Những câu hỏi của nhà trường khiến người mẹ Việt ngạc nhiên. Hiệu trưởng và giáo viên không nói đến chuyện phạt hay dạy lại trẻ mà liên tục đặt câu hỏi về đời sống gia đình như: Bố mẹ có thường cãi nhau trước mặt con không? Gần đây nhà có ai mới chuyển đến sống cùng không? Cô giáo nói trẻ không đi vệ sinh đúng chỗ có thể là biểu hiện của bất ổn tâm lý.
Không khí cuộc họp thêm căng thẳng khi giáo viên hỏi về sự vắng mặt của bố. Chị Ngọc cho biết mình ở nhà chăm sóc con toàn thời gian để chồng tập trung làm việc, lo kinh tế gia đình. Tuy nhiên, nhà trường không chấp nhận lý do này. Việc nuôi dạy con không thể dồn lên vai một người. Trong giáo dục Bỉ, sự hiện diện của người bố là rất quan trọng với sự phát triển của trẻ. Người bố không được phép vắng mặt nếu không có lý do đặc biệt. Chồng chị Ngọc được yêu cầu tham gia đón con và xem văn nghệ ở trường.
“Tôi hơi sốc vì tư duy giáo dục này rất khác ở Việt Nam”, chị Ngọc, 33 tuổi, quê Hà Nội, kể về những ngày đầu cho con đi học mẫu giáo ở xứ người.
Chia sẻ của chị Ngọc nhận được đồng cảm của nhiều phụ huynh Việt ở Bỉ. Một người mẹ có con 24 tháng tuổi nói thấy thương khi con phải tự ăn, không được giáo viên hỗ trợ. Đến bữa, nếu con từ chối ăn, giáo viên chỉ hỏi lại một, hai lần rồi dọn khay sau khoảng 30-40 phút, để đứa trẻ chịu đói.
Trường mẫu giáo ở Bỉ chỉ lên thực đơn và giờ ăn, còn đứa trẻ được quyền quyết định ăn bao nhiêu hoặc có ăn hay không. Các giáo viên giải thích đây là cách để trẻ cảm nhận cơn đói, hiểu giá trị của việc ăn và học cách lắng nghe nhu cầu của cơ thể.
Bé được gần hai tuổi, chị Ngọc thêm một lần bất ngờ khi trường thông báo các con sẽ tham gia lớp học bơi bắt buộc. Con chị vốn hay ốm vặt, thể trạng yếu nên chị không yên tâm để con xuống nước từ quá sớm.
Chồng chị nói đây là điều bình thường ở Bỉ. Trẻ được khuyến khích vận động và làm quen với nước từ rất sớm. Việc rèn thể chất tại trường học được coi trọng ngang với giờ học trên lớp. Ngoài học bơi, trẻ từ 3 tuổi còn phải tham gia trượt tuyết với mức phí 1.200 USD. Phụ huynh nào không đủ điều kiện có thể đóng trả góp.
Những “cú sốc” như của chị Ngọc khi cho con đi học ở Bỉ từng được phản ánh trong nghiên cứu của Désirée Baolian Qin về “Nghịch âm văn hóa” (Cultural Dissonance) phác họa một bức tranh tâm lý phức tạp bên trong những gia đình gốc Á khi định cư tại phương Tây. Khoảng 70% người nhập cư gốc Á thừa nhận gặp phải áp lực thích nghi văn hóa (acculturative stress) đáng kể trong hai năm đầu định cư. Họ thường cảm thấy hệ thống trường học phương Tây quá khác biệt, dẫn đến cảm giác lo lắng, căng thẳng.
Joke Otter van Zuijlen, Hiệu trưởng SmartKids International ở phường An Khánh, TP HCM, người có 30 năm kinh nghiệm giáo dục ở châu Âu, cho rằng cú sốc này bắt nguồn từ khác biệt trong cách nuôi dạy trẻ và vai trò của gia đình.
Tại các trường mẫu giáo châu Âu, trẻ 18 tháng tuổi đã phải ăn được thức ăn thô, tự cầm thìa ngồi ăn thay vì chờ người lớn giúp. Trong khi đó, nhiều cha mẹ Việt vẫn giữ thói quen đút cháo, bế con tận lớp, thậm chí, không muốn trẻ đi chân trần trên cỏ.
Chuyên gia cho rằng điều kiện sống và sự hỗ trợ từ bên ngoài tạo nên sự khác biệt này. Tại Việt Nam, nhiều gia đình khá giả thường thuê bảo mẫu để chăm sóc trẻ. Ở Hà Lan, chi phí thuê người giúp việc có thể lên đến 5.000 USD mỗi tháng, ngay cả những gia đình thu nhập cao cũng hiếm khi có người giúp việc. Trẻ em từ 18 tháng đã phải tự chủ sinh hoạt cá nhân như đeo ba lô, đi giày hay rửa tay.
Dù có sự khác biệt rõ rệt, bà Joke cho rằng không nên lý tưởng hóa bất kỳ phương pháp nào bởi giáo dục luôn gắn liền với đặc thù văn hóa. Văn hóa châu Á coi gia đình là trung tâm, đề cao sự gắn kết, tình cảm giữa các thế hệ nên trẻ thường nhận được sự chăm sóc tỉ mỉ từ ông bà, cha mẹ. Trong khi đó, phương Tây ưu tiên tính cá nhân và sự độc lập.
“Chính sự giao thoa giữa các hệ giá trị này khiến phụ huynh dễ gặp áp lực khi tiếp cận hệ thống giáo dục mới”, bà nói.
Chị Ngô Thị Bắc, 40 tuổi, sống tại Melbourne, Australia, có con gái ba tuổi chuẩn bị vào mẫu giáo. Chị đã lường trước sự khác biệt này khi nhiều lần chứng kiến cảnh những đứa trẻ hàng xóm chạy nhảy ngoài trời lạnh chỉ với chiếc quần đùi và áo thun cộc tay. Da thịt chúng đỏ ửng vì lạnh, vục tay vào vũng nước, lấm lem trong đất cát. Trong khi đó, mỗi lần trời trở lạnh, con gái chị được mẹ “bọc” kín mít với đủ lớp áo len, khăn quàng và mũ trùm đầu.
Chị nhận ra con mình rồi cũng phải bước vào môi trường đề cao tính tự lập như trẻ khác. Để con dễ thích nghi khi vào mẫu giáo, vợ chồng chị bắt đầu rèn nếp sinh hoạt cho con. Khi 11 tháng tuổi, bé đã được tập tự xúc ăn. Mỗi tuần, vợ chồng chị đưa con đến các khu vui chơi công cộng gần nhà, chỉ cách khu dân cư khoảng 5 phút đi bộ. Mạng lưới này dày đặc ở Australia, được thiết kế lồng ghép yếu tố học tập với bảng chữ cái, con số và tên loài vật gắn trên thiết bị vui chơi.
“Tiếp xúc và học qua các hoạt động vui chơi từ sớm, con sẽ không bị sốc hay khóc nhiều khi bắt đầu đi mẫu giáo”, chị nói.
Bà Joke Otter van Zuijlen cho rằng rào cản lớn nhất của phụ huynh Việt khi ra nước ngoài không phải là ngôn ngữ mà là sự khép kín. Việc nhà trường mời họp hay đặt câu hỏi về đời tư thực chất là để tìm giải pháp hỗ trợ trẻ. Phụ huynh nên chủ động chia sẻ thói quen sinh hoạt và bối cảnh văn hóa của gia đình, thay vì giữ tâm lý phòng thủ. Sự trao đổi trực tiếp giúp giảm hiểu lầm và giúp giáo viên hiểu đúng hoàn cảnh để hỗ trợ trẻ tốt hơn.
Chuyên gia khuyên bố mẹ cần điều chỉnh cách nhìn về việc học. Thay vì đặt nặng ghi nhớ sớm như màu sắc hay toán học, nên để trẻ học qua trải nghiệm hằng ngày, kể cả việc chơi với cát, nước hay bùn đất. Những hoạt động này giúp trẻ phát triển vận động, tăng sự tự tin và dễ thích nghi hơn với môi trường mới.
“Nên để trẻ học cách đối mặt với những bất tiện nhỏ từ sớm, bởi đó chính là nền tảng của khả năng thích ứng linh hoạt trong một thế giới không ngừng biến đổi”, bà nói.
Người mẫu Kim Jin-kyung và thủ môn Kim Seung-gyu kết hôn tháng 6/2024. Đầu tháng 6, Jin-kyung sinh con gái đầu lòng, tên thân mật là Dalbam. Cùng thời điểm đó, thủ môn 35 tuổi đang cùng tuyển quốc gia dự World Cup 2026 nên vắng mặt lúc con gái chào đời.
Trước ngày xuất cảnh, vợ chồng anh thực hiện bộ ảnh kỷ niệm. Đoạn phim tư liệu gia đình ghi lại cảnh thủ môn tự lắp ghế an toàn cho trẻ em vào ôtô. Anh gửi lời xin lỗi vì vắng mặt trong ngày vợ sinh.
"Anh hãy cố ở lại Mexico thật lâu, em sinh xong, bình phục nhanh sẽ bay thẳng sang đó", Jin-kyung nói.
Từ khi con gái chào đời, cầu thủ thuộc biên chế FC Tokyo chỉ được ngắm con qua điện thoại. Anh nhận xét con gái mang nét giống cả bố và mẹ. Vài giờ trước trận mở màn bảng A gặp CH Czech hôm 12/6, Kim Seung-gyu lần đầu nhìn thấy con gái mở mắt qua cuộc gọi video. Trước đó, do lệch múi giờ, anh chỉ xem con lúc ngủ. "Điều đó mang lại cho tôi sức mạnh trong trận đấu", Kim nói.
Trên sân Estadio Guadalajara, anh liên tiếp cản phá nhiều cú sút ở giai đoạn cuối trận, góp công giữ chiến thắng 2-1 cho tuyển Hàn Quốc.
Xuất hiện trên chương trình truyền hình đài SBS hôm 17/6, người mẫu Jin-kyung kể cô rất áp lực khi theo dõi các tình huống cứu thua của chồng. Cô cho biết trách nhiệm làm cha là động lực để anh bảo vệ khung thành, coi đây là món quà gửi gia đình.
Kim Seung-gyu trưởng thành từ lò đào tạo Ulsan Hyundai, từng khoác áo Seongnam IC (Hàn Quốc), Vissel Kobe, Kashiwa Reysol (Nhật Bản) và Al-Shabab (Arab Saudi), trước khi gia nhập FC Tokyo đầu năm 2025. Đây là lần thứ tư anh dự World Cup. Anh có 86 lần ra sân cho đội tuyển quốc gia từ tháng 8/2013.
Đầu năm 2024, anh bị đứt dây chằng đầu gối. Sau quá trình phục hồi, anh giành lại suất bắt chính từ tay Jo Hyeon-woo.
Sau trận thắng CH Czech, tuyển Hàn Quốc sẽ gặp Mexico (19/6) và Nam Phi (25/6).
Năm 2009, ở tuổi 26 Enitza Templeton ở Denver, bang Colorado, từ bỏ đam mê nghệ thuật để trở thành "vợ truyền thống" (tradwife). Thuật ngữ chỉ những phụ nữ chọn ở nhà nội trợ, chăm sóc con cái và giao quyền quyết định kinh tế cho chồng.
Theo tạp chí Forbes, nội dung về "tradwife" thu hút hơn 113 triệu bài đăng và 800 triệu lượt xem trên TikTok trong năm 2024. Các video thường xây dựng hình ảnh phụ nữ mặc trang phục thập niên 1950, làm bếp và chăm lo gia đình.
Templeton từng duy trì thói quen trang điểm trước khi chồng về, làm vườn, chăm con và để chồng quyết định mọi việc. Khác với những người vợ nội trợ thông thường, mô hình "tradwife" đề cao vai trò người chồng là người lãnh đạo, còn người vợ phục tùng và quán xuyến gia đình.
Bước ngoặt của Templeton bắt đầu năm 2017 khi cô mang thai và chăm sóc con thứ hai trong ca phẫu thuật. Không có tiền và việc làm, cô thuyết phục chồng cho đi làm với lý do muốn kiếm tiền để anh nghỉ hưu sớm. Sau khi nhận chứng chỉ trợ lý điều dưỡng và có tiền tiết kiệm, cô nộp đơn ly hôn vào tháng 8/2019. Hiện 43 tuổi, Templeton tham gia vận động vì quyền phụ nữ.
"Sự tự do khiến mọi khó khăn đều xứng đáng", Templeton nói. Cô cho biết ít người duy trì lối sống "vợ truyền thống" sau tuổi 40 vì nhiều người ly hôn hoặc từ bỏ khi nhận ra hệ lụy.
Chủ đề này từng được tác giả Jessica Valenti nêu lên trên mạng xã hội, thu hút hơn 2 triệu lượt xem. Hơn 4.000 phụ nữ trên 35 tuổi đã chia sẻ khó khăn khi phụ thuộc hoàn toàn vào chồng.
Trong số đó, Samantha kết hôn năm 20 tuổi và ly hôn ở tuổi 38. Cô kết thúc hôn nhân sau khi sinh 7 con mà không có bằng đại học hay kinh nghiệm làm việc. Một phụ nữ 37 tuổi cho biết phải nghỉ học từ năm 17 tuổi để lập gia đình và rơi vào cảnh nghèo khó sau khi ly hôn.
Christine, 40 tuổi, kết hôn năm 17 tuổi, sinh ba con và từ bỏ ước mơ học điều dưỡng để hỗ trợ việc kinh doanh của chồng. Cô kể bản thân được dạy phải phục tùng chồng. Năm 2017, cô mắc bệnh nhưng phải một mình làm việc nhà. Khi cô từ chối các yêu cầu, mâu thuẫn gia đình xuất hiện. Cô ly hôn đầu năm 2024, sau 20 năm chung sống. Hiện làm nhân viên khách sạn, Christine cho biết cô mất nhiều năm để học cách tự lập.
Tương tự, Sansa, 36 tuổi, sống tại bang Ohio từ bỏ học bổng đại học để kết hôn năm 18 tuổi. Cô đảm nhận toàn bộ việc nhà và tuân theo yêu cầu của chồng trong sinh hoạt. Đến năm 2014, cô gặp khủng hoảng tâm lý. Cô ly hôn sau 7 năm chung sống. Hiện cô làm y tá và nuôi con gái 18 tuổi cùng con trai 13 tuổi.
Đoạn video ghi lại cảnh một streamer người Nhật Bản gào khóc, la hét sau khi đội tuyển Nhật Bản để thua Brazil trong khuôn khổ vòng 1/16 World Cup 2026 với tỷ số 1-2 nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, thu hút hàng triệu lượt xem và trở thành chủ đề bình luận của cộng đồng mạng.
Sau khi tiếng còi của trọng tài cất lên báo hiệu kết thúc trận đấu, máy quay lia lên khu vực khán đài nơi CĐV (cổ động viên) của 2 đội vẫn đang còn nán lại.
Nhiều khoảnh khắc thất vọng của các CĐV Nhật Bản được ghi lại. Trong đó, khoảnh khắc gào thét của một người hâm mộ đến từ xứ sở hoa anh đào nhanh chóng gây sốt trên các nền tảng số.
Đoạn video ghi cảnh một nam thanh niên mặc áo thi đấu của đội tuyển Nhật Bản, nhuộm tóc xanh, đứng giữa vòng vây của những người hâm mộ Brazil.
Sau khi đội nhà bị thua cuộc, chàng trai nhắm mắt gào thét với biểu cảm đau đớn. Anh được một số CĐV người Brazil quay sang an ủi động viên đúng như tinh thần chơi đẹp trong bóng đá.
Danh tính của nam thanh niên cũng khiến nhiều người hâm mộ tò mò. Nhanh chóng, nhiều người phát hiện ra đây là Gamix - một nhà sáng tạo nội dung người Nhật Bản. Anh nổi tiếng với các video mang nội dung hài hước trên nhiều nền tảng YouTube, TikTok và Instagram.
Theo dữ liệu từ Social Blade, tài khoản Instagram của Gamix đã tăng hơn 300.000 người theo dõi chỉ sau khi video được đăng tải. Hiện đoạn video ghi lại khoảnh khắc gào khóc của anh cũng thu hút hàng triệu lượt xem trên các nền tảng.
Sự lan truyền mạnh mẽ này cũng giúp Gamix được biết đến nhiều hơn bên ngoài Nhật Bản. Trên YouTube, hiện kênh cá nhân của anh thu hút hơn 1 triệu người theo dõi.
Hiện đoạn video tiếp tục được chia sẻ nhiều với tốc độ chóng mặt. Không ít người xem cho rằng, đây là khoảnh khắc thể hiện tình yêu bóng đá cuồng nhiệt của những người hâm mộ Nhật Bản. Hình ảnh của Gamix cũng trở thành cảm hứng cho những bức ảnh chế và bài viết với nội dung hài hước.
Tuy nhiên theo một số kênh truyền thông Brazil đặt ra nghi vấn về màn phản ứng tưởng chừng như bộc phát này của nam CĐV có vẻ là câu chuyện được dàn dựng từ trước nhằm tạo nội dung giải trí.
Đoạn video hậu trường sau đó cho thấy toàn bộ tình huống được chuẩn bị từ trước. Theo đó, trước khi ghi hình, Gamix đã đưa điện thoại cho một người khác là một CĐV người Brazil nhờ quay cảnh biểu diễn. Người này giúp anh cầm điện thoại, giống như hỗ trợ ghi lại phản ứng của Gamix khi thấy đội tuyển Nhật Bản thua cuộc.
Sau đó vào ngày 30/6, chia sẻ trên trang cá nhân, Gamix cũng xác nhận "màn khóc lóc" chỉ là một nội dung mang tính hài hước. Dù sự thật được hé lộ, hiện sức hút của đoạn video không hề giảm.
Hàng nghìn người dùng Brazil chia sẻ, bình luận và nhanh chóng biến màn "ăn vạ" của nam CĐV người Nhật thành khoảnh khắc gây cười trên nền tảng số.
Nhiều người cho rằng, việc thành thực chia sẻ cảnh hậu trường chuẩn bị khiến nội dung của Gamix trở nên thú vị hơn, giúp anh thu về lượng lớn người hâm mộ quốc tế chỉ trong thời gian ngắn.
