Đọc nhiều ý kiến về chuyện nhà ở thời gian gần đây, tôi nhận ra đa số đều xoay quanh một quan điểm: “Phải mua nhà càng sớm càng tốt, kể cả chấp nhận gồng gánh nợ nần suốt 10-20 năm”. Không ít người còn tin rằng bất động sản chỉ có tăng giá, nên cứ cố mua trước rồi tính sau. Người trẻ vì thế được khuyên hãy chịu cực, đánh đổi thanh xuân để có một căn nhà, từ đó mới yên tâm lập nghiệp.
Tôi hiểu và đồng cảm với suy nghĩ ấy. Nhưng càng đọc những chia sẻ sau khi mua nhà, tôi càng thấy một điểm chung khác: nhiều người không thực sự cảm thấy hạnh phúc trong chính căn nhà của mình. Thay vào đó là cảm giác mệt mỏi, áp lực và kiệt sức vì nợ nần.
Theo tôi, điều khiến nhiều người bất an không nằm ở căn nhà, mà ở việc họ không còn cảm giác mình đang “được sống”. Đây là nhu cầu rất căn bản của con người, nhưng lại dễ bị bỏ quên khi mọi tính toán đều dồn vào mục tiêu sở hữu nhà.
Nhiều người khi lập kế hoạch tài chính thường nghĩ chỉ cần lo được tiền nhà là đủ. Những khoản như du lịch, cà phê, ăn ngoài, mua sắm hay các thú vui cá nhân đều có thể cắt giảm. Đúng là chúng ta có thể chịu đựng vài tháng, thậm chí một hai năm, nhưng rất khó để sống trong trạng thái bóp nghẹt mọi nhu cầu tinh thần suốt 20 năm. Khi sự kiệt sức kéo dài, căn nhà dần không còn là tổ ấm mà trở thành một gánh nặng.
Một điều khác khiến nhiều gia đình rơi vào áp lực là thiếu quỹ dự phòng. Không ít người gom toàn bộ tiền tiết kiệm, vay thêm hai bên gia đình để đủ tiền trả đợt đầu mua nhà. Họ sở hữu một tài sản lớn nhưng lại không còn tiền mặt cho những tình huống bất ngờ.
>> ‘Siết tín dụng bất động sản không nên cào bằng’
Nhà đất không có tính thanh khoản cao. Một căn nhà trị giá 10 tỷ đồng không đồng nghĩa bạn có ngay 100 triệu tiền mặt khi cần chữa bệnh hay giải quyết sự cố gia đình. Và chính những lúc không xoay xở được như vậy dễ dẫn tới căng thẳng, xích mích giữa vợ chồng hoặc hai bên nội ngoại.
Từ những điều quan sát và trải nghiệm xung quanh mình, tôi nghĩ trước khi quyết định mua nhà, người trẻ nên cân nhắc vài điều:
Đầu tiên là quỹ thất nghiệp và quỹ khẩn cấp. Theo tôi, nên có ít nhất 12 tháng chi phí sinh hoạt dự phòng trước khi nghĩ đến chuyện vay mua nhà. Ví dụ mỗi tháng tôi chi tiêu khoảng 15 triệu đồng thì cần để dành khoảng 180 triệu đồng rồi mới mua nhà. Gia đình hai người thì con số này có thể gấp đôi.
Thứ hai, khi tính toán chi phí hàng tháng, đừng quên các khoản dành cho đời sống tinh thần. Chúng ta cần sống trước, rồi mới đến chuyện sở hữu căn nhà. Một cuộc sống chỉ xoay quanh trả nợ rất dễ khiến con người mất cân bằng.
Ngoài ra, thay vì dồn toàn bộ dòng tiền vào bất động sản, tôi nghĩ mỗi tháng nên dành một phần cho các kênh tích lũy khác như quỹ mở, chứng khoán hoặc vàng. Sau thời gian dài, đây cũng có thể là nguồn tài sản hỗ trợ trả nợ hoặc tạo thêm sự an toàn tài chính.
Nhiều người sẽ hỏi: “Nếu tính toán như vậy thì bao giờ mới mua được nhà?”. Nhưng theo tôi, nếu một kế hoạch mua nhà khiến bạn không thể đi đường dài suốt 20 năm mà vẫn giữ được sức khỏe, tinh thần và chất lượng sống, thì có lẽ đó chưa phải là một kế hoạch phù hợp.
"Tôi khá ủng hộ ý kiến của tác giả bài viết 'Người Việt gặp khó vì chơi thể thao đúng nghĩa tốn ít nhất 20 triệu một năm', và cảm nhận sự phản hồi từ những bạn không đồng tình, song bản thân lại đồng tình với hầu hết các bình luận này (hình như tôi hơi ba phải?).
Thật ra có hai khái niệm khác nhau nên giữa tác giả và các ý kiến còn chưa thống nhất quan điểm thôi: Tập thể dục thì đâu có tốn kém, chơi thể thao thì chi phí rất cao.
Thể dục là hệ thống các động tác vận động để rèn luyện thể lực và tập luyện thân thể, còn thể thao là những hoạt động nhằm nâng cao thể lực và giới hạn sức khỏe của con người.
Như vậy, bạn dùng đến thể lực, vận động thân thể theo những động tác nhất định đã được xem là thể dục. Nhưng chỉ được xem là thể thao khi thể lực hoặc giới hạn sức khỏe của bạn được nâng lên so với người khác thông qua các hình thức hoạt động có tổ chức theo những qui định cụ thể.
Nếu chúng ta cùng cách hiểu, thì sẽ thấy tác giả đúng với quan điểm 'chơi thể thao ở Việt Nam thì tốn khoảng 20 triệu đồng trở lên mỗi năm', và các bình luận luôn đúng khi 'tập thể dục ở Việt Nam có tốn đồng nào đâu, chỉ cần bạn sắp xếp thời gian và muốn tập luyện'.
Thực tế, sự khác biệt về chi phí chỉ đến khi có sự cạnh tranh giữa những người tham gia vận động (đặc trưng của thể thao), kể cả một bộ môn mà nhiều anh chị cho rằng rẻ như chạy bộ mà bước vào một cuộc thi thì sự khác biệt giữa giày, vớ, áo, quần, nịt ngực, đai lưng, băng dán hỗ trợ cơ, băng dán hỗ trợ hô hấp... sẽ làm thay đổi kết quả rất lớn, đồng nghĩa với nhiều tiền thì chơi thể thao mới đạt kết quả tốt, có tốn tiền thì mới đạt kết quả tối thiểu.
Đó là chưa kể đến chi phí cho dinh dưỡng, môi trường tập luyện bổ trợ (gym, thể hình, hồ thủy lực tĩnh và động, dụng cụ kháng lực, dụng cụ thư dãn cơ khớp...), người hỗ trợ (huấn luyện viên, mentor, người dẫn đường, đối thủ giả lập...).
Một đặc trưng khác của thể thao là tính tương tác xã hội như tính đồng đội, tính tập thể, tính chiến thuật, tinh thần thể thao... với đối thủ, đồng đội, người điều hành và người tham gia thể thao khác.
Một khi bạn tập thể dục, bạn có thể tập một mình; nhưng chơi thể thao thì ít nhất cần có từ ba người trở lên (mình, đối thủ và người tổ chức).
Do đó, thể thao khi chơi sẽ tốn tiền hơn thể dục khi bạn tự tập là lẽ thường. Và, 20 triệu đồng mỗi năm thật ra vẫn rất rẻ cho một môn thể thao trung bình và phổ thông như chạy việt dã hay đua xe đạp'".
Độc giả trinhgiangtoan bình luận như trên, cho rằng sự tranh luận trong bài viết Người Việt gặp khó vì chơi thể thao đúng nghĩa tốn ít nhất 20 triệu một năm thực chất đến từ việc nhiều người đang nhầm lẫn giữa hai khái niệm:
Tập thể dục có thể gần như không tốn tiền, nhưng chơi thể thao đúng nghĩa sẽ phát sinh chi phí lớn do tính cạnh tranh, trang bị và hỗ trợ đi kèm".
Trong bài viết trước, tác giả Hoàng Anh cho rằng thể thao tưởng chừng bình dân nhưng khi tập luyện nghiêm túc lại kéo theo hàng loạt chi phí từ trang bị đến sân bãi.
Năm 2021, công ty tôi làm thủ tục giải thể sau thời gian kinh doanh không hiệu quả. Tôi nghĩ quy trình có thể mất vài tháng vì còn phải rà soát nghĩa vụ thuế, đối chiếu hồ sơ.
Nhưng đến nay đã là tháng 5/2026, tức gần 5 năm trôi qua, doanh nghiệp vẫn ở tình trạng "03 - ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục đóng mã số thuế".
Điều khiến tôi mệt mỏi nhất không phải là phải bổ sung giấy tờ hay thực hiện nghĩa vụ tài chính, mà là cảm giác không có một mốc thời gian cụ thể nào để biết hồ sơ của mình đang ở đâu và bao giờ mới được xử lý xong.
Thời điểm nộp hồ sơ ban đầu, phía thuế cho biết cần chờ cán bộ xem xét. Sau nhiều năm, hồ sơ vẫn chưa có tiến triển rõ ràng và doanh nghiệp tiếp tục ở trạng thái treo.
Gần đây tôi trực tiếp lên cơ quan thuế để hỏi hồ sơ đang vướng ở đâu. Tôi được hướng dẫn sang tổ kiểm tra để hoàn tất bước kiểm tra thuế vì công ty từng có phát sinh doanh thu. Tại đây, cán bộ cho điền một mẫu thông tin rồi nói về chờ liên hệ tiếp để được hướng dẫn.
Tôi hỏi: "Dự kiến bao lâu nữa sẽ có cán bộ gọi hướng dẫn?". Câu trả lời là: "Chưa biết".
Có lẽ nhiều người sẽ nghĩ doanh nghiệp có phát sinh doanh thu thì việc kiểm tra kỹ là cần thiết. Tôi đồng ý. Nhưng điều doanh nghiệp cần không chỉ là một quy trình đúng, mà còn là một lộ trình rõ ràng.
Nếu cần kiểm tra trong ba tháng, sáu tháng hay một năm, cơ quan quản lý hoàn toàn có thể thông báo để doanh nghiệp chủ động chuẩn bị. Đằng này, điều khiến người làm thủ tục kiệt sức là trạng thái chờ đợi không thời hạn.
Doanh nghiệp dù đã ngừng hoạt động thực tế vẫn bị kẹt trên hệ thống nhiều năm. Người đại diện pháp luật cũng luôn trong trạng thái thấp thỏm vì chưa hoàn tất nghĩa vụ pháp lý. Trong khi đó, nhiều kế hoạch cá nhân và công việc liên quan đều bị ảnh hưởng vì không ai biết hồ sơ sẽ kết thúc lúc nào.
Tôi tình cờ đọc một bài viết với nội dung nói rằng nhiều hồ sơ giải thể hiện nay bị ách tắc ở khâu thuế, có trường hợp kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm chỉ để chờ xác nhận hoàn tất nghĩa vụ. Điều đó khiến tôi nhận ra trường hợp của mình không phải cá biệt.
Bài viết này cũng đề cập thực tế nhiều quy định đã có nhưng thiếu mốc thời gian xử lý rõ ràng trong quá trình thực thi. Đây có lẽ là vấn đề lớn nhất.
Trong thủ tục hành chính, người dân và doanh nghiệp thường chấp nhận việc phải chờ. Nhưng điều khó chấp nhận là chờ mà không biết mình đang chờ điều gì, ai xử lý và bao giờ mới có kết quả.
Tôi nghĩ nhiều doanh nghiệp nhỏ như chúng tôi không mong được ưu tiên hay linh động. Điều cần nhất chỉ là sự minh bạch về tiến độ.
Nếu hồ sơ đang nằm ở bộ phận nào, cần bổ sung gì, dự kiến bao lâu xử lý xong, hãy có cơ chế thông báo rõ ràng. Nếu tồn đọng do quá tải nhân sự hoặc quy trình phối hợp, cũng nên có cách cập nhật để người dân không phải liên tục đi hỏi trong vô vọng.
Một doanh nghiệp làm ăn thất bại đã là điều không ai mong muốn. Nhưng việc muốn đóng lại cho đúng quy định mà kéo dài hết năm này sang năm khác khiến cảm giác mệt mỏi còn lớn hơn.
Giải thể doanh nghiệp về bản chất cũng là một quyền hợp pháp, giống như quyền thành lập doanh nghiệp. Khi người dân muốn hoàn thành nghĩa vụ để khép lại hoạt động kinh doanh một cách minh bạch, họ cần một quy trình có thời hạn, có trách nhiệm và có người theo dõi rõ ràng.
Không nên để tình trạng "muốn đóng cũng không biết khi nào mới đóng được" trở thành nỗi ám ảnh chung của những doanh nghiệp đã ngừng hoạt động.
Nghị định 94/2026 về đào tạo và sát hạch lái xe vừa bổ sung, sửa đổi các quy định theo hướng giảm thủ tục, nới điều kiện kinh doanh và thúc đẩy chuyển đổi số. Trong bối cảnh tai nạn giao thông vẫn còn ở mức đáng lo ngại, còn ý thức chấp hành luật của một bộ phận người tham gia giao thông chưa cao, câu chuyện đào tạo và sát hạch lái xe tiếp tục thu hút nhiều ý kiến trái chiều.
Độc giả Comet Small đề xuất tách phần thi lý thuyết thành một chứng chỉ độc lập, cho phép người học chủ động tiếp cận kiến thức và kiểm tra năng lực trước khi bước vào giai đoạn thực hành lái xe:
"Tại sao không đưa phần thi lý thuyết sát hạch lái xe thành một chứng chỉ riêng, người thi có thể linh hoạt tự học, tự thi và được cấp chứng chỉ sau khi đủ điều kiện? Khi nào học viên có chứng chỉ lý thuyết thì mới được học và thi thực hành lái xe. Làm như vậy sẽ giúp giảm chi phí cho học viên khá nhiều. Sau này, chúng ta có thể phổ biến chứng chỉ lý thuyết lái xe này như một môn học bắt buộc trong trường phổ thông để mọi người dân tham gia giao thông đều phải hiểu rõ luật, chứ không phải chỉ người có bằng lái xe".
