòa khi kể rằng trên đường từ bệnh viện về nhà, Randy đã bảo cậu: “Không cần khóc nữa, mọi chuyện qua rồi”.
Tháng 10/1991, Randy Roth bị bắt vì tội giết người. Phiên xét xử năm 1992 kéo dài nhiều tháng với hơn 150 nhân chứng. Công tố viên dựng lại bức tranh về một người đàn ông chuyên tiếp cận các bà mẹ đơn thân, thúc đẩy mua bảo hiểm rồi tìm cách sát hại họ để chiếm tiền.
Dù phần lớn chứng cứ là gián tiếp, bồi thẩm đoàn vẫn kết luận Randy phạm tội giết người cấp độ một đối với Cynthia Baumgartner. Hắn bị tuyên án 50 năm tù.
Cho đến nay, Randy Roth chưa bao giờ bị truy tố riêng trong cái chết của người vợ thứ hai Janis Miranda. Tuy nhiên, với các điều tra viên, hai cái chết ấy chưa bao giờ chỉ là sự trùng hợp.
Hai bị can bị khởi tố về tội danh "cướp giật tài sản" xảy ra tại khu vực Công ty Tân Huê Viên, gồm Nguyễn Thị Hoa (65 tuổi, ngụ phường Châu Đốc, tỉnh An Giang) và Tô Văn Bé Mười (56 tuổi, ngụ xã Định Mỹ, tỉnh An Giang).
Hai người này nằm trong nhóm 7 bị can bị cơ quan công an thông báo truy tìm trước đó, sau thời gian lẩn trốn và được vận động, cả hai đã đến cơ quan công an đầu thú.
Cả hai liên quan đến vụ việc dàn cảnh "cướp giật tài sản", xảy ra tại khu tham quan Liên Hoa Bảo Tháp (xã An Ninh, TP Cần Thơ) vào ngày 8-3. Do hai chị em ruột là Huỳnh Thị Bích Thủy (44 tuổi) và Huỳnh Thị Bích Thanh (49 tuổi) cùng ngụ tại khóm Châu Thới 1, phường Châu Đốc (tỉnh An Giang) trực tiếp điều hành.
Trước đó, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Cần Thơ đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự "cướp giật tài sản" và khởi tố 27 bị can liên quan trong vụ án dàn cảnh cướp giật tài sản quy mô lớn này.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Cần Thơ xác định đây là nhóm đối tượng hoạt động với tính chất chuyên nghiệp, thủ đoạn tinh vi, hoạt động trên địa bàn rộng. Ngoài ra, theo thông tin nhóm này cũng đã thực hiện nhiều vụ dàn cảnh cướp giật tài sản tại các điểm tham quan, du lịch ở nhiều địa phương khác.
Liên quan đến nhóm cướp giật tài sản này, hiện còn một số người cơ quan công an đã xác định danh tính, địa chỉ thường trú tại tỉnh An Giang, đang lẩn trốn. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Cần Thơ kêu gọi các cá nhân còn lại hiện đang ở đâu, ra đầu thú để được hưởng khoan hồng của pháp luật.
Hiện vụ việc đang được tiếp tục điều tra, truy bắt các đối tượng còn lại trong nhóm để xử lý theo quy định của pháp luật.
Cựu viện trưởng Viện Pháp y tâm thần trung ương Trần Văn Trường cùng nhiều lãnh đạo, giám định viên của Viện Pháp y tâm thần trung ương bị xác định đã nhận hối lộ, làm sai lệch hồ sơ, sửa kết luận giám định để giúp nhiều bị can, bị cáo trong một số vụ án được đi chữa bệnh bắt buộc.
Theo kết luận điều tra, ông Trường bị cáo buộc nhận hơn 3 tỉ đồng từ Nguyễn Thị Mai Anh cùng một số người khác để "chạy" kết luận giám định tâm thần.
Cơ quan điều tra vừa đề nghị truy tố ông Trường cùng vợ là Đặng Thị Hòa, cựu viện phó Lâm Văn Thành, trưởng khoa giám định Dương Văn Biết, Đỗ Khắc Doanh cùng nhiều cán bộ khác.
Một trong những trường hợp được nhắc đến trong kết luận điều tra là Trần Thái Hoàng (DJ Thái Hoàng), bị Công an TP Hải Dương khởi tố, tạm giam về tội tàng trữ trái phép chất ma túy.
Tháng 8-2023, Hoàng được trưng cầu giám định tâm thần tại Viện Pháp y tâm thần trung ương. Ông Trần Văn Trường trực tiếp làm chủ tịch hội đồng giám định, cùng cựu viện phó Lâm Văn Thành và một cán bộ khác.
Theo kết luận, trong thời gian Hoàng được theo dõi giám định, Nguyễn Thị Mai Anh mang đến nhà riêng của ông Trường 200 triệu đồng để nhờ kết luận Hoàng bị mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Đến trước buổi họp hội đồng giám định cuối cùng, Trường tiếp tục gọi riêng từng thành viên hội đồng vào phòng làm việc. Trường bị cáo buộc đưa 30 triệu đồng cho Lâm Văn Thành và 50 triệu đồng cho thư ký hội đồng để "tạo điều kiện" cho Hoàng được áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc.
Sau đó, hội đồng ban hành kết luận xác định tại thời điểm giám định, Trần Thái Hoàng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Chỉ ít ngày sau, Viện Kiểm sát nhân dân TP Hải Dương quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh đối với bị can này.
Quá trình điều tra, Trường, Thành và thư ký hội đồng đều thừa nhận hành vi. Riêng Nguyễn Thị Mai Anh phủ nhận việc đưa tiền để làm sai lệch kết luận giám định, nên cơ quan điều tra đã tách nội dung này để tiếp tục làm rõ.
Nếu vụ của DJ Thái Hoàng được xác định có giá 200 triệu đồng thì hồ sơ của Đỗ Trần Cường và Lê Minh Đức lại cho thấy cả một "bảng giá" lên tới hàng tỉ đồng.
Hai người này bị bắt trong vụ tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy tại một căn hộ chung cư ở quận Hoàng Mai (Hà Nội cũ).
Sau khi cả hai bị khởi tố, anh trai của Cường và mẹ của Đức tìm gặp Nguyễn Thị Mai Anh để nhờ lo "chạy" giám định tâm thần.
Theo kết luận điều tra, Mai Anh báo giá từ 1,8 đến 2 tỉ đồng cho mỗi trường hợp. Tin tưởng vào lời hứa, gia đình nhiều lần chuyển tiền cho Mai Anh. Chỉ riêng việc lo cho Lê Minh Đức, gia đình đã chuyển trước 1 tỉ đồng.
Đối với Đỗ Trần Cường, cơ quan điều tra xác định anh trai của Cường đã nhiều lần chuyển khoản với tổng số tiền hơn 2 tỉ đồng để nhờ "chạy" giám định tâm thần. Khi gia đình Đức thấy việc "chạy" không thành, Mai Anh đã hoàn trả gần 1 tỉ đồng.
Đến tháng 9-2024, Đỗ Trần Cường chính thức được trưng cầu giám định tại Viện Pháp y tâm thần trung ương.
Theo kết luận điều tra, trong quá trình Cường nằm theo dõi, Trần Văn Trường nhận 150 triệu đồng từ Mai Anh.
Trước ngày hội đồng họp kết luận, Trường gọi riêng cựu viện phó Lâm Văn Thành và giám định viên Nguyễn Tô Hiệu vào phòng làm việc.
Mỗi người được viện trưởng đưa một phong bì chứa 20 triệu đồng cùng lời dặn "tạo điều kiện" để Cường được chữa bệnh bắt buộc.
Theo cơ quan điều tra, cả Thành và Hiệu đều hiểu đây là chỉ đạo phải kết luận Cường mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Đúng như sự thống nhất trước đó, hội đồng giám định sau đó kết luận Đỗ Trần Cường mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi tại thời điểm giám định.
Các bị can Trần Văn Trường, Lâm Văn Thành và Nguyễn Tô Hiệu đều đã khai nhận hành vi.
Trong khi đó, Nguyễn Thị Mai Anh và người chuyển tiền nhiều lần thay đổi lời khai, cho rằng một phần tiền là tiền vay hoặc đã được hoàn trả bằng tiền mặt. Tuy nhiên, theo cơ quan điều tra, các lời khai này không có tài liệu chứng minh và mâu thuẫn với chứng cứ thu thập được nên xác định lời khai của Mai Anh là không có căn cứ.
Một trong những hồ sơ đặc biệt nhất là trường hợp của Bùi Thị Thanh Thủy, người có ba tiền án và bị khởi tố trong các vụ án ma túy.
Lần đầu được trưng cầu giám định năm 2019, dù không có hồ sơ bệnh án tâm thần, Thủy được hướng dẫn giả các triệu chứng như bỏ ăn, thức trắng đêm, nói có tiếng người trong đầu...
Hội đồng giám định sau đó kết luận Thủy mắc bệnh trầm cảm nặng kèm loạn thần, mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Nữ bị can được đưa đi chữa bệnh bắt buộc.
Thế nhưng trong thời gian chữa bệnh, Thủy bỏ trốn khỏi cơ sở điều trị và tiếp tục mua bán trái phép chất ma túy trước khi bị bắt lại vào năm 2022, kết luận nêu.
Đáng chú ý, khi bị trưng cầu giám định lần thứ hai vào năm 2023, Thủy tiếp tục được kết luận mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Theo kết luận điều tra, trong lần giám định này, điều tra viên Lê Văn Thưởng bị cáo buộc đã trực tiếp gặp lãnh đạo Viện Pháp y tâm thần trung ương để nhờ giúp đỡ.
Thưởng bị xác định đã đưa tổng cộng 250 triệu đồng cho cựu viện trưởng Trần Văn Trường, cựu phó viện trưởng Dương Văn Lương và trưởng khoa giám định Dương Văn Biết để giúp Thủy được áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc.
Sau kết luận giám định, vụ án đối với Thủy bị tạm đình chỉ và bị can tiếp tục được đưa trở lại Viện Pháp y tâm thần trung ương chữa bệnh bắt buộc.
Dù Lê Văn Thưởng phủ nhận việc đưa tiền, cơ quan điều tra cho rằng các tài liệu, lời khai và chứng cứ thu thập được đủ căn cứ xác định hành vi đưa hối lộ như nội dung kết luận điều tra.
Theo đó, hình ảnh camera ghi lại cảnh cụ bà Christine (83 tuổi) tại Nottingham bị ép viết tấm séc đã góp phần phanh phui đường dây lừa đảo chuyên nhắm vào người cao tuổi tại Anh.
Theo nội dung video, đối tượng còn hướng dẫn bà cách trả lời nếu ngân hàng liên hệ xác minh giao dịch và yêu cầu bà không nói việc này cho người khác.
Kết quả điều tra cho thấy, Charlie Lee (57 tuổi) và James Cunningham (41 tuổi) giả danh thợ sửa mái nhà để tiếp cận cụ bà Christine. Lấy lý do sửa chữa mái nhà, trong vòng 5 tháng, các đối tượng đã lấy hơn 30.000 bảng Anh (hơn 1 tỷ đồng) từ bà Christine.
Bà Christine cho biết bà cảm thấy bị gây áp lực và không thể từ chối các yêu cầu của nhóm người này. Bà nói họ liên tục xuất hiện và khiến bà lo sợ. "Tôi cảm thấy như bị bắt nạt và không còn lựa chọn nào khác ngoài việc viết séc cho họ. Họ khiến tôi cảm thấy không an toàn trong chính ngôi nhà của mình", bà cho biết.
Quá trình điều tra sau đó xác định, nhà bà Christine chỉ cần thay một phần nhỏ lớp vữa trên mái nhà, nhưng số tiền bà phải trả lớn hơn rất nhiều so với lỗi đó.
Cảnh sát cho biết, bà Christine là nạn nhân đầu tiên trong số 11 người bị lừa trả tiền cho các dịch vụ sửa mái nhà kém chất lượng hoặc không hề được thực hiện.
Cuộc điều tra mở rộng cho thấy đường dây này đã chiếm đoạt khoảng 880.000 bảng Anh (31 tỷ đồng) từ nhiều người cao tuổi trong giai đoạn từ tháng 8/2021 đến tháng 7/2023.
Đối tượng Charlie Lee bị bắt tại Coventry vào ngày 18/11/2022, trong khi Cunningham bị bắt tại Essex ngày 10/1/2023.
Tại Tòa án Hoàng gia Nottingham diễn ra mới đây, cả hai thừa nhận âm mưu lừa đảo.
Lee bị tuyên phạt 3 năm 10 tháng tù giam, còn Cunningham nhận mức án 5 năm 10 tháng tù. Do đã bị tạm giam trước đó, Lee đủ điều kiện được trả tự do ngay sau khi tuyên án, The Sun đưa tin ngày 16/6.
Con trai của Lee là Charlie Lee (28 tuổi) cũng thừa nhận tham gia vào các vụ lừa đảo và bị kết án 4 năm 11 tháng tù. Các thành viên khác của nhóm gồm Stephen O'Rourke (56 tuổi), Michelle Fox và Cole Lee (23 tuổi). Theo hồ sơ vụ án, O'Rourke đã sử dụng số tiền lừa đảo từ nạn nhân để mua 7 chiếc đồng hồ Rolex. Toàn bộ số đồng hồ này sau đó bị cảnh sát thu giữ trong một cuộc khám xét.
Thực tế, các chiêu trò lừa đảo nhắm vào người cao tuổi không chỉ xảy ra ở Anh.
Năm ngoái, một cụ bà 81 tuổi ở Hong Kong (Trung Quốc) đã bị lừa mất hơn 5 triệu HKD (khoảng 643.445 USD) sau khi trở thành nạn nhân của một vụ lừa đảo tình cảm tinh vi trên mạng.
Theo bài đăng trên trang CyberDefender hôm 20/10/2025, cảnh sát cho biết cụ bà nhận được tin nhắn WhatsApp từ một người đàn ông tự xưng là sĩ quan, mời bà đến thăm doanh trại quân đội.
Hai người nhanh chóng nảy sinh "tình cảm" qua những tin nhắn thân mật, ngọt ngào được trao đổi thường xuyên. Sau đó, đối tượng lừa đảo nói muốn rời quân ngũ để bắt đầu kinh doanh và nhờ bà hỗ trợ tài chính. Tin tưởng người đàn ông này, bà đã làm theo hướng dẫn, nhiều lần chuyển tiền vào tài khoản do đối tượng chỉ định.
Vụ việc trở nên nghiêm trọng hơn khi một người khác giả làm "cấp trên" của đối tượng này liên lạc với bà, thông báo rằng người đàn ông đã qua đời và để lại cho bà một khoản thừa kế hơn 9 triệu HKD. Tuy nhiên, bà phải nộp nhiều khoản phí để nhận được số tiền đó.
Tin tưởng hoàn toàn, bà tiếp tục chuyển tiền cho đến khi toàn bộ tiền tiết kiệm của bà cạn sạch. Chỉ đến khi tâm sự với con trai, bà mới phát hiện mình đã bị lừa. Tổng cộng, thiệt hại của bà lên tới hơn 5 triệu HKD.
