Tàu sân bay USS Gerald R. Ford vừa trải qua đợt triển khai tác chiến dài nhất của một hàng không mẫu hạm Mỹ trong hơn nửa thế kỷ qua.
Trong cuộc hành trình này, con tàu trở thành tâm điểm của một loạt sứ mệnh quân sự nước ngoài của Tổng thống Mỹ Donald Trump, bao gồm vùng Caribbean và Trung Đông, theo Đài CNN hôm nay 17.5.
Đối với gia đình các thủy thủ, sự trở về được chờ đợi từ lâu của con tàu khép lại một năm đầy căng thẳng, khi mà người thân của họ thường xuyên tham gia những chiến dịch quân sự vốn trở thành tâm điểm của tin tức quốc tế.
Đô đốc Daryl Caudle, Tham mưu trưởng Hải quân Mỹ, thừa nhận những khó khăn của đợt triển khai kéo dài ngoài dự kiến, nhấn mạnh ông không hề muốn điều này trở thành tiền lệ.
Các tàu sân bay được thiết kế để triển khai tối đa 7 tháng, nhưng USS Gerald R. Ford phải mất 11 tháng mới kết thúc. Và Đô đốc Caudle khẳng định phía hải quân chỉ muốn triển khai các tàu chiến theo đúng thời gian thiết kế.
Cuộc hành trình của USS Gerald R. Ford từng xảy ra các sự cố. Hồi tháng 3, một vụ cháy đã bùng phát ở khu giặt giũ trên tàu, khiến thủy thủ đoàn mất khoảng 30 giờ để khống chế, dọn dẹp và ngăn lửa cháy trở lại.
Khoảng 600 thủy thủ không thể quay về nơi nghỉ ngơi do thiệt hại gây ra. Sự cố cũng khiến hệ thống giặt trên tàu ngừng hoạt động trong một thời gian, làm gia tăng áp lực cho thủy thủ đoàn.
Đô đốc Caudle cho biết vụ cháy đến nay vẫn trong quá trình điều tra.
Vụ cháy xảy ra sau khi USS Gerald R. Ford trong vài tháng phải đối mặt với trục trặc hệ thống nhà vệ sinh, gây gián đoạn hoạt động và buộc tàu phải ghé cảng để sửa chữa.
Tin Gốc: Thanh Niên

Theo Hãng tin Reuters, ngày 27-4, đại diện ngoại giao không chính thức của Mỹ tại Đài Loan, ông Raymond Greene, đã lên tiếng thúc giục cơ quan lập pháp hòn đảo này sớm thông qua gói ngân sách phòng vệ "toàn diện" trị giá 40 tỉ USD do lãnh đạo Đài Loan Lại Thanh Đức đề xuất hồi năm 2025.
Gói ngân sách bổ sung này bao gồm nhiều hạng mục mua sắm vũ khí từ Mỹ, song song với việc tự sản xuất các loại khí tài như máy bay không người lái (drone). Ông Lại từng giải thích khoản chi nhằm tăng cường năng lực răn đe trước Trung Quốc đại lục.
Lãnh đạo Đài Loan cũng khẳng định chỉ người dân hòn đảo mới có quyền quyết định tương lai của mình.
Tuy nhiên các cuộc thảo luận tại cơ quan lập pháp đang bị "treo", khi Quốc dân Đảng (KMT), lực lượng đối lập đang chiếm đa số ghế, yêu cầu chính quyền cung cấp thêm chi tiết các khoản chi. KMT khẳng định họ ủng hộ việc tăng chi phòng vệ, nhưng sẽ không "ký những tờ séc khống".
Trả lời báo China Times, ông Greene nhận định việc thông qua gói ngân sách phòng vệ nói trên "vừa phát đi tín hiệu quan trọng tới cộng đồng quốc tế, vừa có vai trò thiết yếu để Đài Loan có đầy đủ năng lực phòng vệ đã đề xuất".
Trước đó Mỹ đã công bố bán cho Đài Loan nhiều loại vũ khí, trong đó có hệ thống pháo phản lực phóng loạt cơ động cao HIMARS.
Gói ngân sách phòng vệ đặc biệt mà chính quyền ông Lại đề xuất còn hướng tới các hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa tích hợp, máy bay không người lái (drone) cùng nhiều khí tài khác.
Ông Green khẳng định: "Như đã được chứng minh trên các chiến trường Trung Đông và Ukraine, những hệ thống này không chỉ có vai trò then chốt mà còn đang được săn đón trên khắp thế giới".
Chính quyền Đài Loan cảnh báo việc trì hoãn thông qua ngân sách có thể khiến hòn đảo này mất chỗ trong hàng chờ sản xuất và bàn giao vũ khí của Mỹ.
Phát biểu tại cơ quan lập pháp cùng ngày 27-4, người đứng đầu Cơ quan phòng vệ Đài Loan Cố Lập Hùng khẳng định mối đe dọa mà hòn đảo đang đối diện "không dừng ở những điều bàn tán ngẫu nhiên", đồng thời viện dẫn việc tàu chiến Trung Quốc xuất hiện ở vùng biển phía tây nam quần đảo Bành Hồ trên eo biển Đài Loan vài ngày qua.
"Đây là vấn đề liên quan tới sự sống còn", ông Cố khẳng định khi đề cập đến yêu cầu nhanh chóng thông qua dự luật chi tiêu phòng vệ.
Trong khi đó Chủ tịch KMT Trịnh Lệ Văn, người vừa có chuyến công tác Bắc Kinh và gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hồi đầu tháng, nhấn mạnh Đài Loan không nên bị buộc phải chọn giữa Trung Quốc đại lục và Mỹ, đồng thời thừa nhận thế giới đang lo ngại về nguy cơ xung đột giữa hai bờ eo biển.
Mỹ là đối tác quốc tế quan trọng nhất và là nhà cung cấp vũ khí hàng đầu cho Đài Loan. Hồi tháng 12-2025, Washington đã công bố gói vũ khí trị giá 11 tỉ USD dành cho hòn đảo này, là mức lớn nhất từ trước đến nay.
Bắc Kinh duy trì chính sách Một Trung Quốc, khẳng định Đài Loan là một phần lãnh thổ không thể tách rời của mình và đã nhiều lần yêu cầu Mỹ ngừng bán vũ khí cho Đài Loan.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Tại cuộc gặp với người đồng cấp Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) Mohamed bin Zayed Al Nahyan bên lề hội nghị thượng đỉnh G7 ở Pháp hôm 16/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết đang chờ "dịp chính thức" để công khai thỏa thuận với Iran.
"Tôi muốn có một thủ tục chính thức trước khi làm điều đó, song tôi không có vấn đề gì với nó, đó là văn kiện tuyệt vời", ông cho hay.
Tổng thống Trump cho biết nội dung của thỏa thuận là "Iran sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân".
"Có thể tôi sẽ tổ chức họp báo và đọc cho quý vị nghe từng từ một để báo giới đưa tin một cách chính xác, vì đây là tài liệu rất quan trọng", ông Trump nói, thêm rằng sẽ công bố nội dung trong vài ngày nữa.
Mỹ và Iran hôm 14/6 thông báo đã nhất trí về một bản ghi nhớ nhằm chấm dứt xung đột Trung Đông. Tổng thống Trump cùng ngày ký điện tử vào thỏa thuận này, song nội dung đầy đủ vẫn chưa được công bố. Các thành viên của quốc hội Mỹ cũng chưa được đọc toàn bộ tài liệu.
Lễ ký chính thức sẽ diễn ra tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6. Bộ Ngoại giao nước này hôm nay cho biết địa điểm cụ thể là khu nghỉ dưỡng Burgenstock trên sườn núi. Khu nghỉ dưỡng sang trọng này nằm phía trên hồ Lucerne ở miền trung Thụy Sĩ, khó tiếp cận và có ba mặt giáp nước nên dễ đảm bảo an ninh.
Theo Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ, địa điểm trên được Mỹ, Iran và hai nước trung gian là Qatar và Pakistan đề xuất.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cùng ngày cho biết nhiều khả năng vòng đàm phán mới giữa nước này và Mỹ nhằm đạt được thỏa thuận cuối cùng sẽ bắt đầu vào hôm 19/6, thời điểm diễn ra lễ ký chính thức bản ghi nhớ.
"Trong thỏa thuận cuối cùng, các quyết định sẽ được đưa ra về vấn đề hạt nhân cũng như dỡ bỏ lệnh trừng phạt", ông cho hay.
Theo Thứ trưởng Ngoại giao Iran Majid Takht-Ravanchi, Chủ tịch Quốc hội nước này Mohammad Ghalibaf sẽ tham dự lễ ký tại Thụy Sĩ. Đại diện cho phía Mỹ là Phó tổng thống JD Vance, người cho biết Tổng thống Donald Trump cũng có thể sẽ góp mặt.
Ông Trump ngày 15/6 tuyên bố lệnh phong tỏa của Iran đối với eo biển Hormuz, tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu, sẽ được dỡ bỏ hoàn toàn vào ngày 19/6. Điều này sẽ mang lại cú hích lớn cho nền kinh tế thế giới.
"Các tàu đang bắt đầu di chuyển ra khỏi eo biển Hormuz, trong đó nhiều chiếc chở đầy dầu", ông nói.
Đài truyền hình nhà nước Iran cho biết tàu dầu nước này và các tàu khác đã nối lại hoạt động vận chuyển. Theo Thứ trưởng Takht-Ravanchi, lệnh phong tỏa mà Mỹ áp đặt với các cảng biển tại Iran đã được dỡ bỏ trước khi lễ ký chính thức diễn ra.
Tin Gốc: Vnexpress

Thông tin trên được tờ The Wall Street Journal hôm qua dẫn một số nguồn tin thân cận tiết lộ.
Theo đó, các cuộc không kích mà UAE đã không công khai thừa nhận bao gồm 1 cuộc tấn công vào một nhà máy lọc dầu trên đảo Lavan của Iran ở Vịnh Ba Tư. Gây ra một đám cháy lớn và khiến nhà máy lọc dầu ở Lavan phải mất nhiều tháng mới có thể khôi phục, vụ tấn công này được cho là xảy ra đầu tháng 4, nằm trong khoảng thời gian Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ngừng bắn với Iran.
Đại diện Iran cho biết vào thời điểm đó rằng nhà máy lọc dầu đã bị tấn công trong một cuộc tấn công, nên Tehran đã tung ra một loạt các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) nhằm vào UAE và Kuwait để đáp trả. Còn một nguồn tin khác cho biết chẳng những không khó chịu về cuộc tấn công, Mỹ còn âm thầm hoan nghênh sự tham gia của UAE và bất kỳ quốc gia vùng Vịnh nào khác muốn tham gia vào cuộc chiến.
Bộ Ngoại giao UAE từ chối bình luận về các cuộc không kích nhưng chỉ ra các tuyên bố trước đó của nước này có khẳng định quyền đáp trả - bao gồm cả quân sự - đối với các hành động thù địch. Lầu Năm Góc lẫn Nhà Trắng cũng từ chối bình luận về thông tin UAE tham chiến.
Kể từ khi xung đột Iran bùng nổ, nước này đã đáp trả Mỹ và Israel bằng cách tập kích cả vào cơ sở hạ tầng của một số nước trong khu vực, đặc biệt là các đồng minh của Washington như: Ả Rập Xê Út, UAE, Kuwait, Bahrain. Trong đó, Iran tập trung phần lớn hỏa lực vào UAE, khi phóng hơn 2.800 tên lửa và UAV, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác, bao gồm cả Israel.
Tại các nước vùng Vịnh bị Tehran tấn công, thì thiệt hại không chỉ là các cơ sở khai thác, chế biến dầu khí, mà còn có cả hạ tầng khác như các nhà máy khử mặn để biến nước biển thành nước uống. Tại vùng Vịnh, việc khử mặn để biến nước biển thành nước uống đóng vai trò quan trọng trong nguồn cung nước sạch tại nhiều quốc gia. Điển hình, tỷ lệ nguồn cung này ở UAE chiếm đến 42%, Ả Rập Xê Út là 70%, Oman, Qatar và Kuwait thì tỷ lệ này gần 90%.
Thế nhưng, sau hơn 2 tháng bùng nổ chiến sự, về mặt công khai thì các đồng minh trên của Mỹ được cho là không tham chiến, chỉ Washington và Tel Aviv tấn công Iran. Chính vì thế, nếu thông tin UAE tấn công Iran là chính xác, thì chiến sự Iran rõ ràng phức tạp hơn.
Suy đoán về sự tham gia của UAE vào cuộc chiến đã lan truyền kể từ giữa tháng 3, khi một chiến đấu cơ được cho là không thuộc về Mỹ lẫn Israel, đã xuất hiện trên bầu trời Iran.
Khi xung đột Iran mới nổ ra, UAE lẫn Ả Rập Xê Út không muốn cuộc chiến này kéo dài vì những tổn thất kinh tế. Nhưng quan điểm này được cho là dần thay đổi.
Theo chuyên gia Hussein Ibish (thuộc Viện Nghiên cứu các chính phủ Ả Rập vùng Vịnh), kể từ khi Iran giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz, Ả Rập Xê Út và UAE đã đặc biệt trở nên lo lắng về viễn cảnh Tổng thống Trump rời khỏi cuộc chiến và để mọi thứ như trước đây. UAE đã thường xuyên lên tiếng khẳng định rằng chiến tranh không thể kết thúc cho đến khi Iran bị hạn chế về năng lực tên lửa cũng như nguồn lực hỗ trợ các lực lượng quân sự ở khu vực. UAE cũng đã đóng cửa các hoạt động thương mại và các tổ chức khác của Iran trên lãnh thổ UAE, đồng thời đe dọa đóng băng hàng tỉ USD tài sản của Tehran.
Nếu như Iran chủ yếu là dòng Hồi giáo Shia thì UAE lẫn Ả Rập Xê Út lại là dòng Hồi giáo Sunni. Từ hàng chục năm qua, UAE lẫn Ả Rập Xê Út đều bất hòa với Iran. Nên nếu cuộc chiến lần này kết thúc mà Iran không hề thay đổi chế độ và vẫn giữ được chương trình hạt nhân cũng như tên lửa, thì Tehran có thể sẽ đẩy nhanh năng lực hạt nhân lẫn tên lửa. Khi đó, Iran là mối họa tiềm ẩn đối với UAE lẫn Ả Rập Xê Út. Hơn thế nữa, việc Tehran phong tỏa eo biển Hormuz cho thấy Ả Rập Xê Út và UAE có thể trở thành "con tin" của Iran về nguồn cung dầu khí bất cứ lúc nào.
Chính vì thế, với hai nước này thì kịch bản tốt nhất là thà "một lần đau" khi chấp nhận thiệt hại về kinh tế do cuộc chiến kéo dài, nhưng chế độ Iran sụp đổ hoặc mất đi phần lớn năng lực quân sự.
Tin Gốc: Thanh Niên

