Bà Phan Mai Phương (79 tuổi), cán bộ hưu trí Bộ Công thương, hiện cư trú tại phố Hàng Bạc (Hà Nội), con gái đại tá Phan Phác (1915 – 2009), quyền Tổng tham mưu phó Quân đội nhân dân Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp, kể lại cho chúng tôi nghe kỷ niệm được vinh dự gặp Bác Hồ – Chủ tịch Hồ Chí Minh.
“Tôi nhớ vào buổi học cuối cùng của tháng 12.1958, cô Thắng – chủ nhiệm lớp 4G của chúng tôi ở Trường tiểu học Nguyễn Du (nay là Trường tiểu học Trưng Vương – phố Lý Thái Tổ, Hà Nội) gọi tôi ra dặn dò: ‘Sáng mai đúng 6 giờ em ăn mặc đẹp có mặt ở Ấu Trĩ Viên (nay là Cung Thiếu nhi) để làm nhiệm vụ đặc biệt’.
Hỏi nhiệm vụ gì thì cô giáo bảo là bí mật. Vâng lời cô giáo, tôi có mặt đúng giờ thì thấy có 3 bạn gồm 2 nam 1 nữ cũng vừa tới. Chúng tôi lúc đó vừa nhút nhát lại ngờ nghệch nữa (chứ không hoạt bát như học sinh lớp 4 bây giờ) không biết giao tiếp, trao đổi, trò chuyện, hỏi tên địa chỉ của nhau đâu (cho nên đến tận bây giờ tôi cứ tiếc và ân hận mãi là không biết các bạn ấy sau này thế nào…)”, bà Mai Phương nhớ lại.
Trong ký ức của bà Mai Phương, 4 học sinh đó gồm: Một học sinh nữ trường Lương Ngọc Quyến (Hà Nội), đại diện cho thiếu nhi Hoa kiều. Một học sinh nam (có lẽ từ trường học sinh miền Nam ở Hải Phòng lên) đại diện cho thiếu nhi miền Nam.
Học sinh nam thứ 2 đại diện cho thiếu nhi miền Bắc. Đại diện cho thiếu nhi toàn quốc, học sinh Phan Mai Phương được anh chị phụ trách hướng dẫn nói lời chúc tết Bác Hồ…
“Đoàn chúng tôi đến Phủ Chủ tịch đã thấy Bác Hồ, Bác Tôn cùng các vị lãnh đạo Đảng, Nhà nước đông đủ – bà Phan Mai Phương kể tiếp – Chúng tôi sung sướng, xúc động đến run người. Buổi lễ chúc mừng năm mới bắt đầu. Bốn chúng tôi được đứng hàng ngang cùng với Bác ở giữa, còn 2 hàng dọc 2 bên là các vị lãnh đạo”.
Kể đến đây, bà Phan Mai Phương cho chúng tôi xem tờ báo Nhân dân số ra ngày 2.1.1959 đã ố vàng vì thời gian hơn 65 năm có đăng ảnh ngay trang nhất. Trong ảnh, học sinh lớp 4G Phan Mai Phương đứng còn thấp hơn micro.
“Tôi không nhớ mình đã nói lời chúc tết Bác, các vị lãnh đạo Đảng, Chính phủ như thế nào nhưng lại nhớ như in hình ảnh Bác Hồ nhắc Bác Tôn (khi đó Bác Tôn Đức Thắng là Phó chủ tịch nước) khi Bác Tôn phát biểu đến chỗ ‘…chúng ta thực hiện kế hoạch…’; đến đó Bác Tôn hơi ngập ngừng thì Bác Hồ khẽ nhắc ngay ‘kế hoạch 5 năm lần thứ nhất’. Nghe Bác Hồ nói như vậy tôi xúc động lắm vì không ngờ vị Chủ tịch nước lại nhắc cho vị Phó chủ tịch nước một cách thân tình, giản dị như thế”, bà Mai Phương nói.
Cả 4 học sinh được ngồi cạnh Bác Hồ. Bác ngồi giữa; bạn nữ Hoa kiều chạy đến ngồi cạnh Bác trước. Biết ý, 4 học sinh ngồi xen kẽ có nam, có nữ sát bên Bác. Phan Mai Phương phía ngoài, cách một bạn nam bên tay trái Bác.
“Lúc về Bác cho mỗi chúng tôi 2 cái kẹo. Tôi ghi nhớ mãi những lời Bác căn dặn còn kẹo thì tiếc không dám ăn cứ nắm chặt trong tay đến nỗi khi về nhà thì kẹo nhũn ra và tôi chia cho 2 em trai (Phan Bảo Khánh và Phan Tuấn Khôi) mỗi em 1 chiếc là quà của Bác Hồ – quý lắm”, bà Phan Mai Phương xúc động.
Sau này, bà Mai Phương còn nhiều dịp được gặp Bác Hồ. Đó là dịp lãnh đạo cấp cao các nước sang thăm Việt Nam, bà đều được chọn trong đoàn thiếu nhi thủ đô Hà Nội dâng hoa cho nên lần nào cũng được gặp Bác Hồ.
Vinh dự này khiến cô nữ sinh phố Hàng Bạc càng cố gắng học tập rèn luyện để xứng đáng là cháu ngoan của Bác. Kết quả cả 3 cấp học: cấp 1, cấp 2, cấp 3 Phan Mai Phương đều là học sinh giỏi cấp thành phố, là “Cháu ngoan Bác Hồ”. Kỳ Đại hội Đảng lần thứ III cô cũng được chọn trong đoàn thiếu nhi đến chào mừng và lên dâng hoa Chủ tịch đoàn.
Tốt nghiệp đại học, bà Phan Mai Phương về làm việc tại Bộ Ngoại thương (nay là Bộ Công thương). Cơ duyên, bà được tham gia phục vụ công trình xây dựng Bảo tàng Hồ Chí Minh.
Khi khánh thành công trình đúng dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Bác (1990) Ban chỉ đạo xây dựng Bảo tàng Hồ Chí Minh tặng bà huy hiệu của Người và Bằng ghi công: “Người có công xây dựng Bảo tàng Hồ Chí Minh”.
“Nhớ khi mẹ tôi mất (tháng 1.1988) ở TP.HCM – bà Mai Phương kể – sau tang lễ tôi trở về Hà Nội thì rất xúc động vì không hiểu sao lãnh đạo Bảo tàng Hồ Chí Minh cũng biết và mang hương hoa cùng các loại trái cây từ vườn của Bác đến thắp hương cho hương linh mẹ tôi…”.
Năm 2003, nghỉ hưu, bà Phan Mai Phương tham gia sinh hoạt tại tổ dân phố và chi bộ Hàng Bạc 1, sau là Chi bộ tổ dân phố số 1 thuộc Đảng bộ phường Hàng Bạc (hiện nay là phường Hoàn Kiếm).
Về nghỉ hưu, sinh hoạt hằng ngày với bà con xóm giềng, phố phường với bao tình cảm chân thành, thương mến, không ngại tuổi cao, sức yếu, bà vẫn tham gia hoạt động ở Đảng ủy phường và tổ dân phố.
Bà Phan Mai Phương chia sẻ: “Tận đáy lòng tôi luôn tâm nguyện mãi mãi phải vâng theo lời căn dặn của Bác, theo ánh sáng soi đường của Bác, luôn đặt lợi ích của Tổ quốc, của tập thể lên trên hết. Vì vậy tôi thấm nhuần ‘Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh’ là phải học suốt đời”.
Dự báo thời tiết hôm nay 18.7, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia tiếp tục cảnh báo mưa lớn xảy ra ở nhiều nơi tại miền Bắc, nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất ở vùng núi.
Ghi nhận trong đêm qua 17.7 và sáng sớm nay 18.7, khu vực Tây Bắc Bắc bộ tiếp tục có mưa, mưa vừa và giông, có nơi mưa to đến rất to. Lượng mưa tính từ 20 giờ ngày 17.7 đến 3 giờ ngày 18.7 một số trạm có lượng mưa trên 100 mm như: Ka Lăng 2 (Lai Châu) 195,8 mm; Mường Tè (Lai Châu) 166,2 mm...
Dự báo trong hôm nay, vùng núi, trung du miền Bắc tiếp tục có mưa rào và giông rải rác, có nơi mưa to trên 50 mm; từ đêm 18.7 đến đêm 19.7, vùng núi,trung du Bắc bộ có mưa vừa, mưa to và giông với lượng mưa phổ biến 50 - 100 mm, có nơi mưa rất to trên 250 mm.
Người dân cần cảnh giác trước nguy cơ mưa cường độ lớn, lượng mưa trên 100 mm/3 giờ gây ra ngập úng, lũ quét, sạt lở đất.
Dự báo vùng núi, trung du miền Bắc tiếp tục có mưa kéo dài đến ngày 20.7. Sau đó từ đêm 20.7 trở đi, mưa lớn sẽ giảm dần.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia ghi nhận, từ 6 giờ ngày 17.7 đến 6 giờ sáng nay 18.7, nhiều nơi ở các tỉnh Lai Châu, Điện Biên, Sơn La và Lào Cai có mưa vừa, mưa to và có nơi mưa rất to.
Điển hình tại Ka Lăng (Lai Châu) lượng mưa lên tới 160,8 mm; tại Nà Tấu (Điện Biên) 142 mm; tại Hua Trai (Sơn La) 130 mm; tại Chế Tạo 1 (Lào Cai) 259,8 mm... Do mưa lớn kéo dài, mô hình độ ẩm đất cho thấy một số khu vực thuộc các tỉnh trên đã gần bão hòa hoặc đạt trạng thái bão hòa.
Trong khi đó, dự báo thời tiết hôm nay, nhiều khu vực ở các tỉnh nói trên tiếp tục có mưa lớn, với lượng mưa tích lũy từ 5 - 10 mm, có nơi trên 30 mm. Trong hôm nay, nhiều xã, phường tại 4 tỉnh: Lai Châu, Lào Cai, Sơn La, Điện Biên có nguy cơ cao xảy ra lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia kiến nghị các cơ quan chức năng tại địa phương nói trên chủ động rà soát các điểm nghẽn dòng, các vị trí xung yếu trên địa bàn để có biện pháp phòng tránh, ứng phó với lũ quét, sạt lở đất.
Cập nhật thiệt hại mưa lũ Lai Châu đến 21 giờ ngày 17.7, ông Nguyễn Sỹ Cảnh, Phó chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu, cho biết lũ quét xảy ra tại Mường Than đã làm 1 người chết, 5 người chưa xác minh được thông tin. Ngoài ra, lũ quét, sạt lở đất ở địa bàn các xã Mường Than, Than Uyên, Pa Ủ, Nậm Cuổi... khiến 49 nhà bị hư hỏng, sập đổ.
Ở các địa bàn nói trên, chính quyền địa phương tổ chức lực lượng xung kích hỗ trợ di chuyển khẩn cấp 26 hộ dân các xã Pa Ủ (5 hộ), Lê Lợi (2 hộ), Than Uyên (8 hộ), Nậm Tăm (1 hộ), Nậm Cuổi (6 hộ), Pắc Ta (4 hộ) và 103 người xã Mường Than trong vùng nguy hiểm đến nơi an toàn toàn.
Nút giao Mỹ Thủy - dự án được xem là nút giao phức hợp lớn nhất khu đông TP.HCM đang bước vào giai đoạn tăng tốc thi công, với tổng tiến độ đạt khoảng 75%.
Công trình này được kỳ vọng sẽ giải quyết căn bản tình trạng ùn tắc kéo dài tại khu vực cửa ngõ cảng Cát Lái, nơi có lưu lượng xe tải và container lớn nhất thành phố.
Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM (Ban Giao thông), ngay từ năm 2019, dự án nút giao Mỹ Thủy đã hoàn thành và đưa vào khai thác 4 hạng mục quan trọng.
Bao gồm, cầu vượt trên đường Vành đai 2 (nhánh trái), cầu dẫn Kỳ Hà 3 (nhánh trái), cầu Mỹ Thủy 3 và hầm chui rẽ trái từ đường Võ Chí Công đi cảng Cát Lái. Những hạng mục này bước đầu góp phần giảm áp lực giao thông tại khu vực.
Hiện nay, các hạng mục còn lại đang được triển khai, gồm:
Mặc dù tiến độ tổng thể đạt 75%, Ban Giao thông cho biết dự án vẫn gặp khó khăn do công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng kéo dài hơn dự kiến.
Hiện vẫn còn 6/197 trường hợp chưa bàn giao mặt bằng. UBND phường Cát Lái dự kiến sẽ hoàn tất việc bàn giao 100% mặt bằng trong tháng 4.2026, tạo điều kiện để dự án bứt tốc trong giai đoạn cuối.
Ban Giao thông đang phối hợp chặt chẽ với các đơn vị thi công, tư vấn giám sát và các bên liên quan để theo dõi sát tiến độ từng hạng mục.
Đồng thời, cơ quan này cũng tiếp tục đề xuất UBND TP.HCM và các sở ngành hỗ trợ tháo gỡ vướng mắc, nhằm hoàn thành dứt điểm dự án trong thời gian sớm nhất.
Dự án nút giao Mỹ Thuỷ có tổng vốn đầu tư 3.400 tỉ đồng. Khi hoàn thành, gần 20.000 lượt container/ngày ra vào cảng Cát Lái sẽ lưu thông thuận lợi, không còn cảnh ùn ứ kéo dài, đặc biệt vào giờ cao điểm.
Bộ Tư pháp đã công bố hồ sơ thẩm định dự thảo nghị định quy định về việc miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và lộ trình miễn học phí, giáo trình môn học giáo dục quốc phòng và an ninh tại cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp.
Dự thảo do Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì soạn thảo.
Dự thảo nêu rõ việc miễn phí sách giáo khoa được triển khai theo mô hình thư viện cho mượn sách giáo khoa dùng chung.
Theo đó, Nhà nước đầu tư mua sách giáo khoa cho các nhà trường để đưa vào thư viện dùng chung. Cơ sở giáo dục thực hiện cấp phát sách theo hình thức cho mượn có thời hạn (theo học kỳ hoặc năm học).
Sau khi kết thúc thời gian mượn, thư viện thu hồi sách. Sách sau khi sử dụng được thu hồi và bảo quản để tiếp tục sử dụng.
Toàn bộ sách phải được cập nhật vào hệ thống quản lý thư viện, thực hiện dán nhãn, mã hóa và phân loại sách theo quy định.
Về lộ trình, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất thực hiện miễn phí sách giáo khoa được triển khai trên phạm vi toàn quốc kể từ năm học 2029 - 2030.
Với các địa phương có khả năng cân đối ngân sách địa phương, khuyến khích UBND cấp tỉnh quyết định thực hiện chính sách miễn phí sớm hơn lộ trình quy định tại dự thảo này.
Trong đó ưu tiên bố trí nguồn lực để triển khai trước đối với các địa bàn biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn và khả năng ngân sách của địa phương.
Đối với sách giáo khoa tiếng dân tộc thiểu số, Bộ cho biết đã hoàn thành biên soạn, thẩm định và đang triển khai in, phát hành sách tiếng M'nông, Bahnar, Chăm, Khmer, Ê Đê, Jrai, Mông cấp tiểu học.
Từ năm học 2026-2030 sẽ tiếp tục biên soạn, thẩm định sách tiếng Raglai, tiếng Mường, tiếng Cơ Tu (cấp tiểu học), cấp THCS với tiếng Khmer, tiếng Chăm, tiếng Ê Đê và thực hiện in ấn, phát hành, cấp phát về thư viện các cơ sở giáo dục.
Bộ nêu rõ tính chất đặc thù của sách giáo khoa là thống nhất sử dụng chung một bộ sách toàn quốc và Nhà nước định giá theo Luật Giá 2023.
Do vậy, đề xuất căn cứ số lượng học sinh, mức giá sách tại thời điểm lập dự toán ngân sách hằng năm, các địa phương có trách nhiệm xây dựng kế hoạch mua sắm ban đầu để bảo đảm đủ sách phục vụ việc dạy, học trên địa bàn tỉnh.
Tờ trình nêu rõ căn cứ số liệu học sinh, giáo viên năm học 2025-2026, mức giá sách giáo khoa năm học 2026-2027 của Nhà xuất bản Giáo Dục Việt Nam thông báo, Bộ đã dự kiến tổng nhu cầu kinh phí ngân sách thực hiện miễn phí sách cho toàn bộ học sinh, giáo viên.
Theo đó, miễn phí sách giáo khoa cho toàn bộ học sinh từ năm học 2029-2030, tổng ngân sách nhà nước là hơn 4.036 tỉ đồng.
Dự thảo nêu rõ kinh phí thực hiện chính sách miễn phí sách được bảo đảm từ ngân sách nhà nước theo phân cấp ngân sách hiện hành và được bố trí trong dự toán chi ngân sách hằng năm của ngành giáo dục.
Ngân sách trung ương hỗ trợ các địa phương chưa tự cân đối được ngân sách để thực hiện chính sách miễn phí sách theo khả năng cân đối của ngân sách trung ương trong từng thời kỳ.
Nhà nước khuyến khích huy động các nguồn lực hợp pháp từ tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để hỗ trợ bổ sung sách giáo khoa cho các cơ sở giáo dục, bảo đảm sử dụng đúng mục đích, phù hợp quy định pháp luật.
