Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 29.5, ông Trump nêu rằng lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ nhằm vào Iran “giờ sẽ được dỡ bỏ”.
“Các tàu bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz do lệnh phong tỏa hải quân tuyệt vời và chưa từng có tiền lệ của chúng tôi – mà giờ đây sẽ được dỡ bỏ – có thể bắt đầu hành trình trở về nhà! Hãy chuyển lời chào của tôi tới vợ, chồng, cha mẹ và gia đình của các bạn”, ông viết.
Quân đội Mỹ bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa từ ngày 13.4, áp dụng đối với tàu của mọi quốc gia ra vào các cảng và khu vực ven biển của Iran, bao gồm toàn bộ các cảng Iran tại vịnh Ba Tư và vịnh Oman. Hôm 23.5, trên mạng xã hội X, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo đã buộc 100 tàu thương mại đổi hướng kể từ khi áp dụng phong tỏa.
Ông Trump ngày 29.5 cũng yêu cầu Iran “phải đồng ý rằng nước này sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hay bom hạt nhân. Eo biển Hormuz phải được mở cửa ngay lập tức, không thu phí và bảo đảm hoạt động hàng hải không bị hạn chế theo cả hai chiều. Tất cả thủy lôi phải bị vô hiệu hóa hoàn toàn”.
Theo The War Zone, về bản chất, việc Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với Iran sẽ không giúp ích gì cho các thủy thủ bị mắc kẹt ở vịnh Ba Tư, trừ khi Iran cũng dỡ bỏ các mối đe dọa tấn công các tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy này.
Ông Trump cũng khẳng định Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận liên quan đến nguồn cung uranium làm giàu của Tehran. Dù vậy, truyền thông Iran cho hay hiện hai nước chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng nào.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết Tehran và Washington vẫn đang trao đổi nhưng chưa đạt được thỏa thuận, CNN đưa tin.
Sau khi ông Trump kết thúc cuộc họp với các quan chức tại Phòng tình huống, AFP dẫn lời quan chức Nhà Trắng nói rằng Tổng thống Trump chỉ đạt thỏa thuận với Iran nếu Tehran đáp ứng mọi điều kiện.
“Cuộc họp tại Phòng Tình huống đã kết thúc và kéo dài khoảng hai giờ. Tổng thống Trump sẽ chỉ đạt được thỏa thuận nào có lợi cho nước Mỹ và đáp ứng được các lằn ranh đỏ của ông. Iran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân”, quan chức trên nói.
Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez công bố con số thương vong trong cuộc họp với các quan chức dân sự và quân sự được truyền hình trực tiếp hôm nay. Bộ trưởng Y tế Carlos Alvarado trước đó cho biết khoảng 4.300 người bị thương.
Lực lượng cứu nạn đang chạy đua với thời gian, sử dụng cả máy móc hạng nặng và tay không để đào bới, giải cứu những người mắc kẹt dưới đống đổ nát tại vùng tâm chấn phía tây thủ đô Caracas. Tại một tòa nhà bị san phẳng, nhân viên cứu hộ dùng búa tạ phá vỡ các mảng bê tông và yêu cầu "giữ im lặng tuyệt đối" để có thể lắng nghe tiếng kêu cứu của nạn nhân.
Ở La Guaira, bang chịu thiệt hại nặng nề nhất, bà Amparo del Giudice đang bới đống đổ nát bằng tay không để tìm con trai. "Gạch đá chất thành đống, tay không chẳng thể làm gì được", bà nói.
Tại một địa điểm khác, người dân địa phương chia sẻ với phóng viên AFP rằng một bé gái đã tử vong sau nhiều giờ kêu cứu trước sự bất lực của những người xung quanh. "Chúng tôi cần thêm người, cần quân đội đến hỗ trợ để đưa con bé ra ngoài", Dani Rizo, cư dân địa phương, cho biết.
Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) cho biết trận động đất đầu tiên mạnh 7,2 độ xảy ra tối 24/6 với tâm chấn ở độ sâu 22 km, gần thủ phủ San Felipe của bang Yaracuy. Trận thứ hai có cường độ 7,5 độ diễn ra sau đó 39 giây, tâm chấn ở độ sâu 10 km và cách tâm chấn thứ nhất khoảng 5-10 km.
Đây là trận động đất mạnh nhất được ghi nhận ở Venezuela trong hơn một thế kỷ qua.
Nhiều quốc gia trên thế giới đã cam kết gửi nhân lực, tài chính và nhu yếu phẩm. Các đội cứu hộ từ El Salvador, Thụy Sĩ và Mexico đã có mặt tại hiện trường.
Mỹ cho biết đang triển khai hai tàu chiến, máy bay vận tải cùng trực thăng, đồng thời huy động gói viện trợ trị giá 150 triệu USD. Một quan chức quân sự cấp cao của Mỹ cũng đã tới thủ đô Caracas để giám sát các nỗ lực cứu trợ do Washington triển khai.
Ngày 8.5, quân đội Mỹ thông báo đã tấn công các mục tiêu quân sự tại Iran trong ngày 7.5 nhằm mục đích "tự vệ" sau khi 3 tàu khu trục Mỹ bị tấn công tại eo biển Hormuz. Tổng thống Trump cho biết 3 tàu chiến Mỹ không hư hại gì nhưng nhiều xuồng nhỏ và máy bay không người lái (UAV), tên lửa của Iran đã bị bắn hạ.
"Chúng tôi sẽ hạ gục họ mạnh hơn và bạo lực hơn rất nhiều trong tương lai nếu họ không ký thỏa thuận nhanh chóng. Ba tàu khu trục của chúng tôi cùng thủy thủ đoàn tuyệt vời sẽ tái gia nhập đội phong tỏa hải quân, vốn là bức tường thép đích thực", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Trong khi đó, quân đội Iran tố cáo Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn khi tấn công một tàu dầu và một tàu khác gần eo biển Hormuz trong ngày 7.5. Hành động này khiến Iran đáp trả lực lượng Mỹ.
Đợt ăn miếng, trả miếng khiến nguy cơ xung đột tái bùng phát và làm lệnh ngừng bắn sụp đổ. Tuy nhiên, ông Trump nói với ABC News rằng lệnh ngừng bắn vẫn có hiệu lực và miêu tả đòn tấn công mới của Mỹ "chỉ là cái chạm nhẹ" vì "họ đã coi thường chúng tôi".
"Tôi sẽ cho các bạn biết khi nào không còn lệnh ngừng bắn. Hoặc các bạn có thể biết điều đó khi thấy một luồng sáng lớn phát ra từ Iran", ông Trump nói.
Mặt khác, nhà lãnh đạo cho biết Mỹ vẫn đang đàm phán với Iran sau đợt tấn công qua lại. Ông tiết lộ rằng đề xuất của Mỹ nhằm chấm dứt xung đột là nhiều hơn một trang giấy.
Ông tóm tắt các đề nghị đó là Iran sẽ không sở hữu vũ khí hạt nhân và sẽ giao "bụi hạt nhân cùng nhiều thứ khác chúng tôi muốn" cho Mỹ. "Bụi hạt nhân" là từ được ông Trump dùng để chỉ kho uranium được làm giàu của Iran và những gì còn lại sau đợt không kích của Mỹ và Israel vào năm 2025.
"Cuộc đối thoại đang diễn ra rất tốt nhưng họ phải hiểu rằng nếu thỏa thuận không được ký, họ sẽ chịu nhiều đau đớn. Việc ký kết có thể diễn ra vào bất cứ khi nào hoặc có thể không nhưng tôi tin rằng họ muốn thỏa thuận này hơn tôi", chủ nhân Nhà Trắng quả quyết. Khi được hỏi rằng Iran có đồng ý chưa, ông nói "họ đã đồng ý".
Truyền thông Iran đưa tin rằng nước này chưa hoàn thiện câu trả lời và đang đánh giá thông điệp của Mỹ được chuyển qua Pakistan.
Hình ảnh do chuyên trang quân sự Mỹ War Zone công bố hôm 15/5 cho thấy tiêm kích F/A-18F Super Hornet mang tên lửa đối không AIM-260 JATM ở giá treo cạnh cửa hút gió động cơ bên phải, khi rời căn cứ không quân Eglin tại bang Florida. Giá treo này thường được dành cho tên lửa đối không AIM-120 AMRAAM hoặc hệ thống chỉ thị mục tiêu.
Chiếc F/A-18F còn mang theo thùng dầu phụ FPU-13/A gắn tổ hợp trinh sát và theo dõi hồng ngoại (IRST) ở giá treo dưới bụng, bên cạnh là hai thùng dầu phụ thông thường, cùng thiết bị thu dữ liệu bay trên hai đầu cánh. Biểu tượng trên cánh đuôi đứng cho thấy máy bay thuộc biên chế Phi đoàn Thử nghiệm và Đánh giá Hàng không số 31 của hải quân Mỹ.
Đây là lần đầu xuất hiện hình ảnh về loại tên lửa đối không được mô tả là "siêu bí mật", dù hoạt động thử nghiệm trên không đã bắt đầu từ nhiều năm trước. Tên lửa AIM-260 ban đầu dự kiến được sử dụng song song với dòng AIM-120, trước khi thay thế hoàn toàn loại vũ khí này.
Tên lửa AIM-260 trong ảnh có thiết kế tối giản, khi toàn thân thuôn gọn và chỉ có 4 cánh đuôi. Khác với dòng AIM-120, nó không có cánh nâng ở giữa thân và đường gờ chạy dọc sườn. Theo biên tập viên Joseph Trevithick của War Zone, đây là thiết kế nhằm giảm tối đa lực cản, tăng tốc độ và tầm bay của quả đạn.
"Nhìn chung, tên lửa AIM-260 trong ảnh hoàn toàn khớp với những gì được thể hiện trước đó trong các bản vẽ chính thức về JATM, cả thiết kế lẫn ký hiệu", Trevithick nhận định.
AIM-260 được hải quân Mỹ hợp tác phát triển cùng với không quân. Giới chức Mỹ cho biết tầm bắn ngày càng xa của tên lửa đối không Trung Quốc, cụ thể là dòng PL-15, là động lực chính khiến nước này triển khai chương trình JATM. Do đó, tăng tầm bắn tối đa là yêu cầu trọng tâm đối với dự án.
Tên lửa AIM-260 được cho là có thể bắn trúng mục tiêu ở cách ít nhất 200 km, thậm chí là xa hơn, trong khi dòng AIM-120 có tầm bay tối đa 160 km đối với biến thể hiện đại nhất. Để so sánh, phiên bản nội địa của tên lửa PL-15 Trung Quốc có tầm bắn lên tới 300 km.
Một yêu cầu khác đối với AIM-260 là kích thước tương tự AIM-120 để có thể dễ dàng triển khai cho những dòng máy bay hiện có, bảo đảm lắp vừa khoang vũ khí trong thân của F-22 và F-35. Thông tin chi tiết về dòng AIM-260 vẫn còn hạn chế.
Chiến đấu cơ F/A-18E/F và tiêm kích F-22 dự kiến là những máy bay đầu tiên được trang bị tên lửa AIM-260 trong hoạt động tác chiến thực tế. Vũ khí này nhiều khả năng cũng sẽ được tích hợp cho các phi cơ khác, trong đó có tiêm kích tàng hình F-47 và chiến đấu cơ thế hệ 6 của hải quân Mỹ.
Chưa rõ thời điểm tên lửa AIM-260 gia nhập biên chế quân đội Mỹ. Khi chương trình AIM-260 được công khai hồi năm 2019, giới chức Mỹ đặt mục tiêu triển khai chúng vào năm 2022. Hồi cuối năm ngoái xuất hiện thông tin cho rằng dự án lại bị trì hoãn thêm 3 tháng do vấn đề kinh phí, song thông tin này đã bị bác bỏ.
Theo Trevithick, xuất hiện hình ảnh đầu tiên về AIM-260 cho thấy bước tiến trong nỗ lực đưa mẫu tên lửa này vào trang bị cho hải quân và không quân Mỹ.
