Đây là một trường hợp được bác sĩ chuyên khoa thận Trần Tuấn Vũ ở Trung Quốc chia sẻ.
Kết quả kiểm tra sức khỏe ở trường của nam sinh phát hiện có đạm trong nước tiểu, tiểu ra bọt. Kết quả cho thấy huyết áp lên tới 180mmHg (bình thường không quá 130mmHg), hai chân phù nề, thận bị mỡ bao quanh và chức năng thận suy giảm.
“Con trai tôi thường xuyên ăn liền 8 chiếc đùi gà nướng trong một buổi tối. Hễ có tiền tiêu vặt là mua gà rán, gà chiên giòn, cơn thèm ăn gần như không thể kiểm soát”, mẹ của cậu cho biết.
Bác sĩ Trần cho biết, chức năng thận kém của bệnh nhân hoàn toàn do chế độ ăn uống. Ăn quá mặn khiến cơ thể giữ nước, tăng gánh nặng cho thận. Thận lại bị mỡ bao quanh, trong khi mỡ có độc tính, gây hại cho thận. Vòng xoáy này dẫn tới suy thận.
Khi hai chân phù nề đến mức không thể đi giày, bệnh nhân mới nhận ra sự cần thiết của việc giảm cân.
Với sự hỗ trợ của đội ngũ gồm bác sĩ nhi khoa, tâm thần và nhiều chuyên khoa khác, sau nửa năm, cậu đã giảm 25kg, xuống còn 95kg. Chức năng thận cải thiện, chỉ số tăng từ 30 lên 50 điểm.
Bác sĩ Trần nhấn mạnh, béo phì có thể dẫn tới mỡ bao quanh thận, chất béo gây độc sẽ làm xơ hóa thận. Nghiên cứu cho thấy, khi chỉ số cơ thể (BMI) vượt quá 25, nguy cơ suy thận tăng 20%; khi BMI trên 30, nguy cơ tăng vọt trên 50%. Vì vậy, giảm cân không chỉ để đẹp mà còn là cách quan trọng để bảo vệ thận.
Theo các bác sĩ, suy thận thường không xảy ra một sớm một chiều mà thường trải qua quá trình suy giảm chậm, tiến triển được gọi là bệnh thận mạn tính.
Điều nguy hiểm nhất là suy thận thường diễn ra âm thầm. Người bệnh có thể mất tới 90% chức năng thận trước khi cảm thấy các triệu chứng rõ rệt. Do đó, phát hiện sớm có thể tạo ra sự khác biệt rất lớn trong việc cứu lấy quả thận. Sau đây, các chuyên gia tại Bệnh viện Artemis (Ấn Độ), chỉ ra những triệu chứng suy thận mọi người cần lưu ý.
-Thay đổi thói quen tiểu tiện. Khi thận bắt đầu trục trặc, dấu hiệu đầu tiên thường là thay đổi thói quen đi vệ sinh.
-Tiểu đêm: Thận mất khả năng cô đặc nước tiểu, nghĩa là chúng tạo ra thể tích nhiều hơn để đào thải cùng một lượng chất thải, đặc biệt là vào ban đêm.
-Nước tiểu có bọt: Bọt trông giống như lòng trắng trứng đánh tơi và cần xả nước nhiều lần mới hết. Đây là dấu hiệu của protein bị rò rỉ vào nước tiểu do bộ lọc bị hỏng.
-Máu trong nước tiểu: Các bộ lọc bị tổn thương để tế bào máu lọt vào nước tiểu, khiến nước tiểu có màu hồng, đỏ hoặc màu cola, theo trang tin sức khỏe Artemis Hospital.
-Mệt mỏi và suy nhược không giải thích được. Thận khỏe mạnh tạo ra hoóc môn erythropoietin (EPO) để báo hiệu tủy xương tạo hồng cầu. Khi chức năng thận giảm, sản xuất EPO giảm đi, dẫn đến thiếu máu. Kết quả là lượng oxy được vận chuyển đến cơ bắp và não suy giảm, gây mệt mỏi dai dẳng và suy nhược.
-Da khô và ngứa. Đây là triệu chứng dễ bị bỏ qua nhất. Khi thận suy, chất thải tích tụ trong máu và sự cân bằng các khoáng chất như canxi, phốt pho bị phá vỡ. Mức phốt pho cao gây ngứa dữ dội kèm theo tình trạng da khô, bong tróc do độc tố tích tụ.
Khi bệnh suy thận tiến triển sang giai đoạn 4 – 5, các triệu chứng trở nên rõ rệt, bao gồm sưng phù quanh mắt khi thức dậy, bàn chân và mắt cá chân; huyết áp cao; hơi thở có mùi amoniac, miệng có vị kim loại, chán ăn.
Khi chức năng thận dưới 15%, các triệu chứng trở nên nghiêm trọng: Khó thở, sương mù não, co thắt cơ; mất ngủ và đau thắt ngực, theo Artemis Hospital.
Một bi kịch đã xảy ra trong cộng đồng giáo dục ở Argentina. Jazmín Miqueo Cuello Luna, 6 tuổi, học sinh lớp một, đã qua đời hôm 26/4 sau khi nhập viện do một tai nạn nghiêm trọng xảy ra ở sân trường trong giờ ra chơi.
Vụ việc xảy ra vào 3h chiều hôm 24/4. Theo báo cáo của cảnh sát, cô bé đang chơi thì vô tình giẫm phải dây giày, khiến bé mất thăng bằng và đập đầu mạnh vào một chiếc ghế đá xi măng.
Sau cú va chạm, các giáo viên lập tức gọi cấp cứu. Jazmín được đưa đến bệnh viện cùng với cha của em. Tại trung tâm y tế, các chuyên gia đã hồi sức và ổn định tình trạng ban đầu; tuy nhiên, tình trạng của em vẫn nguy kịch do chấn thương đầu nghiêm trọng.
Bất chấp những nỗ lực của đội ngũ y tế, Jazmín đã tử vong vào ngày 26/4.
Thông tin này đã gây ra sự bàng hoàng trong phụ huynh, giáo viên và học sinh. Ngôi trường đã mở cửa vào sáng 27/4 với một thông điệp đầy xúc động được dán ở lối vào.
"Với nỗi đau buồn sâu sắc, chúng tôi viết thư này để thông báo về sự ra đi của học sinh Jazmín Miqueo Cuello, lớp 1D. Trong thời khắc đau thương này, nhà trường xin chia sẻ nỗi đau với gia đình em, gửi đến họ những lời chúc tốt đẹp nhất", ban giám hiệu nhà trường bày tỏ.
Bộ Giáo dục địa phương và cộng đồng Rosario đã bày tỏ lời chia buồn sâu sắc tới gia đình Miqueo Cuello Luna.
Xu hướng chuộng nghề tay chân đang len lỏi vào Gen Z. Freya, 18 tuổi, quyết định bỏ qua chứng chỉ A-level (tương đương THPT) để đăng ký chương trình học nghề thợ điện kéo dài bốn năm. Dù mệt mỏi vì vừa học vừa làm, cô nói bản thân hạnh phúc. "Đây là công việc AI không thể thay thế. Tương lai của ngành xe điện rộng mở nên tôi không lo thất nghiệp", Freya nói.
Một nghiên cứu gần đây cho thấy 48% thanh thiếu niên tin rằng làm nghề lao động chân tay đáng mơ ước hơn việc ngồi văn phòng. Một khảo sát khác của Draper Tools, hãng sản xuất thiết bị công nghiệp, ghi nhận 61% người dưới 28 tuổi tin rằng nghề thủ công là một "công việc thú vị", trong đó 55% cho biết nhận thức của họ về việc làm trong lĩnh vực thủ công tích cực hơn so với 5 năm trước. Trên mạng xã hội, hashtag #TradieTok (dành riêng cho những người trẻ làm ngành xây dựng, thủ công) đang thu hút hàng chục triệu lượt xem.
Sự dịch chuyển này đến từ nỗi sợ bị trí tuệ nhân tạo (AI) "cướp" việc. Báo cáo của Viện Tiêu chuẩn Anh (BSI) cho thấy 1/4 chủ doanh nghiệp tin AI có thể đảm nhiệm công việc của nhân viên mới ra trường. Khảo sát của Randstad cũng chỉ ra 38% nhà tuyển dụng dự định giảm chỉ tiêu tuyển sinh viên tốt nghiệp đại học trong năm tới. Trong khi đó 41% người lao động lo ngại các công việc văn phòng cấp thấp có thể biến mất trong vòng 5 năm tới.
Cuối tháng 3, trong một cuộc phỏng vấn, tỷ phú Larry Fink - CEO của công ty quản lý tài sản lớn nhất thế giới BlackRock - cho rằng xã hội đã dành nhiều thập kỷ để lý tưởng hóa công việc văn phòng và đánh giá thấp các nghề thủ công.
Theo ông Fink, khi AI đe dọa các vị trí cấp thấp nhưng lại tạo ra nhu cầu bùng nổ về cơ sở hạ tầng (như xây dựng trung tâm dữ liệu), cần phải cân bằng lại cách tiếp cận nghề nghiệp. "Nghề thợ sửa ống nước hay thợ điện cũng có thể mang lại nền tảng tài chính vững chắc không kém bất kỳ công việc bàn giấy nào. Xã hội đang thiếu hụt những công nhân lành nghề này", vị tỷ phú nói.
Dù nhiều triển vọng, các chuyên gia cảnh báo nghề thủ công không phải là lối tắt cho những người ngại gian khổ.
Evie, 30 tuổi, từng tốt nghiệp ngành Khoa học xã hội tại Amsterdam (Hà Lan), quyết định chuyển sang nghề trát vữa và lát gạch để tìm sự tự do. Tuy nhiên, cô thừa nhận đây là môi trường khắc nghiệt, đòi hỏi thể lực cao và "phù hợp hơn với nam giới".
"Nhiều người coi nghề mộc hay sửa chữa là giải pháp tình thế khi không tìm được việc văn phòng. Nhưng thực tế, bạn cần đầu tư nhiều năm mới có thể thành thạo. Đó là kỹ năng phải học và trau dồi suốt đời", Evie nói.
Giữa tháng 2, tài khoản TikTok @papafromjapan của một người đàn ông Nhật Bản 74 tuổi thu hút hàng trăm nghìn lượt xem, giải thích thuật ngữ "madogiwazoku".
Khái niệm này chỉ nhóm nhân viên bị điều chuyển sang các vị trí ít áp lực, bàn làm việc thường đặt gần cửa sổ. Công việc hàng ngày của họ là xử lý giấy tờ đơn giản hoặc trả lời một vài email. Họ bị tách hoàn toàn khỏi các dự án quan trọng nhưng vẫn được nhận mức lương ổn định.
Thay vì sa thải như phương Tây, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản chọn cách giữ lại nhóm lao động không còn bắt kịp công nghệ hay chiến lược mới. Những người này chủ yếu là nam giới ở độ tuổi cuối 50 đến 60, từng được tuyển dụng theo chế độ làm việc trọn đời (shushin koyo) và trả lương theo thâm niên. Doanh nghiệp đánh giá họ là những nhân viên trung thành, ít phàn nàn và không gây xung đột.
Hiện tượng này phản ánh tình trạng già hóa lực lượng lao động tại Nhật Bản. Số liệu năm 2022 cho thấy hơn 25% người từ 65 tuổi trở lên tại nước này vẫn đi làm, cao hơn mức 20% tại Mỹ và 10% tại Anh. Theo khảo sát của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản, 80% người lao động muốn tiếp tục làm việc sau tuổi nghỉ hưu, trong đó 70% muốn gắn bó với cơ quan cũ.
Chính phủ Nhật Bản cũng thúc đẩy xu hướng này. Các nhà chức trách cung cấp nhiều khoản trợ cấp để khuyến khích doanh nghiệp duy trì việc làm cho nhân sự đến tuổi 70. Diễn đàn Kinh tế Thế giới cho biết một số công ty đã áp dụng mô hình kéo dài tuổi nghỉ hưu để bảo toàn quyền lợi cho nhân viên.
Dưới góc độ quản trị, việc không sa thải người yếu kém giúp doanh nghiệp ổn định tâm lý nhân viên, tránh tạo ra nỗi sợ mất việc. Các công ty cũng tận dụng kinh nghiệm tích lũy nhiều thập kỷ của nhóm lao động lớn tuổi để hỗ trợ đào tạo nội bộ.
Tuy nhiên, sự tồn tại của nhóm "nhân viên cửa sổ" gây ra những phản ứng trái chiều từ đồng nghiệp trẻ. Khảo sát của công ty tư vấn Shikigaku với những nhân sự từ 20 đến 39 tuổi cho thấy, gần 50% xác nhận công ty họ có "người cao tuổi không làm việc". Công việc chính của nhóm này thường là hút thuốc, ăn vặt, tán gẫu, lướt web hoặc chỉ ngồi nhìn.
90% thanh niên tham gia khảo sát cho biết nhóm "ngồi cạnh cửa sổ" tác động tiêu cực đến môi trường công sở. Họ cho rằng tình trạng này làm giảm tinh thần đồng đội, đẩy áp lực công việc sang người trẻ và gia tăng gánh nặng chi phí cho công ty.
