Tình bạn giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin được vun đắp qua nhiều chuyến thăm và các sự kiện không chính thức, từ những bữa ăn sáng cùng nhau đến những buổi trà chiều bên hồ, theo báo Hoa Nam Buổi sáng (SCMP).
Thực sự, hiếm có mối quan hệ nào giữa các nhà lãnh đạo thế giới lại được khắc họa mang tính cá nhân sâu sắc như giữa ông Tập và ông Putin. Chủ tịch Tập, nhà lãnh đạo ít khi công khai tiết lộ về cuộc sống hay cảm xúc cá nhân, từng mô tả Tổng thống Putin là “người bạn thân thiết nhất”.
Qua nhiều năm, mối quan hệ thân thiết giữa hai nhà lãnh đạo không chỉ được định hình bởi các hội nghị thượng đỉnh và những chuyến thăm cấp nhà nước, mà còn bởi một loạt các nghi lễ cá nhân hóa cao độ liên quan đến ẩm thực, tiệc sinh nhật, sự kiện thể thao, những chuyến du thuyền và tiệc trà bên hồ.
Tình bạn được vun đắp đó tiếp tục trở thành tâm điểm chú ý vào hôm 19/5, khi Tổng thống Putin đến Bắc Kinh trong chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài 2 ngày, chưa đầy một tuần sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump kết thúc công du Trung Quốc.
Các chuyến thăm của ông Putin tới Trung Quốc
Kể từ khi nhậm chức Tổng thống Nga lần đầu tiên vào ngày 7/5/2000, ông Putin đã có hơn 20 chuyến thăm Trung Quốc. Sự kiện lần này diễn ra vào thời điểm tình hình địa chính trị thế giới có nhiều biến động khi cuộc xung đột ở Ukraine và cả cuộc chiến ở Iran vẫn bế tắc.
Lễ đón chính thức Tổng thống Putin lần này diễn ra tại Quảng trường Thiên An Môn với loạt nghi thức duyệt đội danh dự và cử quân nhạc, tiếp nối bằng buổi tiệc trà thân mật cùng “người bạn cũ” Tập Cận Bình.
Trong khi ông Trump đã thể hiện mối quan hệ cá nhân thân thiết với người đồng cấp Trung Quốc trong chuyến thăm của mình, thì ông Tập và ông Putin đã cho thấy nỗ lực vun đắp một mối quan hệ bền chặt trong nhiều năm qua, được đánh dấu bằng các cuộc gặp gỡ thường xuyên và những động thái thân thiết nổi bật.
Từ năm 2013 đến nay, Chủ tịch Trung Quốc đã hội đàm với Tổng thống Nga hơn 40 lần, vượt xa tần suất tiếp xúc với các lãnh đạo phương Tây.
Khi Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) diễn ra tại Bali (Indonesia) vào tháng 10/2013 trùng với sinh nhật lần thứ 61 của ông Putin, ông Tập đã tặng Tổng thống Nga bánh kem và hai nhà lãnh đạo đã cùng nhau ăn mừng với xúc xích và rượu vodka – một khoảnh khắc được nhà lãnh đạo Nga nhắc lại trước chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc năm 2018.
“Chủ tịch Tập Cận Bình có lẽ là nhà lãnh đạo thế giới duy nhất mà tôi đã cùng ăn mừng sinh nhậ. Tôi chưa bao giờ ăn mừng sinh nhật với bất kỳ đồng nghiệp nước ngoài nào trước đây. Nhưng tôi đã làm điều đó với Chủ tịch Tập Cận Bình”, ông nói trong một cuộc phỏng vấn với truyền thông nhà nước Trung Quốc.
Tổng thống Nga cũng mô tả nhà lãnh đạo Trung Quốc là “một người rất dễ gần, chân thành” và là “một đối tác vô cùng tin cậy”.
Ông Tập cũng đã nói về Tổng thống Putin với những lời lẽ ấm áp tương tự, trong một cuộc phỏng vấn với truyền thông Nga năm 2019. “Ông ấy là đồng nghiệp nước ngoài thân thiết nhất”, ông Tập nói. “Tôi vô cùng trân trọng tình bạn sâu sắc với Tổng thống Putin. Tôi thường nhớ lại với niềm vui lớn lao trong mọi cuộc gặp gỡ với Tổng thống Putin”, ông Tập nói thêm.
Tháng 2/2014, ông Tập dự Lễ khai mạc Thế vận hội Mùa đông Sochi, trở thành một trong số ít lãnh đạo thế giới xuất hiện cùng ông Putin trước sự kiện bán đảo Crimea sáp nhập vào Nga.
Theo truyền thông Trung Quốc, ông Tập nói với ông Putin rằng để tiếp nối truyền thống Trung Quốc, “khi một nước láng giềng đang ăn mừng một dịp vui, tôi nên đích thân đến chúc mừng”.
Chuyến thăm – trùng với Tết Nguyên đán, ngày lễ quan trọng nhất của Trung Quốc – được coi là cử chỉ ủng hộ to lớn với Nga vào thời điểm căng thẳng với phương Tây đang leo thang.
Trong điểm nhấn của chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng thống Putin tới Trung Quốc vào tháng 6/2018, nhà lãnh đạo Nga đã tự tay làm món bánh jian bing guozi nổi tiếng của Thiên Tân – bánh kếp cuốn quanh que bột chiên – và chiêu đãi chủ nhà trong một bữa tiệc.
“Ngài phải nhớ rằng, chính tôi đã tự tay làm món này”, ông Putin nói với ông Tập, theo truyền thông nhà nước Trung Quốc.
Ông Putin cũng làm bánh bao hấp nhân thịt. Món bánh này được tập đoàn nhà hàng Go Believe ở Thiên Tân bảo quản, và nhân viên của họ đã có mặt tại bữa tiệc để trình diễn quy trình làm bánh cho hai nhà lãnh đạo. Go Believe sau đó được cho là đã quét 3D và sao chép tác phẩm của ông Putin, giữ bản sao này như một phần bộ sưu tập của công ty.
Hai nhà lãnh đạo đã di chuyển bằng tàu cao tốc từ Bắc Kinh đến Thiên Tân, cùng nhau thả bóng khai mạc một trận đấu khúc côn cầu.
Ông Tập Cận Bình đã tặng ông Putin huy chương hữu nghị đầu tiên của Trung Quốc trên một sợi dây chuyền vàng lớn, gọi ông là “người bạn tốt và lâu năm của nhân dân Trung Quốc”.
Khoảng 3 tháng sau, vào tháng 9/2018, hai nhà lãnh đạo lại thể hiện tài nấu nướng của mình, lần này là ở Nga. Cả hai mặc tạp dề màu xanh để nấu món bánh kếp truyền thống của Nga, gọi là blini, phủ lên trên là trứng cá muối và uống kèm với rượu vodka.
Kể từ khi xung đột Nga – Ukraine nổ ra vào năm 2022, Trung Quốc đi theo hướng trung lập, thể hiện tâm thế kiến tạo hòa bình toàn cầu trong khi tăng cường quan hệ với Nga. Trước đó vài ngày, Trung Quốc và Nga tuyên bố quan hệ đối tác chiến lược “không giới hạn” bên lề Thế vận hội mùa đông ở Bắc Kinh.
Trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc vào tháng 5/2024, hai nhà lãnh đạo từng cùng đi dạo, thưởng trà bên hồ và “thảo luận sâu rộng về các vấn đề chiến lược cùng quan tâm” trong một bầu không khí được Bắc Kinh mô tả là rất “thoải mái”.
Mối quan hệ thân mật này vừa qua lại một lần nữa được nhắc đến trong cuộc hội đàm giữa ông Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Trung Nam Hải. Khi giới thiệu về khu phức hợp làm việc và sinh sống của các lãnh đạo cấp cao Trung Quốc, ông Tập nhấn mạnh nơi này hiếm khi tiếp đón các nhà lãnh đạo nước ngoài, và Tổng thống Nga là một trong số ít ngoại lệ đó.
Và chuyến đi này đánh dấu lần đầu tiên Trung Quốc đón tiếp các nhà lãnh đạo của Nga và Mỹ trong cùng một tháng ngoài khuôn khổ đa phương. Điều này đặt Bắc Kinh vào trung tâm của mối quan hệ “tay ba” khi nước này tìm cách điều hoà quan hệ với cả Moscow và Washington, đồng thời định vị mình như một lực lượng then chốt và ổn định trong một trật tự thế giới đa cực.
Đây cũng là lần đầu tiên các nhà lãnh đạo của 4 quốc gia thành viên thường trực còn lại của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đến thăm Trung Quốc trong vòng nửa năm. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã đến thăm Bắc Kinh vào tháng 12/2025, tiếp theo là Thủ tướng Anh Keir Starmer hồi tháng 1/2026.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, hôm 5/4 xác nhận một tiêm kích F-15E đã bị bắn rơi khi làm nhiệm vụ chiến đấu. Tổng thống Donald Trump sau đó cho biết phi cơ đã trúng "tên lửa phòng không vác vai".
Đây là lần đầu máy bay có người lái của Mỹ bị bắn rơi trên lãnh thổ Iran. Chỉ vài giờ sau, một cường kích A-10 cũng trúng hỏa lực đối phương, phi công cố điều khiển máy bay rời không phận Iran rồi phóng ghế thoát hiểm ở không phận đồng minh.
Các sự việc xảy ra chỉ hai tuần sau vụ tiêm kích tàng hình F-35A bị phòng không Iran phục kích, khiến phi công bị thương và máy bay hỏng nặng, dự kiến mất nhiều thời gian để sửa chữa. Ngày 26/3, một tiêm kích đa năng Super Hornet của hải quân Mỹ cũng suýt trúng tên lửa vác vai ở khu vực thành phố cảng Chabahar, miền nam Iran.
Những sự việc trên được giới chuyên gia coi là "gáo nước lạnh" đối với Washington, đặc biệt là khi Tổng thống Trump và quân đội Mỹ nhiều lần khẳng định năng lực phòng không Iran đã bị suy giảm nặng nề.
Tướng Alireza Elhami, chỉ huy Bộ tư lệnh Liên hợp Phòng không Quốc gia Iran, cho biết nước này đang phục kích máy bay quân sự đối phương bằng "các phương pháp và khí tài nội địa hiện đại". Ông khẳng định Iran hạ được phi cơ hiện đại của Mỹ nhờ triển khai chiến thuật hợp lý, kết hợp với "các thiết bị hiện đại và đổi mới hệ thống phòng thủ", nhưng không nêu cụ thể thông tin.
Amir Avivi, chủ tịch Diễn đàn An ninh và Quốc phòng Israel (IDSF), viện nghiên cứu chuyên cố vấn cho chính phủ nước này, nhận định Iran đang sử dụng mạng lưới camera đa phổ tinh vi, có thể thu được dữ liệu từ các bước sóng nằm ngoài phạm vi quan sát của mắt người, nhằm nhận diện và bám bắt máy bay Mỹ - Israel.
"Camera có thể lắp dọc theo những tuyến bay phổ biến của máy bay Mỹ và Israel. Sau khi phát hiện mục tiêu, Iran sẽ triển khai lực lượng để tìm cách bắn hạ", ông Gavivi nói, thêm rằng thông tin này được các quan chức cấp cao Israel chia sẻ gần đây.
Giám đốc IDSF chỉ ra rằng sau xung đột 12 ngày hồi tháng 6/2025, quân đội Iran nhận thấy đối phương có thể dễ dàng xác định vị trí các đài radar cảnh giới để tập kích và vô hiệu hóa, khiến Tehran mất khả năng phát hiện mối đe dọa từ xa.
Khác với radar, camera không phát ra tín hiệu vô tuyến nên lực lượng Mỹ - Israel không thể truy ngược vị trí của chúng. Tel Aviv đã chia sẻ thông tin về mạng lưới camera đối phương cho Washington, song đây vẫn là thách thức về mặt tác chiến.
"Đó không phải điều quá bất ngờ, nhưng vẫn là vấn đề lớn", giám đốc IDSF cho hay, đồng thời cảnh báo rằng Iran vẫn còn nhiều khẩu đội phòng không được bố trí rải rác khắp đất nước.
Theo bình luận viên quân sự James Marinero, camera đa phổ là giải pháp giúp Iran giảm phụ thuộc vào radar phòng không, trong khi vẫn bảo đảm năng lực cảnh giới và bám bắt mục tiêu.
Loại camera này có thể quan sát được nhiều bước sóng ánh sáng khác nhau, tạo ra môi trường giàu dữ liệu, khiến máy bay không thể ẩn mình chỉ bằng cách giảm tín hiệu phản xạ radar và cũng hạn chế đáng kể hiệu quả của những hệ thống đối phó hồng ngoại.
"Mọi vật thể trên bầu trời đều phát tín hiệu đa phổ. Kể cả khi tiêm kích tàng hình F-35 sử dụng hệ thống làm mát để che bớt lượng nhiệt tỏa ra từ động cơ, ma sát giữa không khí và thân máy bay ở tốc độ cao vẫn tạo ra sự tương phản với khí quyển xung quanh", Marinero cho hay.
Camera đa phổ không phát ra bức xạ, nhờ nguyên lý hoạt động hoàn toàn thụ động. Điều này khiến các thiết bị cảnh báo chiếu xạ radar, như hệ thống tác chiến điện tử AN/ASQ-239 trên tiêm kích F-35, không thể biết đối phương đang theo dõi và báo động cho phi công.
Sau khi phát hiện mục tiêu, cảm biến hồng ngoại có thể chuyển tham số cho tên lửa dùng đầu dò tầm nhiệt để bám bắt. Toàn bộ quá trình từ khi theo dõi đến lúc khai hỏa đều không phát tín hiệu vô tuyến, khiến kíp lái đối phương không kịp trở tay.
Điều này dường như là đã được thể hiện trong vụ tiêm kích F-35A Mỹ bị trúng tên lửa. Chiếc F-35A dường như giữ đường bay ổn định, không có dấu hiệu cơ động ngoặt gấp hoặc thả mồi bẫy để đối phó tên lửa đang lao đến, chưa rõ liệu phi công Mỹ có biết mình đang bị nhắm mục tiêu hay không.
Camera đa phổ có thể nhận diện mục tiêu tốt hơn so với radar nếu ở trong tầm hoạt động hiệu quả. Với radar, mục tiêu thường chỉ hiển thị trên màn hình dưới dạng một đốm hoặc vạch sáng, tùy diện tích phản xạ radar, kèm theo thông số như tầm, hướng, độ cao và tốc độ.
Trong khi đó, camera đa phổ độ phân giải cao có thể thu được hình ảnh đủ rõ để xác định chủng loại máy bay. Có khả năng công nghệ AI cũng được tích hợp vào quá trình xử lý dữ liệu để nâng cao mức độ nhận dạng mục tiêu.
Dù vậy, nhược điểm chính của loại cảm biến này là dễ bị ảnh hưởng bởi điều kiện thời tiết và môi trường. Tầm phát hiện mục tiêu của nó ngắn hơn nhiều so với radar, đồng thời không thể quan sát xuyên mây mù và mưa.
Khả năng đo xa của camera đa phổ cũng rất kém, trừ khi áp dụng một số biện pháp như triển khai nhiều tổ hợp cùng lúc để làm phép đạc tam giác hoặc ước đoán khoảng cách nhờ kích thước mục tiêu.
Phạm Giang (Theo Wall Street Journal, Axios, Tasnim)
"4 người còn lại đã ra ngoài", Lee Kian Lie, thợ lặn người Malaysia, chiều 30/5 thông báo. "Mực nước trong hang đã hạ thấp nhờ máy bơm hút nước ra ngoài, nên họ đã tự đi ra".
Theo trang Facebook của Hiệp hội Thợ lặn Thái Lan, họ thoát khỏi hang lúc 15h10 ngày 30/5. "Tổng cộng đã có 5 người thoát nạn, vẫn còn hai người mất tích", tổ chức này cho biết.
Theo Bounkham Luanglath, nhân viên cứu nạn thuộc Đội Tình nguyện Nhân dân Lào, lực lượng cứu hộ sáng nay chuẩn bị vào hang để hỗ trợ 4 người mắc kẹt nhưng "trước khi họ kịp tiếp cận, nhóm người này đã tự bò ra ngoài".
Josh Richards, thợ lặn người Australia, cho hay đang mặc đồ lặn để vào hang thì 4 người "bất ngờ xuất hiện".
Thợ lặn Malaysia Lee cho hay họ đang đưa máy móc vào sâu hơn trong hang để bơm nước và tìm kiếm hai người còn lại. Một đội nữa đang tìm kiếm ở phía khác của ngọn núi, sau khi dân làng cho biết đã nghe thấy tiếng nói và tiếng động của máy móc có thể phát ra từ hai người vẫn mất tích.
Nhóm 7 người vào hang động để tìm vàng ở vùng núi hẻo lánh thuộc tỉnh Xaisomboun, Lào, cách thủ đô Vientiane khoảng 125 km về phía đông bắc từ hôm 19/5 và mắc kẹt do lũ quét làm ngập hang động. Hai người mất tích được cho là vào hang từ trước và mất kết nối với nhóm 5 người.
Vào lúc gần 21h ngày 29/5, lực lượng cứu nạn đã đưa được nạn nhân đầu tiên ra ngoài. Các nạn nhân sau 10 ngày mắc kẹt vẫn tỉnh táo nhưng hơi kiệt sức do mất nước và đói. Vị trí của họ cách cửa hang khoảng 300 m.
Những ngày qua, lực lượng cứu nạn đã liên tục bơm nước khỏi hang, lặn qua lối đi nhỏ hẹp để tìm kiếm người mất tích và cung cấp thực phẩm, nước uống cũng như dạy họ kỹ thuật lặn để đảm bảo an toàn khi ra khỏi hang.
Theo thông cáo của Bộ Ngoại giao ngày 16-4, nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân, Tổng thống Đại Hàn Dân Quốc (Hàn Quốc - PV) Lee Jae Myung và Phu nhân sẽ thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam từ ngày 21 đến 24-4 tới đây.
Chuyến thăm đánh dấu ông Lee Jae Myung là nguyên thủ quốc gia nước ngoài đầu tiên đến Việt Nam sau khi Quốc hội khóa XVI kiện toàn bộ máy Nhà nước, trong đó có việc Tổng Bí thư Tô Lâm được bầu làm Chủ tịch nước.
Đây cũng là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của Tổng thống Lee Jae Myung trên cương vị nguyên thủ quốc gia Hàn Quốc.
Vào tháng 8 năm ngoái, trên cương vị Tổng Bí thư, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân đã thăm cấp Nhà nước đến Hàn Quốc, qua đó đẩy mạnh toàn diện và làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Hàn Quốc.
Quan hệ chính trị giữa hai nước phát triển tốt đẹp, mức độ tin cậy được củng cố ngày càng vững chắc với các chuyến thăm cấp cao và tiếp xúc các cấp.
Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1992 đến nay, tất cả Tổng thống Hàn Quốc đều sang thăm Việt Nam ít nhất 1 lần trong thời gian đương nhiệm.
Ở chiều ngược lại, Tổng Bí thư Việt Nam thăm Hàn Quốc vào tháng 4-1995, tháng 11-2007, tháng 10-2014 và tháng 8-2025. Chủ tịch nước thăm Hàn Quốc vào tháng 8-2001, tháng 11-2011, tháng 12-2022 và tháng 11-2025. Thủ tướng thăm Hàn Quốc 8 lần.
Tin cậy chính trị cao mở đường cho các hợp tác thực chất trên nhiều lĩnh vực khác như thương mại, đầu tư, giáo dục...
Hàn Quốc hiện là đối tác đầu tư số 1 của Việt Nam, đứng thứ 3 trong danh sách các đối tác thương mại lớn nhất và thứ hai về cung cấp ODA cho Việt Nam.
Trong năm 2025, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Hàn Quốc đạt 89,5 tỉ USD, tăng 9,6% so với năm 2024.
Trong 3 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam - Hàn Quốc đạt 26,9 tỉ USD, tăng 30% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó xuất khẩu của Việt Nam sang Hàn Quốc đạt 8,1 tỉ USD, tăng 20,4%.
Tính lũy kế đến hết tháng 3-2026, Hàn Quốc tiếp tục là nhà đầu tư lớn nhất của Việt Nam trong tổng số 154 quốc gia đầu tư, với tổng vốn đăng ký đạt 98,9 tỉ USD cho 10.447 dự án, chiếm hơn 23% tổng số dự án và 18% tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đăng ký vào Việt Nam.
Đầu tư của Hàn Quốc tập trung vào các lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế Việt Nam như công nghiệp chế biến chế tạo, công nghệ cao, điện tử, ô tô và phụ tùng ô tô, xây dựng, bất động sản.
Trong hợp tác về lao động, Hàn Quốc là thị trường tiếp nhận lao động Việt Nam lớn thứ 3. Theo Cục Xuất nhập cảnh Hàn Quốc, tính đến hết năm 2025, có gần 45.000 lao động Việt Nam được Hàn Quốc tiếp nhận theo Chương trình EPS, ngoài ra có 28.500 lao động thời vụ, 14.700 lao động tay nghề.
Du lịch cũng là một điểm sáng trong quan hệ song phương khi Hàn Quốc đứng thứ 2 về số lượt khách du lịch đến Việt Nam với 4,3 triệu lượt.
Chuyến thăm sắp tới của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung được kỳ vọng sẽ tiếp tục củng cố vững chắc hơn nữa tin cậy chính trị giữa hai bên. Đồng thời thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học công nghệ và hợp tác phát triển lên tầm mức mới phù hợp với nhu cầu và lợi ích song phương.
