Dâu tây có vị ngọt tự nhiên nhưng chứa ít calo, giàu vitamin và nhiều chất chống oxy hóa. Loại quả này còn có hàm lượng chất xơ cao nên giúp làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu, đồng thời tạo cảm giác no lâu hơn, theo trang OnlyMyHealth (Ấn Độ).
Ông Manoj Chawla, chuyên gia tiểu đường tại Bệnh viện Hinduja và MRC Khar (Ấn Độ), cho biết dâu tây có chỉ số đường huyết thấp, khoảng 40. Nhờ vậy, loại quả này giúp đường huyết tăng chậm và ổn định hơn so với các loại trái cây có chỉ số đường huyết cao.
Dâu tây còn chứa anthocyanin – hợp chất thực vật có lợi cho quá trình trao đổi chất. Bên cạnh đó, tải lượng đường huyết của dâu tây cũng thấp nên hỗ trợ giảm tình trạng tăng đường huyết sau bữa ăn.
Theo ông Chawla, dâu tây là lựa chọn tốt cho người tiểu đường nếu ăn với lượng vừa phải và đúng cách.
Qua theo dõi thực tế bằng thiết bị đo đường huyết liên tục, ông nhận thấy bệnh nhân có mức đường huyết ổn định hơn khi ăn dâu tây tươi nguyên quả.
Trong khi đó, nước ép, sinh tố hoặc món tráng miệng từ dâu tây có thêm đường lại dễ làm đường huyết tăng nhanh hơn.
Dâu tây thường làm tăng đường huyết ít hơn các loại trái cây có chỉ số đường huyết cao. Tuy nhiên, người mắc tiểu đường loại 1 vẫn cần tính lượng carbohydrate khi sử dụng insulin hoặc máy theo dõi đường huyết liên tục.
Một nghiên cứu công bố trên Journal of Nutrition vào năm 2025 đã theo dõi người tiền tiểu đường trong 28 tuần. Kết quả cho thấy ăn dâu tây mỗi ngày giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn, giảm viêm và tăng mức chất chống oxy hóa trong cơ thể.
Người mắc tiểu đường nên ưu tiên ăn dâu tây tươi nguyên quả thay vì uống nước ép hoặc dùng sản phẩm có thêm đường.
Dâu tây có thể ăn cùng sữa chua, hạt hoặc các loại hạt dinh dưỡng để giúp đường huyết ổn định hơn. Loại quả này cũng phù hợp cho bữa phụ hoặc dùng trước khi tập luyện.
Khẩu phần vẫn rất quan trọng. Khoảng 120 – 150 g dâu tây được xem là lượng phù hợp cho người trưởng thành mắc tiểu đường.
Khẩu phần này cung cấp khoảng 7 – 9 g carbohydrate cùng lượng chất xơ giúp hạn chế tăng đường huyết và giảm cảm giác thèm đồ ngọt chế biến sẵn.
Bệnh viện hữu nghị Việt Đức cho biết, mới đây các bác sĩ đã phẫu thuật cấp cứu thành công cho người bệnh bị đứt rời trực tràng trên nền nhiễm trùng nặng, là tổn thương đặc biệt hiếm gặp, chưa từng ghi nhận trong thực tế lâm sàng tại Việt Nam. Trên y văn thế giới cũng chưa có phác đồ điều trị cụ thể.
Bệnh nhân nam, 42 tuổi, được chuyển đến Bệnh viện hữu nghị Việt Đức từ một cơ sở y tế khác trong tình trạng nhiễm trùng nặng vùng hậu môn - trực tràng.
Khoảng 7 - 10 ngày trước khi chuyển đến Bệnh viện hữu nghị Việt Đức, bệnh nhân này đã trải qua 2 cuộc phẫu thuật mổ trĩ và mổ áp xe hậu môn tại một cơ sở y tế tuyến tỉnh. Tuy nhiên, sau mổ tình trạng diễn biến nặng dần nên gia đình xin chuyển viện.
"Khi tiếp nhận bệnh nhân, các bác sĩ nhận định đây là một trường hợp rất phức tạp. Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng viêm tấy lan tỏa vùng tầng sinh môn, nguy cơ nhiễm trùng huyết đe dọa tính mạng nên đã được chỉ định phẫu thuật cấp cứu ngay lập tức để kiểm soát nhiễm trùng", bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Đắc Thao, Trung tâm Phẫu thuật tiêu hóa và bệnh lý sàn chậu (Bệnh viện hữu nghị Việt Đức), cho biết.
Theo bác sĩ Thao, do ca bệnh trên là một tổn thương hiếm, chưa từng gặp trong thực tế lâm sàng tại Việt Nam và trên y văn thế giới cũng chưa có phác đồ điều trị cụ thể nên việc xử trí hoàn toàn dựa trên kinh nghiệm và đánh giá thương tổn thực tế của các bác sĩ Bệnh viện hữu nghị Việt Đức.
"Các bác sĩ đã hội chẩn kỹ lưỡng, tiến hành kiểm soát nhiễm trùng, làm hậu môn nhân tạo tạm thời và cố gắng bảo tồn hậu môn chính cho người bệnh", bác sĩ Thao chia sẻ.
Hiện bệnh nhân đã ổn định, có thể ăn uống và đi lại bình thường, sức khỏe hồi phục dần, sau 3 tháng được mổ cấp cứu tại Bệnh viện hữu nghị Việt Đức. Tuy nhiên, bệnh nhân sẽ phải trải qua khoảng 3 - 4 cuộc phẫu thuật tiếp theo với hy vọng phục hồi hậu môn tự nhiên.
Từ ca bệnh trên, bác sĩ Bệnh viện hữu nghị Việt Đức lưu ý, các cơ sở y tế tuyến dưới nên chủ động hội chẩn với bệnh viện chuyên khoa như Bệnh viện hữu nghị Việt Đức khi gặp ca bệnh phức tạp.
Người bệnh nên khám và điều trị các bệnh lý hậu môn - trực tràng tại cơ sở y tế uy tín, có chuyên khoa sâu.
Không tự ý áp dụng các phương pháp truyền miệng hoặc can thiệp hậu môn tại nhà vì có thể gây biến chứng nặng, thậm chí tử vong hoặc phải mang hậu môn nhân tạo suốt đời.
Nếu sau phẫu thuật lần đầu xuất hiện biến chứng, cần chuyển ngay đến bệnh viện chuyên sâu để được xử trí kịp thời.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), "heat stress" (stress do nhiệt) hiện là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu liên quan đến thời tiết trên thế giới. Nhiệt độ cao có thể làm nặng thêm nhiều bệnh lý mạn tính, trong đó bệnh tim mạch là nhóm bị ảnh hưởng rõ rệt nhất. Một trong những điểm đáng chú ý nhất là số ca tử vong liên quan nắng nóng gia tăng nhanh chóng trong 2 thập niên qua. WHO dẫn các dữ liệu cho thấy giai đoạn 2000 - 2019 có khoảng 489.000 ca tử vong do nóng mỗi năm trên toàn cầu; riêng người trên 65 tuổi có tỷ lệ tử vong liên quan nhiệt độ tăng khoảng 85% trong những năm gần đây. Châu Á là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Một nghiên cứu lớn đăng trên chuyên san The Lancet cho thấy nhiệt độ cao và các đợt nắng nóng liên quan rõ rệt với tăng tỷ lệ nhập viện và tử vong do bệnh tim mạch. Các đợt nắng nóng làm tăng khoảng 11,7 - 20% nguy cơ tử vong liên quan bệnh tim mạch, đặc biệt ở người trên 65 tuổi, phụ nữ và những người sống tại các nước khí hậu nhiệt đới. Các nghiên cứu gần đây cũng cho thấy với mỗi độ C tăng, nguy cơ tử vong tim mạch có thể tăng khoảng 2,1%, còn nguy cơ biến cố tim mạch cấp như rối loạn nhịp, đột quỵ và suy tim tăng tới 6 - 7%, phản ánh tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu đối với sức khỏe tim mạch toàn cầu.
Tại VN, tuy chưa có những thống kê toàn diện, nhưng các bệnh viện, trung tâm tim mạch lớn đều ghi nhận số ca nhập viện do đột quỵ, suy tim và tăng huyết áp thường gia tăng trong các đợt nắng nóng kéo dài. Tại Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8, trong những ngày nắng nóng vừa qua, số bệnh nhân nhập viện tăng khoảng 20 - 30% so với những tuần trước đó.
Khi thời tiết quá nóng, cơ thể phải tăng cường cơ chế tản nhiệt bằng cách giãn mạch máu dưới da và tăng tiết mồ hôi. Điều này khiến tim phải làm việc nhiều hơn để duy trì huyết áp và đưa máu đi khắp cơ thể. Nếu kéo dài, tim sẽ rơi vào trạng thái "quá tải", đặc biệt ở những người có bệnh tăng huyết áp, bệnh mạch vành, suy tim hoặc rối loạn nhịp tim.
Không chỉ nhiệt độ cao, độ ẩm lớn cũng khiến cơ thể khó thoát nhiệt hơn, làm tăng nguy cơ mất nước, tụt huyết áp, cô đặc máu và hình thành huyết khối. Đây là lý do các bác sĩ tim mạch thường cảnh báo nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy tim cấp gia tăng trong các đợt nắng nóng kéo dài.
Đáng chú ý, nhiều loại thuốc tim mạch có thể làm cơ thể nhạy cảm hơn với nhiệt độ cao. Thuốc lợi tiểu có thể gây mất nước; một số thuốc hạ huyết áp làm tụt huyết áp mạnh hơn trong thời tiết nóng; thuốc chẹn beta có thể ảnh hưởng khả năng thích nghi của cơ thể với nhiệt độ. Vì vậy, người bệnh tuyệt đối không tự ý ngừng hoặc đổi thuốc mà cần trao đổi với bác sĩ điều trị nếu thấy mệt nhiều, chóng mặt hoặc tụt huyết áp trong mùa nóng.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, phụ trách Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết nhiều người có thói quen gọt sạch vỏ dưa leo vì cho rằng phần này không có chất gì bổ béo. Thực tế, phần lớn "tinh túy" mang lại độ giòn và các vi chất lại nằm ở chính lớp vỏ màu xanh đậm này.
Kho vitamin K: Đây là loại vitamin đóng vai trò cốt lõi trong việc đông máu và giúp xương chắc khỏe. Phần lớn lượng vitamin K của quả dưa leo tập trung ở vỏ; nếu gọt đi, bạn đã vô tình bỏ phí một lượng lớn vi chất này.
Chất xơ dồi dào: Vỏ dưa leo chứa nhiều chất xơ không hòa tan. Lớp chất xơ này hoạt động như một "chiếc chổi" quét sạch hệ tiêu hóa, giúp ngăn ngừa táo bón và hỗ trợ giảm cân nhờ tạo cảm giác no lâu.
Chất chống oxy hóa mạnh mẽ: Màu xanh đậm của vỏ là minh chứng cho sự hiện diện của beta-carotene và các hợp chất chống oxy hóa khác, giúp bảo vệ tế bào và làm chậm quá trình lão hóa.
Khoáng chất thiết yếu: Ngoài ra, vỏ dưa leo cũng chứa một lượng nhỏ kali và magie, hỗ trợ điều hòa huyết áp rất tốt cho cơ thể.
Theo bác sĩ Châu Thị Anh, bạn hoàn toàn có thể giữ lại lớp vỏ bổ dưỡng này nếu quả dưa leo đáp ứng được các điều kiện an toàn sau.
Rõ ràng về nguồn gốc: Dưa tự trồng tại nhà, dưa hữu cơ (organic) có chứng nhận, hoặc dưa mua tại các chuỗi hệ thống siêu thị uy tín đạt tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP.
Dưa leo non, vỏ mỏng: Các loại dưa leo nếp hoặc dưa leo bao tử thường có vỏ mỏng, mềm, không bị đắng và rất dễ ăn.
Đã được sơ chế cực kỳ kỹ lưỡng: Dưa được rửa sạch dưới vòi nước chảy và ngâm rửa đúng cách để loại bỏ hoàn toàn bụi bẩn bám trên bề mặt.
Mua trôi nổi, không rõ nguồn gốc: Nếu mua dưa ở chợ mà không biết nguồn gốc, nguy cơ tồn dư thuốc bảo vệ thực vật hoặc chất kích thích tăng trưởng là rất cao. Gọt vỏ là cách đơn giản nhất để giảm bớt lượng hóa chất này.
Dưa có lớp vỏ bóng loáng (phủ sáp): Để giữ dưa tươi lâu và không bị mất nước trong quá trình vận chuyển, người ta thường phủ một lớp sáp thương mại lên vỏ. Dù sáp này được cấp phép an toàn, nhưng nó lại giữ chặt bụi bẩn và thuốc trừ sâu bên dưới, rất khó rửa sạch bằng nước thường.
Người có hệ tiêu hóa nhạy cảm: Trẻ nhỏ, người lớn tuổi, hoặc những người đang bị hội chứng ruột kích thích, đầy bụng, khó tiêu thì không nên ăn vỏ. Chất xơ thô ở vỏ dưa có thể làm dạ dày phải co bóp nhiều hơn, dễ gây cảm giác khó chịu.
Dưa quá già hoặc vỏ bị đắng: Vỏ dưa già thường cứng, dai và tích tụ chất cucurbitacin gây đắng, ăn vào không ngon và dễ gây kích ứng đường ruột.
