Meta vừa kích hoạt một trong những đợt sa thải gây chấn động nhất ngành công nghệ năm 2026 khi khoảng 8.000 nhân viên trên toàn cầu đồng loạt nhận thông báo mất việc qua email vào rạng sáng 20/5. Đằng sau quyết định này là cuộc “đặt cược tất tay” của CEO Mark Zuckerberg vào trí tuệ nhân tạo (AI) – lĩnh vực được ông xem là “mặt trận cạnh tranh khốc liệt nhất lịch sử công nghệ”.
Theo Bloomberg, Meta đang cắt giảm khoảng 10% lực lượng lao động toàn cầu, đồng thời hủy thêm khoảng 6.000 vị trí tuyển dụng chưa sử dụng nhằm tái cấu trúc bộ máy theo hướng tinh gọn và tập trung tuyệt đối cho AI.
“Email định mệnh” gửi đi lúc 4h sáng
Làn sóng sa thải bắt đầu từ các văn phòng Meta tại châu Á, đặc biệt là Singapore, nơi nhiều nhân viên nhận email thông báo mất việc từ khoảng 4h sáng theo giờ địa phương. Tại Bắc Mỹ, nhân viên được yêu cầu làm việc tại nhà trong ngày 20/5 để chờ thông báo từ bộ phận nhân sự. Theo bản ghi nhớ nội bộ của Giám đốc Nhân sự Janelle Gale, email sa thải được gửi theo từng múi giờ nhằm đồng bộ quy trình toàn cầu.
Cách triển khai này khiến không khí bên trong Meta trở nên căng thẳng suốt nhiều ngày trước đó. Nhiều nhân viên cho biết họ gần như mất ngủ vì liên tục kiểm tra email trong đêm để chờ “phán quyết”.
Đợt cắt giảm lần này không chỉ nhắm vào nhân viên cấp thấp mà còn tác động mạnh tới tầng quản lý trung gian. Meta muốn xây dựng mô hình vận hành “phẳng” hơn, với các nhóm nhỏ có quyền tự chủ cao và tốc độ triển khai nhanh hơn.
Dù sa thải quy mô lớn, Meta vẫn đưa ra gói hỗ trợ được đánh giá là khá cao so với mặt bằng ngành công nghệ. Theo tài liệu nội bộ được Business Insider tiếp cận, nhân viên tại Mỹ bị cắt giảm sẽ nhận tối thiểu 16 tuần lương cơ bản, cộng thêm 2 tuần lương cho mỗi năm làm việc.
Đáng chú ý, Meta kéo dài thời gian bảo hiểm y tế cho nhân viên và gia đình lên tới 18 tháng, cao hơn đáng kể so với nhiều đợt sa thải trước đây của các “ông lớn” công nghệ. So với các đối thủ, mức hỗ trợ của Meta được xem là tương đối hào phóng. Trước đó, Amazon từng hỗ trợ khoảng 3 tháng lương cho nhân viên mất việc, trong khi Block chi trả khoảng 20 tuần lương kèm phụ cấp thâm niên.
Canh bạc AI trị giá tới 145 tỷ USD
Đằng sau đợt cắt giảm nhân sự quy mô lớn là kế hoạch chuyển đổi sâu rộng nhằm biến Meta thành công ty “AI-native” – nơi AI trở thành trung tâm của mọi hoạt động vận hành và sản phẩm.
Song song với việc sa thải 8.000 người, Meta cũng đang điều chuyển hơn 7.000 nhân sự sang các dự án AI trọng điểm. Các nhóm này sẽ tập trung phát triển mô hình ngôn ngữ lớn, trung tâm dữ liệu và đặc biệt là các “AI agent” – trợ lý ảo có khả năng tự động thực hiện nhiều công việc vốn do con người đảm nhiệm.
Theo Bloomberg, Meta dự kiến chi từ 125-145 tỷ USD vốn đầu tư trong năm 2026, phần lớn dành cho hạ tầng AI như chip xử lý, máy chủ và trung tâm dữ liệu quy mô lớn.
Con số này cho thấy mục tiêu thực sự của Meta không đơn thuần là tiết kiệm chi phí nhân sự. Các chuyên gia tại Evercore ước tính việc sa thải 8.000 người chỉ giúp tập đoàn tiết kiệm khoảng 3 tỷ USD, một con số quá nhỏ so với khoản đầu tư hàng trăm tỷ USD mà công ty đang chuẩn bị.
Điều Meta muốn là tái thiết toàn bộ cấu trúc vận hành cho kỷ nguyên AI với ít tầng quản lý hơn, tốc độ ra quyết định nhanh hơn và tập trung nguồn lực cho các bộ phận có khả năng tạo doanh thu từ trí tuệ nhân tạo.
Trong bối cảnh cuộc đua AI toàn cầu ngày càng khốc liệt, Meta đang chịu áp lực lớn từ OpenAI, Google và Microsoft. Đây cũng là lý do Meta chấp nhận hy sinh hàng nghìn việc làm để tăng tốc.
Áp lực nội bộ và nỗi lo AI thay thế con người
Không chỉ đối mặt với làn sóng cắt giảm nhân sự, Meta còn đang vấp phải phản ứng âm ỉ từ chính đội ngũ nhân viên liên quan tới chiến lược AI. Theo các nguồn tin nội bộ, hơn 1.000 nhân viên đã ký kiến nghị phản đối công cụ “Model Capability Initiative” – hệ thống có khả năng ghi lại thao tác làm việc như gõ phím, di chuyển chuột hay nội dung màn hình để phục vụ huấn luyện AI.
Nhiều người lo ngại họ đang vô tình “đào tạo” chính các hệ thống có thể thay thế mình trong tương lai. Dù ban lãnh đạo Meta khẳng định dữ liệu chỉ được dùng để cải thiện khả năng học hỏi của AI chứ không nhằm giám sát cá nhân, niềm tin nội bộ vẫn suy giảm đáng kể.
Các khảo sát ẩn danh trên nền tảng Blind cho thấy điểm đánh giá văn hóa doanh nghiệp của Meta đã giảm mạnh so với giai đoạn đỉnh cao trước đây. Không ít nhân viên mô tả môi trường làm việc hiện tại giống một “cỗ máy hiệu suất”, nơi tốc độ và thuật toán được đặt cao hơn yếu tố con người.
Giới phân tích cho rằng đợt sa thải ngày 20/5 có thể chưa phải điểm kết thúc. Meta được cho là đang để ngỏ khả năng tiếp tục cắt giảm nhân sự trong các tháng tới nếu quá trình tái cấu trúc chưa đạt mục tiêu.
Cuộc chơi AI đang buộc các tập đoàn công nghệ phải thay đổi với tốc độ chưa từng có. Nhưng cùng lúc đó, nó cũng đặt ra câu hỏi lớn cho thị trường lao động toàn cầu: Khi AI ngày càng thông minh và rẻ hơn, đâu sẽ là vị trí của con người trong bộ máy công nghệ tương lai?
"Làm nông kiểu nhỏ lẻ không thể đi xa", ông Võ Quan Huy - Giám đốc Công ty TNHH Huy Long An, người có hơn nửa thế kỷ gắn bó với ruộng đồng, nói tại hội thảo "Nông nghiệp thông minh" ngày 17/4 ở TP HCM. Theo ông, vòng lặp "được mùa mất giá", trồng - chặt lặp đi lặp lại nhiều năm qua, suy cho cùng vẫn bắt nguồn từ quy mô sản xuất manh mún.
Từ trải nghiệm thực tế, ông Huy cho rằng khi đất đai bị chia cắt, mọi nỗ lực hiện đại hóa đều trở nên nửa vời. Hạ tầng không thể làm đồng bộ, cơ giới hóa bị đội chi phí, còn công nghệ nếu có cũng khó phát huy hiệu quả. Chỉ khi diện tích đất tích tụ đủ lớn, doanh nghiệp mới có thể đầu tư bài bản cho thủy lợi, tự động hóa và tối ưu chi phí.
Câu chuyện của ông Huy phản ánh một điểm nghẽn kéo dài của nông nghiệp Việt Nam. Áp lực từ thị trường xuất khẩu ngày càng lớn khi tiêu chuẩn liên tục siết chặt, buộc ngành không thể tiếp tục dựa vào cách làm cũ. Bài toán giờ đây không còn là tăng sản lượng, mà là tạo ra sản phẩm có thể bán được với giá trị cao và ổn định.
Trong quá trình đó, dữ liệu trở thành nền tảng. PGS TS Đỗ Văn Hùng ví dữ liệu là "hệ mạch" của nông nghiệp số, nhưng thực tế tại Việt Nam vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa có chuẩn chung. Khoảng trống này khiến nhiều mô hình ứng dụng công nghệ chưa thể phát huy hết hiệu quả, dù tiềm năng rất lớn.
Quay lại với bài toán của doanh nghiệp, ông Huy cho rằng nếu đất đai là "phần xác" thì khoa học công nghệ chính là "phần hồn". Từ giống cấy mô, hệ thống cảm biến IoT đến trí tuệ nhân tạo, công nghệ giúp kiểm soát quy trình sản xuất theo thời gian thực, giảm phụ thuộc vào kinh nghiệm và hạn chế sai số.
Khi chuyển sang quản trị bằng dữ liệu, cách làm nông thay đổi rõ rệt. Doanh nghiệp không còn sản xuất theo cảm tính mà tính toán từng khâu để tối ưu chi phí, giữ giá thành ổn định và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường xuất khẩu. Đây cũng là điều kiện để tạo ra giá trị lớn hơn thay vì chỉ chạy theo sản lượng.
Xu hướng này đang lan sang nhiều lĩnh vực. Việc đưa AI, robot và các hệ thống tự động xuống đồng ruộng không chỉ giúp tiết kiệm nhân công, mà còn chuẩn hóa quy trình, giảm rủi ro và nâng cao năng suất. Trong chăn nuôi hay nuôi trồng thủy sản, công nghệ còn giúp kiểm soát chất lượng đồng đều - yếu tố then chốt khi tiếp cận các thị trường khó tính.
Dù vậy, quá trình chuyển đổi vẫn đối mặt nhiều lực cản. Đại diện Trung tâm Khuyến nông Quốc gia khu vực Đồng bằng sông Cửu Long cho rằng việc ứng dụng công nghệ cao chưa đồng đều, do thiếu nguồn lực, thể chế chưa hoàn thiện và đặc biệt là sản xuất còn nhỏ lẻ. Đây là vòng lặp khiến nông dân khó tiếp cận công nghệ, còn công nghệ lại khó lan rộng.
Trong bối cảnh đó, chuyển sang kinh tế nông nghiệp xanh, dựa trên dữ liệu và công nghệ, không còn là lựa chọn mà là hướng đi bắt buộc. Khi các thị trường lớn ngày càng siết tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc và chất lượng, những mô hình sản xuất manh mún sẽ dần mất lợi thế.
Nông nghiệp vẫn là trụ đỡ của nền kinh tế với kim ngạch xuất khẩu hơn 70 tỷ USD năm 2025. Nhưng để giữ được vị thế này, ngành không thể tiếp tục đi theo lối cũ. Khi đất đai được tích tụ, dữ liệu được kết nối và công nghệ trở thành nền tảng vận hành, câu chuyện "triệu USD" sẽ không còn là ngoại lệ, mà có thể trở thành hướng đi phổ biến của nông nghiệp Việt Nam.
Theo ghi nhận sơ bộ của Báo điện tử Tuổi Trẻ, thị trường đang có ít nhất 5 mẫu xe điện mini đã bán, công bố giá hoặc chuẩn bị gia nhập.
TMT Nano S05 dự kiến có giá từ 148 triệu đồng nhưng chưa công bố giá bán chính thức;
VinFast VF 2 và Minio Green cùng niêm yết 188 triệu đồng, đã gồm pin; Bestune Xiaoma giá 199 triệu đồng; Wuling Macaron bản tiêu chuẩn giá 269 triệu đồng.
Wuling Macaron đã về đại lý từ tháng 7-2026, thay thế Mini EV. Xe có thiết kế năm cửa, với hai phiên bản đi được 205km và 300km sau mỗi lần sạc, giá lần lượt 269 triệu đồng và 329 triệu đồng.
Khách mua trong tháng 7 được tặng bộ sạc AC 7kW cùng một năm bảo hiểm thân vỏ, tổng giá trị khoảng 19 triệu đồng.
Macaron có lợi thế về cửa ra vào hàng ghế sau và lựa chọn quãng đường dài hơn. Tuy nhiên áp lực lớn nhất nằm ở giá bán khi VF2 thấp hơn bản Macaron tiêu chuẩn 81 triệu đồng.
VinFast tạo lợi thế thu hút khách đặt cọc mua VF2 từ ngày 15 đến 17-7 ưu đãi 8 triệu đồng, kèm miễn phí sạc 10 lần/tháng cho đến tháng 2-2029.
Nhờ hệ thống trạm sạc dày đặc của V-Green phù hợp hơn với khách sống tại chung cư hoặc không có chỗ lắp sạc riêng khi sử dụng xe VinFast.
Trong khi đó TMT-EGreen đặt kế hoạch lắp khoảng 2.100 trụ sạc trên cả nước trong năm 2026, còn mạng lưới hậu mãi hợp tác với Carpla Service dự kiến đạt 100 xưởng trong năm nay dành cho xe Wuling.
Tuy nhiên đây vẫn là kế hoạch cần thời gian triển khai và tạo độ phủ.
Xe rẻ giúp khách dễ xuống tiền hơn. Nhưng với xe điện, mua được xe mới chỉ là bước đầu; sạc ở đâu mỗi ngày và thay thế linh kiện, hậu mãi mới là chuyện dài.
Theo tài liệu ĐHĐCĐ thường niên 2026, Lideco xác định năm 2026 tiếp tục không có doanh thu từ hoạt động kinh doanh bất động sản.
Trước đó, trong năm 2025, dù các dự án vẫn triển khai nhưng công ty cũng chưa ghi nhận doanh thu từ mảng cốt lõi này.
Thay vào đó, dòng tiền của NTL được duy trì nhờ hoạt động đầu tư tài chính như gửi ngân hàng và đầu tư chứng khoán, với tổng giá trị hơn 1.000 tỉ đồng, chiếm trên 50% tổng tài sản (tính đến hết quý 4-2026).
Trong đó, TCH là cổ phiếu được Lideco nắm nhiều nhất với giá gốc là 222,8 tỉ đồng, tương đương 14.880 đồng/cổ phiếu. Năm 2025, công ty ghi nhận lãi từ bán chứng khoán kinh doanh đạt 70,1 tỉ đồng và thu gần 42 tỉ đồng từ tiền gửi ngân hàng.
Dự kiến, trong năm 2026, NTL vẫn tiếp tục đẩy mạnh hoạt động đầu tư. Vào ngày 10-03-2026, HĐQT đã phê duyệt nâng hạn mức đầu tư chứng khoán lên tới 650 tỉ đồng.
Công ty đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế năm 2026 là 30 tỉ đồng (thấp hơn mức 32,7 tỉ đồng thực hiện năm 2025).
Điểm đáng chú ý là Lideco không lựa chọn phương án "co cụm" về nhân sự. Trong năm 2025, NTL còn có thêm 1 nhân sự nâng tổng số lao động lên 97 người.
Báo cáo tài chính năm 2025 còn cho thấy thu nhập bình quân của người lao động ở mức 23 triệu đồng/người/tháng. Trong khi đó, nhóm lãnh đạo cấp cao có thu nhập cao hơn. Tổng cộng, 14 nhân sự chủ chốt của NTL nhận về hơn 30 tỉ đồng trong năm 2026, tương đương thu nhập bình quân hơn 180 triệu đồng/tháng.
Cùng với đó là những phúc lợi như xây dựng các sân tập thể thao ngay tại nơi làm việc như pickleball, bóng bàn, cầu lông, tổ chức giải thi đấu, nghỉ mát hè và khen thưởng cho con em nhân viên...
Ngoài chi nhân sự và phúc lợi, NTL đã tạm ứng cổ tức tiền mặt năm 2025 tỉ lệ 10% cho cổ đông, tương đương gần 122 tỉ đồng. Và dự kiến, sẽ tiếp tục chính sách chi trả cổ tức năm 2026 bằng tiền mặt với tỉ lệ tương tự.
Ban lãnh đạo NTL xác định triển khai kinh doanh dự án NOXH tại Quảng Ninh và thi công chung cư N0-11 Dịch Vọng (Hà Nội) là nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026.
Dự án Nhà ở xã hội tại Quảng Ninh quy mô 850 căn hộ đang thi công phần móng và phấn đấu hoàn tất bán hàng ngay trong năm 2026. Còn N0-11 Dịch Vọng (Hà Nội) đặt mục tiêu hoàn thành móng và đủ điều kiện mở bán chậm nhất vào quý 1-2027.
Dù thị trường bất động sản đối diện với thách thức mặt bằng lãi suất và chi phí đầu vào ở mức cao, khó dự báo, giá neo cao tại đô thị, tuy nhiên NTL kỳ vọng dòng tiền thu từ hoạt động bán hàng là một yếu tố hỗ trợ.
Trên thị trường chứng khóan, cổ phiếu NTL đang giảm 15,3% từ đầu năm 2026 (tính đến hết phiên giao dịch 6-4). Ngoài NTL, hàng loạt mã khác như PDR, DIG, DXG đều đang giảm trên 10%.
