Bà Vũ Thị Chân Phương – Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước – chia sẻ thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay đang đứng trước một giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội quan trọng.
Việc FTSE Russell nâng hạng chứng khoán Việt lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp không chỉ mang ý nghĩa về mặt kỹ thuật xếp hạng mà còn mở ra cơ hội rất lớn để thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế quy mô lớn, đặc biệt là các quỹ đầu tư dài hạn và các quỹ đầu tư thụ động toàn cầu.
Lộ trình nâng hạng từ FTSE Russell có thể diễn ra từ tháng 9. Tuy nhiên, mục tiêu tiếp theo mang tính trung và dài hạn của thị trường chứng khoán Việt Nam là được MSCI xem xét nâng hạng.
Theo Chứng khoán Vietcap (VCI), MSCI sẽ công bố kết quả Đánh giá khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu vào ngày 19/6 và Đánh giá phân loại thị trường thường niên vào ngày 24/6. Cả hai thông báo sẽ được công bố ngay sau 3h30 (giờ Việt Nam).
MSCI (Morgan Stanley Capital International) là công ty nghiên cứu đầu tư của Mỹ, nhà cung cấp chỉ số chứng khoán toàn cầu được sử dụng rộng rãi nhất thế giới để đo lường hiệu suất thị trường. Việc được MSCI nâng hạng lên thị trường mới nổi là “tấm vé thông hành” giúp Việt Nam thu hút hàng tỷ USD vốn ngoại và nâng cao vị thế thị trường chứng khoán toàn cầu.
Trong đó, Báo cáo Đánh giá khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu cập nhật đánh giá đối với tất cả các thị trường và so sánh với kỳ đánh giá năm 2025. Mục tiêu của báo cáo là đánh giá và theo dõi sự tiến triển về khả năng tiếp cận tại từng thị trường riêng lẻ, đồng thời thông tin cho các cơ quan quản lý thị trường về những lĩnh vực mà các nhà đầu tư tổ chức toàn cầu nhận thấy chưa đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và mong muốn được cải thiện.
Báo cáo này đánh giá 5 tiêu chí về khả năng tiếp cận thị trường sau đây: Độ mở đối với sở hữu nước ngoài; mức độ thuận lợi của dòng vốn vào và ra; hiệu quả của khuôn khổ vận hành; mức độ sẵn có của các công cụ đầu tư; tính ổn định của khuôn khổ thể chế.
Còn Đánh giá phân loại thị trường thường niên cung cấp một số điểm nhấn chọn lọc từ kỳ đánh giá của MSCI bao gồm việc tái phân loại thị trường, khởi xướng các cuộc tham vấn về khả năng tái phân loại các thị trường và các cập nhật về khả năng tiếp cận thị trường.
Chuyên gia của Chứng khoán Vietcap cho rằng thị trường đang theo dõi sát khả năng MSCI khởi động quá trình tham vấn để xem xét nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi.
Theo báo cáo của SSI Research, Việt Nam có khả năng cao được đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng (Watchlist) của MSCI trong kỳ đánh giá tháng 6. Thị trường đã đáp ứng 10/18 tiêu chí về khả năng tiếp cận thị trường của MSCI và đang tiếp tục cải thiện các tiêu chí còn lại.
Một số bước tiến đáng chú ý gồm việc triển khai cơ chế non-prefunding (mua bán cổ phiếu không cần ký quỹ), lộ trình áp dụng cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) và mở rộng công cụ tạo vị thế bán thông qua hợp đồng tương lai chỉ số VN30. Bên cạnh đó, mức độ công bố thông tin bằng tiếng Anh từ phía cơ quan quản lý và doanh nghiệp niêm yết cũng được cải thiện.
Về giới hạn sở hữu nước ngoài, tỷ lệ sở hữu nước ngoài thực tế trên sàn HOSE đã tăng từ 41,4% lên 46% trong tháng 4, chủ yếu nhờ các doanh nghiệp vốn hóa lớn mới niêm yết với tỷ lệ “room ngoại” 100%.
Nhờ đó, 17/18 tiêu chí của MSCI đã tiệm cận mức đáp ứng cơ bản. Thách thức còn lại chủ yếu liên quan đến việc tự do hóa thị trường ngoại hối. Tuy nhiên, đây không được xem là rào cản tuyệt đối, bởi nhiều thị trường mới nổi hiện nay của MSCI cũng chưa hoàn toàn đáp ứng tiêu chí này.
Đáng chú ý, các thảo luận gần đây về việc cho phép ngân hàng thương mại cung cấp công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá được xem là tín hiệu tích cực, qua đó củng cố thêm triển vọng Việt Nam được đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng của MSCI.
“Tin tưởng Việt Nam có cơ sở để tiếp tục theo đuổi mục tiêu MSCI”
Ông Nguyễn Duy Hưng – Chủ tịch SSI – nói điều kiện của MSCI cao và khó hơn nhiều so với FTSE Russell. Tuy nhiên, ông cho rằng nếu không bắt đầu thì sẽ không bao giờ đạt được mục tiêu.
Bước đầu tiên, Chủ tịch SSI nói Việt Nam cần được đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng (Watchlist). Sau đó, thị trường sẽ tiếp tục hoàn thiện các tiêu chí mà MSCI yêu cầu để tiến tới nâng hạng chính thức.
Với kinh nghiệm đã có trong quá trình làm việc với FTSE Russell, ông Hưng tin tưởng Việt Nam có cơ sở để tiếp tục theo đuổi mục tiêu MSCI. Khả năng được đưa vào danh sách theo dõi có thể sẽ sớm xảy ra và các điều kiện còn lại cũng sẽ từng bước được hoàn thiện.
Chủ tịch SSI cũng nhấn mạnh, nhiều người cho rằng FTSE hay MSCI là bên “quyết định” nâng hạng. Tuy nhiên, nâng hạng là kết quả của cả quá trình nỗ lực từ phía Việt Nam để đáp ứng các tiêu chí quốc tế. Bản thân các tổ chức xếp hạng cũng mong muốn có thêm những thị trường đủ điều kiện để nâng hạng chứ không phải cố tình gây khó khăn. Thời gian qua, Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã có nhiều nỗ lực cải thiện các tiêu chí theo yêu cầu của FTSE và MSCI.
Theo báo cáo của chứng khoán MB (MBS), lợi nhuận sau thuế quý II năm nay của khoảng 13 ngân hàng niêm yết có thể cải thiện 15% so với cùng kỳ năm trước. Động lực chính cho nhóm này vẫn đến từ tăng trưởng tín dụng đạt khoảng 9%, với phân khúc khách hàng chính là các doanh nghiệp.
Ngoài ra, thu nhập lãi thuần của 13 nhà băng trong danh sách theo dõi của MBS dự kiến đi lên gần 16%, cao hơn 11,3% của năm ngoái. Tuy nhiên, công ty chứng khoán này cũng dự báo chi phí trích lập tăng khoảng 19%.
Ngân hàng tăng trưởng lợi nhuận mạnh nhất trong danh sách theo dõi của MBS là VPBank, với mức 53%. Lãi sau thuế của nhà băng có thể đạt gần 7.500 tỷ đồng ở quý II, trong khi chỉ tiêu này trước khi trừ thuế là gần 9.400 tỷ đồng, nhờ việc tín dụng cuối tháng 6 cải thiện khoảng 25%. Ngoài ra, nguồn thu từ hoạt động dịch vụ kỳ vọng tiếp tục đi lên nhờ dịch vụ thanh toán, bảo hiểm phục hồi.
Trong khi đó, Chứng khoán Vietcombank (VCBS) dự đoán lợi nhuận trước thuế của VPBank có mức tăng trưởng thấp hơn, khoảng 25%, lên 7.768 tỷ đồng. Ngoài những thuận lợi MBS đã nêu, VCBS đánh giá sự cải thiện trong hoạt động tại các công ty con của VPBank như FE Credit hay VPBankS cũng đóng góp lớn vào kết quả chung của tập đoàn mẹ.
Xếp thứ hai về tăng trưởng lợi nhuận sau thuế trong nhóm ngân hàng, theo dự báo của MBS, là HDBank với mức 46%. Lợi nhuận trước thuế cũng dự kiến đi lên trên 50%, lên hơn 7.000 tỷ đồng. Mức cải thiện về tín dụng của nhà băng này ước đạt 20% so với thời điểm cuối quý II năm ngoái.
Ngoài ra, biên lãi ròng (NIM) của HDBank có thể cải thiện nhờ các khoản lãi từ việc cấp hạn mức tín dụng trước cho các khách hàng lâu năm và sự đóng góp của HD Saison. MBS cũng dự đoán tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) của nhà băng này ở mức thấp, khoảng 22%.
Tuy nhiên, VCBS dự báo lợi nhuận trước thuế của HDBank có thể tăng khoảng 18%, thấp hơn mức 50% của MBS đưa ra. Công ty chứng khoán này đánh giá nhà băng có mức tăng trưởng tín dụng cao hơn trung bình ngành nhờ nhận chuyển giao bắt buộc ngân hàng yếu kém.
Ngoài hai cái tên kể trên, những ngân hàng được MBS đánh giá có thể tăng trưởng hai chữ số còn có VietinBank, Vietcombank, BIDV, Techcombank, VIB, TPBank và OCB. Lợi nhuận sau thuế của ACB đi lên nhẹ so với cùng kỳ năm ngoái.
Những cái tên có lãi trước thuế cải thiện trên 10% trong danh sách của VCBS cũng tương tự MBS, và có thêm MSB.
Trái ngược với những ngân hàng có mức dự báo tăng trưởng lợi nhuận cao, ba nhà băng có thể ghi nhận chỉ số này giảm gồm LPBank, Eximbank và Sacombank. Trong đó, mức giảm mạnh nhất thuộc về Sacombank, với hơn 42%, còn 1.666 tỷ đồng.
Theo MBS, NIM của Sacombank có thể giảm khoảng 100 điểm cơ bản xuống 2,5%, trong khi thu nhập ngoài lãi đi xuống do không còn khoản thu lớn từ thanh lý tài sản như cùng kỳ năm trước. Đồng thời, chi phí trích lập của nhà băng dự kiến tăng gấp đôi so với cùng kỳ do áp lực nợ xấu vẫn còn rất lớn.
VCBS cũng ước tính lợi nhuận trước thuế của Sacombank sẽ giảm 5%, còn gần 4.500 tỷ đồng. Công ty này đánh giá nhà băng của ông Dương Công Minh sẽ xử lý khoản nợ lớn của Bamboo Airways và đưa ra phương án đấu giá 32,5% cổ phiếu VAMC.
Liên quan câu chuyện lợi nhuận, Chứng khoán SSI dự báo lãi của nhóm ngân hàng trong năm 2026 có thể tăng 17,6% so với cùng kỳ 2025. Công ty chứng khoán này đánh giá môi trường kinh doanh nửa cuối năm sẽ chịu áp lực từ các yếu tố vĩ mô. Ngoài ra, chi phí vốn tăng sẽ tiếp tục gây áp lực lên NIM của các nhà băng, hiện ở mức thấp, quanh 3%. Tuy nhiên, NIM của các ngân hàng quốc doanh dự kiến phục hồi khoảng 0,8% nhờ cơ cấu nguồn vốn ổn định.
Thị trường phản ứng tích cực với thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần của Mỹ và Iran hôm 8/4. Trong ngày, giá dầu thô giảm mạnh 15-20%. Các chỉ số chính tại Wall Street tăng gần 3%, với DJIA lên cao nhất kể từ tháng 4/2025.
Theo thỏa thuận, Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn, nhưng tàu thuyền đi qua sẽ chịu sự giám sát của lực lượng vũ trang nước này và phải tuân thủ một số "biện pháp kỹ thuật".
Công ty cung cấp và phân tích dữ liệu S&P Global Market Intelligence cho biết 4 tàu đã được phép đi qua eo Hormuz hôm 8/4, sau công bố thỏa thuận. Nhưng Iran lại đóng cửa tuyến đường, do Israel tấn công Lebanon. Tiếp đến, họ công bố lộ trình thay thế cho tàu thuyền đi qua Hormuz để tránh nguy cơ trúng thủy lôi tại luồng chính của tuyến hàng hải này.
Thông qua kiểm soát eo biển Hormuz, Iran giữ kinh tế toàn cầu như "con tin", theo CNN. Giới phân tích đánh giá các điều khoản thỏa thuận và tình hình thực tế cho thấy nước này có được đòn bẩy khổng lồ. "Lệnh ngừng bắn đã củng cố vị thế của eo biển Hormuz vừa là điểm gây sức ép vừa là công cụ mặc cả", các nhà phân tích tại Kpler, bình luận.
Samantha Gross, chuyên gia năng lượng Viện Brookings, chỉ ra Iran "không cần nhiều sức mạnh quân sự để gây gián đoạn lớn trong nền kinh tế toàn cầu".
Trước đó, Tehran đã phong tỏa eo biển Hormuz trong hơn sáu tuần, quyết định chưa từng có tiền lệ đối với tuyến đường biển vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí và một phần ba phân bón urê của thế giới. "Đây là điều mà các nhà phân tích an ninh năng lượng đã lo ngại từ lâu," bà Gross nói thêm.
Các nền kinh tế trên thế giới chao đảo trước cú sốc nguồn cung dầu lịch sử. Tại châu Á, nguy cơ thiếu nhiên liệu thúc đẩy các chính phủ thực hiện những biện pháp quyết liệt, như Philippines tuyên bố tình trạng khẩn cấp năng lượng quốc gia.
Châu Âu đối mặt giá điện tăng vọt ngay khi vừa thoát khỏi cuộc khủng hoảng do xung đột Ukraine gây ra. Ngay cả ở Mỹ giàu dầu mỏ, giá xăng cũng tăng cao. Washington phải tạm thời dỡ lệnh trừng phạt với khoảng 140 triệu thùng dầu vận chuyển bằng đường biển của Iran để giảm bớt tình trạng thiếu hụt.
"Chính quyền Iran đã củng cố quyền kiểm soát chính trị và chứng minh khả năng làm tê liệt thị trường dầu khí toàn cầu", Karl Schamotta, chiến lược gia thị trường chính tại Corpay Currency Research, nhận định. Dan Alamariu, Trưởng chiến lược gia địa chính trị tại công ty tư vấn Oxford Economics, cũng nhận xét ảnh hưởng của Iran với eo biển Hormuz "đủ để nước này có thể đạt được thỏa thuận ngừng bắn".
Thậm chí, giới quan sát chỉ ra đề xuất 10 điểm của Iran trong đàm phán với Mỹ cho thấy Tehran muốn tiếp tục thể hiện khả năng ảnh hưởng kinh tế toàn cầu, bằng cách tiếp tục kiểm soát việc tiếp cận eo biển ngay cả khi chiến sự kết thúc.
Cụ thể, dù tiến độ mở lại eo biển Hormuz ra sao, một số nhà phân tích dự báo hệ thống thu phí tàu thuyền đi qua tuyến đường này sẽ hình thành vĩnh viễn. Thực tế, Tehran đã bắt đầu thu phí trong những tuần gần đây, với ít nhất một tàu đã trả 2 triệu USD, theo công ty tình báo hàng hải Lloyd’s List.
Hôm 8/4, hãng thông tấn Tasnim của Iran đưa tin nước này và Oman có kế hoạch phối hợp thu phí quá cảnh. Kpler dự đoán Oman đóng vai trò "trung gian trung lập, không bị trừng phạt" để nhận thanh toán và chuyển lại cho Iran.
Việc chính thức hóa thu phí cũng giúp đáp ứng một trong những yêu cầu cốt lõi khác của Iran là bồi thường kinh tế cho những thiệt hại do cuộc xung đột gây ra. Nguồn tin từ giới chức ở Trung Đông của AP cho hay Iran sẽ sử dụng số tiền thu được để tái thiết đất nước.
Theo Kpler, các công ty hàng hải và bảo hiểm sẽ chấp nhận trả tiền để qua Hormuz "nhanh hơn các nhà hoạch định chính sách". "Đối với phần lớn năng lực xuất khẩu của Vùng Vịnh, không có tuyến đường thay thế nào khả thi", nhóm chuyên gia Kpler, nhận định.
Xét góc độ tài chính thuần túy, tác động của việc thu phí với thế giới không đáng kể, theo chuyên gia. Ví dụ, mức phí 2 triệu USD đối với một tàu chở 2 triệu thùng dầu chỉ làm tăng giá dầu của tàu đó thêm 1 USD mỗi thùng.
"Gánh nặng không đổ lên người tiêu dùng toàn cầu mà chủ yếu cho các quốc gia Vùng Vịnh đưa dầu qua eo biển", theo Viện nghiên cứu Bruegel ở Brussels. Do đó, các nước Trung Đông sẽ chỉ đồng ý đóng tiền qua trạm nếu tất cả lựa chọn khác đều tệ hơn, theo Viện Bruege.
Arab Saudi, nhà sản xuất lớn nhất vùng Vịnh, hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, nhưng kêu gọi giữ cho Hormuz mở cửa "không có bất kỳ hạn chế nào". Tổng thống Mỹ Donald Trump xem việc mở lại eo biển là ưu tiên hàng đầu. Nhưng Nhà Trắng hôm 8/4 cho biết ông Trump cũng phản đối thu phí.
Ngày 25-4, thông tin từ Chi cục Quản lý thị trường TP.HCM cho biết thực hiện kế hoạch kiểm tra chuyên đề vàng năm 2025, chi cục đã chỉ đạo các đội quản lý thị trường tăng cường chủ động tiến hành kiểm tra việc chấp hành pháp luật trong kinh doanh đối với các cơ sở trên địa bàn quản lý.
Cụ thể, Đội Quản lý thị trường số 5 với địa bàn quản lý gồm các phường Xóm Chiếu, Khánh Hội, Vĩnh Hội, Chợ Quán, An Đông, Chợ Lớn, đã tiến hành kiểm tra và xử lý 3 doanh nghiệp kinh doanh vàng nằm trên địa bàn với hành vi kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ.
Theo đó, trị giá hàng hóa vi phạm là 135 triệu đồng, tổng số tiền xử phạt là 210 triệu đồng.
Đội Quản lý thị trường số 9, địa bàn quản lý khu vực TP Thủ Đức cũ, đã kiểm tra, phát hiện và xử lý 9 tổ chức có hành vi vi phạm: kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ là vàng trang sức thuộc danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
Theo đó, tổng số tiền phạt vi phạm hành chính là 506 triệu đồng. Tịch thu tang vật không rõ nguồn gốc, xuất xứ là vàng trang sức thuộc danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, không hiệu, chưa qua sử dụng, gồm: 39 đơn vị sản phẩm là trang sức các loại, trị giá hàng hóa vi phạm là 331 triệu đồng.
Bên cạnh đó tại khu vực Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ), lực lượng quản lý thị trường cũng chủ động tăng cường ra quân kiểm tra kiểm soát thị trường vàng. Điển hình, Đội Quản lý thị trường số 19 và Đội Quản lý thị trường số 22 đã chủ trì tiến hành kiểm tra 12 cơ sở kinh doanh vàng thuộc 2 địa bàn trên.
Qua kiểm tra, kết quả bước đầu cơ quan chức năng đã tịch thu hàng hóa không có nhãn, không rõ nguồn gốc, xuất xứ với trị giá hơn 300 triệu đồng, tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước là 700 triệu đồng.
Trao đổi nhanh với Tuổi Trẻ Online tối 25-4, ông Nguyễn Quang Huy, Phó chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường TP.HCM, cho biết trước tình hình giá vàng quốc tế cũng như giá vàng trong nước biến động, ngành quản lý thị trường TP sẽ tiếp tục chỉ đạo các đội tăng cường công tác quản lý địa bàn, kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh vàng; kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong hoạt động kinh doanh vàng, trang sức, góp phần ổn định thị trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Thời gian qua, lực lượng quản lý thị trường cả nước đã phát hiện và xử lý hàng loạt vụ vi phạm tại các cửa hàng kinh doanh vàng. Các vi phạm chủ yếu là kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng giả mạo nhãn hiệu, hàng kém chất lượng và không niêm yết giá.
