Theo TASS dẫn tuyên bố từ Bộ Quốc phòng Nga ngày 27.5, các UAV bị bắn hạ trên các vùng Belgorod, Krasnodar, Kursk, Oryol, Tula, Volgograd và Voronezh, cũng như tại Crimea, biển Đen và biển Azov.
Các quan chức Nga cho biết lực lượng phòng không đã đánh chặn tên lửa và UAV tại nhiều khu vực. Trong khi đó, các đoạn video và kênh giám sát địa phương ghi nhận cháy nổ tại một số địa điểm được cho là có liên quan hạ tầng quân sự và năng lượng của Nga, theo The Kyiv Independent.
Thống đốc tỉnh Voronezh Alexander Gusev nói lực lượng phòng không đã bắn hạ hai “mục tiêu tốc độ cao”. Theo ông, không có thương vong, nhưng mảnh vỡ rơi xuống làm hư hại một cửa hàng sửa lốp xe và một công trình phụ trợ.
Ở thành phố Taganrog thuộc tỉnh Rostov, người dân báo cáo nghe nhiều tiếng nổ và nhìn thấy khói bốc lên tại một số khu vực. Các thông tin ban đầu cho rằng hỏa hoạn có thể xảy ra tại một cơ sở chuyên bảo trì, sửa chữa thiết bị hàng không của Nga. Taganrog nằm trên bờ biển Azov, cách biên giới Ukraine khoảng 40 km.
Tại vùng Krasnodar, các kênh giám sát địa phương đưa tin nhà máy lọc dầu Tuapse trên bờ biển Đen có thể nằm trong số các mục tiêu bị tấn công. Chính quyền Nga nói mảnh vỡ UAV rơi xuống khu vực cảng biển Tuapse gây cháy. Quân đội Ukraine hồi tháng 5 từng xác nhận đã tấn công nhà máy lọc dầu Tuapse 4 lần trong mùa xuân.
Tại Sevastopol ở Crimea, Thống đốc Mikhail Razvozhayev nói thành phố bị tấn công bằng nhiều loại vũ khí, trong đó có thể gồm tên lửa Storm Shadow. Một tên lửa được cho là đã đánh trúng tòa nhà chi nhánh phía nam của Ngân hàng Trung ương Nga tại Sevastopol, khiến mái nhà bốc cháy và làm hư hại cửa sổ, ban công của các tòa nhà lân cận do sóng xung kích.
Trong khi đó, TASS dẫn lời bà Yevgenia Yashina, Giám đốc truyền thông của Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, nói thành phố Enerhodar, nơi đặt nhà máy này, đã hứng chịu một cuộc tấn công quy mô lớn bằng UAV từ Ukraine đêm 26.5.
Phía Ukraine chưa bình luận về các thông tin trên.
Trong cuộc phỏng vấn với Reuters ngày 27.5, thiếu tướng Andriy Biletsky, chỉ huy Quân đoàn 3 Ukraine, cho rằng quân đội Nga đã kiệt sức và khó tạo ra các đột phá lớn.
Theo ông, nếu Ukraine có thể tạo ra và duy trì đà tiến công trong vài tháng tới, Kyiv có thể giành lại thế chủ động dọc chiến tuyến, đồng thời buộc Nga từ bỏ mục tiêu kiểm soát toàn bộ tỉnh Donetsk ở miền đông Ukraine. “Tôi tin rằng 6 đến 9 tháng tới sẽ là bước ngoặt. Chính xác hơn, tôi nghĩ 6 tháng tới là quan trọng nhất”, ông Biletsky nói.
“Chúng tôi cần xác định những hướng có thể cải thiện vị thế, kiểm soát một số điểm chiến lược, rồi đàm phán với Nga từ vị thế mạnh, chứ không phải yếu, về một thỏa thuận ngừng bắn thực sự ổn định”, ông Biletsky nói. Theo ông, xét về quân sự, mục tiêu này là khả thi. Vấn đề Donetsk hiện là một trong những trở ngại lớn trong các nỗ lực hòa đàm giải quyết xung đột Nga – Ukraine do Mỹ làm trung gian.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha ngày 26.5 tiếp tục thúc đẩy ý tưởng về một thỏa thuận ngừng bắn giới hạn, xem đây là bước thử nghiệm để tiến tới một lệnh ngừng bắn rộng hơn với Nga. Ông cho hay hình thức cụ thể vẫn chưa được quyết định, song nhấn mạnh Ukraine muốn bắt đầu từ một lĩnh vực hẹp, có phạm vi rõ ràng, để kiểm chứng khả năng các bên tuân thủ.
NATO đang lên kế hoạch tăng cường phòng thủ tại khu vực Baltic bằng một cấu trúc chỉ huy mới, cho phép điều động nhanh lực lượng Đức và Hà Lan đến Latvia và Estonia trong trường hợp xảy ra xung đột với Nga, theo Reuters ngày 26.5.
Hiện các hoạt động của NATO tại vùng Baltic và miền bắc Ba Lan được điều phối bởi một bộ chỉ huy đa quốc gia đặt tại Szczecin, Ba Lan. Theo kế hoạch đang được thảo luận, Quân đoàn Đức – Hà Lan, đặt tại Münster (Đức), sẽ được giao nhiệm vụ bảo vệ Latvia và Estonia.
Theo Reuters dẫn các nguồn thạo tin, sự điều chỉnh này sẽ phân chia rõ hơn trách nhiệm trong khu vực, đồng thời giúp NATO tăng khả năng triển khai lực lượng quy mô lớn trong thời gian ngắn. Bên cạnh đó, việc bổ sung thêm một quân đoàn chỉ huy sẽ giúp liên minh có thể điều động “lực lượng lớn một cách nhanh chóng”, trong bối cảnh các nước Baltic nằm gần Nga và bị xem là điểm dễ tổn thương về địa lý.
Đức, Hà Lan và các đối tác dự kiến sẽ phối hợp tăng cường lực lượng được phân công. Một quân đoàn khi hoạt động đầy đủ thường có khoảng 40.000 – 60.000 binh sĩ. Tuy nhiên, hiện chưa rõ khi nào quyết định này có hiệu lực, cũng như số lượng binh sĩ cụ thể sẽ được đặt dưới quyền chỉ huy mới trong trường hợp khủng hoảng.
Kế hoạch tái cấu trúc cho thấy NATO tiếp tục coi Baltic là khu vực trọng yếu trong thế trận phòng thủ sườn phía đông, đặc biệt giữa lúc chiến sự Nga – Ukraine kéo dài và căng thẳng an ninh tại châu Âu chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Các quan chức tình báo và an ninh châu Âu ngày 27.5 nói với The Wall Street Journal rằng họ ngày càng quan ngại khả năng Nga mở rộng chiến sự ra ngoài Ukraine, trong đó có thể tìm cách thử phản ứng của NATO tại các nước Baltic, biển Baltic hoặc Bắc Cực.
Tàu Kribi treo cờ Malta thuộc tập đoàn vận tải biển CMA CGM của Pháp đã băng qua eo biển Hormuz để rời khỏi vùng Vịnh vào chiều 2/4. Đây là tuyến đường vốn bị Iran phong tỏa gần như hoàn toàn kể từ khi cuộc xung đột tại Trung Đông bùng nổ.
Đây dường như là lần đầu tiên tàu của một tập đoàn vận tải biển lớn từ châu Âu băng qua Hormuz kể từ ngày 1/3, thời điểm Iran bắt đầu các cuộc tấn công nhắm vào tàu thuyền gần eo biển này nhằm trả đũa các cuộc không kích từ Mỹ - Israel.
Sáng sớm 3/4, con tàu đã có mặt ngoài khơi thủ đô Muscat, Oman. Đáng chú ý, trên hệ thống định vị, thay vì ghi nơi đến như thông thường, con tàu này lại liên tục phát đi thông điệp "chủ sở hữu Pháp".
Dữ liệu hàng hải cho thấy con tàu đã đi qua một tuyến đường mới trong lãnh hải Iran. Tuyến đường này được Iran chấp thuận và được tạp chí vận tải hàng đầu Lloyd's List đặt biệt danh là "trạm thu phí Tehran".
Ít nhất hai tàu đã trả phí để sử dụng hành lang quanh đảo Larak này, ngay sát bờ biển Iran. Thông tin được chuyên gia phân tích của Lloyd's List cho biết trong buổi họp báo ngày 2/4.
Kể từ khi cuộc chiến nổ ra tại Trung Đông, số ít tàu hàng còn duy trì tín hiệu định vị khi đi qua vùng biển này đều chọn lộ trình di chuyển sát đảo Larak. Hầu hết các chuyến tàu kể từ ngày 1/3 đều là tàu đến hoặc đi từ Iran, một số khác có liên quan đến Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Ấn Độ, Trung Quốc hoặc Arab Saudi.
Trước khi xung đột nổ ra vào ngày 28/2, eo biển Hormuz là huyết mạch lưu thông của khoảng 1/5 nguồn cung dầu thô và khí đốt thế giới, cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu.
Còn khoảng 1.000 tàu đang kẹt lại trong vùng Vịnh vì cuộc chiến giữa Iran và Mỹ - Israel. Trong một tháng qua, khoảng 130 tàu đã di chuyển an toàn qua eo biển, tương đương mật độ hàng ngày trước chiến sự.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 1/4 tuyên bố eo biển Hormuz tiếp tục "đóng cửa đối với các quốc gia thù địch" và hải quân nước này tiếp tục kiểm soát hoàn toàn lưu thông.
Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần đe dọa gia tăng tập kích nếu Iran không khai thông eo biển Hormuz. Tuy nhiên, trong bài phát biểu gần đây tại Nhà Trắng, ông Trump đảo ngược lập trường, tuyên bố Mỹ gần như không nhập khẩu dầu qua eo biển Hormuz và các quốc gia nhận dầu qua tuyến hàng hải này phải tự tìm cách kiểm soát eo biển.
Một nhà khoa học cấp cao Trung Quốc đã phác thảo các ứng dụng quân sự tiềm năng của công nghệ năng lượng mặt trời từ không gian, qua đó cho thấy cách hệ thống truyền năng lượng từ quỹ đạo có thể phục vụ giám sát và tác chiến điện tử, theo South China Morning Post ngày 5.4.
Trong bài viết đăng trên tạp chí Scientia Sinica Informationis, ông Duan Baoyan, kiến trúc sư chủ chốt của dự án năng lượng mặt trời vũ trụ "Zhuri", cho biết thiết kế hệ thống quỹ đạo đã được cải tiến đáng kể. Theo đó, ngoài chức năng truyền tải điện, hệ thống còn có thể đảm nhiệm các nhiệm vụ khác nhau như liên lạc, định vị, trinh sát, gây nhiễu và điều khiển từ xa.
Ông Duan nhấn mạnh vai trò của các chùm vi sóng siêu hẹp, có thể điều khiển chính xác để truyền năng lượng từ không gian xuống trái đất.
Về nguyên tắc, công nghệ này cũng cho phép truyền tín hiệu có mục tiêu, mở ra khả năng gây nhiễu hoặc bảo mật thông tin liên lạc quân sự.
Trung Quốc hiện là một trong những quốc gia đi đầu trong lĩnh vực năng lượng mặt trời không gian. Khác với các hệ thống trên mặt đất, vốn phụ thuộc vào thời tiết và chu kỳ ngày đêm, các tấm pin đặt trên quỹ đạo có thể thu năng lượng gần như liên tục. Điện năng sau đó được chuyển thành vi sóng truyền xuống mặt đất và được chuyển đổi trở lại thông qua các ăng-ten thu trên trái đất.
Từ hơn một thập niên trước, nhóm của ông Duan đã đề xuất thiết kế OMEGA như một phương pháp chính của Trung Quốc để xây dựng hệ thống như vậy. Năm 2022, Trung Quốc đã hoàn tất cơ sở thử nghiệm cao 75 m để kiểm chứng toàn bộ quy trình, từ thu năng lượng, truyền không dây đến tiếp nhận trên mặt đất.
Trong nghiên cứu mới, ông Duan đề xuất chuyển từ mô hình một cấu trúc khổng lồ sang hệ thống mô-đun gồm nhiều đơn vị nhỏ hoạt động phối hợp. Cách tiếp cận này giúp tăng độ linh hoạt, duy trì vận hành khi một số bộ phận gặp sự cố, đồng thời giảm độ phức tạp kỹ thuật và rủi ro khi xử lý công suất lớn trong không gian, theo South China Morning Post.
Không chỉ Trung Quốc, các nước khác cũng theo đuổi công nghệ này. Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) từng đề xuất mô hình SPS-ALPHA dựa trên mạng lưới mô-đun tương tự.
Năm 2023, các nhà khoa học tại Viện Công nghệ California (Mỹ) cũng đã thử nghiệm thành công việc truyền điện bằng vi sóng trên quỹ đạo.
Được đề xuất từ thập niên 1960, năng lượng mặt trời không gian từ lâu được kỳ vọng trở thành nguồn năng lượng sạch quy mô lớn, song vẫn đối mặt nhiều thách thức về công nghệ và chi phí.
Theo báo Guardian, từ ngày 1-4, các cặp vợ chồng ly hôn tại Nhật Bản có thể thỏa thuận cùng chia sẻ quyền nuôi con. Đây là thay đổi quan trọng đầu tiên đối với quy định pháp luật về nuôi dạy trẻ em tại nước này trong hơn 100 năm qua.
Trước đây, Bộ luật Dân sự Nhật Bản yêu cầu các cặp đôi phải chọn một bên (cha hoặc mẹ) giữ toàn quyền nuôi con sau ly hôn.
Tuy nhiên áp lực từ dư luận cho rằng sự "giằng co" giữa cha mẹ gây tổn thương tâm lý cho trẻ và tạo bất công cho người không trực tiếp nuôi con đã thúc đẩy Quốc hội bỏ phiếu sửa luật vào năm 2024.
Theo quy định mới, cha mẹ có thể tự thỏa thuận lựa chọn hình thức nuôi con chung hoặc riêng. Báo Asahi Shimbun cho biết với các trường hợp đã ly hôn trước đó theo cơ chế nuôi con đơn lẻ, cha mẹ vẫn có thể nộp đơn lên tòa án gia đình để yêu cầu điều chỉnh.
Đây là lần sửa đổi đầu tiên kể từ khi các quy định về hôn nhân được hệ thống hóa trong Bộ luật Dân sự vào cuối những năm 1800. Luật mới nhấn mạnh trách nhiệm của cha mẹ trong việc tôn trọng lẫn nhau và hợp tác vì lợi ích tốt nhất của trẻ.
Thay đổi này giúp Nhật Bản - quốc gia duy nhất trong nhóm G7 trước đây không công nhận quyền nuôi con chung - trở nên đồng nhất với phần lớn các nước khác, nơi việc cùng nuôi dạy con cái sau ly hôn đã trở nên phổ biến.
Những người ủng hộ cho rằng hệ thống cũ hạn chế vai trò của người không trực tiếp nuôi con trong các quyết định quan trọng như chọn trường, nơi ở hay tiêm chủng.
Ngược lại, những người chỉ trích lo ngại rằng cơ chế nuôi con chung có thể bị những người từng có hành vi bạo hành lợi dụng để tiếp tục gây hại cho đối phương hoặc đứa trẻ, đồng thời trao thêm quyền quyết định cho tòa án khi cha mẹ không đạt được đồng thuận.
Theo dữ liệu của Bộ Y tế Nhật Bản năm 2020, các bà mẹ được trao quyền nuôi con trong khoảng 85% trường hợp theo hệ thống cũ.
Cơ chế này từ lâu vấp phải chỉ trích, đặc biệt từ các phụ huynh nước ngoài gặp khó khăn trong việc duy trì liên hệ với con khi trẻ được đưa về Nhật Bản.
Mỗi năm, khoảng 200.000 trẻ em tại Nhật Bản chịu ảnh hưởng bởi các vụ ly hôn, cao gấp đôi so với 50 năm trước.
Một khảo sát của chính phủ năm 2021 cũng cho thấy cứ ba trẻ có cha mẹ ly hôn thì có một trẻ mất liên lạc với người không trực tiếp nuôi dưỡng.
