Từng được xem là giải pháp linh hoạt giúp giáo dục duy trì hoạt động trong đại dịch, các kỳ thi trực tuyến tại Mỹ giờ đây lại trở thành “điểm nóng” của hàng loạt chiêu gian lận công nghệ cao.
Từ chatbot AI, đồng hồ thông minh cho tới các nhóm kín chia sẻ đáp án theo thời gian thực, nhiều giáo viên và trường đại học Mỹ thừa nhận việc kiểm soát gian lận online đang ngày càng khó khăn.
Theo The New York Times, sự xuất hiện của ChatGPT và các công cụ AI tạo sinh đã khiến giới giáo dục Mỹ lo ngại sâu sắc. Chỉ trong vài giây, chatbot có thể viết bài luận, giải toán hoặc trả lời các câu hỏi học thuật với độ trôi chảy khiến giáo viên khó phát hiện.
Nhiều học sinh thậm chí công khai chia sẻ trên TikTok và Reddit cách dùng AI để “qua mặt” hệ thống kiểm tra trực tuyến. Một số bài đăng hướng dẫn cách yêu cầu chatbot viết lại nội dung theo văn phong tự nhiên nhằm tránh bị phát hiện bởi phần mềm dò AI.
Không chỉ AI, vấn nạn rò rỉ đề thi cũng khiến các kỳ thi online tại Mỹ trở nên hỗn loạn. Trên Reddit và Discord, nhiều nhóm kín chuyên chia sẻ đáp án SAT, AP hay bài thi trực tuyến xuất hiện ngày càng nhiều. Một số học sinh chụp màn hình câu hỏi rồi gửi vào nhóm chat để nhờ giải ngay trong lúc làm bài.
Theo Forbes, AI đang làm thay đổi hoàn toàn cách học sinh tiếp cận thi cử, buộc các trường phải thiết kế lại hình thức đánh giá thay vì chỉ dựa vào các bài thi truyền thống.
Trong khi đó, Education Week cho biết nhiều giáo viên Mỹ hiện phải thay đổi cách ra đề, tăng câu hỏi tư duy cá nhân hoặc yêu cầu học sinh trình bày miệng để hạn chế gian lận bằng AI.
Áp lực còn lớn hơn với các kỳ thi quốc tế tổ chức trực tuyến. Năm 2023, College Board – đơn vị tổ chức SAT và AP – từng phải điều tra nhiều vụ phát tán nội dung bài thi trên mạng xã hội chỉ vài giờ sau khi thí sinh bắt đầu làm bài ở các múi giờ khác nhau. Điều này làm dấy lên tranh cãi về tính công bằng giữa học sinh ở các quốc gia.
Không ít giáo viên Mỹ cho biết, sau đại dịch, nhiều trường đại học bắt đầu quay lại hình thức thi trực tiếp hoặc kết hợp vấn đáp để đảm bảo tính trung thực học thuật.
Một số trường còn yêu cầu sinh viên khóa webcam toàn cảnh phòng thi, bật micro liên tục hoặc dùng phần mềm giám sát theo dõi chuyển động mắt. Tuy nhiên, các biện pháp này lại gây tranh cãi về quyền riêng tư.
Theo The Washington Post, nhiều sinh viên Mỹ phản đối các phần mềm chống gian lận vì cho rằng chúng xâm phạm đời sống cá nhân và tạo cảm giác bị theo dõi quá mức.
Trong bối cảnh AI ngày càng thông minh, nhiều chuyên gia giáo dục tin rằng các kỳ thi kiểu cũ đang đứng trước bước ngoặt lớn.
Thay vì chỉ kiểm tra khả năng ghi nhớ hay làm bài trên giấy, trường học có thể sẽ phải chuyển sang đánh giá kỹ năng tư duy, phản biện và khả năng ứng dụng thực tế – những điều mà AI chưa thể thay thế hoàn toàn.
Cuộc chiến chống gian lận công nghệ vì thế được dự báo sẽ còn kéo dài, khi cả học sinh lẫn nhà trường đều liên tục chạy đua với tốc độ phát triển của AI.
Sinh năm 1993 tại Nagpur, Ấn Độ, Jyoti Amge hiện được Guinness World Records công nhận là người phụ nữ thấp nhất hành tinh với chiều cao chỉ 62,8cm – tương đương một em bé khoảng 2 tuổi.
Điều khiến cô gái này luôn gây "bão mạng" không chỉ nằm ở chiều cao đặc biệt, mà còn ở những bức ảnh đứng cạnh người bình thường. Trong nhiều khung hình, Jyoti trông nhỏ bé như một món đồ chơi đặt cạnh người trưởng thành, tạo nên hiệu ứng thị giác gây sửng sốt cho người xem.
Nhiều cư dân mạng thừa nhận họ phải nhìn kỹ vài giây mới tin đây là người thật chứ không phải ảnh chỉnh sửa. Các bức ảnh Jyoti cầm cốc nước, ngồi trên ghế sofa hay đứng cạnh đôi chân người lớn thường thu hút hàng triệu lượt xem vì sự tương phản quá mạnh về kích thước cơ thể.
Theo Guinness World Records, Jyoti mắc chứng loạn sản sụn (achondroplasia) – một dạng rối loạn tăng trưởng hiếm gặp khiến cơ thể ngừng phát triển từ nhỏ. Gia đình cho biết cô phát triển bình thường lúc mới sinh, nhưng từ khoảng 5 tuổi, chiều cao gần như không tăng thêm.
Dù vóc dáng đặc biệt khiến cuộc sống gặp nhiều bất tiện, Jyoti vẫn nổi tiếng nhờ sự tự tin và nguồn năng lượng tích cực. Tất cả đồ dùng trong nhà của cô từ ghế ngồi, quần áo cho tới bát đĩa đều phải thiết kế riêng theo kích thước cơ thể.
Không dừng lại ở danh hiệu "người phụ nữ nhỏ nhất thế giới", Jyoti còn bước chân vào làng giải trí và từng gây chú ý khi tham gia series đình đám American Horror Story trong vai Ma Petite. Vai diễn này giúp cô lập thêm kỷ lục "nữ diễn viên thấp nhất thế giới".
Một trong những khoảnh khắc gây sốc thị giác nhất là khi Jyoti gặp Rumeysa Gelgi – người phụ nữ cao hơn 2,15m. Bức ảnh 2 người đứng cạnh nhau tạo nên khung hình chênh lệch chiều cao hiếm thấy, nhanh chóng lan truyền khắp mạng xã hội toàn cầu.
Dù thường xuyên bị nhìn chằm chằm nơi công cộng, Jyoti cho biết cô không muốn bị thương hại. "Người nhỏ bé cũng có thể làm được những điều lớn lao", cô từng chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn với Guinness World Records.
Dọc tuyến kênh chìm Sơn Tịnh đoạn qua phường Trương Quang Trọng, xã Thọ Phong đến khu vực cầu Lệ Thủy (xã Tịnh Khê), dòng nước chuyển màu đen đặc, nổi bọt trắng lềnh bềnh và bốc mùi hôi khó chịu.
Tại khu vực thôn Phong Niên Hạ (xã Thọ Phong), nơi được xem là "điểm nóng" ô nhiễm, nhiều hộ dân phải đóng kín cửa cả ngày vì không chịu nổi mùi hôi bốc lên từ dòng kênh.
Người dân địa phương cho biết, tình trạng này đã kéo dài nhiều năm và thường nghiêm trọng hơn vào mùa nắng nóng, khi dòng nước gần như không còn lưu thông.
Ông Hà Kiến (84 tuổi, trú thôn Phong Niên Hạ) cho biết, mỗi khi có nước từ thượng nguồn đổ về, mùi hôi giảm bớt. Tuy nhiên, khi ngừng cấp nước, dòng kênh lại chuyển màu đen kịt, bốc mùi nồng nặc, cá và sinh vật dưới nước chết hàng loạt.
"Người dân phản ánh nhiều lần rồi nhưng đến nay vẫn chưa xử lý dứt điểm được", ông Kiến nói.
Không chỉ ô nhiễm môi trường, nhiều hộ dân còn lo ngại nguồn nước giếng sinh hoạt bị ảnh hưởng. Theo người dân, phần lớn các hộ ở khu vực này vẫn sử dụng nước giếng đào, giếng khoan nên nguy cơ nước bẩn thẩm thấu xuống mạch nước ngầm khiến ai cũng bất an.
Ông Hồ Văn Định (trú thôn Phong Niên Hạ) cho biết, vào mùa nắng, mực nước xuống thấp, dòng nước đen từ kênh càng bốc mùi nặng hơn.
"Điều người dân lo nhất là chưa ai kiểm tra cụ thể xem nguồn nước sinh hoạt có bị ảnh hưởng hay không", ông Định nói.
Theo tìm hiểu, đoạn kênh dài khoảng 2,5 km qua thôn Phong Niên Hạ hiện ô nhiễm nghiêm trọng, trong khi đây từng là tuyến dẫn nước tưới cho cánh đồng Đồng Kê Trên.
Ông Bùi Văn Nho, Trưởng thôn Phong Niên Hạ cho biết, tuyến kênh đi qua nhiều khu vực trước khi chảy về địa bàn xã, đồng thời tiếp nhận lượng lớn nước thải từ các cơ sở sản xuất và khu công nghiệp dọc tuyến.
"Người dân kiến nghị nhiều lần qua các buổi tiếp xúc cử tri nhưng tình trạng ô nhiễm vẫn kéo dài", ông Nho nói.
Ông Trương Công Hòa, Chủ tịch UBND xã Thọ Phong xác nhận tình trạng ô nhiễm tại kênh chìm Sơn Tịnh tái diễn nhiều năm nay, đặc biệt vào mùa hè thường xuất hiện hiện tượng cá chết, nước đen và mùi hôi thối.
Amal Graafstra là một trong những nhân vật tiên phong của phong trào biohacking - xu hướng kết hợp công nghệ với cơ thể con người nhằm mở rộng khả năng sinh học tự nhiên. Từ năm 2005, khi khái niệm "người máy sinh học" còn rất xa lạ, anh đã quyết định cấy những con chip RFID vào hai bàn tay của mình.
RFID (Radio Frequency Identification) là công nghệ nhận dạng bằng sóng vô tuyến, thường được sử dụng trong thẻ từ, thẻ ra vào hay các hệ thống kiểm soát an ninh. Thay vì mang theo chìa khóa hoặc thẻ điện tử, Amal đưa công nghệ này trực tiếp vào cơ thể.
Ban đầu, quyết định của anh khiến nhiều người ngạc nhiên. Tuy nhiên, với Amal, đó đơn giản là bước tiếp theo trong quá trình con người hòa nhập với công nghệ. Anh cho rằng nếu điện thoại thông minh đã trở thành vật bất ly thân thì việc đưa một phần công nghệ vào cơ thể cũng là điều hoàn toàn tự nhiên.
Những con chip dưới da cho phép Amal thực hiện nhiều thao tác mà người bình thường phải dùng đến chìa khóa hoặc mật khẩu. Anh có thể mở cửa nhà, mở cửa xe, đăng nhập máy tính và kích hoạt nhiều hệ thống điện tử chỉ bằng cách đưa bàn tay lại gần đầu đọc RFID.
Trong nhiều năm, các chip cấy ghép này đã thay thế gần như hoàn toàn các vật dụng mà mọi người thường mang theo trong túi. Theo Amal, cảm giác quên chìa khóa hay thẻ ra vào gần như không còn tồn tại bởi "chìa khóa" luôn ở bên trong cơ thể anh.
Không dừng lại ở đó, anh còn thử nghiệm nhiều ứng dụng khác của công nghệ cấy ghép. Một số phiên bản chip có thể lưu trữ danh thiếp điện tử, thông tin cá nhân hoặc hỗ trợ xác thực danh tính trong môi trường số.
Sự quan tâm của công chúng đối với các thí nghiệm của Amal ngày càng tăng. Năm 2013, anh thành lập Dangerous Things, doanh nghiệp chuyên cung cấp các bộ kit cấy chip RFID và NFC dành cho cộng đồng biohacker.
Biểu tượng của phong trào cyborg hiện đại
Công ty nhanh chóng trở thành một trong những thương hiệu nổi tiếng nhất trong lĩnh vực công nghệ cấy ghép cho con người. Các sản phẩm của hãng cho phép người dùng lưu trữ dữ liệu, mở khóa thiết bị hoặc kết nối với hệ sinh thái nhà thông minh.
Amal cũng thường xuyên xuất hiện tại các hội nghị công nghệ và các buổi TEDx để chia sẻ về tương lai của con người trong thời đại kỹ thuật số. Theo anh, ranh giới giữa sinh học và công nghệ sẽ ngày càng mờ nhạt trong những thập kỷ tới.
Dù được nhiều người ủng hộ, việc cấy chip vào cơ thể vẫn gây tranh cãi. Những lo ngại về quyền riêng tư, bảo mật dữ liệu và nguy cơ bị theo dõi luôn xuất hiện song song với sự phát triển của công nghệ này. Các chuyên gia cũng cảnh báo rằng bất kỳ hệ thống RFID nào cũng có thể đối mặt với các nguy cơ bảo mật nếu không được thiết kế cẩn thận.
Bất chấp những tranh luận đó, Amal Graafstra vẫn tin rằng tương lai sẽ chứng kiến ngày càng nhiều người lựa chọn công nghệ cấy ghép. Anh từng bày tỏ mong muốn kết nối chip RFID với các hệ thống thanh toán và danh tính số, biến bàn tay con người thành một "ví điện tử" hay "chìa khóa vạn năng" thực thụ.
Từ một chàng trai bị coi là kỳ quặc vì tự cấy chip vào tay, Amal Graafstra giờ đây được xem là biểu tượng của phong trào cyborg hiện đại – những người đang thử nghiệm việc hợp nhất cơ thể sinh học với công nghệ để tạo nên một phiên bản con người hoàn toàn mới.
