Nga có thể đã phóng không phải 1 mà là 2 tên lửa đạn đạo tầm trung siêu vượt âm Oreshnik trong cuộc tập kích đêm 24/5. Một trong số đó có thể đã gặp trục trặc và rơi xuống khu vực Donetsk do Nga kiểm soát, theo phân tích của tổ chức Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Mỹ.
ISW cho biết các nguồn tin tình báo nguồn mở của Ukraine ngày 25/5 đã công bố một đoạn video mà họ mô tả là vụ Nga phóng tên lửa Oreshnik thứ 2 trong cuộc tấn công đêm 24/5.
Đoạn video được cho là ghi lại cảnh 6 đầu đạn con rơi xuống. Một nguồn tin nhận định tên lửa có thể đã rơi xuống Avdiivka hoặc Yasynuvata, khu vực Nga kiểm soát cách tiền tuyến khoảng 40km. ISW không nêu nguyên nhân vì sao tên lửa của Nga được cho là rơi vào khu vực do Moscow kiểm soát.
Thông tin này chưa được kiểm chứng và Nga chưa bình luận về đoạn video này. Hiện chưa rõ nguồn gốc và tính chính xác của đoạn video mà ISW phân tích về đường bay bí ẩn của tên lửa Nga. Phía Ukraine tới nay mới chỉ xác nhận một vụ phóng Oreshnik nhằm vào tỉnh Kiev.
Theo ước tính của hãng tin ArmyInform thuộc Bộ Quốc phòng Ukraine, đòn tấn công hiệp đồng của Nga trong ngày 23-24/5 tiêu tốn khoảng 361 triệu USD, trong đó riêng một tên lửa Oreshnik có giá khoảng 50 triệu USD. Nếu Nga phóng 2 quả Oreshnik như ISW nhận định, tổng chi phí cuộc tấn công sẽ tăng lên khoảng 411 triệu USD.
Trong đêm 24/5, Nga đã tiến hành cuộc tập kích hiệp đồng quy mô lớn nhằm vào Ukraine, sử dụng 90 tên lửa và 600 UAV các loại, bao gồm cả tên lửa Oreshnik, theo Không quân Ukraine.
Tên lửa được phóng từ bãi thử Kapustin Yar, và vụ tấn công được ghi nhận tại khu vực Bila Tserkva thuộc tỉnh Kiev.
Cùng với Oreshnik, Nga được cho còn phóng 2 tên lửa đạn đạo siêu vượt âm Kh-47M2 Kinzhal, ba tên lửa chống hạm 3M22 Zircon, 30 tên lửa đạn đạo Iskander-M và S-400, 54 tên lửa hành trình Kh-101, Iskander-K và Kalibr, cùng 600 UAV Shahed, Gerbera, Italmas, “Banderol” và “Parodiya”.
Bộ Quốc phòng Nga xác nhận đã sử dụng Oreshnik và mô tả cuộc tấn công là đòn đáp trả vụ UAV Ukraine bị cáo buộc tập kích ký túc xá trường cao đẳng tại Starobilsk, thuộc tỉnh Lugansk do Nga kiểm soát.
Tuy nhiên, Bộ Tổng tham mưu Ukraine phủ nhận việc nhắm mục tiêu vào ký túc xá này và cho biết UAV của họ đã tấn công sở chỉ huy Trung tâm Công nghệ Không người lái Tiên tiến “Rubicon” của Nga tại cùng khu vực.
Nga lần đầu sử dụng Oreshnik nhằm vào Dnipro ngày 21/11/2024. Lần sử dụng thứ hai diễn ra ngày 9/1, khi tên lửa đánh trúng tỉnh Lviv trong một cuộc tấn công hiệp đồng lớn hơn.
Giống như nhiều hệ thống vũ khí khác của Nga, Oreshnik có thể mang cả đầu đạn hạt nhân lẫn đầu đạn thông thường. Trước đó, Ukraine từng mô tả tên lửa này đạt tốc độ khoảng 13.600km/h.
Tổng thống Nga Vladimir Putin từng tuyên bố rằng Oreshnik là không thể bị đánh chặn và có sức công phá mạnh mẽ, ngay cả khi chỉ được trang bị đầu đạn thông thường.
Nhà lãnh đạo Nga khẳng định rằng các đầu đạn tách rời của Oreshnik lao xuống với tốc độ cao và không thể bị ngăn lại, đồng thời cho rằng việc sử dụng nhiều đầu đạn như vậy trong một cuộc tập kích thông thường có thể gây sức công phá tương đương một đòn hạt nhân.
Trong bối cảnh tình hình eo biển Hormuz tiếp tục "nóng", ngày 10-4, người dùng mạng xã hội đã chia sẻ bình luận đáng chú ý của Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev:
"Không rõ thỏa thuận ngừng bắn giữa Washington và Tehran sẽ diễn biến như thế nào. Nhưng có một điều chắc chắn: Iran đã thử vũ khí hạt nhân của họ. Vũ khí đó được gọi là 'eo biển Hormuz'. Tiềm năng của nơi này là vô tận".
Bình luận này được ông Medvedev đăng trên mạng xã hội X vào hôm 8-4. Bên dưới bài đăng, ông còn chỉ ra: "Vâng, đây rồi: Eo biển Hormuz lại bị đóng cửa. Vũ khí này đang hoạt động".
Bất chấp thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ - Iran được công bố hôm 7-4, đến nay Tehran vẫn chưa mở eo biển Hormuz như Washington yêu cầu.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với các phóng viên rằng bất kỳ hành động đóng cửa nào tại eo biển này đều "hoàn toàn không thể chấp nhận".
"Tôi xin nhắc lại kỳ vọng và yêu cầu của Tổng thống Trump rằng eo biển Hormuz phải được mở lại ngay lập tức, nhanh chóng và an toàn", bà nêu rõ hôm 8-4.
Ngày 10-4, Đài Fox News tường thuật việc vận chuyển dầu mỏ qua eo biển Hormuz trên thực tế vẫn bị đình trệ.
Khoảng 3.200 tàu - trong đó có khoảng 800 tàu chở dầu và tàu hàng - đang ùn ứ ở phía tây eo biển Hormuz, khi các tàu phải neo chờ trong lúc các hãng vận tải biển chờ đợi thông tin rõ ràng về việc liệu có an toàn để đi qua hay không.
Theo ông Matt Smith - nhà phân tích tại Công ty dữ liệu Kpler, trong những ngày gần đây không có tàu chở dầu nào dám mạo hiểm thực hiện hành trình này.
"Chúng tôi không thấy bất kỳ sản phẩm dầu mỏ nào đi qua khu vực này. Vì vậy thực chất eo biển vẫn đóng cửa. Và đây chính là đòn bẩy mà Iran đang có", ông nói.
Trong cuộc phỏng vấn trên podcast phát sóng ngày 3.6, Tổng thống Mỹ Trump nói: "Tôi nghĩ ông JD Vance và ông Marco, với tư cách một đội, sẽ rất khó bị đánh bại".
"Điều đó rất thú vị. Đó là bản chất con người, là phương trình giữa người với người. Tôi quan sát họ khi ở cạnh nhau, họ rất hòa hợp", ông Trump nói thêm.
Cả ông Vance và ông Rubio hiện đều được xem là những gương mặt tiềm năng cho đề cử tổng thống của đảng Cộng hòa năm 2028. Dù vậy, hai quan chức này đến nay vẫn hạ thấp đồn đoán về tham vọng tranh cử, theo Reuters.
Những tuần gần đây, ông Rubio gây chú ý với màn thể hiện tại Nhà Trắng, nhận được lời khen từ nhiều thành viên đảng Cộng hòa và thậm chí một số nghị sĩ Dân chủ. Các nhận xét tập trung vào phong thái tự tin, cách trả lời trôi chảy, cùng những câu nói dí dỏm, trong đó có đoạn ông mượn hình ảnh từ nhạc hip-hop thập niên 1990 để mô tả lập trường đàm phán của Iran.
Trong khi đó, ông Vance và ông Rubio thường xuyên thay phiên xuất hiện tại các cuộc họp báo của Nhà Trắng để bảo vệ chính quyền Trump trước hàng loạt vấn đề gây tranh cãi, bao gồm chính sách đối với Iran.
Dù chưa có ứng viên nào chính thức tuyên bố tranh cử tổng thống Mỹ vào tháng 11.2028, các hoạt động vận động hậu trường đã dần được khởi động. Về phía đảng Dân chủ, nhiều gương mặt tiềm năng cũng đang tìm cách định vị sớm, báo hiệu một cuộc đua vào Nhà trắng sôi động sau nhiệm kỳ của ông Trump.
Hãng thông tấn Fars dẫn một nguồn tin cho biết, 5 điều kiện của Iran để nối lại đàm phán hòa bình với Mỹ bao gồm: chấm dứt các hành động thù địch trên mọi mặt trận, đặc biệt là ở Li Băng; dỡ bỏ các lệnh trừng phạt chống Iran; giải phóng các tài sản đang bị đóng băng của Iran; bồi thường các thiệt hại liên quan đến xung đột; công nhận quyền chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz.
Nguồn tin lưu ý, những điều kiện này được đặt ra duy nhất nhằm thiết lập mức độ tin cậy tối thiểu để quay trở lại tiến trình đàm phán.
Ngoài ra, thông qua bên trung gian Pakistan, Iran đã truyền đạt rằng việc Mỹ tiếp tục phong tỏa đường biển ở biển Ả rập và vịnh Oman sau khi lệnh ngừng bắn được ban bố chỉ làm tăng thêm sự thiếu tin tưởng của Tehran vào các cuộc đàm phán với Washington.
Mỹ và Israel đã phát động một chiến dịch quân sự chống lại Iran từ hôm 28/2. Vào ngày 7/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần với Iran. Lệnh ngừng bắn này sau đó được kéo dài vô thời hạn.
Iran và Mỹ đã tổ chức đàm phán tại Islamabad, Pakistan, tuy nhiên, 2 bên sau đó đều thông báo không thể đạt được thỏa thuận về một giải pháp lâu dài cho cuộc xung đột do một loạt các mâu thuẫn.
Thông qua Pakistan, Mỹ và Iran gần đây đã trao đổi các đề xuất hòa bình, nhưng chưa đạt được đồng thuận. Gần đây nhất, Tổng thống Trump gọi đề xuất hòa bình 14 điểm của Tehran là “hoàn toàn không chấp nhận được”. Bản đề xuất này được cho là cũng bao gồm các điều khoản liên quan đến chấm dứt xung đột trên mọi mặt trận, dỡ bỏ trừng phạt, giải phóng tài sản bị đóng băng, công nhận chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz.
Iran cho rằng dự thảo thỏa thuận hòa bình mà họ đưa ra là "hợp lý và hào phóng".
"Chúng tôi không đòi hỏi sự nhượng bộ nào. Thứ duy nhất chúng tôi đòi hỏi là quyền hợp pháp của mình", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei nêu rõ.
Trưởng phái đoàn đàm phán của Iran, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, cho biết Washington phải chấp nhận kế hoạch hòa bình mới nhất của Tehran hoặc đối mặt với “thất bại”.
“Không có lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận các quyền của người dân Iran như đã được nêu trong đề xuất 14 điểm. Bất kỳ cách tiếp cận nào khác sẽ hoàn toàn không đi đến kết quả; không có gì ngoài thất bại này đến thất bại khác. Họ càng kéo dài thời gian, người Mỹ sẽ càng phải trả giá đắt bấy nhiêu cho việc đó”, ông Ghalibaf cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội X.
Về phần mình, Tổng thống Trump tin rằng cuộc chiến Iran sắp kết thúc "bằng cách này, hay cách khác" mà không cần sự can thiệp của Trung Quốc.
"Chúng tôi sẽ chiến thắng bằng cách này hoặc cách khác, hòa bình hoặc không. Hải quân, không quân của Iran đã bị xóa sổ", ông Trump phát biểu với các phóng viên tại Nhà Trắng ngày 12/5.
