Những câu hỏi của nhà trường khiến người mẹ Việt ngạc nhiên. Hiệu trưởng và giáo viên không nói đến chuyện phạt hay dạy lại trẻ mà liên tục đặt câu hỏi về đời sống gia đình như: Bố mẹ có thường cãi nhau trước mặt con không? Gần đây nhà có ai mới chuyển đến sống cùng không? Cô giáo nói trẻ không đi vệ sinh đúng chỗ có thể là biểu hiện của bất ổn tâm lý.
Không khí cuộc họp thêm căng thẳng khi giáo viên hỏi về sự vắng mặt của bố. Chị Ngọc cho biết mình ở nhà chăm sóc con toàn thời gian để chồng tập trung làm việc, lo kinh tế gia đình. Tuy nhiên, nhà trường không chấp nhận lý do này. Việc nuôi dạy con không thể dồn lên vai một người. Trong giáo dục Bỉ, sự hiện diện của người bố là rất quan trọng với sự phát triển của trẻ. Người bố không được phép vắng mặt nếu không có lý do đặc biệt. Chồng chị Ngọc được yêu cầu tham gia đón con và xem văn nghệ ở trường.
“Tôi hơi sốc vì tư duy giáo dục này rất khác ở Việt Nam”, chị Ngọc, 33 tuổi, quê Hà Nội, kể về những ngày đầu cho con đi học mẫu giáo ở xứ người.
Chia sẻ của chị Ngọc nhận được đồng cảm của nhiều phụ huynh Việt ở Bỉ. Một người mẹ có con 24 tháng tuổi nói thấy thương khi con phải tự ăn, không được giáo viên hỗ trợ. Đến bữa, nếu con từ chối ăn, giáo viên chỉ hỏi lại một, hai lần rồi dọn khay sau khoảng 30-40 phút, để đứa trẻ chịu đói.
Trường mẫu giáo ở Bỉ chỉ lên thực đơn và giờ ăn, còn đứa trẻ được quyền quyết định ăn bao nhiêu hoặc có ăn hay không. Các giáo viên giải thích đây là cách để trẻ cảm nhận cơn đói, hiểu giá trị của việc ăn và học cách lắng nghe nhu cầu của cơ thể.
Bé được gần hai tuổi, chị Ngọc thêm một lần bất ngờ khi trường thông báo các con sẽ tham gia lớp học bơi bắt buộc. Con chị vốn hay ốm vặt, thể trạng yếu nên chị không yên tâm để con xuống nước từ quá sớm.
Chồng chị nói đây là điều bình thường ở Bỉ. Trẻ được khuyến khích vận động và làm quen với nước từ rất sớm. Việc rèn thể chất tại trường học được coi trọng ngang với giờ học trên lớp. Ngoài học bơi, trẻ từ 3 tuổi còn phải tham gia trượt tuyết với mức phí 1.200 USD. Phụ huynh nào không đủ điều kiện có thể đóng trả góp.
Những “cú sốc” như của chị Ngọc khi cho con đi học ở Bỉ từng được phản ánh trong nghiên cứu của Désirée Baolian Qin về “Nghịch âm văn hóa” (Cultural Dissonance) phác họa một bức tranh tâm lý phức tạp bên trong những gia đình gốc Á khi định cư tại phương Tây. Khoảng 70% người nhập cư gốc Á thừa nhận gặp phải áp lực thích nghi văn hóa (acculturative stress) đáng kể trong hai năm đầu định cư. Họ thường cảm thấy hệ thống trường học phương Tây quá khác biệt, dẫn đến cảm giác lo lắng, căng thẳng.
Joke Otter van Zuijlen, Hiệu trưởng SmartKids International ở phường An Khánh, TP HCM, người có 30 năm kinh nghiệm giáo dục ở châu Âu, cho rằng cú sốc này bắt nguồn từ khác biệt trong cách nuôi dạy trẻ và vai trò của gia đình.
Tại các trường mẫu giáo châu Âu, trẻ 18 tháng tuổi đã phải ăn được thức ăn thô, tự cầm thìa ngồi ăn thay vì chờ người lớn giúp. Trong khi đó, nhiều cha mẹ Việt vẫn giữ thói quen đút cháo, bế con tận lớp, thậm chí, không muốn trẻ đi chân trần trên cỏ.
Chuyên gia cho rằng điều kiện sống và sự hỗ trợ từ bên ngoài tạo nên sự khác biệt này. Tại Việt Nam, nhiều gia đình khá giả thường thuê bảo mẫu để chăm sóc trẻ. Ở Hà Lan, chi phí thuê người giúp việc có thể lên đến 5.000 USD mỗi tháng, ngay cả những gia đình thu nhập cao cũng hiếm khi có người giúp việc. Trẻ em từ 18 tháng đã phải tự chủ sinh hoạt cá nhân như đeo ba lô, đi giày hay rửa tay.
Dù có sự khác biệt rõ rệt, bà Joke cho rằng không nên lý tưởng hóa bất kỳ phương pháp nào bởi giáo dục luôn gắn liền với đặc thù văn hóa. Văn hóa châu Á coi gia đình là trung tâm, đề cao sự gắn kết, tình cảm giữa các thế hệ nên trẻ thường nhận được sự chăm sóc tỉ mỉ từ ông bà, cha mẹ. Trong khi đó, phương Tây ưu tiên tính cá nhân và sự độc lập.
“Chính sự giao thoa giữa các hệ giá trị này khiến phụ huynh dễ gặp áp lực khi tiếp cận hệ thống giáo dục mới”, bà nói.
Chị Ngô Thị Bắc, 40 tuổi, sống tại Melbourne, Australia, có con gái ba tuổi chuẩn bị vào mẫu giáo. Chị đã lường trước sự khác biệt này khi nhiều lần chứng kiến cảnh những đứa trẻ hàng xóm chạy nhảy ngoài trời lạnh chỉ với chiếc quần đùi và áo thun cộc tay. Da thịt chúng đỏ ửng vì lạnh, vục tay vào vũng nước, lấm lem trong đất cát. Trong khi đó, mỗi lần trời trở lạnh, con gái chị được mẹ “bọc” kín mít với đủ lớp áo len, khăn quàng và mũ trùm đầu.
Chị nhận ra con mình rồi cũng phải bước vào môi trường đề cao tính tự lập như trẻ khác. Để con dễ thích nghi khi vào mẫu giáo, vợ chồng chị bắt đầu rèn nếp sinh hoạt cho con. Khi 11 tháng tuổi, bé đã được tập tự xúc ăn. Mỗi tuần, vợ chồng chị đưa con đến các khu vui chơi công cộng gần nhà, chỉ cách khu dân cư khoảng 5 phút đi bộ. Mạng lưới này dày đặc ở Australia, được thiết kế lồng ghép yếu tố học tập với bảng chữ cái, con số và tên loài vật gắn trên thiết bị vui chơi.
“Tiếp xúc và học qua các hoạt động vui chơi từ sớm, con sẽ không bị sốc hay khóc nhiều khi bắt đầu đi mẫu giáo”, chị nói.
Bà Joke Otter van Zuijlen cho rằng rào cản lớn nhất của phụ huynh Việt khi ra nước ngoài không phải là ngôn ngữ mà là sự khép kín. Việc nhà trường mời họp hay đặt câu hỏi về đời tư thực chất là để tìm giải pháp hỗ trợ trẻ. Phụ huynh nên chủ động chia sẻ thói quen sinh hoạt và bối cảnh văn hóa của gia đình, thay vì giữ tâm lý phòng thủ. Sự trao đổi trực tiếp giúp giảm hiểu lầm và giúp giáo viên hiểu đúng hoàn cảnh để hỗ trợ trẻ tốt hơn.
Chuyên gia khuyên bố mẹ cần điều chỉnh cách nhìn về việc học. Thay vì đặt nặng ghi nhớ sớm như màu sắc hay toán học, nên để trẻ học qua trải nghiệm hằng ngày, kể cả việc chơi với cát, nước hay bùn đất. Những hoạt động này giúp trẻ phát triển vận động, tăng sự tự tin và dễ thích nghi hơn với môi trường mới.
“Nên để trẻ học cách đối mặt với những bất tiện nhỏ từ sớm, bởi đó chính là nền tảng của khả năng thích ứng linh hoạt trong một thế giới không ngừng biến đổi”, bà nói.
Vài năm trở lại đây, "Race-cation" - hình thức du lịch kết hợp tham gia giải chạy đang trở nên phổ biến. Không chỉ là thành tích hay những con số trên đồng hồ định vị, các giải chạy bắt nhịp xu hướng này mang đến cho runner trải nghiệm trọn vẹn, vừa rèn luyện sức khoẻ vừa khám phá địa phương theo một cách rất riêng.
Đón đầu làn sóng "Race-cation", Mitsubishi Motors Vietnam Nha Trang City Trail 2026 - giải chạy thuộc chuỗi sự kiện City Trail Series do Vietnam MTB Series tổ chức đang thu hút sự quan tâm của đông đảo du khách lẫn người dân địa phương. Với cung đường chạy kết hợp giữa đường trường (road) và đường mòn tự nhiên (trail) dưới sự che chở của Núi Cô Tiên, giải chạy mở ra hành trình giàu cảm hứng để người mới bắt đầu cũng có thể tự tin nhập cuộc.
Đánh thức 5 giác quan, khám phá một Nha Trang rất khác trên cung đường chạy
Xuất phát từ Nhà hát Đó (thuộc Dự án Vega City - Khu vực Bãi Tiên, phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa), băng qua đèo Lương Sơn và núi Cô Tiên, Mitsubishi Motors Vietnam Nha Trang City Trail 2026 giúp người chạy khám phá đa dạng địa hình, từ đường nhựa cho đến lối mòn sỏi đá, từ phố biển cho đến đỉnh núi linh thiêng. Đó cũng là cách giải chạy dẫn dắt runner đến với hành trình khơi dậy 5 giác quan, biến mỗi bước chạy là một lần đánh thức vẻ đẹp nguyên bản của "Hòn ngọc biển Đông".
Thu trọn toàn cảnh Nha Trang khi đứng trên đỉnh núi Cô Tiên.
Về thị giác, từ đỉnh núi Cô Tiên, runner sẽ bắt trọn toàn cảnh Nha Trang hiện ra trọn vẹn trong tầm mắt – với bãi biển cong mềm được vỗ về bởi làn nước xanh biếc, cạnh bên là phố thị hiện đại với những tòa nhà sừng sững. Từ đó tiếp tục đắm chìm với sắc xanh trong biển trời và bình minh rạng rỡ trải dài trên vịnh.
Về thính giác, hành trình mang đến những thanh âm nguyên bản và thuần khiết. Tiếng sóng vỗ vào vách đá bãi Tiên, tiếng gió lùa qua triền núi hòa cùng nhịp thở và tiếng bước chân trên từng con dốc tạo nên một "bản giao hưởng" tự nhiên, giúp runner kết nối sâu sắc hơn với thiên nhiên và chính mình.
Chưa dừng lại ở đó, khứu giác cũng sẽ được lấp đầy bởi mùi muối biển nồng nàn và mùi cỏ dại vương sương sớm. Đó là cảm giác trong lành, khó tìm thấy ở những cung đường chạy thông thường.
Ở điểm chạm xúc giác, ngoài làn gió mơn man hay những giọt mồ hôi thấm đẫm trên áo, runner dễ dàng cảm nhận được sự chuyển đổi địa hình từ mặt đường nhựa bằng phẳng sang những lối mòn gồ ghề và sườn dốc. Chính sự chuyển mình từ đô thị sang thiên nhiên, từ êm ái sang nhấp nhô ấy khiến từng va chạm trở nên sâu sắc và sống động hơn. Đây cũng là điểm khác biệt đầy thu hút của mô hình City Trail và của Mitsubishi Motors Vietnam Nha Trang City Trail.
Cuối cùng, sau loạt nỗ lực không ngừng nghỉ, trải nghiệm vị giác sẽ trở thành "phần thưởng" xứng đáng cho runner. Đó là vị ngọt mát của nước dừa bản địa tại trạm tiếp sức hay xa hơn là hành trình thưởng thức đặc sản địa phương như bún cá, nem nướng,... sau khi hoàn thành chặng đua.
Sự cảm nhận bằng cả 5 giác quan giúp runner khám phá một Nha Trang rất riêng trên cung đường chạy. Ở đó, mỗi bước chân không chỉ đưa họ tiến về đích mà còn mở ra những lát cắt mới mẻ về phố biển, nơi cảnh sắc, âm thanh và cảm xúc hòa quyện thành một hành trình trải nghiệm trọn vẹn.
4 cự ly - vạn điểm chạm thiên nhiên
Mitsubishi Motors Vietnam Nha Trang City Trail 2026 mang đến hệ cự ly đa dạng. Với 5km và 12km, đây là lựa chọn lý tưởng cho một buổi vận động nhẹ nhàng cuối tuần cùng gia đình, bạn bè để tận hưởng không khí trong lành. Địa hình đa phần là đường nhựa và những con dốc vừa phải, phù hợp cho những người mới bắt đầu. Runner sẽ khám phá nhà hát Đó được lấy cảm hứng từ chiếc đó - một ngư cụ đánh bắt cá dân gian của người Việt và đường Phạm Văn Đồng - cung đường đẹp nhất phố biển Nha Trang.
Trong khi đó, cự ly 21km và 35km lại mở ra hành trình thử thách hơn, đưa runner băng qua địa hình từ phố thị đến đường đèo và núi đồi. Xuất phát từ tinh mơ để cảm nhận cái mát mẻ của buổi sáng sớm, để rồi vỡ òa khi chạm đỉnh Cô Tiên và thu trọn khung cảnh vịnh Nha Trang vào tầm mắt.
Không chỉ là một giải chạy, đây còn là hành trình trải nghiệm đa giác quan để chạm vào vô vàn những vẻ đẹp nguyên sơ ẩn mình giữa lòng phố biển.
Sáng 26-4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đại diện lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các bộ, ngành, địa phương và tỉnh Phú Thọ dâng hương giỗ Tổ Hùng Vương tại Đền Hùng (xã Hy Cương, tỉnh Phú Thọ).
Cùng thời điểm, hàng chục ngàn người dân có mặt tại Đền Hùng chờ làm lễ dâng hương.
Ngay từ sáng sớm, các lực lượng công an, quân đội, đoàn thanh niên được huy động, chốt chặn nhiều lớp tại các vị trí trọng yếu quanh khu di tích Đền Hùng.
Lính bắn tỉa thuộc Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động (Bộ Công an) cũng có mặt tại Đền Hùng, túc trực tại điểm cao để đảm bảo an ninh và sẵn sàng xử lý khi có tình huống xảy ra.
Công an tỉnh Phú Thọ cho biết huy động hơn 1.000 cán bộ, chiến sĩ cùng các loại trang thiết bị hiện đại nhằm bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn cho đoàn các lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế, du khách thập phương về Đền Hùng dịp giỗ Tổ, đặc biệt là trước, trong và sau lễ dâng hương.
Trải qua hàng trăm năm cùng chiến tranh, thiên tai và nhiều trận động đất lớn, Tử Cấm Thành vẫn đứng vững gần như nguyên vẹn giữa lòng Bắc Kinh. Ít ai ngờ rằng, phía dưới những viên gạch cổ kính ấy lại ẩn giấu một bí mật xây dựng vượt xa trí tưởng tượng của hậu thế.
Một trận động đất kinh hoàng từng vô tình hé lộ bí mật đặc biệt nằm sâu dưới nền Tử Cấm Thành-công trình quyền lực bậc nhất của các triều đại phong kiến Trung Quốc.
Những phát hiện sau đó không chỉ khiến giới khảo cổ bất ngờ, mà còn cho thấy trình độ xây dựng vượt xa thời đại của người xưa cách đây hơn 600 năm.
Rạng sáng 28/7/1976, trận động đất mạnh 7,6 độ richter xảy ra gần thành phố Đường Sơn (tỉnh Hà Bắc), cách Bắc Kinh khoảng 180 km. Đây được xem là một trong những thảm họa động đất nghiêm trọng nhất thế kỷ 20 tại Trung Quốc, khiến hơn 240.000 người thiệt mạng.
Dù nằm khá xa tâm chấn, Bắc Kinh vẫn chịu rung lắc dữ dội và nhiều công trình bị ảnh hưởng, trong đó có Tử Cấm Thành. Ngay sau trận động đất, các chuyên gia bảo tồn đã tiến hành kiểm tra toàn diện quần thể kiến trúc cổ này.
Chính trong quá trình khảo sát những vết nứt xuất hiện sau động đất, các chuyên gia đã phát hiện một "bí mật" nằm dưới nền móng Tử Cấm Thành-yếu tố được cho là giúp công trình đồ sộ này đứng vững suốt hàng trăm năm trước thiên tai và biến động lịch sử.
Đặc biệt trong quá trình khảo sát điện Thái Hòa nơi từng diễn ra các nghi lễ quan trọng của triều đình phong kiến đội ngũ kỹ thuật phát hiện một số viên gạch nền xuất hiện vết nứt nhẹ. Tuy nhiên, điều gây kinh ngạc lại nằm bên dưới lớp gạch ấy.
Khi bóc tách nền để kiểm tra kết cấu, các chuyên gia phát hiện dưới mặt đất tồn tại tới 15 lớp nền gạch được xếp chồng xen kẽ với nhau. Mỗi lớp dày khoảng 12cm, tạo nên tổng độ sâu gần 1,8m một cấu trúc hiếm thấy trong các công trình cổ đại Trung Quốc.
Đáng chú ý, toàn bộ hệ thống này không sử dụng xi măng hay chất kết dính hiện đại. Thay vào đó, các nghệ nhân xưa dùng cát sạch và đất sét nén để liên kết các lớp nền. Những viên gạch được sắp xếp lệch nhau có chủ đích nhằm phân tán áp lực và giảm tác động của rung chấn, tương tự nguyên lý chống động đất trong kiến trúc hiện đại.
Đáng chú ý, các chuyên gia từ Viện Nghiên cứu kiến trúc cổ Trung Quốc và Bảo tàng Cố Cung Bắc Kinh đánh giá đây là một phát hiện cực kỳ quan trọng, bởi trước đó chưa từng có bằng chứng cho thấy các cung điện thời phong kiến được xây dựng với hệ nền nhiều tầng quy mô như vậy.
Giáo sư Chu Chấn, chuyên gia kiến trúc cổ thuộc Đại học Thanh Hoa, nhận định cấu trúc nền của điện Thái Hòa hoạt động như một "hệ thống giảm chấn cơ học" hoàn chỉnh. Dù không có công nghệ hiện đại, người xưa vẫn tạo ra hiệu quả chống rung tương đương nhiều công trình bê tông cốt thép ngày nay.
Không chỉ mang giá trị kỹ thuật, phát hiện này còn chứa đựng nhiều ý nghĩa văn hóa và triết lý phương Đông.
Trong quan niệm cổ đại, số 15 mang tính biểu tượng đặc biệt, đại diện cho sự cân bằng và ổn định. Việc xây dựng nền sâu với 15 lớp gạch được cho là nhằm củng cố quyền lực vương triều, giữ vững "long mạch" và bảo vệ khí thiêng của hoàng cung.
Hơn 600 năm trôi qua, bí mật nằm dưới nền Tử Cấm Thành mới vô tình được hé lộ chỉ sau vài vết nứt nhỏ do động đất để lại. Và cho đến nay, công trình này vẫn tiếp tục khiến hậu thế kinh ngạc bởi trí tuệ và kỹ thuật xây dựng vượt thời đại của người xưa.
Tử Cấm Thành từng là nơi sinh sống và thiết triều của nhiều đời hoàng đế Trung Quốc, vì vậy mọi công trình bên trong đều được xây dựng với yêu cầu gần như tuyệt đối về độ an toàn và kiên cố. Điện Thái Hòa trung tâm quyền lực của hoàng cung càng được bảo vệ nghiêm ngặt hơn bất kỳ nơi nào khác.
Đây là nơi diễn ra những nghi lễ quan trọng bậc nhất triều đình như lễ đăng cơ, đại hôn, yến tiệc hay các buổi thiết triều lớn.
Chính vì thế, những người xây dựng phải đảm bảo công trình đạt mức phòng vệ tối đa, gần như "bất khả xâm phạm".
Không chỉ có lính canh túc trực nghiêm ngặt, toàn bộ khu vực quanh điện còn được thiết kế với tường cao bao bọc và nền móng cực kỳ vững chắc. Mọi chi tiết đều nhằm ngăn chặn nguy cơ đột nhập, từ trên cao cho tới dưới lòng đất, để bảo vệ tuyệt đối cho hoàng đế và hoàng gia.
