Điểm tuần: Google làm khó người dùng Gmail, giá SSD tăng cao vì AI

Các chuyên gia an ninh mạng đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự gia tăng đáng báo động của các công cụ vượt qua xác thực sinh trắc học, biến quy trình bảo mật tưởng chừng vững chắc này thành "mảnh đất màu mỡ" cho tội phạm rửa tiền và lừa đảo.

Theo ông Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC), chuyên gia an ninh mạng, một đối tượng trong trung tâm rửa tiền tại Campuchia đã dễ dàng "qua mặt" ứng dụng ngân hàng Việt Nam chỉ bằng một bức ảnh tĩnh và công cụ "camera ảo".

Công cụ này đã đánh lừa thành công bước kiểm tra "liveness", vốn được thiết kế để xác nhận người dùng là người thật đang tương tác trực tiếp.

Thống kê từ MIT Technology Review cho thấy, ít nhất 22 kênh Telegram (sử dụng tiếng Anh, tiếng Trung và tiếng Việt) đang công khai quảng bá các bộ công cụ vượt rào bảo mật. Các dịch vụ này nhắm trực tiếp vào quy trình KYC (định danh khách hàng) của các định chế tài chính lớn như Binance, Revolut hay ngân hàng BBVA.

Sự bùng nổ của các dịch vụ bẻ khóa KYC diễn ra song song với sự bành trướng của các mạng lưới lừa đảo "mổ heo" (pig butchering). Khi các quốc gia như Việt Nam và Thái Lan siết chặt quy định về xác thực sinh trắc học, tội phạm đã nhanh chóng tìm đến Telegram như một "chợ đen" để tìm kiếm giải pháp thay thế.

Công ty xác minh sinh trắc học iProov ước tính, các vụ tấn công bằng camera ảo trong năm 2024 đã tăng gấp 25 lần so với năm 2023, cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề.

Không chỉ dừng lại ở việc lừa đảo đơn thuần, hacker hiện nay còn chèn mã độc vào hệ điều hành điện thoại hoặc sửa đổi mã nguồn ứng dụng ngân hàng để kích hoạt camera ảo. Kết hợp với công nghệ Deepfake (video giả mạo), chúng tạo ra những danh tính giả mạo tinh vi, khó phân biệt với người thật.

Ông Sergiy Yakymchuk, CEO công ty an ninh mạng Talsec, nhận định: “Trước đây chỉ cần bẻ khóa ứng dụng là đủ, nhưng nay tội phạm phải can thiệp sâu vào hạ tầng của hệ điều hành để đối phó với các lớp bảo mật sinh trắc học ngày càng dày đặc”.

Đối với các mạng lưới rửa tiền, việc vượt qua KYC là mắt xích sống còn. Tiền chiếm đoạt từ nạn nhân được luân chuyển qua các tài khoản ngân hàng "rác" (tài khoản thuê hoặc bị đánh cắp danh tính), sau đó nhanh chóng quy đổi sang đồng tiền ổn định (stablecoin) để tẩu tán.

Dù các đơn vị như Binance khẳng định đã ngăn chặn hàng tỷ USD gian lận, các chuyên gia tài chính tại Đại học Texas (Austin) vẫn hoài nghi về hiệu quả thực sự. Thực tế cho thấy, các lỗ hổng vẫn tồn tại và dòng tiền bất hợp pháp vẫn tìm thấy kẽ hở để lưu thông.

Các cơ quan quản lý toàn cầu đang nỗ lực bám đuổi để ngăn chặn tình trạng này. Cuối năm 2024, Mạng lưới Thực thi Tội phạm Tài chính Mỹ (FinCEN) cũng đã phát đi cảnh báo về vấn nạn giả mạo KYC.

Tuy nhiên, chuyên gia Ngô Minh Hiếu nhận định: “Bất kỳ rào cản bảo mật mới nào cũng chỉ khiến tội phạm mất thêm chút thời gian. Đây là một cuộc chơi mèo vờn chuột không hồi kết”.

Tin Gốc: Dân Trí

Theo SCMP, "mặt trận" mới đang mở ra trong cuộc chiến công nghệ xe điện tại Trung Quốc, khi các nhà sản xuất ôtô đồng loạt đặt mục tiêu tự thiết kế chip riêng mình và xem đây là chiến lược mới tại thị trường ôtô lớn nhất thế giới.

Động thái mới nhất diễn ra ngày 15/6, khi Li Auto công bố dòng Mach M100, chip AI sản xuất trên tiến trình 5 nanomet (nm) cho xe tự lái. Chip trang bị sức mạnh tính toán 1.280 TOPS (nghìn tỷ phép tính mỗi giây), dự kiến sử dụng trên mẫu SUV L9 Livis với thử nghiệm độ hiệu quả 82%. Theo TechCrunch, chỉ số TOPS cao hơn cho phép hệ thống điều khiển đưa ra quyết định lái xe nhanh hơn, bằng cách xử lý đồng thời dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau như cảm biến radar và lidar.

Trước đó, một loạt hãng ôtô Trung Quốc cũng công bố chip mới cho xe của mình. Tháng trước, BYD ra mắt Xuanji A3 trên tiến trình 4 nm, đang được sản xuất hàng loạt. Chip có khả năng hỗ trợ chức năng lái tự động cấp độ 3 và 4. Theo công ty, ba chip Xuanji A3 hoạt động song song có thể cung cấp sức mạnh xử lý hơn 2.100 TOPS.

Nio đã trình làng chip NX9031 5 nm từ năm 2023, tích hợp hơn 50 tỷ bóng bán dẫn, CPU 32 nhân, hỗ trợ bộ nhớ LPDDR5X và đạt chuẩn an toàn ASIL-D, được giới thiệu có hiệu năng tương đương bốn chip Nvidia Orin-X, cho phép xử lý dữ liệu từ hệ thống camera, lidar và radar với độ trễ thấp, phục vụ các tính năng hỗ trợ lái và tự hành thế hệ mới.

Geely bắt đầu chiến lược phát triển chip ôtô từ năm 2021 thông qua các công ty trong hệ sinh thái như EcarX và SiEngine. Đến tháng 3/2024, hai đơn vị này ra mắt chip AD1000 tiến trình 7 nm với sức mạnh tính toán 256 TOPS, phục vụ các mẫu xe Geely, Zeekr và Lynk.

Ngoài ra, Xpeng cũng đang tạo chip Turing độc quyền, dự kiến trang bị trên các hệ thống thông minh theo từ cuối năm. Công ty xe điện có trụ sở ở Quảng Châu cho biết chip mới giúp xe có khả năng tự lái ở cấp độ 4.

Hiệp hội kỹ sư ôtô (SAE) - tổ chức toàn cầu có trụ sở ở Mỹ, với khoảng 130.000 kỹ sư ôtô chuyên nghiệp và chuyên gia kỹ thuật liên quan tới ngành công nghiệp ôtô - phân hạng 6 cấp độ của hệ thống tự lái gồm L0, L1, L2, L3, L4, L5. Trong đó, từ L0 đến L2, người lái vẫn chịu trách nhiệm chính, dù xe có thể hỗ trợ các tính năng như ga tự động hay giữ làn đường.

Ở cấp độ L3, xe có khả năng tự điều khiển trong một số điều kiện nhất định nhưng vẫn yêu cầu người lái sẵn sàng tiếp quản khi cần. Với L4, xe có thể tự vận hành trong khu vực hoặc môi trường được xác định trước mà không cần sự can thiệp của con người. Cao nhất là L5, khi phương tiện có thể tự lái trong mọi điều kiện giao thông và thời tiết, không cần vô lăng, bàn đạp hay người điều khiển.

Báo cáo từ Sunwah Kingsway công bố đầu năm nay cho thấy, đến hết 2025, hai phần ba số xe bán ra tại Trung Quốc đã tích hợp hệ thống hỗ trợ lái xe. Còn theo công ty nghiên cứu TechInsights (Canada), thị trường bán dẫn cho xe thông minh được dự báo tăng gần gấp đôi, lên 41 tỷ USD vào cuối thập kỷ.

Viện Công nghiệp Gaogong (GGII) chỉ ra, năm 2025, Horizon Robotics nắm giữ 47,66% thị phần trong phân khúc giải pháp hệ thống hỗ trợ lái xe tiên tiến (ADAS) tích hợp camera quan sát phía trước và chip điện toán điều khiển miền nhỏ tại Trung Quốc. Nvidia chiếm 49,36% thị phần ở phân khúc chip ADAS NOA đô thị. Tổng số lượng xe đã giao tại thị trường tỷ dân (không gồm nhập khẩu và xuất khẩu) được trang bị ADAS đạt gần 9 triệu chiếc, với tỷ lệ thâm nhập 38,83%.

Reuters đánh giá, bằng cách tự thiết kế chip, các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc đang cố gắng giành quyền kiểm soát nhiều hơn đối với loại phần cứng này, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào Nvidia và Horizon Robotics - công ty Trung Quốc chuyên phát triển chip AI và nền tảng phần mềm cho xe thông minh.

Xu hướng cũng được thúc đẩy mạnh mẽ nhờ sự phổ biến của xe tự lái trên khắp Trung Quốc. Những tính năng trước đây vốn chỉ xuất hiện trên xe hạng sang, giờ đây đã có mặt trên các mẫu tầm trung, thậm chí giá rẻ. Theo báo cáo thường niên của Horizon Robotics đầu năm nay, tỷ lệ ôtô chở người hỗ trợ lái thông minh đạt 67,6% vào năm 2025, trong khi tỷ lệ xe thông minh tầm trung đến cao cấp có hệ thống lái tự động trên đường cao tốc và đô thị (NOA) tăng gần gấp đôi so với năm 2024, từ 21,6% lên 42,6%.

Sự thay đổi còn diễn ra mạnh mẽ ở dòng xe giá rẻ. Trong phân khúc dưới 200.000 nhân dân tệ (29.500 USD) vốn chiếm 65% doanh số xe hơi tại Trung Quốc, tỷ lệ trang bị hệ thống hỗ trợ lái xe tầm trung đến cao cấp đã tăng từ 5% vào đầu năm 2025 lên hơn 50%, theo số liệu của Horizon Robotics.

Giới quan sát ngành đánh giá, sự dịch chuyển gây áp lực đến các hãng lớn, buộc họ phải điều chỉnh chi phí phần cứng. Các nhà phân tích của công ty chứng khoán Huatai Securities (Trung Quốc) cho rằng, việc tự chủ thiết kế chip cho xe tự lái mang lại nhiều lợi thế tiềm năng, gồm chi phí linh kiện dài hạn thấp, khả năng tích hợp chặt chẽ giữa phần cứng và phần mềm, cũng như kiểm soát lộ trình phát triển sản phẩm tốt hơn thời gian tới.

Tuy nhiên, theo EEWorld, việc tự phát triển chip tự lái cũng đi kèm thách thức. Trong đó, chi phí nghiên cứu và thiết kế chip cao, đòi hỏi thời gian phát triển kéo dài cùng quy trình kiểm định nghiêm ngặt để đáp ứng tiêu chuẩn an toàn ôtô. Việc mỗi hãng xe theo đuổi một kiến trúc chip và nền tảng phần mềm riêng làm gia tăng nguy cơ phân mảnh thị trường, khiến chi phí phát triển ứng dụng và hệ sinh thái tăng lên.

Bên cạnh đó, dù sở hữu năng lực thiết kế, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc vẫn phụ thuộc vào các đơn vị gia công để sản xuất chip. Nvidia hay Horizon Robotics vẫn duy trì lợi thế nhờ hệ sinh thái phần mềm hoàn chỉnh, công cụ phát triển phong phú và năng lực tính toán đã được chứng minh trên quy mô toàn cầu. Công nghệ tự lái cũng phụ thuộc vào khối lượng dữ liệu lớn được thu thập từ phương tiện, làm dấy lên lo ngại về quyền riêng tư, bảo mật và an ninh dữ liệu, đặc biệt khi các công ty xe tự lái Trung Quốc mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế.

Tin Gốc: Vnexpress

Hàng giả đã xuất hiện từ nhiều thập kỷ trước, tình hình ngày càng trở nên nghiêm trọng hơn trong những năm gần đây. Kể từ những năm 1980, khi các công ty bắt đầu sản xuất sản phẩm nhái máy chơi game Nintendo, công nghệ hàng nhái đã lan rộng ra toàn cầu. Trong số đó, nhiều phụ kiện công nghệ nhái trông giống như thật và đánh lừa không ít người dùng.

Trong nhiều năm qua, thẻ nhớ giả đã tràn ngập trên các trang bán lẻ trực tuyến, đến mức các thương hiệu lớn như SanDisk phải công bố danh sách các ví dụ về thẻ SD giả. Hiện tượng này trở nên phổ biến vào cuối những năm 2000 và đầu những năm 2010, khi thẻ nhớ nhái bắt đầu xuất hiện trên Amazon.

Các khuyến cáo cho thấy người dùng không nên mua thẻ nhớ microSD từ Amazon, AliExpress, Temu và các trang bán lẻ trực tuyến khác, vì nguy cơ mua phải hàng giả là rất cao. Cách an toàn nhất là mua từ các trang web và cửa hàng truyền thống không cho phép bên bán trung gian, hoặc từ cửa hàng trực tuyến của nhà sản xuất.

Thị trường SSD giả đã phát triển mạnh mẽ, với nhiều sản phẩm giả từ các thương hiệu uy tín như Samsung, trong đó mẫu Samsung 990 Pro giả đang xuất hiện nhiều tại châu Âu và Nhật Bản. Chúng có chất lượng và thiết kế gần giống hàng chính hãng, nhưng hoạt động không ổn định.

Trang How-To Geek cũng từng cảnh báo về những ổ SSD gắn ngoài giả được bán trên Amazon, với thông số kỹ thuật ấn tượng nhưng thực chất chỉ là thẻ nhớ microSD được cắm vào bộ chuyển đổi USB-C. Ví dụ, một ổ SSD 980 EVO giả được phát hiện bởi chuyên gia ép xung Der8auer cho thấy đó thực chất chỉ là một thiết bị M.2 SATA với hiệu suất thấp.

Để giảm nguy cơ mua phải hàng giả, người dùng nên mua ổ SSD từ các nhà bán lẻ uy tín. Hãy cẩn trọng với những lời mời chào ổ SSD giá rẻ đáng ngờ trên các trang như AliExpress hoặc Temu.

Những chiếc AirPods nhái đời đầu thường có chất lượng kém, dễ nhận biết do sở hữu thiết kế rẻ tiền và âm thanh tệ. Tuy nhiên, hiện nay, thị trường đã xuất hiện những tai nghe AirPods giả mạo tinh vi, khó phân biệt với hàng thật. Chúng không chỉ có bao bì và thiết kế giống hệt mà còn sử dụng số series thật của Apple, khiến người dùng khó lòng xác định được đâu là hàng giả.

Điều tương tự cũng xảy ra với tai nghe Galaxy Buds, mặc dù thị trường hàng giả của sản phẩm này không phổ biến bằng AirPods. Đặc biệt, Facebook Marketplace tràn ngập các mặt hàng AirPods giả, vì vậy người dùng nên cẩn trọng khi mua sắm.

Kể từ khi Apple ngừng tặng kèm bộ sạc với iPhone 12, thị trường bộ sạc nhái đã phát triển mạnh. Mặc dù không phổ biến như tai nghe giả, bộ sạc giả vẫn xuất hiện nhiều. Một người mua phải bộ sạc Samsung 25W giả cho biết sản phẩm này không có logo chính hãng và có chất lượng kém hơn hẳn so với bộ sạc chính hãng.

Ốp lưng điện thoại cũng không nằm ngoài tầm ngắm của hàng giả, đặc biệt là các mẫu ốp lưng giả dành cho iPhone đã xuất hiện từ đầu những năm 2010. Hiện nay, thị trường tràn ngập các loại ốp lưng giả với chất lượng ngày càng tốt hơn, khó phân biệt với hàng thật.

Hàng giả có lẽ sẽ không bao giờ biến mất, bởi vì lợi nhuận từ việc sản xuất chúng vẫn rất hấp dẫn. Các phụ kiện nói trên đều có chi phí sản xuất thấp, khiến chúng dễ dàng bị làm giả. Người dùng nên cẩn trọng và chỉ mua từ những người bán uy tín, hoặc tìm hiểu kỹ về cách nhận biết hàng giả để tránh bị lừa đảo.

Tin Gốc: Thanh Niên